7 kỳ quan kỹ thuật cổ xưa trên khắp thế giới

Có niên đại hàng nghìn năm tuổi, những công trình đồ sộ này là kỳ tích về kỹ thuật khi được xây dựng chỉ bằng dụng cụ thô sơ và lao động chân tay.

Chand Baori, Rajasthan, Ấn Độ: Vua Chanda của triều đại Nikumbha đã cho xây dựng Chand Baori vào thế kỷ 9 để cung cấp nước cho ngôi làng Abhaneri ở phía đông Rajasthan. Đây là một trong những giếng bậc thang lớn nhất và sâu nhất trên thế giới. Chand Baori gây ấn tượng mạnh cả về vẻ ngoài và cấu tạo. Công trình có 3.500 bậc thang dài 19,5 m xuống lòng đất, xếp thành hình đối xứng ngoạn mục. Ảnh: JuzaPhoto.

Pháo đài Van, Thổ Nhĩ Kỳ: Pháo đài Van là một pháo đài đá lớn được xây dựng bởi vương quốc cổ đại Urartu trong khoảng thế kỷ 9 đến thế kỷ 7 trước Công nguyên. Nằm trên vách núi dựng đứng nhìn ra Tushpa, quần thể trên đỉnh đồi này được xây dựng từ đá vụn, gạch bùn và đá cắt. Kiệt tác kỹ thuật này đòi hỏi kiến ​​thức toán học và kiến ​​trúc chính xác để xây dựng. Điều này chứng minh tài hoa của các kiến ​​trúc sư Urartu. Ảnh: Anadolu Agency.

Vạn Lý Trường Thành, Trung Quốc: Là một trong những bức tường thành nổi tiếng nhất mọi thời đại, Vạn Lý Trường Thành trải dài 21.196 km qua biên giới phía bắc của đất nước này, từ Sơn Hải quan ở phía đông đến sa mạc Gobi ở phía tây. Hàng nghìn công nhân đã tham gia xây dựng công trình. Vạn Lý Trường Thành được hoàn thành lần đầu tiên vào khoảng năm 221 trước Công nguyên và tiếp tục được sửa chữa và xây dựng trong nhiều năm. Ảnh: Washington Post.

Teotihuacan, Mexico: Đây là một thành bang cổ đại, đô thị quan trọng và vĩ đại bậc nhất của Mexico thời kỳ tiền Colombus. Di tích lịch sử này là nơi bạn tìm thấy những kim tự tháp hoành tráng, đại diện cho kiến trúc cổ đại Trung bộ Châu Mỹ. Các kim tự tháp Mặt trời và Mặt trăng ở đây được xây dựng từ những năm đầu Công nguyên (năm 1-250). Ảnh: Lost Destination.

Shibam, Yemen: Thị trấn Shibam 1.700 năm tuổi được đặt biệt danh là Chicago hay Manhattan của sa mạc. Đây là thành phố chọc trời lâu đời nhất thế giới, nơi có khoảng 500 tòa tháp bằng gạch bùn. Trong khi nhiều công trình đã được xây dựng lại, các tòa nhà ở Shibam chính là những ví dụ sớm nhất về cấu trúc thẳng đứng nhiều tầng trên thế giới. Các tòa nhà có 5-11 tầng với một số công trình cao tới 30 m. Ảnh: Terkiben WordPress.

Al-Khazneh, Jordan: Là một trong những ngôi đền công phu nhất ở Petra, Al-Khazneh rộng 24 m và cao 38 m, được xây dựng bởi các công cụ bằng sắt và búa đơn giản. Công trình điêu khắc 2 tầng này được những người du mục tạc trên vách đá sa thạch. Al-Khazneh được cho là lăng mộ của vua Nabatean Aretas IV vào thế kỷ một sau Công nguyên. Đây là một trong những điểm thu hút khách du lịch nổi tiếng nhất ở Jordan. Ảnh: Lonely Planet.

Borobudur, Indonesia: Có niên đại từ thế kỷ 9, ngôi chùa Phật giáo lớn nhất thế giới Borobudur ẩn mình dưới lớp tro núi lửa và thảm thực vật rừng rậm cho đến năm 1835. Công trình được cho là đã mất 75 năm để xây dựng và được cấu tạo từ andesite (đá núi lửa màu xám), được cắt, vận chuyển và lát mà không cần vữa. Ngày nay các nhà sử học không biết nhiều về việc xây dựng hoặc mục đích ban đầu của công trình. Họ vẫn đang nghiên cứu so sánh hàng nghìn bức phù điêu chạm khắc để tìm manh mối. Ảnh: SCMP.

Theo TRI THỨC TRỰC TUYẾN / TỔNG HỢP

Cải thiện tâm trạng, giảm stress bằng mẹo đơn giản

Cuộc sống căng thẳng khiến nhiều người bị stress, tâm trạng bất ổn. (Minh họa: Getty Images)

Cuộc sống không phải lúc nào cũng “thuận buồm xuôi gió” như nhiều người mong ước. Những lúc căng thẳng, đau đầu, thiếu ngủ vì phải suy nghĩ quá nhiều, bạn chỉ cần làm vài động tác nhỏ, tình hình sẽ cải thiện nhanh chóng.

Chườm viên nước đá lên cổ

Bài nghiên cứu năm 2015 đăng trên thư viện y khoa Mỹ có nhắc đến một kỹ thuật cổ xưa của Trung Quốc tên huyệt Phong phủ. Theo Đông y, huyệt nằm ở phía sau cổ, trên đường nối trung tâm gáy lên đỉnh đầu nhưng cao hơn mép tóc chừng một đốt ngón tay, có tên gọi huyệt Phong phủ. Đây là kỹ thuật giúp giải quyết tình trạng đau đầu, thiếu ngủ và cải thiện tâm trạng. Cách thực hiện đơn giản là dùng một viên đá nhỏ, đặt trong khăn mỏng, sau đó chườm lên huyệt này.

Ngửi hoa cỏ tươi

“Ba ngày trong công viên giống như một kỳ nghỉ ba tháng.” (minh họa: Unsplash)

Mùi của cỏ tươi được chứng minh là có tác dụng tuyệt vời trong việc cải thiện tâm trạng và giảm căng thẳng. Tiến sĩ Lavidis, trường Khoa học Y sinh, Đại Học Queensland và nhà dược học về hưu, phó giáo sư Rosemarie Einstein, Australia đã tạo ra một loại thuốc xịt dựa trên những tác dụng của mùi cỏ mới cắt. “Ba ngày trong công viên giống như một kỳ nghỉ ba tháng,” tiến sĩ Lavidis nói.

Thư giãn lưỡi

Nếu muốn chấm dứt cuộc đối thoại nội thâm tiêu cực, hãy thử thả lỏng lưỡi một lúc. Theo các bác sĩ tâm thần, cách này có thể cắt bỏ vòng luẩn quẩn của những suy nghĩ trong đầu, giúp giải tỏa tâm lý.

Ngồi thẳng lưng

Tiến sĩ Elizabeth Broadbent, phó giáo sư tâm lý học sức khỏe, Đại học Auckland, New Zealand cho hay, ngồi thẳng lưng có thể khiến bạn cảm thấy tự hào hơn sau khi thành công, tăng lòng kiên trì với một nhiệm vụ khó giải quyết và tự tin hơn vào suy nghĩ của mình. Nghiên cứu của ông và cộng sự chứng minh ngồi thẳng lưng giúp tỉnh táo và hăng hái, ít sợ hãi và tự tin hơn sau khi trải qua ngày làm việc căng thẳng.

Ngậm chút muối

Những người phải trải qua những đợt lo lắng nặng nề chỉ cần đặt một chút muối vào lưỡi sẽ cải thiện tình hình đáng kể. Hành động này ảnh hưởng đến giác quan, khiến bạn mất tập trung vào điều đang hoảng sợ. Tuy nhiên, với những người bị khó thở do sản sinh acid thì nên cẩn trọng.

Nghịch đất

Trên tạp chí Khoa học thần kinh, các nhà khoa học Anh cho biết, có một loại vi khuẩn thân thiện được tìm thấy trong đất thúc đẩy tế bào não sản xuất hóa chất serotonin, có tác dụng tương tự như thuốc chống trầm cảm. Chỉ cần sau khi nghịc đất, bạn nhớ bạn rửa tay sạch sẽ.

Đất hóa ra lại là “liều thuốc” chữa bệnh. (minh họa: Unsplash)

Ôm kiểu bướm

Kỹ thuật này có thể giúp bạn cảm thấy bình tĩnh và bớt lo lắng hơn.

Cách thực hiện khá đơn giản:

– Bắt chéo tay, úp lòng bàn tay xuống, trước ngực. Các ngón tay nên đặt dưới xương đòn.

– Từ từ chạm vào gần vai, luân phiên trái, phải.

– Thở chậm lại.

Ăn chocolate để cải thiện tinh thần. (minh họa: Unsplash)

Ăn chocolate

Một số đồ ngọt giúp cuộc sống ngọt ngào hơn. Chocolate có khả năng thúc đẩy tâm trạng rất mạnh mẽ. Chất chống oxy hóa trong chocolate là resveratrol khiến bạn hạnh phúc và mãn nguyện.

(theo Brightside.me) / Saigon Nhỏ

Nghệ thuật ngôn từ và châm biếm trong phóng sự ở Việt Nam 1932-1945

Cùng với nghệ thuật tiếp cận và phản ánh hiện thực, nghệ thuật miêu tả và khắc họa chân dung nhân vật, nghệ thuật châm biếm và sử dụng ngôn ngữ cũng là một trong những nét nghệ thuật đặc sắc ta thường gặp trong các phóng sự Việt Nam 1932 – 1945.

Nghệ thuật ngôn từ và châm biếm trong phóng sự ở Việt Nam 1932-1945

Nghệ thuật châm biếm

Châm biếm là một trong những thủ pháp nghệ thuật dùng lời lẽ sắc sảo, cay độc, thâm thuý để vạch trần thực chất xấu xa của những đối tượng và hiện tượng này hay khác trong xã hội. Thủ pháp nghệ thuật này đã có truyền thống trong văn học và được các tác giả Tam Lang, Trọng Lang, Vũ Trọng Phụng, Ngô Tất Tố, Hoàng Đạo… sử dụng khá đắc địa trong các tác phẩm của mình nhằm đả kích thói khoe khoang, nịnh hót và nạn tham những của bọn quan lại triều đình và bọn lý trưởng, lý địch ở chốn hương thôn.

Trong tác phẩm Lọng cụt cán, tác giả đã lấy ý tưởng từ một hiện tượng xã hội đang rộ lên lúc bấy giờ là các bà trưởng giả ở Hà Nội đang quan tâm đến một vấn đề: “Phụ nữ nên dùng giày hay dép để đi lượn?”, tác giả đã đả kích thói nịnh hót, xun xoe cấp trên một cách nhục nhã của bọn quan lại trong triều đình Huế. Sau khi nêu lên hai ví dụ điển hình về hai người là cụ Hội Quang, một người ăn chơi sành điệu đã từng được vào bệ kiến tại đền Paginies để “bái yết long nhan Nam Phương Hoàng Hậu” và đã “rập đầu ba cái trước bệ Rồng”, mũi cả cụ Hội Quang đã “dính vào mũi giày của Ngài” nên “không là gì đôi giày của Ngài Nam Phương”. Người thứ hai là ông Nguyễn Tiến Lãng, ty trưởng phòng Báo giới của triều đình Huế, người vẫn được theo sau Hoàng Hậu luôn và “đã từng được cái vinh hạnh kính cẩn cúi nhặt chiếc giày của Nam Phương Hoàng Hậu bị tụt ra ngoài gót ngọc”. Cuối cùng tác giả kết luận: “Các bà các cô hiện nay vẫn đi cả giày lẫn dép mà cũng chưa phân biệt thế nào là nền, là đẹp trong khi chờ thư của ông Nguyễn Tiến Lãng – người đã được cái hân hạnh nhặt giày cho Nam Phương Hoàng Hậu – trả lời cụ Hội Quang – người đã hân hạnh được ngửi mũi giày của Hoàng Hậu Nam Phương”.

Khác với lối chửi cạnh khoé của Tam Lang, Trọng Lang trong tác phẩm Làm dân lại không ngần ngại mà nói thẳng toẹt ra về nạn ăn hối lộ một cách trắng trợn của các “cụ lớn”: “Lại còn cái này nữa. Tôi muốn nói cái bằng như cái bằng cửu phẩm bá hộ chẳng hạn. Ông được giấy lên tỉnh lĩnh. Thoạt đầu, tay không! Mời ông đi ra, cụ lớn còn bận! Nếu ông khôn ra để mà hiểu, thì chiều đến ông khệ nệ bưng độ hai chai sâm banh vào gãi tai hai cái: “Dạ! Vi thiềng”. Cụ lớn sẽ giật mình, so vai mà nói thật nhanh: “Ồ, này lạ! Tôi chưa ký, à thầy? Nào bằng đâu, để tôi ký. Tôi ký ngay bây giờ cho thầy!”.

Trước vành móng ngựa của Hoàng Đạo là một tập phóng sự về toà án. Bằng giọng văn hài hước, châm biếm nhẹ nhàng, tác giả đã vạch trần bộ mặt thật của luật pháp. Toà án là cán cân của công lý nhưng nó luôn có “con cưng, con ghét”. “Con cưng” là những kẻ có thế lực, có nhiều tiền, còn “con ghét” tất nhiên là những kẻ nghèo hèn, không một xu dính túi. Có những người bị khép vào tội “du đãng” và bị phạt tù vì trong túi “chỉ có 6 xu”, nhưng luật pháp lại quy định “phải từ 7 xu trở lên mới không là du đãng”. Có những phiên toà mà bản án những được tuyên lên khiến người ta nực cười: Một người nghèo không có đủ tiền nuôi con, phải đem con đi bán, bị phạt tù 6 tháng. Còn kẻ mua đứa bé để kinh doanh thì sau phiên toà vẫn tươi cười vì “vốn liếng chưa đến nỗi đi đời nhà ma”; một người khác bị phạt 15 ngày tù và phải lạy chị dâu để xin lỗi vì đã “dám vào lễ mẹ trước anh trai là Phó Tổng thôn”.

Ngô Tất Tố là một nhà nho nhưng ngòi bút châm biếm của ông vừa có nét sắc sảo của một nhà báo có kiến thức Tây học vừa có cái thâm trầm của một nhà nho. Hình ảnh của nền văn minh vật chất ở Việt Nam đã được ông minh chứng không phải bằng sự giàu có của người dân mà bằng sự phát triển đến chóng mặt của bệnh “tim la” (giang mai): “Trong khoảng hơn ba chục năm, người có bệnh tim la đã đi từ chỗ yêu ma quỉ quái đến chỗ phổ thông, nước mình thật đã tiến một bước khá dài vậy” (Thằng tim la – mấy chấm nhỏ của thời đại vừa qua). Trong thiên phóng sự Việc làng, tác giả cũng vạch trần bộ mặt tham lam của bọn chức sắc ở chốn hương thôn qua việc miêu tả một cách hài hước cuộc hỗn chiến dữ dội để tranh nhau ngôi chủ tế và cái lăm lợn “Ồ lạ! Trong đám ẩu đả lại có người mặc áo thụng lam và đội mũ nhiễu hoa bạc… Trên bãi chiến trường còn lại một tuần đinh với một đám độ hơn 10 người hầu hết mặc áo thụng. Cái gì thế nhỉ? Cớ sao người ta lại bận lễ phục để đi đánh nhau? Hay là ở đây cũng là cửa Khổng, sân Trình, cho nên dù là đánh nhau, cũng phải giữ lễ?” (Cái lăm lợn).

Khác với Ngô Tất Tố, nghệ thuật châm biếm của Vũ Trọng Phụng lại không phải là lối miêu tả trực diện. Tiếng cười của ông toát ra từ những tình huống đầy chất bi hài. Ở thiên phóng sự “Cuốn tiểu thuyết của con sen Đũi”, tác giả miêu tả một cô bé 13 tuổi tên là Đũi, con một ông lý trưởng trong làng. Nạn hủ tục ở chốn thôn quê đã làm của cải trong nhà Đũi đội nón ra đi. Ra thành phố Đũi phải làm con sen và bị một “thằng oằn” “hiếp lấy hiếp để. Sau cuộc hiếp dâm ấy, Đũi không còn cách gì cho thân phận mình được sung sướng hơn là “mong muốn được trở thành một cô đầu” – một sự mong muốn đến nực cười. Nhưng đáng nực cười hơn (và cả chua xót nữa) khi ta nghe tiếp tác giả hạ một lời cảm thán: “Ôi! Cái sức ám thị của một cuộc hiếp dâm! Sau này nếu cái Đũi sẽ nên bà, dễ thường nó phải đi cảm ơn cái thằng oằn đã hiếp nó”! Một cô bé 13 tuổi ngây thơ, trong trắng đã bị một thằng oằn lấy đi mất đời con gái, tương lai của cô sẽ là một cô đầu, thế mà cô bé ấy lại phải cảm ơn tên “oằn” kia. Sự ngược đời đến vô lý này là một thực trạng xã hội mà Vũ Trọng Phụng đã không ngần ngại phanh phui. Ngòi bút châm biếm thâm thuý, sâu cay của Tam Lang, Trọng Lang, Ngô Tất Tố, Hoàng Đạo… đã lên án bọn quan lại gian tham, cảm thông với những con người nghèo hèn phải chịu bao nỗi bất hạnh đã tạo nên giá trị nhân bản sâu sắc cho các thiên phóng sự.

Nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ

Ngôn ngữ trong một tác phẩm văn học là những ký hiệu nghệ thuật vừa thể hiện tài năng, phong cách của nhà văn, vừa tham gia trực tiếp vào việc xây dựng và kiến trúc nội dung của tác phẩm. Ngoài nghệ thuật tiếp cận và phản ánh hiện thực, nghệ thuật châm biếm, nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ cũng là một nét nghệ thuật đặc sắc tạo nên hấp dẫn của phóng sự Việt Nam 1932-1945.

Đọc hàng loạt thiên phóng sự, trước hết ta thấy các tác giả rất có ý thức trong việc dùng ngôn ngữ sao cho thật gây ấn tượng. Ngay từ cách đặt các tiêu đề của các thiên phóng sự, từ ngữ đã gây tò mò và kích động trực tiếp vào trí não độc giả: Loài động vật ngắn cổ, Mồ hôi và mồ hôi, Mùa gặt của hương lý, Một thiên kết luận đẫm máu… (Túp lều nát – Nguyễn Trần Ai), Đền con, Từ miếng thịt đến công lý. Tội ác, Vì chẳng tội gì, Giá của những bằng cấp, “Ăn” trên thây ma, Một con mắt gặp một con vắt (Làm dân – Trọng Lang), Ông quân sư của bạc bịp, Đố anh nào bịt được mắt ta, Xưởng chế tạo khí giới (Cạm bẫy người – Vũ Trọng Phụng), Hối hận, Chỉ vì con chó săn, Ông lang Tây trái phép, Nhẫn nhục, Bộ râu dài… Lạy chị em chừa, May cho lũ ăn mày… (Trước vành móng ngựa), Nụ cười thâm, Cái cọc bất nhân, Hối lộ thánh. Ngoài ra, các tác giả phóng sự cũng chú ý đến việc sử dụng đan xen nhiều dạng thức ngôn ngữ: ngôn ngữ đời thường, ngôn ngữ nghề nghiệp, ngôn ngữ báo chí ngắn gọn, đanh thép, giàu thông tin và ngôn ngữ văn chương giàu hình ảnh.

Ở lớp ngôn ngữ đời thường, một đặc điểm dễ nhận thấy là dù các tác giả đã chú ý sử dụng rất nhiều các lớp từ mang đậm yếu tố dân gian như các thành ngữ, tục ngữ: “nước chảy chỗ trũng”, “mất tiền mua mâm phải đâm cho thủng”, “dầu mưa dãi nắng”, “tình ngay lý gian”, “năm cha ba mẹ”, “gà què ăn quẩn cối xay”, “đâm bị thóc chọc bị gạo”, “tuỳ cơ ứng biến”, “bán trời không văn tự”, “bắt được quả tang”… Thử làm một thống kê nhỏ ta thấy trong Cạm bẫy người của Vũ Trọng Phụng trong khoảng 300 trang sách số lượng thành ngữ sử dụng là 62, số lượng tục ngữ là 2; ở Kỹ nghệ lấy Tây số lượng thành ngữ tục ngữ là 36/2/800 trang; ở Lục xì là 10/2/180 trang; ở Tôi kéo xe của Tam Lang 12/1/150 trang; ở Việc làng 20/1/100 trang; ở Làm dân của Trọng Lang là 30/2/100 trang. Thành ngữ, tục ngữ là lối văn mang tính khái quát cao. Việc sử dụng các thành ngữ và tục ngữ không chỉ làm tăng sắc thái biểu cảm của câu văn mà còn có tác dụng lột tả hết bản chất của đối tượng được miêu tả, làm cho người đọc hiểu đến tận ngọn nguồn của nó.

Trong khi sử dụng ngôn ngữ đời thường, các tác giả phóng sự cũng rất chú ý sử dụng các lớp khẩu ngữ tự nhiên phù hợp với từng loại nhân vật. Có lời nói mộc mạc đầy vẻ cầu cứu của cô bé nhà quê ra thành thị đi làm thuê để kiếm miếng ăn: “Khốn nạn, nào tôi có tài giỏi gì mà dám nếm cơm ai! Tôi chỉ cầu vào một cửa đãi mình cho vừa phải, đừng bắt mình làm quá sức, đừng đánh chửi mình như cái nhà tôi vừa bỏ đi thì khốn nạn, nó năm cha ba mẹ quá, ai cũng đánh chửi được mình. Người này sai chưa xong việc này, người khác đã lại ới. Thành ra mình là cái thân ba vạ” (Cơm thầy cơm cô – Vũ Trọng Phụng).

Có ngôn ngữ của bọn du thủ, du thực “Phải chưa ăn cắp nhưng lúc này đã nhờ nhẹ của một bà đi chợ mua hoa một chục bánh ga tô đem ra xó chợ chia nhau ngốn lấy ngốn để” (Trong làng chạy – Trọng Lang).

Có khẩu ngữ nhuốm màu thị thành của những me Tây đã già đời trong nghề: “Việc gì mà sợ? Có đánh chết cái ba vạn? Bọn họ toàn một thứ tính mềm nắn rắn buông mà thôi. Trừ phi bắt được quả tang ngủ với giai hãy chịu, chứ đường đường chính chính ra, mình phải mà họ trái, thì… chửi thì chửi trả, đánh cũng đánh trả. Các cô có biết gái này thế nào không? Đã có lần bị đấm một cái mà tát lại được ba cái đấy. Giơ dao lên dọa, gái này cũng tốc phăng ngay cái coóc xê lên. Anh nào cũng phải gờm! (Kỹ nghệ lấy Tây – Vũ Trọng Phụng).

Ngôn ngữ của một mụ cai xe mắng chửi phu xe khi anh ta thiếu tiền thuế, cũng là thứ ngôn ngữ rất đặc trưng: “Mai mấy kia cái gì! Ao nó đâu, bắt lấy!… Mày thiếu tiền thuế còn bướng phải không? Nó nỏ mồm, đánh bỏ mẹ nó đi cho bà… quai thêm cho nó mấy cái. Mày nắn lưng nó cho bà. Bà đánh cho mày biết, từ rầy thì chừa thói ăn gian… (Tôi kéo xe – Tam Lang).

Bên cạnh ngôn ngữ thường ngày, ngôn ngữ nghề nghiệp – một thứ ngôn ngữ đặc trưng cũng được các tác giả phóng sự sử dụng khá thành công trong các phóng sự. Trong Cạm bẫy người các tiếng lóng của bọn cờ bạc như chếch, giát, mòng, quých, thiếc… Tiếng lóng của bọn ăn cắp như hiếc (lấy), khai (rạch túi), nẩy (cắt khuy, moi cá (móc ví), viết bút (rạch túi bằng dao) bơm giàng, bờm sách (bắt gà, bắt chó) trong tác phẩm Trong làng chạy, cũng được Vũ Trọng Phụng và Tam Lang sử dụng khá nhuần nhuyễn.

Việc sử dụng các loại khẩu ngữ tự nhiên phù hợp với từng loại nhân vật cũng như ngôn ngữ nghề nghiệp không chỉ chứng tỏ sự am hiểu kỹ lưỡng của các tác giả đối với từng đối tượng được miêu tả mà còn góp phần đắc lực trong việc cá tính hoá ngôn ngữ nhân vật.

Ngoài ngôn ngữ nhân vật, ngôn ngữ miêu tả cũng được các tác giả phóng sự quan tâm và thể hiện rất hiệu quả. Nhiều thiên phóng sự lôi cuốn được bạn đọc chính là ở sự kết hợp tinh xảo giữa ngôn ngữ báo chí ngắn gọn, giàu thông tin với ngôn ngữ tiểu thuyết giàu hình ảnh. Đây là cảnh Yến Đình miêu tả một canh bạc; “Năm sáu cánh tay khua động. Năm sáu bàn tay vồ nhau, chộp nhau, tranh nhau chặn lấy đồng hào. Mấy cái đầu bù chạm nhau công cốc. Cái chiếu xô lệch. Những quân bài tổ tôm văng tứ tung. Và tiếng cười ròn tan. Và tiếng kêu hỗn độn”. (Thanh niên trụy lạc. Đây nữa hình ảnh những chú bé đói ăn: “chúng nhướng lông mày lên, chớp mắt rất thong thả, rồi thở dài. Chỉ trong một giây đồng hồ, cái đói âm thầm diễn ra dưới những nét mặt đau đớn, ngây thơ” (Trong làng chạy – Tam Lang). Với những hình ảnh miêu tả trên, bạn đọc như tự hỏi: không biết mình đang đọc một thiên phóng sự hay đang xem một thước phim cận cảnh? Trong phóng sự Thanh niên trụy lạc, hình ảnh một người con gái đi bán mình trong đêm tối cũng được Yến Đình miêu tả vừa chua xót, vừa lãng mạn: “Một cơn gió thổi mạnh. Một chiếc lá ném xuống con đường xi măng bóng nhoáng. Chiếc lá xoay mấy vòng, lăn lăn trên đường rồi đuổi theo bóng người con gái nhoà dần trong đêm tối”. Một làng quê qua ngôn ngữ miêu tả của Trọng Lang thê lương mà vẫn có chút gì đó thi vị: “Trong một rừng tre, làng của Loan nhỏ như cái xóm. Nhà của Loan lại nhỏ quá, trong cái đã nhỏ rồi. Nó như cái nấm, ẩm thấp, đầy rêu phủ. Con chó cũng vậy, già ghê người, lê thê một giãy vú gần chạm đất. Cả đến ông cụ đẻ ra Loan, già và yếu đến thũng quần áo xuống” (Tết trong lòng người ta). Cách sử dụng ngôn ngữ đầy gợi cảm và giàu chất tạo hình trên ta còn gặp rất nhiều trong các phóng sự của Vũ Trọng Phụng, Ngô Tất Tố, Nguyễn Trần Ai, Thạch Lam, Nguyễn Tuân… Với cách sử dụng ngôn ngữ này, nghệ thuật miêu tả trong các tác phẩm, phóng sự đã đạt đến mức hoàn hảo và cho đến hôm nay nó vẫn là những mẫu mực.

Theo LÊ DỤC TÚ / TẠP CHÍ SÔNG HƯƠNG 

Đồng euro ngang giá đồng USD tác động ra sao tới Mỹ và châu Âu?

Đồng euro ngang giá đồng USD tác động ra sao tới Mỹ và châu Âu?

Đồng tiền chung châu Âu hôm 12/7 lần đầu tiên trong 20 năm có giá tương đương USD. Ảnh: DW

KHI ĐỒNG EURO GIẢM XUỐNG MỨC GẦN BẰNG VỚI ĐỒNG USD, CÁC CHUYÊN GIA CHO RẰNG SỰ TRƯỢT GIÁ CỦA ĐỒNG EURO SẼ KHÔNG DỪNG LẠI Ở ĐÓ. TRONG KHI ĐỒNG EURO LAO DỐC KHIẾN NGƯỜI TIÊU DÙNG CHÂU ÂU LO LẮNG, DU KHÁCH MỸ ĐẾN THĂM CHÂU ÂU LẠI CÓ THỂ HƯỞNG LỢI.

Ngày 12/7, đồng euro đã giảm xuống mức thấp nhất trong 20 năm qua, về mức gần bằng đồng USD trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng có nguy cơ kéo dài và đe dọa làm trầm trọng hơn tình trạng suy thoái kinh tế tại châu Âu.

Đồng tiền chung châu Âu đã giảm xuống mức 1 euro bằng khoảng 1,007 USD, một sự sụt giảm nhanh chóng từ mức 1,15 USD vào thời điểm trước khi Nga triển khai chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine. Lần gần nhất đồng euro giảm gần mức tương đương với đồng USD là vào cuối năm 2002.

Vì sao đồng euro giảm xuống mức thấp nhất trong 20 năm?

Đồng euro giảm giá mạnh diễn ra trong bối cảnh châu Âu đang phải hứng chịu cuộc hoảng năng lượng tồi tệ nhất trong hàng thập kỷ qua, hệ quả của chiến sự Nga – Ukraine.

Các nhà đầu tư đã bày tỏ sự lo lắng trước việc các nền kinh tế lớn của châu Âu như Đức và Italy phụ thuộc nhiều vào khí đốt của Nga. Một số nhà kinh tế dự báo châu Âu có nguy cơ phải đối mặt với một cuộc suy thoái nghiêm trọng.

Theo DW, một yếu tố đẩy đồng euro xuống gần ngang giá với đồng USD là sự khác biệt về mức lãi suất ở Mỹ và châu Âu. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) đã tăng lãi suất mạnh để giảm lạm phát, trong khi Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cho đến nay vẫn ngăn các đợt tăng lãi suất mạnh.

Điều này làm cho lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ cao hơn so với lợi suất trái phiếu của châu Âu, khiến các nhà đầu tư chuyển sang đồng USD và rời bỏ đồng euro.

“Lãi suất ở Mỹ dự kiến sẽ tăng lên 3% so với 1% ở châu Âu. Bởi vậy, tiền sẽ đến nơi có lãi suất cao hơn”, Carsten Brzeski, chuyên gia tại ngân hàng ING, nói.

Đồng USD vẫn là “hầm trú ẩn” an toàn cho nhà đầu tư trên thế giới. Trong bối cảnh bức tranh kinh tế toàn cầu mang gam màu ảm đạm và không có sự chắc chắn, các nhà đầu tư cảm thấy thoải mái với sự an toàn tương tối mà đồng USD mang lại.

“Gần đây, chúng tôi bắt đầu thấy các nhà đầu tư đặt cược vào việc đồng euro giảm xuống dưới mức tương đương đồng USD. Nhưng cũng có thể nhiều nhà đầu tư sẽ bắt đầu mua đồng euro khi tiến gần hơn đến mức đó”, Viraj Patel, nhà chiến lược ngoại hối tại Vanda Research, cho biết.

Đồng euro lao dốc tác động đến người tiêu dùng như thế nào?

Đồng euro sụt giảm sẽ tạo thêm gánh nặng cho các hộ gia đình và doanh nghiệp châu Âu vốn đang đối mặt với lạm phát cao kỷ lục. Đồng euro sụt giá sẽ khiến cho hàng nhập khẩu, chủ yếu bằng USD, trở nên đắt hơn. Trong trường hợp những mặt hàng đó là nguyên liệu thô hoặc hàng hóa trung gian, chi phí cao hơn của chúng sẽ làm tăng giá nội địa.

Trong thời điểm bình thường, đồng tiền giảm giá được coi là tin tốt đối với các nhà sản xuất và các nền kinh tế tập trung vào xuất khẩu như Đức, bởi điều này thúc đẩy xuất khẩu bằng cách làm cho hàng hóa rẻ hơn tính theo đồng USD. Tuy nhiên, đây không phải là thời điểm bình thường do các vấn đề trong chuỗi cung ứng toàn cầu, xung đột Nga – Ukraine và ảnh hưởng từ các lệnh trừng phạt Moscow.

Theo AFP, tác động của việc đồng euro yếu đi còn tùy từng doanh nghiệp, theo mức độ phụ thuộc vào ngoại thương và năng lượng.

“Các công ty xuất khẩu ra ngoài khu vực đồng euro sẽ hưởng lợi khi giá giảm, do sản phẩm của họ cạnh tranh hơn khi đổi sang USD. Nhưng ngược lại, các doanh nghiệp nhập khẩu sẽ gặp bất lợi”, Philippe Mutricy, Giám đốc Nghiên cứu tại Ngân hàng Bpifrance, cho biết.

“Trong tình hình căng thẳng địa chính trị hiện nay, tôi nghĩ rằng lợi ích từ việc một đồng tiền rớt giá sẽ ít hơn so với những bất lợi”, chuyên gia Brzeski nói.

Mặc dù vậy, đối với những du khách Mỹ đến thăm châu Âu vào mùa hè này, đồng euro giảm là một điều may mắn. Chẳng hạn, về lý thuyết, họ có thể đổi 1.000 USD lấy 1.000 euro thay vì chưa tới 900 euro vào hồi tháng 2. Nói cách khác, đồng USD của Mỹ sẽ đáng giá hơn rất nhiều.

Đáy của đồng euro ở đâu?

Việc đặt cược rằng đồng euro sẽ tiếp tục giảm xuống dưới mức ngang bằng đồng USD đã tăng lên trong những ngày gần đây khi cuộc khủng hoảng năng lượng ở châu Âu trở nên tồi tệ hơn.

“Đồng euro đang giao dịch như thể một cuộc khủng hoảng ở châu Âu đang cận kề. Bởi vậy, những tin tức xấu về nguồn cung khí đốt và địa chính trị có khả năng khiến đồng euro suy giảm dưới mức ngang bằng đồng USD”, nhà phân tích Patel nói.

Các chuyên gia của công ty Nomura International dự báo rằng đồng euro có thể giảm xuống mức thấp nhất là 1 euro bằng 0,95 USD. George Saravelos, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu ngoại hối tại Deutsche Bank, cũng có dự đoán tương tự.

Thậm chí, theo ông Saravelos, đồng euro có thể xuống thấp hơn ở mức 1 euro bằng 0,95-0,97 USD, là mức đáy mọi thời đại kể từ khi hệ thống Bretton Woods, hệ thống liên kết giá trị của nhiều loại tiền tệ với đồng USD, đổ vỡ năm 1971.

Thách thức của ECB

Đồng euro giảm giá mạnh hướng đến ngưỡng ngang giá với đồng USD đã đẩy Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) vào thế khó. Việc đồng euro xuống giá cho thấy phản ứng chậm trễ của ECB trong cuộc chiến chống lạm phát.

Nâng giá trị đồng euro lên từ mức thấp kỷ lục đòi hỏi lãi suất phải tăng nhanh hơn, với những tác động lớn hơn đến nền kinh tế vốn đã đối mặt với nguy cơ suy thoái.

ECB dự định tăng lãi suất cơ bản lên 25 điểm phần trăm vào tuần tới, lần tăng đầu tiên trong hơn 10 năm.

“Đồng euro giảm đã ủng hộ quan điểm về việc tăng lãi suất mạnh mẽ hơn. Nếu chúng tôi tăng 50 điểm phần trăm lãi suất cơ bản vào tuần tới thay vì 25 điểm phần trăm, điều đó có thể ngay lập tức ngăn chặn đà giảm của đồng euro vì nó sẽ gây bất ngờ cho thị trường tài chính”, ông Brzeski nhận định./.

Theo VOV

Những chi tiết rùng rợn của một đường dây buôn người

Trung tâm Đồng Xuân – chợ châu Á lớn nhất nước Đức – đóng vai trò quan trọng trong các vụ buôn người (ảnh: Jörg Carstensen/picture alliance via Getty Images)

Mới đây, một chiến dịch với sự phối hợp nhiều nước đã phá được một đường dây qui mô lớn của những kẻ buôn lậu dân di cư hoạt động tại Đức, Bỉ, Hà Lan và Pháp. Tuy nhiên, thành công này không có nghĩa là sẽ chấm dứt vấn nạn di cư bất hợp pháp qua eo biển Manche (English Channel) vào Vương quốc Anh và những thảm kịch kéo theo.

Đường dây buôn người lớn nhất lịch sử châu Âu

Những dãy nhà xây dựng vào thập niên 1930 được quét vôi màu be nằm dọc con đường Priessnithzhof ở thành phố Osnabrück, miền Tây Bắc nước Đức rất dễ thu hút sự chú ý. Đêm ngày 12 Tháng Mười Một, hai người đàn ông đang ngồi trong một chiếc xe hơi trước tòa nhà để chờ Xamgin M (còn gọi là Khamji Muhhamad hay Khmgin Latif), người Kurd từ Iraq nhập cảnh Đức bất hợp pháp vào Tháng Bảy, 2021. Khoảng một giờ sáng, một người hàng xóm giật mình thức giấc vì nghe ai đó đập cửa ở tầng dưới. Năm phút sau, Xamigin M nằm trên mặt đất với sáu phát súng vào bụng, một phát trúng bộ phận sinh dục. Đây có thể là kết quả cuộc tranh giành địa bàn giữa những kẻ buôn lậu người Kurd vào Anh.

Giấy tờ giả của những người di cư bất hợp pháp bị cảnh sát Đức tịch thu (ảnh: Annette Riedl/picture alliance via Getty Images)

Bị thương nặng, M được đưa đến bệnh viện và sau đó khai báo với cảnh sát về các băng nhóm buôn lậu người di cư qua eo biển Manche trên những chiếc bè bơm hơi. M cũng cung cấp cho các cảnh sát nhiều chi tiết rùng rợn về cấu trúc của các nhóm buôn người khác nhau. Nửa năm sau, ngày 5 Tháng Bảy, cảnh sát thực hiện chiến dịch bố ráp qui mô, chỉ riêng tại Đức có 900 cảnh sát tham gia. Tổng cộng có 36 cuộc đột kích được thực hiện, bắt giữ 18 nghi can, 21 người bị bắt giữ thêm sau đó và một số nghi phạm khác bị bắt ở Pháp, Bỉ, Hà Lan và Anh.

Helgo Martens, người đứng đầu hoạt động của Cảnh sát Liên bang Đức nhận định: “Với chiến dịch bố ráp này, chúng tôi đã phá vỡ một trong những nhóm buôn lậu người lớn nhất trong lịch sử châu Âu. Đường dây buôn lậu của chúng đã đưa 10,000 người di cư qua eo biển Manche để đến Anh kể từ đầu năm 2021 với lợi nhuận ước tính ít nhất 15 triệu euro, dù số tiền thực sự có thể gấp đôi”.

Tấm vé vào… cõi chết!

Trong thế giới bí mật của những kẻ buôn người, nơi “khách hàng” muốn di cư đến Anh phải trả từ 1,500 đến 8,000 euro (nếu có tiền và vượt biển may mắn trên những chiếc bè cao su mong manh), có rất nhiều điều kinh hoàng – chẳng hạn thảm kịch xảy ra vào Tháng Mười Một 2021, khi 27 người, gồm một phụ nữ mang thai và ba trẻ em, chết đuối khi bè của họ bị lật. Chiến dịch đột kích quốc tế, với tâm điểm là bang Lower Saxony của Đức, cho thấy rằng Đức đóng một vai trò quyết định trong vấn nạn di cư bất hợp pháp ở châu Âu. Không chỉ di dân lậu đổ về Đức để chờ đến bờ biển bên kia nước Pháp mà Đức còn là trung tâm quan trọng tập trung các tàu thuyền nhỏ, chủ yếu bè bơm hơi, để bọn buôn người đưa sang Anh.

Một đường dây buôn người bị cảnh sát Berlin phá vỡ, liên quan người Việt Nam (ảnh: Paul Zinken/picture alliance via Getty Images)

Một nhóm phóng viên của tờ Der Spiegel và nhật báo Le Monde của Pháp đã hợp tác điều tra, bắt đầu từ các lán trại tạm trú trên bờ biển Pháp, nơi hàng trăm người di cư chờ vượt biên sang Vương quốc Anh; đến một đại lý cung cấp bè bơm hơi ở thị trấn Westphalia…

Những chiếc xe chở người di cư bị hỏng nằm dọc con đường dẫn đến một khu lán trại chứa hàng trăm người di cư nằm cuối con đường ở Loon-Plage, gần thị trấn Dunkirk ở cực Bắc nước Pháp. Tất cả đều nôn nóng chờ tiếp tục cuộc hành trình. Tùy thuộc vào điểm xuất phát, bờ biển phía Nam của nước Anh chỉ cách họ từ 30 đến 60 km. Một sự gần gũi tưởng “dễ ăn” nhưng tiềm ẩn vô số nguy hiểm. Mặt đất lấp lánh mảnh thủy tinh nhỏ, và ruồi nhặng bay quanh chiếc hộp đựng bánh mì mốc. Không ai biết chắc có bao nhiêu lều trại trong khu vực. Có cái tồn tại suốt nhiều năm bất chấp các đợt ra quân dọn dẹp của chính quyền địa phương.

Thỉnh thoảng xảy ra nổ súng trong lán trại, thường là do tranh chấp giữa các nhóm buôn người. Cuối Tháng Năm, một thanh niên người Kurd (nghi là kẻ buôn lậu) bị bắn chết. Không lâu trước đó, các nhân viên cứu trợ ghi nhận một cuộc đấu súng nổ ra trong trại Loon-Plage, ngay khi họ đang phân phát bữa ăn, khiến họ phải ẩn náu trong một con mương và chứng kiến đạn găm vào thân cây trên đầu họ. Cảnh sát cho biết có lẽ đạn bắn từ súng Kalashnikov. Ngoài ra còn có báo cáo về các vụ việc lẻ tẻ khác, như trong một báo cáo bí mật của Bộ Nội vụ Anh về một kẻ buôn lậu đánh gãy chân một người di cư bị nghi là mật báo.

Majid A, 37 tuổi, người Iraq đã ở Loon-Plage được bốn ngày, và nói được tiếng Đức. “Đức là quê hương thứ hai của tôi” – anh ta nói và cho biết đã sống ở Freiburg (Đức) từ năm 2014 nhưng chưa bao giờ được cấp thị thực thường trú. Công việc duy nhất anh có thể tìm được là giúp việc trong một trung tâm giữ trẻ ban ngày. Giờ đây, A muốn sang Anh, nơi có người thân. “Tôi nghe nói có thể mua giấy phép cư trú ở đó với giá 10,000 bảng Anh (11,852 euro)”. A ngồi ngoài lều và chờ được lên chiếc bè của một nhóm buôn lậu người Iraq-Kurd, hiện kiểm soát toàn bộ đường bờ biển từ đây đến Hà Lan.

“Tôi làm những gì người trung gian bảo tôi làm. Anh ta sẽ gửi cho tôi tin nhắn thông báo việc đóng gói đồ đạc và lên đường – A nói – Ngay sau khi qua được Anh, gia đình tôi ở Anh sẽ trả tiền cho họ”. Và tiền sẽ đến tay những tên trùm buôn lậu. Đó là một hệ thống dựa trên niềm tin và sự sợ hãi. Những người không trả tiền sẽ khó “sống sót”. Cảnh sát gọi các luồng tài chính này là “ngân hàng hawala” và hầu như không thể giám sát được.

Đùa với tử thần!

Một người di cư trẻ giải thích cách băng qua Channel. Buổi tối, những người tị nạn bắt xe buýt công cộng đến cồn cát Leffrinckoucke và chờ trong khu rừng ven biển đến khi đêm xuống. Một người nào đó trong nhóm sẽ nhận được tin nhắn đúng thời điểm từ những kẻ buôn lậu, cung cấp thông tin chi tiết về nơi đậu chiếc xe tải bên trong có một chiếc bè, một động cơ, áo phao và một máy bơm để bơm hơi vào bè.

Nếu không bị cảnh sát phát hiện, cả nhóm sẽ ra khơi trong đêm tối. Người thanh niên nói trên thú nhận anh ta từng bị chặn vài lần và bị đuổi về. Nhân viên các tổ chức cứu trợ cho biết họ thường xuyên nhận được cuộc gọi hoảng loạn đến đường dây nóng khẩn cấp từ hàng chục người di cư trên biển, bày tỏ sợ hãi cho tính mạng mình, trong khi những kẻ buôn lậu vẫn vào bờ an toàn. Bè vượt biển được lái bởi chính những người tị nạn, thường không có kinh nghiệm đi biển. Thứ duy nhất họ có là một điện thoại di động có định vị GPS bờ biển nước Anh. Nếu nước biển dâng cao, hoặc gió mạnh bất ngờ, việc băng qua eo biển là cực kỳ nguy hiểm.

Tuần duyên Anh bắt một nhóm người nhập cư lậu tại English Channel vào giữa Tháng Sáu 2022 (ảnh: Stuart Brock/Anadolu Agency via Getty Images)

Mỗi năm, có hàng ngàn người di cư bỏ mạng. Theo Tổ chức Di cư Quốc tế (International Organization for Migration), 51 người đã bỏ mạng khi vượt Channel từ 2019-2022. Một số thi thể được tìm thấy, số khác mất tích. Những người di cư, khi bị phát hiện và chặn lại, đôi lúc có những phản ứng rất dữ dội. Đầu năm nay, một báo cáo của Pháp cho biết: Người di cư bắt đầu dọa ném con của họ xuống biển khi bị cảnh sát chặn lại.

Kể từ đầu năm 2022, số người tìm cách vượt biên đã tăng đáng kể. Từ Tháng Một đến cuối Tháng Sáu, cảnh sát Pháp thống kê được 22,758 người tìm cách vượt eo biển Manche từ miền Bắc nước Pháp, tăng 82% so với cùng kỳ năm ngoái. Từ 2019-2021, số di dân lậu hàng năm bị phát hiện đã tăng 10 lần, từ 3,352 lên 36,763.

Những chiếc bè ngày càng lớn để chở được nhiều người hơn, từ trung bình 12 người nay đã gần 30! Theo các nhà điều tra, những kẻ buôn người kiếm được lợi nhuận ròng lên tới 75,000 euro cho mỗi chiếc bè vượt biển thành công. Tại sao lại chọn nước Anh? Và tại sao đi bằng bè? Các nhà điều tra cho biết ngôn ngữ là yếu tố quan trọng, vì nhiều người tị nạn nói tiếng Anh và nhiều người trong số họ có thân nhân định cư ở Anh.

Một yếu tố khác là Brexit: Do đã rời EU, Anh không còn được phép trả những người nhập cư bất hợp pháp về quốc gia EU đầu tiên trong cuộc hành trình của họ. Chọn bè bơm hơi vì bè giá rẻ sản xuất tại Trung Quốc luôn dễ dàng chuyển đến Đức hoặc mua trực tiếp từ các nhà cung cấp Đức. Pháp đã bắt đầu quản lý chặt việc bán một số loại tàu thuyền và động cơ: Khi mua chúng ở miền Bắc nước Pháp, người mua cần có ID và số điện thoại; cùng lúc, những người nhà bán lẻ thể thao lớn như Decathlon đã loại hoàn toàn các mặt hàng bị quản lý ra khỏi kệ.

Giới chức Pháp phàn nàn chính việc thiếu các quy định tương tự ở Đức đã tạo thuận lợi rất nhiều cho bọn buôn người. Hồ sơ điều tra của Pháp cho thấy, lực lượng cảnh sát liên bang Đức từng bắt hai người đàn ông ở Lower Saxony, ngay khi chúng đang xếp hàng hóa đáng ngờ vào chiếc xe tải giao hàng, với năm động cơ, hàng trăm áo phao và chín thuyền bơm hơi. Nhưng khi một người chuyển phát nhanh xuất hiện vào hôm sau với hóa đơn và địa chỉ giao hàng ở Paris, cảnh sát Đức lại trả hàng hóa cho ông ta!

Nguồn: Der Spiegel / Lương Thái Sỹ / Saigon Nhỏ