Những kiến trúc chùa lộng lẫy bậc nhất ở Sóc Trăng

Về miền Tây, nhất định không thể bỏ qua những kiến trúc chùa lộng lẫy bậc nhất này ở Sóc Trăng
Sóc Trăng là một trong những tỉnh sở hữu nhiều ngôi chùa có lối kiến trúc đặc biệt tại miền Tây. Đặc biệt, những ngôi chùa này có khung cảnh ấn tượng đang thu hút nhiều sự chú ý của khách du lịch.

Sóc Trăng là vùng đất tập hợp những nét văn hóa của các dân tộc Hoa, Khmer và Kinh. Địa hình ở đây nằm ngay cửa sông Hậu, với những khu vườn có cây xanh thoáng mát. Có lẽ thế, những ngôi chùa ở Sóc Trăng thu hút rất nhiều du khách bởi lối kiến trúc mang nét đặc trưng riêng nhưng vẫn giữ được vẻ trang nghiêm, cổ kính.

Về miền Tây, nhất định không thể bỏ qua những kiến trúc chùa lộng lẫy bậc nhất này ở Sóc Trăng - Ảnh 1.

Ảnh: Hoàng Thanh Tùng

Nếu có dịp ghé Sóc Trăng thì bạn đừng quên khám phá những ngôi chùa cổ kính, hòa mình vào không gian văn hóa, tâm linh đặc trưng của người Khmer ở Nam Bộ nhé!

CHÙA SOM RONG

Địa chỉ: số 367 Tôn Đức Thắng, phường 5, TP. Sóc Trăng, tỉnh Sóc Trăng.

Về miền Tây, nhất định không thể bỏ qua những kiến trúc chùa lộng lẫy bậc nhất này ở Sóc Trăng - Ảnh 2.

Ảnh: @thutram2110

Kiến trúc ở chùa được sơn màu xám, vừa toát lên vẻ hiện đại lại vừa uy nghiêm, cổ kính của những kiến trúc bằng đá nguyên khối. Ngoài chánh điện, ngôi tháp chính màu xám và tượng Phật Thích Ca nhập niết bàn ngoài trời khổng lồ là những điểm gợi nhắc du khách nhớ tới chùa Som Rong.

Về miền Tây, nhất định không thể bỏ qua những kiến trúc chùa lộng lẫy bậc nhất này ở Sóc Trăng - Ảnh 3.
Về miền Tây, nhất định không thể bỏ qua những kiến trúc chùa lộng lẫy bậc nhất này ở Sóc Trăng - Ảnh 4.
Về miền Tây, nhất định không thể bỏ qua những kiến trúc chùa lộng lẫy bậc nhất này ở Sóc Trăng - Ảnh 5.
Về miền Tây, nhất định không thể bỏ qua những kiến trúc chùa lộng lẫy bậc nhất này ở Sóc Trăng - Ảnh 6.

Ảnh: @tinhtungtangblogger, @trungtruong2409, @lucasssnguyen, @nhu_le_huynh

Khi bước đến chùa, trước mặt là cổng chùa được trang trí hoa văn với nhiều biểu tượng văn hóa Khmer. Trên đường vào chùa có rất nhiều cây cổ thụ khoảng vài chục đến hàng trăm năm tuổi làm không gian chùa mát mẻ và yên bình.

CHÙA CHÉN KIỂU

Địa chỉ: xã Đại Tâm, huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng.

Về miền Tây, nhất định không thể bỏ qua những kiến trúc chùa lộng lẫy bậc nhất này ở Sóc Trăng - Ảnh 7.

Ảnh: @kathynguyen_94

Sở dĩ chùa Sà Lôn còn được gọi là “chùa Chén Kiểu” là do dùng những mảnh chén, đĩa sứ ốp lên tường để trang trí.

Về miền Tây, nhất định không thể bỏ qua những kiến trúc chùa lộng lẫy bậc nhất này ở Sóc Trăng - Ảnh 8.
Về miền Tây, nhất định không thể bỏ qua những kiến trúc chùa lộng lẫy bậc nhất này ở Sóc Trăng - Ảnh 9.
Về miền Tây, nhất định không thể bỏ qua những kiến trúc chùa lộng lẫy bậc nhất này ở Sóc Trăng - Ảnh 10.
Về miền Tây, nhất định không thể bỏ qua những kiến trúc chùa lộng lẫy bậc nhất này ở Sóc Trăng - Ảnh 11.
Về miền Tây, nhất định không thể bỏ qua những kiến trúc chùa lộng lẫy bậc nhất này ở Sóc Trăng - Ảnh 12.

Ảnh: Sử Chuyển Phước

Chùa tọa lạc trong một khuôn viên rất rộng với nhiều cây xanh. Hai bên cổng ngự hai con sư tử bằng đá trên bệ cao, hướng ra lộ. Trên cổng xây ba ngôi tháp, được trang trí theo kiến trúc truyền thống của đồng bào Khmer ở Nam Bộ.

CHÙA DƠI

Địa chỉ: nằm bên đường Văn Ngọc Chính (có bảng chỉ dẫn) thuộc Phường 3, TP. Sóc Trăng.

Về miền Tây, nhất định không thể bỏ qua những kiến trúc chùa lộng lẫy bậc nhất này ở Sóc Trăng - Ảnh 13.

Ảnh: @ngduhuy

Chùa Dơi là một ngôi chùa có kiến trúc hòa trộn giữa hai nền văn hóa Việt Nam – Campuchia tại tỉnh Sóc Trăng.

Về miền Tây, nhất định không thể bỏ qua những kiến trúc chùa lộng lẫy bậc nhất này ở Sóc Trăng - Ảnh 14.
Về miền Tây, nhất định không thể bỏ qua những kiến trúc chùa lộng lẫy bậc nhất này ở Sóc Trăng - Ảnh 15.
Về miền Tây, nhất định không thể bỏ qua những kiến trúc chùa lộng lẫy bậc nhất này ở Sóc Trăng - Ảnh 16.
Về miền Tây, nhất định không thể bỏ qua những kiến trúc chùa lộng lẫy bậc nhất này ở Sóc Trăng - Ảnh 17.

Ảnh: Khánh Linh, Kẻ Lang Thang

Chùa đã được xây dựng cách nay đã hơn 440 năm và sở dĩ có cái tên đặc biệt này là vì chùa là nơi cư ngụ của những bầy dơi đông đúc. Đặc biệt ở đây còn có một hồ nước kè bằng đá, tạo cảm giác yên lành, mát mẻ. Cá dưới hồ sẽ ngoi lên và tranh nhau đớp mồi khi khách tham quan thả thức ăn xuống nước.

CHÙA KHLEANG

Địa chỉ: Chùa Kh’Leang tọa lạc ở đường Tôn Đức Thắng, khóm 5, phường 6, TP. Sóc Trăng

Về miền Tây, nhất định không thể bỏ qua những kiến trúc chùa lộng lẫy bậc nhất này ở Sóc Trăng - Ảnh 18.

Ảnh: Sử Chuyển Phước

Chùa Khleang là một ngôi chùa cổ được xây dựng từ năm 1918 và chùa được công nhận là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia từ năm 1990. Chùa có sắc vàng nhạt chủ đạo với họa tiết tỉ mỉ, tinh tế. Tổng thể kiến trúc chùa cân xứng, hài hòa, mang đậm lối trang trí chùa chiền của người Khmer.

Về miền Tây, nhất định không thể bỏ qua những kiến trúc chùa lộng lẫy bậc nhất này ở Sóc Trăng - Ảnh 19.
Về miền Tây, nhất định không thể bỏ qua những kiến trúc chùa lộng lẫy bậc nhất này ở Sóc Trăng - Ảnh 20.
Về miền Tây, nhất định không thể bỏ qua những kiến trúc chùa lộng lẫy bậc nhất này ở Sóc Trăng - Ảnh 21.
Về miền Tây, nhất định không thể bỏ qua những kiến trúc chùa lộng lẫy bậc nhất này ở Sóc Trăng - Ảnh 22.

Ảnh: Nguyên Võ, @nhu.nguyen__, Laac Tien, Sử Chuyển Phước

Không những có kiến trúc đặc trưng của người Khmer, trong chánh điện của chùa còn đan xen hoa văn trang trí của người Kinh, ở thân cột trụ là hoa văn của người Hoa và chữ Hán. Điều này phản ánh sự giao thoa văn hóa trên lĩnh vực trang trí, nghệ thuật giữa 3 dân tộc vốn có quá trình cộng cư lâu dài trên vùng đất Sóc Trăng.

CHÙA ÔNG BỔN

Địa chỉ: số 9 đường Nguyễn Văn Trỗi, khóm 1, phường 1, TP. Sóc Trăng

Về miền Tây, nhất định không thể bỏ qua những kiến trúc chùa lộng lẫy bậc nhất này ở Sóc Trăng - Ảnh 23.

Ảnh: Sử Chuyển Phước

Chùa Ông Bổn là ngôi chùa do người Hoa xây dựng nổi tiếng hàng đầu khu vực Tây Nam Bộ. Với thiết kế tỉ mỉ, chùa được làm hoàn toàn từ đá và gỗ với phần mái lợp âm dương điển hình.

Về miền Tây, nhất định không thể bỏ qua những kiến trúc chùa lộng lẫy bậc nhất này ở Sóc Trăng - Ảnh 24.
Về miền Tây, nhất định không thể bỏ qua những kiến trúc chùa lộng lẫy bậc nhất này ở Sóc Trăng - Ảnh 25.
Về miền Tây, nhất định không thể bỏ qua những kiến trúc chùa lộng lẫy bậc nhất này ở Sóc Trăng - Ảnh 26.
Về miền Tây, nhất định không thể bỏ qua những kiến trúc chùa lộng lẫy bậc nhất này ở Sóc Trăng - Ảnh 27.

Ảnh: @lehatruc, Nguyễn Hoàn Hảo, @hong.hanhnt, @ng_th_nh_327_

Khi bước vào khuôn viên chùa, bạn sẽ ấn tượng ngay lập tức bởi những đèn lồng đỏ treo ở khắp mọi nơi. Các bức hoành phi câu đối, liễn đỏ viết bằng Hán tự,… to bản được ốp vào cột từ tiền điện đến chánh điện khiến bạn sẽ phải choáng ngợp.

Theo Trí thức Trẻ

Những sự thật khó tin nhất thế giới

Những sự thật khó tin nhất thế giới xảy ra trong cuộc sống hàng ngày của con người, khiến nhiều người không khỏi ngỡ ngàng khi hay biết.

Những sự thật khó tin trên thế giới

Ngã ngửa với những sự thật khó tin nhất thế giới
Khoảng 54 triệu người đang sống trên Trái đất sẽ tử vong trong 12 tháng tới. Đây là một trong những sự thật khó tin nhất thế giới.

Ngã ngửa với những sự thật khó tin nhất thế giới
Điều khó tin tiếp theo đó là hơn 780 triệu người trưởng thành trên thế giới không biết đọc hoặc viết.

Ngã ngửa với những sự thật khó tin nhất thế giới
Bản nhạc dài nhất thế giới được các nhạc công chơi trong thời gian 639 năm tại nhà thờ miền Trung nước Đức.

Ngã ngửa với những sự thật khó tin nhất thế giới
Trong vòng 30 phút, nhiệt lượng mà con người tạo ra có thể làm sôi 1 lít nước. Sự thật gây kinh ngạc này không phải ai cũng biết.

Ngã ngửa với những sự thật khó tin nhất thế giới
Theo kết quả nghiên cứu, 90% dân số thế giới sống ở Bán cầu bắc.

Ngã ngửa với những sự thật khó tin nhất thế giới
Năm 1945, một con gà trống có tên Mike đã sống sót trong 18 tháng sau khi bị chặt đầu.

Ngã ngửa với những sự thật khó tin nhất thế giới
Trong Chiến tranh thế giới 2, hai bác sĩ người Ba Lan đã cứu sống 8.000 người Do Thái trong thảm họa diệt chủng bằng cách nói dối thị trấn đó đang bị dịch sốt phát ban hoành hành. Do lo sợ lây nhiễm bệnh nên phát xít Đức đã không tiến vào thị trấn đó.

Ngã ngửa với những sự thật khó tin nhất thế giới
Đức quốc xã từng thực hiện chương trình nhằm huấn luyện chó có khả năng nói chuyện và đọc.

Ngã ngửa với những sự thật khó tin nhất thế giới
Ngày 28/11/2012 là ngày bình yên nhất ở thành phố New York, Mỹ khi không có bất cứ vụ bạo lực, án mạng, giết người nào xảy ra. Đây là một sự kiện đáng nhớ, gây bất ngờ lớn.

Ngã ngửa với những sự thật khó tin nhất thế giới
Trong năm 2014, 24 bé gái chào đời ở Mỹ được đặt tên khá đặc biệt là “Goddess” (có nghĩa Nữ thần).

Theo Khoa học TV

Napoleon, chuyện đọc sách và tầm nhìn phát triển 100 năm của VN

Other

Việt Nam hiện nay đang ở bước ngoặt, vừa bị ảnh hưởng bởi chính sách phát triển dân tộc to lớn của Trung Quốc, vừa vào lúc Hoa Kỳ là cường quốc số một cũng đang đặt trọng tâm vào chính sách Ấn Độ – Thái Bình Dương, từ đó khiến Việt Nam bị mắc kẹt giữa những xung động giữa các nước lớn.

Thành ra đây là giai đoạn mà người Việt rất cần đến những kiến thức kinh nghiệm về chính trị, quân sự và ngoại giao, để từ đó có thể hoạch định được tầm nhìn phát triển dài hạn, cả trăm năm cho quốc gia và dân tộc.

Đọc sách là hội nhập với thế giới

Hiện tôi đang đọc cuốn sách “Từ Beirut đến Jerusalem”, một cuốn sách cũ đã được viết từ những năm 1980s, nội dung mô tả về những diễn biến xung đột giữa các nước ở khu vực Trung Đông như Israel, Lenanon, Syria, người Ả rập, Palestine… mà trong một thời gian dài những sự kiện ở đó đã thu hút sự quan tâm chú ý của toàn thế giới.

Đó là một cuốn sách dày hơn 700 trang, được viết bởi một nhà báo của The New York Times từng có thời gian 10 năm công tác ở Trung Đông, tên tuổi tác giả chẳng mấy xa lạ đó là Thomas Friedman, tác giả của những đầu sách bán chạy như Thế Giới Phẳng, Chiếc Lexus và cây Ô liu, đã giành được nhiều lần giải thưởng sách danh giá Pulitzer.

Nội dung sách mô tả từ những bố cục lớn như là mối quan hệ giữa các nước, đường lối hành động của các nhà chính trị như Thủ lĩnh lực lượng PLO Yasir Arafat hay Thủ tướng Israel Ariel Sharon, sự tác động của khối Ả rập hay Iran, Iraq và Mỹ.

Bên cạnh đó là tâm trạng căng thẳng của người dân sống giữa môi trường xung đột, không biết khi nào thì một quả bom phát nổ lấy đi tính mạng của họ, ngoài ra là các hoạt động buôn bán chung chuyển những món hàng hóa xa xỉ vẫn diễn ra dưới sự bảo kê của các nhóm vũ trang…

Tình cảm, lý trí và ước vọng quốc gia

Khi đọc một cuốn sách như vậy, người đọc sẽ thấy được một góc nhìn lớn bao quát về cục diện lịch sử biến động của một khu vực, trong một giai đoạn vài chục năm.

Và khi đối chiếu với hiện tại thì thấy được tương lai của quá khứ, thấy được hệ quả của những quyết định chính sách, thấy được sự thăng trầm của các dân tộc, với tình cảm và lý trí đã đưa họ đi xa đến đâu trong tiến trình phát triển không ngừng của lịch sử.

Hay như trước đây tôi cũng đọc tác phẩm về Hoàng đế Napoleon, một cuốn sách dày hàng nghìn trang, mô tả từ một người thanh niên đảo Corsica đã trở thành một lính pháo thủ và Hoàng đế nước Pháp ra sao.

Hoàng đế Napoleon Bonaparte là người đầu tiên của chính sách không trả thù giết hại những người bị thua trong cách mạng, có lẽ bởi đó mà chính ông đã giữ được tính mạng khi bị thất trận mất quyền để rồi sau đó bị đày đến đảo Elba.

Other

Và ngay cả khi sau đó ông quay trở lại nước Pháp làm cuộc cách mạng chiếm quyền trở lại và rồi thua trận ở Waterloo thì ông cũng vẫn không bị kẻ thù sát hại mà thay vào đó bị đày tới đảo Saint Helena ở giữa Đại Tây Dương.

Nhờ cuốn sách mà tôi thấy được một tiến trình mấy chục năm lịch sử, những cuộc xung đột giữa các vị vua của châu Âu thời kỳ những năm 1800s, quan điểm nhận thức của tầng lớp quý tộc hay cảm nhận đời sống của tầng lớp bình dân, những điều đó đã dẫn nước Pháp và châu Âu tiến tới thế kỷ 20 như thế nào.

Hoặc như một tác phẩm lịch sử được coi là thuộc vào hàng quan trọng nhất là tác phẩm về Sự trỗi dậy và suy tàn của Đế Chế thứ 3, một cuốn sách dày cỡ 1500 trang, mô tả đầu tiên từ một họa sĩ lang thang đi lính, rồi trở thành người đứng đầu của Đế chế Đức Quốc Xã ra sao.

Cuốn sách cho ta thấy được thể chế dân chủ còn yếu kém của nước Đức đã giúp một người cực đoan chỉ với bàn tay trắng đã trở thành lãnh đạo một đảng phái chính trị và đứng đầu một đất nước thế nào, nhưng chỉ vì quan điểm nhận thức và đường lối sai lầm đã đem đến thảm họa cho nhân loại.

Cuốn sách cũng cho biết những quyết định đúng đắn hay sai lầm của các nhà lãnh đạo Đức, Anh, Pháp, Mỹ, Nhật, Liên Xô trong thế chiến thứ hai đã định hình sự phát triển của thế giới cho tới tận hôm nay.

Khi đọc những tác phẩm đó người đọc sẽ thấy được một chiều dài lịch sử thế giới đã diễn ra, thấy được sự phát triển của các quốc gia dân tộc, những xung lực tâm lý xã hội, các thành tựu khoa học, sự mở mang nhận thức, những tín điều xã hội, những nguồn lực vật chất, đã tác động tới quyết định hành động của các nhà lãnh đạo hay sự phát triển của các dân tộc thế nào.

Ở phạm vi một quốc gia, những cuốn sách về Thiên hoàng Minh Trị của nước Nhật thời kỳ những năm 1860s hay về Nhật hoàng Hirohito trong giai đoạn thế chiến thứ hai, sẽ giúp cho người đọc thấy được sự phát triển của nước Nhật và những quyết sách lớn quan trọng của lãnh đạo nước này đã biến một nước phong kiến phương Đông lạc hậu trở thành một cường quốc công nghiệp thế nào.

Còn nếu đọc hồi ký của Lý Quang Diệu sẽ thấy được tiến trình phát triển của Singapore và điều gì đã tạo lên thành tựu cho quốc đảo nhỏ bé trong khoảng thời gian từ những năm 1960s đến nay.

Nếu đọc Hồi ký chính trị của Mahathir Mohamad, người giữ cương vị Thủ tướng Malaysia trong 21 năm, người đọc sẽ thấy được những quyết sách lớn quan trọng đã giúp đất nước ông phát triển thế nào.

Và nhiều cuốn sách khác.

Getty Images
Chụp lại hình ảnh,Cuốn tiểu thuyết ‘1984’ của George Orwell bị cấm in, lưu hành ở nhiều quốc gia Cộng sản

Những kiến thức du nạp được sẽ là nền tảng tri thức để hiểu về lịch sử và hình dung về tương lai.

Bạn đọc sẽ thấy được những chuẩn mực giá trị bất biến về lòng trung thực, sự chăm chỉ, tinh thần khoan dung, cơ chế dân chủ, khả năng học hỏi, tính lạc quan hướng thiện, là những giá trị đã quyết định sự phát triển vững bền của các dân tộc thế nào.

Khi nhìn lại nội lực của đất nước, thấy được những gì hiện hữu, thấy được những quy luật phát triển tất yếu, từ đó có thể áng chừng định hình được tầm nhìn phát triển cho đất nước trong một khoảng thời gian có thể là 20 năm, 50 năm hoặc 100 năm.

Đó là ích lợi của việc đọc sách giúp cho một người có được tầm nhìn.

Ngoài ra việc đọc sách còn giúp một người sống được nhiều cuộc đời, thấu hiểu và trải nghiệm được nhiều bối cảnh, mà nếu không đọc sách bạn sẽ chỉ sống và cảm nhận các vấn đề của một người ở Việt Nam mà thôi.

Bởi vậy, để hiểu sâu về lịch sử và thế giới, giúp đưa ra các quyết định sáng suốt đúng đắn, các nhà lãnh đạo lớn trên thế giới đều phải thường xuyên đọc sách.

Khi là một người thông thái có hiểu biết, thấy được sự hữu hạn của một chính phủ, một chính quyền, một nhiệm kỳ, trước tiến trình phát triển bất tận của lịch sử, người ta sẽ có xu hướng khiêm nhường hơn, có trách nhiệm hơn, nhân văn hơn và giảm thiểu đi sự hung hăng ngắn ngủi của những người không có thói quen đọc sách.

Kiểm duyệt lạc hậu

Mặc cho tính cách quan trọng của sách sử như vậy, nhưng hiện nay ở Việt Nam vẫn đang tồn tại chính sách kiểm duyệt lạc hậu, gây tác hại xấu tới khả năng xác định tầm nhìn phát triển tương lai lâu dài cho đất nước.

Xem xét lại lịch sử thế giới thì thấy, trong số nguyên thủ các nước, cho đến nay có lẽ chỉ có duy nhất Winston Churchill, cựu Thủ tướng nước Anh trong Thế Chiến II, người góp công lớn cứu nhân loại khỏi thảm họa phát xít, là người được giải Nobel Văn chương.

Sự hiếm có đó cùng với công trạng to lớn khiến cho tác phẩm của ông trở lên đáng đọc biết bao và có ý nghĩ với hiểu biết của hậu thế về lịch sử như thế nào.

Vậy nhưng tác phẩm quan trọng là cuốn Hồi ký của ông về cuộc chiến tranh thế giới thứ II, mặc dù đã được một nhà xuất bản dịch sang tiếng Việt từ và phát hành từ chục năm trước, không biết có nguyên nhân kiểm duyệt của ngành tuyên giáo thế nào mà cuốn sách không còn thấy xuất hiện và không thể tìm mua trong các hiệu sách?

Một tác phẩm khác là hồi ký của vị tướng tài ba của nước Pháp cũng thời thế chiến thứ hai, cựu Tổng thống Charles de Gaulle, cũng được một nhà sách phát hành từ năm 2015, nhưng chỉ ra được tập 1 còn sau đó không thấy gì nữa, nguyên nhân có lẽ cũng do kiểm duyệt.

Những chuyện này đang làm hạn chế cơ hội tiếp cận với những áng văn chương lớn mở rộng tri thức hiểu biết về nền văn hóa các nước, hạn chế khả năng tiếp cận học hỏi nguồn kiến thức kinh nghiệm về quan hệ chính trị, quân sự và ngoại giao giữa các nước, điều mà người Việt Nam hiện nay rất cần.

Bài viết thể hiện quan điểm riêng của luật sư Ngô Ngọc Trai từ Hà Nội.

  • Luật sư Ngô Ngọc Trai / Gửi tới BBC News Tiếng Việt từ Hà Nội

Không lực Nga “đánh đấm” như thế nào?

Trong cuộc chiến Ukraine, Nga đã bắn nhiều hỏa tiễn hơn so với số hỏa tiễn được bắn bởi bất kỳ quốc gia nào trong bất kỳ cuộc xung đột nào trên thế giới kể từ Đệ nhị Thế chiến, một kỷ lục. Nhưng theo các chuyên gia không chiến và dữ liệu mới mà tờ Newsweek thu thập được cho thấy tất cả không mang lại kết quả như Moscow mong muốn. “2,154 là số hỏa tiễn Nga đã tấn công các thành phố và cộng đồng của chúng tôi trong vòng hơn hai tháng. Thật khủng khiếp! – Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói vào tuần trước – Nga ném bom Ukraine không ngừng cả ngày lẫn đêm”.

Cảnh đổ nát tại Komyshuvakha (Zaporizhzhia Oblast, Ukraine), nơi hứng chịu đợt tấn công của 18 hỏa tiễn Nga vào giữa Tháng Năm 2022 (ảnh: Stringer/Anadolu Agency via Getty Images)

Thử so với chiến thuật của Không lực Mỹ

Tuy nhiên, không kích không giúp ích gì cho chiến thắng của Putin, ngoài việc mở ra những bài học quan trọng về chiến tranh tương lai. Kỷ lục thế giới tấn công bằng hỏa tiễn của Nga đã… tạo “điều kiện” để Ukraine bắn hạ chiếc máy bay thứ 200 của Nga, một kết quả đáng xấu hổ đối với một lực lượng không quân lớn gấp 15 lần đối phương! Sai lầm của Moscow trong việc không thiết lập được ưu thế trên bầu trời và nguồn cung vũ khí dẫn đường chính xác ngày càng cạn kiệt khiến cuộc chiến thêm khó khăn trong tình hình Nga không tận dụng được lợi thế áp đảo về quân số.

Chủ Nhật qua, Nga “khoe” đã tiêu diệt được 165 máy bay Ukraine kể từ khi bắt đầu “chiến dịch quân sự đặc biệt”, tức gần… gấp ba lần số máy bay chiến đấu có thể bay mà Ukraine có! Thống chế Không quân Anh về hưu Edward Stringer nhận định: “Vẫn không thấy dấu hiệu lực lượng không quân Nga có thể tiến hành một chiến dịch mới để giành lại ưu thế trên không”. Chiến dịch ở đây là nỗ lực phá hủy hệ thống phòng không của Ukraine, đặc biệt là làm tê liệt thông tin liên lạc và hệ thống cảnh báo sớm của Ukraine giúp quân đội nước này biết khi nào và từ đâu máy bay Nga sẽ đến.

Theo Stringer, Hoa Kỳ đã đặt ra “tiêu chuẩn vàng” cho một chiến dịch như vậy trong Chiến tranh Vùng Vịnh lần thứ nhất, thông qua một “quy trình chiến thuật bài bản”. Một tướng lĩnh cao cấp của Không lực Hoa Kỳ đã nghỉ hưu, người giám sát các cuộc không chiến của Mỹ ở Iraq, Kosovo và Afghanistan giải thích:

“Qui trình đó là làm mù mắt kẻ thù, làm gián đoạn khả năng thông tin, bắn hạ máy bay chiến đấu và vô hiệu hóa sân bay của họ, làm hỏng hỏa tiễn đất đối không SAM, giành quyền kiểm soát bầu trời để bảo vệ lính Mỹ khỏi các cuộc tấn công từ trên không và làm suy giảm khả năng tác chiến của kẻ thù, giống như chúng ta đã làm tại Iraq năm 1991 và năm 2003. Nhờ vậy, quân đội mới giành được chiến thắng. Sẽ không bao giờ có thể chiến thắng nếu Mỹ không có lực lượng không quân mạnh mở đường”.

Một trực thăng Nga Mil Mi-8AMTSh bị bắn hạ tại Makariv, gần Kiev (ảnh: Nicola Marfisi/AGF/Universal Images Group via Getty Images)

Việc Nga không đi theo con đường này đã trở thành một “điều rất khó hiểu” của cuộc chiến Ukraine, một cuộc chiến khác thường khiến các nhà quan sát phương Tây đi hết từ bối rối này đến ngạc nhiên khác. Sau 48 giờ tấn công vào các hệ thống phòng không của Ukraine khi cuộc chiến bắt đầu, Moscow dường như đã từ bỏ việc theo đuổi cách làm được Mỹ xem là “ưu tiên số một” này.

Người Nga tấn công các sân bay và các ụ phòng không trong hai ngày đầu tiên nhưng hầu như không theo dõi hiệu quả đến đâu và bỏ lửng giữa chừng. Do đó, lực lượng không quân và phòng không khiêm tốn của Ukraine có thời gian để điều chỉnh, phân tán các hỏa tiễn phòng không, đặc biệt hỏa tiễn vác vai và tạo ra cái mà Stringer gọi là “Ưu thế trên không của người nghèo”. Sau đó, bị đe dọa bởi các hỏa tiễn SAM của Ukraine, Nga quyết định đưa ít máy bay ném bom ra ngoài chiến tuyến, giảm chỉ còn hơn 10% tổng số phi vụ, theo dữ liệu tình báo Mỹ được Newsweek kiểm chứng.

“Công phu”… phá cầu

Cách Odesa 60 km về phía Nam trên bờ Biển Đen là khu nghỉ mát Zatoka, nằm trải dài trên hai khe đất hẹp tạo thành cửa sông Dniester, con sông dài thứ ba châu Âu bên ngoài nước Nga. Cây cầu nối Odesa với một khu vực được gọi là Budjak, phần phía Nam của Bessarabia lịch sử, một tiền đồn của Đế quốc Ottoman được sáp nhập vào Nga năm 1812.

Với dân số 600,000, Budjak là cửa ngõ phía Nam của Ukraine để vào Romania, và chỉ có thể đến được khi đi qua cây cầu Zatoka (còn một cây cầu thứ hai, xa 30 dặm về phía Bắc, băng qua biên giới quốc tế vào lãnh thổ Transnistria ở Moldova nhưng ít được sử dụng vì có nhiều hạn chế và nguy hiểm). Cầu Zatoka nối hai mỏm cửa sông Dniester là cầu đường bộ và đường sắt dài 150 mét do Liên Xô xây dựng năm 1955 với nhịp giữa được nâng lên năm lần một ngày cho giao thông đường sông ra vào Biển Đen.

Nga đã nổ phát súng đầu tiên vào cầu Zatoka ngày 3 Tháng Ba, ngày thứ tám của cuộc chiến và nhắm vào một căn cứ quân sự gần đó. Đây cũng là lần thả bom chùm đầu tiên trong cuộc chiến. Ngay sau đó, Ukraine báo cáo bắn rơi chiếc máy bay đang thả bom của Nga, phi công thoát kịp. Ngày 15 Tháng Ba, tức mười hai ngày sau, Nga quay trở lại Zatoka, lần này dùng tàu chiến bắn phá cây cầu và các mục tiêu ở ba thị trấn ven biển gần đó. Nhiều nhà phân tích nghĩ rằng hai cuộc tấn công vào Zatoka, cách Odesa 60 km về phía Nam, là để mở đường cho một cuộc đổ bộ.

Cây cầu Zatoka trước khi bị phá hủy (ảnh: Ukrinform/Future Publishing via Getty Images)

Nhưng ý đồ của Nga đơn giản hơn: Tuyến đường đến Romania này là một hành lang trung chuyển cho hàng hóa không còn đi qua được các cảng Biển Đen vốn vận chuyển đến 70% kim ngạch ngoại thương của Ukraine. Phá cây cầu là loại bỏ hành lang này. Ngày 26 Tháng Tư, tức ngày thứ 62 của cuộc chiến, người Nga quay trở lại lúc 12g35 và tấn công trực diện cây cầu bằng ba hỏa tiễn hành trình.

Theo tình báo Mỹ, một hỏa tiễn bị hỏng kỹ thuật đã “đáp” xuống nước. Một chiếc bắn hụt và hỏa tiễn thứ ba va vào mép phía Đông của một nhịp cầu. Sáng hôm sau, lúc 6g45 sáng, người Nga trở lại lần nữa và tấn công cây cầu bằng hỏa tiễn hành trình. Tiếp đó, ngày 3 Tháng Năm, Nga quay trở lại cây cầu lần nữa và phóng ba hỏa tiễn hành trình.

Lúc đó, Nga đang tìm cách chiếm toàn bộ miền Nam Ukraine, bao gồm cả khu vực Odesa nên quyết tâm phá huỷ cây cầu. Cây cầu vẫn đứng vững. Một tuần sau, ngày 10 Tháng Năm, hỏa tiễn Nga quay trở lại. “Kẻ thù tiếp tục các cuộc tấn công vào cây cầu đã bị hư hại bắc qua cửa sông Dniester” – Bộ Chỉ huy Chiến dịch Ukraine cho biết. Tám đợt tấn công của Nga khiến cầu Zatoka trở thành một trong những mục tiêu cố định bị tấn công nhiều nhất. Ngày 16 Tháng Năm, hai hỏa tiễn hành trình nữa được phóng đến cầu Zatoka, hỏa tiễn thứ ba rơi xuống biển (theo tình báo Mỹ). Bộ Tư lệnh hành quân phía Nam Ukraine cho biết: “Tuyến đường bộ và đường sắt đã không hoạt động hơn hai tuần. Cây cầu bị hư hỏng nặng nên việc sửa chữa sẽ tốn rất nhiều thời gian và tiền bạc”.

Câu chuyện cho thấy một mục tiêu lộ thiên như cây cầu Zatoka mà Nga tốn nhiều “công phu” như vậy với nhiều đạn dược như vậy thì rõ ràng không quân lẫn “xạ thủ” hỏa tiễn Nga rất có “vấn đề”.

Bắn đâu hụt đó!

Hỏa tiễn hành trình tầm xa được phát triển song song với bom thông minh đã trở thành vũ khí hiện đại được lựa chọn cho các cuộc tấn công vào các mục tiêu đặc biệt của Mỹ. Nhưng chi phí (hơn $1 triệu mỗi hỏa tiễn) đã hạn chế việc sử dụng chúng, kể cả đối với một quân đội nổi tiếng xài sang nhất thế giới như Mỹ. 32 năm qua, khoảng 2,300 hỏa tiễn Tomahawk đã được quân đội Hoa Kỳ sử dụng trên chiến trường, từ chiến dịch trừng phạt cuộc xâm lược Kuwait của Saddam Hussein đến các cuộc tấn công ở Nam Tư cũ và cuộc tấn công năm 2018 vào các cơ sở tình nghi sản xuất vũ khí hóa học của Syria.

Phần mình, mới đây Nga cho biết trong 85 ngày tấn công (tính đến 23 Tháng Năm), họ đã phóng thành công 2,275 hỏa tiễn. Tuyên bố này có đáng tin? Quân đội chơi sang đến vậy sao?

Giới quan sát nhận thấy, phần lớn lực lượng không quân Nga được sử dụng để hỗ trợ lực lượng mặt đất, chứ không quân Nga không phải một thực thể độc lập với học thuyết và chiến lược riêng hỗ trợ các mục tiêu chiến tranh lớn hơn bên ngoài nơi giao chiến. Nga có những phi đội ném bom để tấn công các mục tiêu chiến lược (trụ sở chính quyền, căn cứ quân sự, các nhà máy công nghiệp, dầu, điện, và mạng lưới giao thông) ngoài nơi giao chiến nhưng Nga đã thất bại trong việc phát triển một loại vũ khí tương đối rẻ (tương tự như bom dẫn đường bằng vệ tinh của Hoa Kỳ) để tấn công chính xác các mục tiêu mà không tốn kém nhiều.

Tính đến nay, Nga đã phóng 630 hỏa tiễn Iskander vào Ukraine từ Belarus và Nga. Trong khi đó, các tàu chiến và tàu ngầm phóng hỏa tiễn hành trình Kalibr (tương đương Tomahawk). Các khẩu đội chống hạm ven biển ở bán đảo Crimea bắn hỏa tiễn đất đối hạm Onyx. Trên không, các máy bay chiến đấu chiến thuật và máy bay ném bom hạng trung, hạng nặng bắn hỏa tiễn đất đối không Kh-22/32, Kh-55/555, Kh-59 và Kh-101. Hàng chục hỏa tiễn đạn đạo siêu thanh Kinzhal cũng được phóng đi.

Nhưng nhìn chung vấn đề là… bắn không trúng! Một quan chức cấp cao của Cơ quan Tình báo Quốc phòng Hoa Kỳ (DIA) nhận định: “Nếu nhìn vào tổng thể các vụ phóng của Nga, có thể thấy, chỉ có dưới một nửa tổng số hỏa tiễn bắn trúng mục tiêu. Cứ 10 hỏa tiễn thì có 2,3 hỏa tiễn không rời được bệ phóng hoặc gặp vấn đề trong quá trình bay. Hai chiếc nữa bị trục trặc kỹ thuật dù bay được đến mục tiêu. Hai đến ba chiếc nữa bắn trượt”.

Hỏa tiễn đạn đạo 9k720 Iskander (NATO gọi là SS-26 Stone) được phóng vào Ukraine nhưng hiệu quả không cao (ảnh: Sasha Mordovets/Getty Images)

“Chúng ta có thể kết luận, thành công hỏa tiễn của Nga chỉ dưới 40%” – một quan chức khác DIA nói. Ukraine cho biết họ đã bắn hạ 110 hỏa tiễn hành trình của Nga, gần 10% trong số đó bay vào không phận Ukraine. Cả hai quan chức giấu tên của DIA đều đồng ý: Chiến dịch phá hủy hệ thống phòng không của Ukraine mà Hoa Kỳ từng làm đã không được Nga thực hiện.

Nga cũng không tấn công vào mạng lưới điện hoặc hệ thống thông tin liên lạc dân dụng. Còn nữa, trong khoảng 20,000 phi vụ mà không quân Nga thực hiện cho đến nay, chưa đến 3,000 phi vụ đi vào không phận Ukraine! Thế chiến đấu cơ Nga bay đi đâu, phóng lên không trung để làm gì? Phi công… nhát không dám bay vào hay vì lý do nào khác?

Tất nhiên không thể nói tất cả những cuộc oanh tạc hoặc phóng hỏa tiễn của Nga xuống Ukraine đều thất bại. Rất nhiều nơi ở Ukraine đang trở thành bình địa. Tuy nhiên, Nga đã trả giá rất lớn với những tổn thất rất lớn. Và điều quan trọng rút ra ở đây là Nga đã vạch áo cho người xem lưng không chỉ khả năng thực chiến kém cỏi mà còn những lỗ hổng cực lớn trong thiết bị quân sự của họ.

Lê Tây Sơn / Saigon Nhỏ

Mỹ nhất trí chuyển giao hệ thống tên lửa tân tiến cho Ukraine

Chính phủ Mỹ vừa thông báo sẽ cung cấp cho Ukraine các hệ thống tên lửa tân tiến nhằm giúp nước này chống lại quân Nga, cũng như buộc Moscow phải đàm phán chấm dứt chiến tranh.

Trong một bài viết đăng tải trên tờ New York Times hôm 31/5, Tổng thống Mỹ Joe Biden cho biết, Washington đã hành động nhanh chóng để gửi cho Kiev một lượng đáng kể vũ khí và đạn dược, với mục tiêu giúp Ukraine “có thể chiến đấu trên chiến trường và chiếm vị trí có lợi nhất trên bàn đàm phán”.

Hệ thống tên lửa pháo binh cơ động cao (HIMARS) M142. Ảnh: Wikimedia

Reuters dẫn lời một quan chức cấp cao trong chính quyền Biden nói thêm, trong số các vũ khí tân tiến chuyển giao cho Ukraine sẽ bao gồm cả Hệ thống tên lửa pháo binh cơ động cao (HIMARS) M142. 

Theo các chuyên gia, M142 là hệ thống pháo phản lực đa nòng được phát triển từ tổ hợp M270, với mỗi hệ thống mang được 6 quả đạn M31 cỡ nòng 227mm, có tầm bắn 70km hoặc một tên lửa chiến thuật MGM-140 ATACMS có khả năng đánh trúng mục tiêu cách 300km. Cách đây một tháng, người đứng đầu các lực lượng vũ trang Ukraine từng tuyên bố, HIMARS là “tối quan trọng” để chống lại các cuộc tấn công bằng tên lửa của Nga.

Nhằm trấn an những lo ngại về việc cung cấp loại vũ khí uy lực mạnh như trên có thể khiến Mỹ rơi vào thế đối đầu trực tiếp với Nga, các quan chức cấp cao ở Washington nói, phía Kiev đã cam kết sẽ không sử dụng chúng để tập kích sang đất của Nga.

“Các hệ thống này sẽ được Ukraine dùng để đẩy lùi các bước tiến của Nga trên lãnh thổ Ukraine, nhưng chúng sẽ không được sử dụng nhắm bắn các mục tiêu trong lãnh thổ Nga”, quan chức Mỹ tuyên bố trước báo giới.

Cam kết viện trợ quân sự mới nhất của Washington dành cho Kiev, ngoài số khí tài trị giá hàng tỷ USD đã chuyển giao, bao gồm cả các tên lửa phòng không, tên lửa chống tăng và máy bay không người lái, được đưa ra khi các lực lượng Moscow đang tập trung đánh chiếm vùng Donbass, miền đông Ukraine. 

Thống đốc khu vực Serhiy Gaidai hôm 31/5 xác nhận, binh lính Nga hiện đã giành quyền kiểm soát phần lớn thành phố công nghiệp Sievierodonetsk ở Luhansk, một trong hai tỉnh thuộc Donbass, mục tiêu giai đoạn 2 chiến dịch tấn công quân sự của Moscow ở nước láng giềng sau khi không sớm chiếm được thủ đô Kiev ở giai đoạn đầu cuộc chiến. 

Tuấn Anh/ VN Express