Nga sẽ làm gì, ủng hộ cho Ukraine liệu có giảm, vì sao Ukraine không tấn công Nga?

Khói bốc lên ở Severodonetsk khi bị Nga tấn công
Chụp lại hình ảnh,Khói bốc lên ở Severodonetsk khi bị Nga tấn công

BBC News tiếng Anh hôm 1/6 tổ chức chương trình đặc biệt, với các nhà báo kỳ cựu trả lời câu hỏi độc giả về tình hình chiến sự Ukraine.

Thổ Nhĩ Kỳ cho phép Thụy Điển và Phần Lan gia nhập NATO?

Deborah Sheaf, từ Hertfordshire, hỏi: Liệu Thổ Nhĩ Kỳ có cho phép Thụy Điển và Phần Lan tham gia NATO không?

Paul Adams, Phóng viên Ngoại giao: Thổ Nhĩ Kỳ đang mặc cả và không rõ ràng họ dự kiến ​​sẽ ra mức giá nào để cho phép Phần Lan và Thụy Điển gia nhập câu lạc bộ.

Công khai, họ nói rằng cả hai nước phải ngừng nuôi dưỡng các chiến binh người Kurd mà Ankara coi là khủng bố. Riêng tư, có thể có những thứ khác mà Thổ Nhĩ Kỳ muốn.

Có suy đoán rằng Ankara muốn được tham gia chương trình Máy bay chiến đấu tấn công liên hợp F-35 của Mỹ. Washington đã loại Thổ Nhĩ Kỳ ra khỏi chương trình sau khi nước này quyết định mua hệ thống phòng không tiên tiến S-400 của Nga.

Mỹ trong một thời gian có vẻ tự tin rằng có thể thuyết phục được Ankara thừa nhận Phần Lan và Thụy Điển thuộc NATO. Nhưng chưa được. Các thành viên NATO khác hy vọng có thể đưa ra thông báo tại hội nghị thượng đỉnh của họ ở Madrid vào cuối tháng này.

Các biện pháp trừng phạt đang ảnh hưởng đến nền kinh tế Nga như thế nào?

Joseph Roberts hỏi về nền kinh tế Nga đang giảm sút tệ đến mức nào?

Steve Rosenberg, Biên tập viên BBC về Nga: Tin tốt cho Điện Kremlin: nền kinh tế Nga vẫn chưa sụp đổ.

Tin xấu: không còn tin tốt nào nữa.

Các lệnh trừng phạt quốc tế đang có tác động: hầu như không có gì đáng ngạc nhiên, nếu xét đến quy mô của các lệnh trừng phạt.

Mặc dù Nga tiếp tục kiếm được số tiền khổng lồ mỗi ngày nhờ xuất khẩu năng lượng, nhưng các lệnh trừng phạt khiến việc nhập khẩu các mặt hàng quan trọng của nền kinh tế trở nên khó khăn: nhập khẩu công nghệ cao như chất bán dẫn, linh kiện và phụ tùng cho tất cả các loại thiết bị.

Hơn nữa, khả năng bảo dưỡng thiết bị cũng bị ảnh hưởng.

Dưới áp lực liên tục, nền kinh tế Nga đang hướng tới một mùa thu và mùa đông đầy khó khăn. Điều này có ý nghĩa gì đối với người tiêu dùng Nga? Trong một số trường hợp, thiếu một số mặt hàng và giá thì cao hơn.

Làm thế nào để viện trợ đến được Ukraine?

Rashod Mahmood đặt câu hỏi: Tại sao Ukraine không thể xuất lương thực ra ngoài nhưng lại có thể nhận vũ khí và hàng tỷ bảng viện trợ?

Sarah Rainsford, Phóng viên Đông Âu: Nó phụ thuộc vào các tuyến đường và hậu cần: hỗ trợ quân sự vào Ukraine qua đường bộ chứ không phải đường biển, vì vậy vẫn có thể vào được mặc dù Nga đang cố gắng hết sức để ngăn chặn Ukraine.

Đã có nhiều cuộc tấn công tên lửa vào cơ sở hạ tầng đường sắt và các cuộc không kích báo động trên khắp Ukraine nhiều lần mỗi ngày.

Điều quan trọng cần nhớ là Nga hiện chiếm nhiều đất ngoài vùng Donbas. Lãnh thổ đã bị chiếm còn dọc theo bờ biển phía nam của Ukraine và Nga vẫn đang chiến đấu ở đó, việc này có tác động lớn đến nền kinh tế Ukraine.

Đối với xuất khẩu ngũ cốc: thứ nhất, Nga kiểm soát các tuyến đường biển; sau đó, rất nhiều ngũ cốc của Ukraine chỉ đơn giản là bị Nga cướp phá, và một số cửa hàng nằm trong các khu vực bị chiếm đóng. Mặc dù có những nỗ lực xuất khẩu tất cả loại thực phẩm quan trọng qua đường bộ và đường sắt, nhưng Ukraine không có sức cung cấp lớn như vậy cho các thị trường toàn cầu.

Có phải một số binh sĩ Nga từ chối chiến đấu?

Isobel McRae-Morris hỏi về các báo cáo rằng một số binh sĩ Nga đã từ chối chiến đấu ở Ukraine, và một số lính nghĩa vụ đã bỏ vị trí của họ. Điều này có thực sự xảy ra không?

Sarah Rainsford, Phóng viên Đông Âu: Có, mặc dù rất khó biết quy mô. Vấn đề là, Nga vẫn chưa chính thức tuyên chiến: Vladimir Putin khẳng định cuộc xâm lược chỉ là một “chiến dịch đặc biệt” và điều đó có nghĩa là các binh sĩ chuyên nghiệp có thể từ chối tham gia. Họ có thể bị sa thải, nhưng họ không thể bị truy tố.

Tuy nhiên, cần một chút can đảm để thực sự từ chối. Tôi biết rằng nhiều binh sĩ Nga được triển khai khi bắt đầu cuộc xâm lược này còn trẻ và thiếu kinh nghiệm; một số không biết họ sẽ tham chiến, những người khác nghĩ rằng họ sẽ chiếm Kyiv trong vài ngày, mà không có sự phản kháng.

Nhưng bằng chứng về những trận đánh và tổn thất nặng nề ở khắp mọi nơi, kể cả trong những toa tàu lạnh mà tôi từng thấy chất đống những người lính Nga đã chết. Vì vậy, tôi không ngạc nhiên khi một số người từ chối chiến đấu, đặc biệt là bây giờ họ đã tự chứng kiến ​​rằng Ukraine không muốn “giải phóng”. Nhưng chúng tôi không thấy báo cáo về tình trạng đào ngũ hàng loạt.

Một chiếc ô tô bị cháy ở thành phố Severodonetsk vào tháng 5 năm 2022
Chụp lại hình ảnh,Một chiếc ô tô bị cháy ở thành phố Severodonetsk vào tháng 5 năm 2022
Nga sẽ làm gì tiếp theo?

David Perdue, ở Washington DC, hỏi: Cuộc tấn công trên bộ của Nga trên thực tế có bị đình trệ không? Nga sẽ tìm cách chiếm đóng thêm lãnh thổ Ukraine?

Steve Rosenberg, Biên tập viên BBC về Nga: Sau những thất bại ban đầu, quân đội Nga dường như đang thu được nhiều lợi thế ở miền đông Ukraine. Nhưng mục tiêu của Moscow là gì? Nếu Nga chiếm toàn bộ khu vực Donetsk và Luhansk, liệu Điện Kremlin có dừng lại hay đẩy mạnh việc giành thêm lãnh thổ?

Ngay cả khi Nga tạm dừng, không có gì đảm bảo rằng đó sẽ là sự chấm dứt vĩnh viễn hành động thù địch.

Trong các bài phát biểu và bài báo, Vladimir Putin đã nói rõ rằng ông không coi Ukraine là một quốc gia có chủ quyền; thay vào đó, ông xem như một lãnh thổ thuộc về lịch sử trong quỹ đạo của Moscow.

Sau khi phát động “chiến dịch quân sự đặc biệt”, nhà lãnh đạo Điện Kremlin dường như đã kỳ vọng chính quyền ở Kyiv sẽ nhanh chóng sụp đổ. Ông thậm chí còn kêu gọi quân đội Ukraine vùng lên và lật đổ giới lãnh đạo Ukraine. Điều đó đã không xảy ra.

Nhưng điều đó không có nghĩa là Vladimir Putin từ bỏ ý định buộc Ukraine trở lại vùng ảnh hưởng của Moscow. Ngay cả khi đối mặt với các lệnh trừng phạt của phương Tây.

Các nước phương Tây sẽ hành động nhiều hơn?

Một độc giả, Johnny, viết: Khi nào các quốc gia sẽ ngừng sợ hãi Nga?

Paul Adams, Phóng viên Ngoại giao: Những người ủng hộ phương Tây của Ukraine đang sợ hãi hay chỉ hành động thận trọng?

Một số, như các nước cộng hòa vùng Baltic, đã bày tỏ sự thất vọng về những gì họ coi là sự miễn cưỡng của phương Tây trong việc cung cấp cho Ukraine mọi thứ họ cần.

Nhưng bất chấp những khiếm khuyết về quân sự của Nga – đã được phơi bày một cách tàn nhẫn trong hơn ba tháng – thì nước này vẫn được trang bị kho vũ khí hạt nhân khổng lồ mà Moscow ám chỉ rằng nước này có thể sử dụng.

Các quan chức phương Tây tiếp tục tin rằng Moscow không sử dụng lựa chọn như vậy cho ngày tận thế, nhưng không thể đơn giản hành động như thể nguy hiểm như vậy không tồn tại.

Và trong khi một số người, trong đó có Ngoại trưởng Anh Liz Truss, có vẻ vui mừng khi nói về việc trục xuất lực lượng Nga khỏi toàn bộ Ukraine, những người khác lại coi việc quay trở lại tình hình đã tồn tại vào sáng ngày 24/2 là một kịch bản khả thi hơn.

Điều này sẽ khiến Nga nắm quyền kiểm soát bán đảo Crimea mà nước này sáp nhập vào năm 2014, cũng như các phần đáng kể ở phía đông Donbas.

Khi nào thì sự ủng hộ dành cho Ukraine sẽ bắt đầu giảm?

Sheila có một câu hỏi: Nhìn tình hình kinh tế ở châu Âu, khi nào hỗ trợ cho Ukraine sẽ giảm đi?

Paul Adams, Phóng viên Ngoại giao: Nga, nước đang gặp khó khăn kinh tế thực sự do hậu quả của các lệnh trừng phạt, phải hy vọng rằng thời gian sẽ có lợi cho mình.

Phát biểu trước các thành viên Quốc hội vào tháng trước, Avril Haines, Giám đốc Tình báo Quốc gia Hoa Kỳ, cho biết Putin “có lẽ đang trông đợi quyết tâm của Hoa Kỳ và EU suy yếu”.

Với việc chính phủ Anh cảnh báo về khả năng cắt điện đối với hàng triệu khách hàng Anh vào cuối năm nay, Điện Kremlin có thể cho rằng áp lực của công chúng sẽ làm suy yếu quyết tâm của phương Tây.

Khó khăn của EU trong việc khiến các thành viên đồng ý lệnh cấm một phần đối với dầu của Nga cũng cho thấy khó đạt được đồng thuận về các lệnh trừng phạt.

Nhưng như những thông báo mới nhất của Mỹ liên quan đến hỗ trợ quân sự cho thấy, các đồng minh của Ukraine vẫn mong muốn cung cấp những gì Kyiv cần để đẩy lùi bước tiến của Nga, thậm chí có thể đảo ngược chúng.

Vì vậy, tôi không thấy sự ủng hộ của phương Tây dành cho Ukraine sẽ sớm giảm đi.

Các binh sĩ nhìn khói bốc ra từ nhà máy lọc dầu Lysychansk, ngày 27 tháng 5
Chụp lại hình ảnh,Các binh sĩ nhìn khói bốc ra từ nhà máy lọc dầu Lysychansk, ngày 27 tháng 5
Tại sao Ukraine không tấn công Nga?

Câu hỏi này đến từ SC Bhargava: Tại sao Ukraine chủ yếu phòng thủ? Tại sao không tấn công các mục tiêu quân sự và dân sự bên trong nước Nga?

Sarah Rainsford, Phóng viên Đông Âu: Đây là một cuộc chiến Ukraine đã không lựa chọn và không bắt đầu. Bản chất là phòng thủ: đất nước đang đấu tranh cho quyền tồn tại của mình trước một cuộc tấn công tổng lực của Nga.

Việc nhắm mục tiêu một cách công khai và có chủ đích vào Nga sẽ là bước leo thang lớn vào thời điểm mà Ukraine đang chiến đấu để giữ ranh giới.

Những lời cầu xin từ Kyiv để có thêm vũ khí từ phương Tây là không ngừng. Tuy nhiên, gần đây Mỹ đã nói rất rõ ràng rằng các tên lửa tầm xa hơn mà họ sẽ cung cấp không phải để tấn công lãnh thổ Nga: họ lo ngại sự leo thang.

Hãy nhớ rằng, phương Tây đánh giá áp đặt vùng cấm bay đối với Ukraine là quá mạo hiểm khi Kyiv đã cầu xin điều đó ngay từ đầu. Còn việc Ukraine nhắm vào thường dân Nga? Đó sẽ là một tội ác chiến tranh.

Đàm phán hòa bình?

Câu hỏi tiếp theo đến từ độc giả Jayesh, hỏi Nga và Ukraine có tổ chức đàm phán hòa bình vào lúc này.

Steve Rosenberg, Biên tập viên BBC về Nga: Các cuộc đàm phán giữa Nga và Ukraine bắt đầu ngay sau khi Nga xâm lược. Đã có một số vòng đàm phán, nhưng họ không đưa ra bất kỳ thỏa thuận nào.

Bây giờ, cuộc nói chuyện đã kết thúc. Cả hai bên đều đổ lỗi cho nhau vì điều đó. Nhưng hãy nhớ rằng: nếu lực lượng Nga không tấn công Ukraine ngay từ đầu, thì không cần phải ngừng bắn!

Có khả năng các diễn biến trên chiến trường sẽ quyết định thời gian, cách thức và hình thức đàm phán tiếp tục.

Tuần này, Tổng thống Erdogan của Thổ Nhĩ Kỳ đã nói chuyện qua điện thoại với những người đồng cấp Ukraine và Nga và đề nghị đứng ra hòa giải. Mục đích quân sự hiện tại của Nga dường như là chiếm giữ và chiếm đóng (hoặc “giải phóng” như cách người Nga đặt nó) toàn bộ khu vực Donbas. Moscow có thể chưa sẵn sàng cho một lệnh ngừng bắn cho đến khi họ kiểm soát được vùng này.

Theo BBC

Nhà tối giản giữa vùng biển đầy nắng gió

QUẢNG NAM – TL House được thiết kế theo hình chữ L, tạo ra khu vườn lớn bao quanh nhà, làm sân chơi và góc nhìn thoáng đãng tất cả các phòng.

Ngôi nhà nằm giữa làng biển Bình Minh, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam. Gia chủ là vợ chồng trẻ có con nhỏ nên yêu cầu đặt ra cho kiến trúc sư là thiết kế ngôi nhà theo tiêu chí tối giản, gần gũi thiên nhiên, có chỗ vui chơi cho trẻ.

Nhà có cửa chính hướng về phía Nam, cách biển khoảng 900 m. Mảnh đất trước khi xây nhà dốc về phía trước, chênh lệch cao độ 1,2 m, khó đào móng và đổ đất nền. Đơn vị thi công đã gia cố thép để không cho đất sạt lở trong quá trình đào móng.

Toàn bộ mảnh đất rộng 200 m2, diện tích nhà chỉ 110 m2. Việc không xây hết đất mà dành gần 50% diện tích cho khoảng xanh giúp TL House có không gian vui chơi rộng rãi, thoáng mát cho trẻ nhỏ.

Vì nhà ở hướng Nam nên phía hông bên trái nhà là hướng Tây. Để che bức xạ mặt trời và giảm bớt tác động của gió biển vào những ngày bão, kiến trúc sư đã thiết kế một bức tường lớn.

Do xây dựng gần biển nên vật liệu và sơn phải sử dụng loại phù hợp, thích nghi tốt với nắng gió và chống ăn mòn.

Trên tầng 2, một hệ cửa sổ bằng kính lùa chạy dài, nhìn được toàn bộ cảnh quan xung quanh phía ngoài. Để hạn chế gió trực tiếp từ biển thổi vào, một tấm bê tông kéo thẳng từ trên xuống, chắn 1/3 cao độ phía trên cửa sổ, bởi vậy tầm nhìn sẽ hạ từ 2,3 m xuống còn 1,45 m.

Thiết kế này còn có tác dụng hạn chế cường độ ánh sáng chiếu quá mạnh vào phòng, kết hợp với bồn cây xanh bao quanh, tạo được không gian riêng tư, kín đáo cho gia chủ.

Vườn trong nhà trồng cỏ nhung, loại cỏ ưa nắng mạnh. Sát mép tường rào trồng những loại như trúc mây, phát tài núi và cây bành tạo lớp cảnh quan và bóng mát. Bồn hoa ban công chạy bao quanh mặt đứng nhà. Tầng 2 cũng được trồng những loại cây lá to bản, đều là giống cây xanh tầm thấp, tạo ra những khoảng trống thoáng đãng, giúp nhà hướng Nam tận dụng trọn vẹn luồng gió biển mát lành.

Tầng một của TL House gồm phòng khách, phòng ăn và khu vực nấu nướng. Tầng hai là không gian nghỉ ngơi với các phòng ngủ. Việc phân chia như vậy giúp những buổi gặp gỡ bạn bè, đón khách đến chơi nhà, gia chủ có thể yên tâm thoải mái tụ tập ăn uống bên dưới, không ảnh hưởng tới không gian riêng trên tầng trên.

Vì gia chủ thích sự tối giản nên nội thất có hai màu chủ đạo là trắng-đen.

Bếp nối liền với phòng khách và phòng ăn. Gam màu trung tính tiếp tục được sử dụng cho phong cách tối giản.

Những mảng màu xám cũng tạo nên bầu không khí tối, tương phản với ánh sáng dịu từ hướng Nam vào công trình. Ở bếp, đồ đạc chỉ vừa đủ dùng chứ không lấp đầy mọi chỗ trống.

Thời gian thiết kế công trình là 4 tháng, thời gian thi công 4 tháng với toàn bộ phần kinh phí thiết kế, xây dựng là 2,1 tỷ đồng.

Trang Vy / Thiết kế, thi công: VBMAD

Không phải Ai Cập, đây mới là nền văn minh đầu tiên của nhân loại với nhiều phát minh vượt bậc khiến người đời thán phục

Cho đến ngày nay, con người hiện đại vẫn đang kế thừa nhiều di sản quý giá của người Sumer cổ đại.

Từ xa xưa, sự xuất hiện và phát triển của con người thường gắn liền với những nền văn minh đặc trưng. Trong đó, điều kiện tự nhiên, đặc biệt là những con sông, là một yếu tố vô cùng quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của xã hội con người. Do đó, nền văn minh đầu tiên của nhân loại – nền văn minh Sumer đã ra đời dựa trên điều kiện thuận lợi này.

Không phải Ai Cập, đây mới là nền văn minh đầu tiên của nhân loại với nhiều phát minh vượt bậc khiến người đời thán phục - Ảnh 1.

Nền văn minh Sumer được coi là cái nôi khởi thuỷ của nhân loại.

Sumer là một nền văn minh cổ đại xuất hiện khoảng 3.800 năm trước Công Nguyên, được thành lập ở vùng Lưỡng Hà thuộc vùng Lưỡi liềm màu mỡ nằm giữa sông Tigris và sông Euphrates, tức phía nam Iraq ngày nay. 

Sự hình thành

Sumer được con người định cư lần đầu tiên từ năm 4500 đến 4000 năm trước Công nguyên, mặc dù có thể một số người định cư đã đến sớm hơn nhiều. 

Không phải Ai Cập, đây mới là nền văn minh đầu tiên của nhân loại với nhiều phát minh vượt bậc khiến người đời thán phục - Ảnh 2.

Dân số sơ khai của Sumer được gọi là Ubaid

Văn hóa của họ bao gồm một nhóm các thành bang, bao gồm Eridu, Nippur, Lagash, Kish, Ur và thành phố đầu tiên – Uruk.

Vào thời kỳ đỉnh cao khoảng năm 2800 trước Công nguyên, thành phố có dân số từ 40.000 đến 80.000 và được coi là một trong những thành phố đông dân nhất thế giới thời bấy giờ. Kiến trúc của khu vực này cũng vô cùng đặc biệt khi mỗi thành phố, bang của Sumer đều được bao quanh bởi một bức tường được xây dựng bằng gạch bùn phẳng-lồi. Tuy nhiên, do không được trộn với vữa nên dễ bị xuống cấp theo thời gian.

Không phải Ai Cập, đây mới là nền văn minh đầu tiên của nhân loại với nhiều phát minh vượt bậc khiến người đời thán phục - Ảnh 3.

Thành phố, bang của người Sumer có kiến trúc độc đáo

Những thành tựu quan trọng

Nhờ sự màu mỡ đặc biệt của hai vùng châu thổ do phù sa của chính hai dòng sông Tigris và Euphrates tạo ra, sự phát triển của nền văn minh này đáng kinh ngạc đến mức xuất hiện nhiều giả thuyết cho rằng người Sumer nhận sự giúp đỡ từ người ngoài hành tinh để có được sự phát triển đến như vậy.

javascript:if(typeof(admSspPageRg)!=’undefined’){admSspPageRg.draw(3199);}else{parent.admSspPageRg.draw(3199);}

Không phải Ai Cập, đây mới là nền văn minh đầu tiên của nhân loại với nhiều phát minh vượt bậc khiến người đời thán phục - Ảnh 4.
Không phải Ai Cập, đây mới là nền văn minh đầu tiên của nhân loại với nhiều phát minh vượt bậc khiến người đời thán phục - Ảnh 4.
Không phải Ai Cập, đây mới là nền văn minh đầu tiên của nhân loại với nhiều phát minh vượt bậc khiến người đời thán phục - Ảnh 4.
Không phải Ai Cập, đây mới là nền văn minh đầu tiên của nhân loại với nhiều phát minh vượt bậc khiến người đời thán phục - Ảnh 4.

Người Sumer đạt được vô số thành tựu nổi bật

Ban đầu, họ còn sống tập trung với nhau để chăn nuôi và làm ruộng theo chế độ công xã thị tộc. Sống ở những nơi tương đối khan hiếm tài nguyên thiên nhiên nhưng người Sumer không chỉ am hiểu địa chất học, biết cách lấy quặng và quy trình nấu chảy mà còn chế tạo ra hợp kim đầu tiên trong lịch sử loài người.

Thậm chí, họ còn chế tạo được đồ gốm, dệt vải, xây nhiều công trình thuỷ lợi và biết cách dùng trâu, bò để cày ruộng trước những nền văn minh cổ đại khác như Ai Cập, Hoàng Hà,…

Người Sumer cũng có những công trình to lớn như Kim tự tháp – Đài chiêm tinh Ziggurat, một công trình mang tính chất tôn giáo – thiên văn thời kỳ đó.

Không phải Ai Cập, đây mới là nền văn minh đầu tiên của nhân loại với nhiều phát minh vượt bậc khiến người đời thán phục - Ảnh 5.
Không phải Ai Cập, đây mới là nền văn minh đầu tiên của nhân loại với nhiều phát minh vượt bậc khiến người đời thán phục - Ảnh 5.

Bằng chứng về thiên văn học của người Sumer

Bên cạnh đó, những dấu hiệu về sự có mặt của chữ viết, thiên văn học hay toán học, hình học, y học cũng được các nhà khoa học tìm thấy trong những tàn tích cổ đại còn sót lại của người Sumer. Trong đó, có nhiều thành tựu thậm chí vẫn còn được người hiện đại sử dụng cho đến ngày nay như bảng cửu chương, cách tính diện tích, chu vi hay cách phẫu thuật mở hộp sọ,… 

Ngoài ra, người Sumer cũng phát triển nhiều vũ khí cũng như đồ vật hỗ trợ cho nhiều cuộc chiến tranh của họ như giáo, mũ trụ đồng và mang các tấm khiên bằng da hay liễu gai, xe ngựa và xe bò như những chiến xa chiến đấu cơ động.

Không phải Ai Cập, đây mới là nền văn minh đầu tiên của nhân loại với nhiều phát minh vượt bậc khiến người đời thán phục - Ảnh 6.

Chiến tranh giữa các thành bang của người Sumer đã giúp kỹ thuật và công nghệ chiến tranh được phát triển

Sự suy tàn

Năm 1940 trước Công Nguyên, Sumer bị người Elamite xâm chiếm và tiến hành cướp phá các thành bang. Sau đó, đến triều đại Hammurabi của Babylonia, người Babylonia thống nhất các vùng đất Lưỡng Hà, người Sumer diệt vong. Đến khoảng năm 1700 trước Công Nguyên, người Sumer đã dần bị đồng hóa với người Assyria và Babylonia.

Nguồn: History

Chương trình quân sự của Trung Quốc bàn về mối đe dọa của Starlink

Một chương trình quân sự trực tuyến của Trung Quốc gần đây đã đăng một bài báo tuyên bố rằng không thể bỏ qua mối đe dọa do hệ thống Starlink của Mỹ gây ra, đồng thời phân tích những vũ khí và phương tiện mà ĐCSTQ nên sử dụng để chống lại nó. Các chuyên gia quân sự cho rằng ĐCSTQ không có cơ hội để đánh bại Starlink.

Vào ngày 5/5/2022, tên lửa Falcon 9 của SpaceX được phóng cùng một loạt vệ tinh Internet Starlink ở Cape Canaveral, Florida, Mỹ. (Ảnh: Getty)

Chương trình quân sự trực tuyến “Crazy Warfare-Show” do Công ty TNHH Công nghệ Quân Vũ Bắc Kinh, Trung Quốc, sản xuất mới đây đã đăng tải một bài viết phân tích chi tiết về quá trình xây dựng hệ thống Starlink của công ty công nghệ thám hiểm vũ trụ Mỹ SpaceX, giá trị quân sự và vai trò của nó đối với Chiến tranh Nga – Ukraine. Vai trò của Starlink và liệu vũ khí chống vệ tinh của Trung Quốc có thể đánh bại nó hay không.

Mở đầu bài viết nói, hệ thống Starlink đã cung cấp một lượng lớn hỗ trợ kỹ thuật cho quân đội Ukraine ngay từ đầu cuộc chiến Nga – Ukraine, với hàng chục ngàn thiết bị đầu cuối, quân đội Ukraine đã vượt xa quân đội Nga về nhận thức tình huống chiến trường và hiệu quả chỉ huy tấn công.

Có thể thấy rằng Elon Musk, CEO của SpaceX, “đã bắt đầu hợp tác với quân đội cấp cao của Mỹ trong lĩnh vực công nghệ vũ trụ, và gián tiếp khiến quân đội Nga chịu tổn thất lớn”. Bài viết nói, “Và tương lai Trung Quốc sẽ đối mặt với trận chiến quan trọng nhất với mức độ khó khăn lớn hơn nhiều so với chiến tranh Nga – Ukraine, và mối đe dọa từ Starlink là không thể bỏ qua.”

Bài viết nói, ngoài khả năng liên lạc toàn diện và hiệu quả cao, Starlink sẽ sử dụng hiệu ứng Doppler do độ cao của mặt đất gây ra để có được khả năng điều hướng toàn cầu, nó sẽ được sử dụng như một phần bổ sung khi hệ thống GPS bị phá hủy. Bản thân Starlink có tiềm năng nâng cấp lớn và nó có thể được cải tiến theo nhu cầu của các bộ phận khác nhau của quân đội Mỹ, để có được khả năng do thám và dẫn đường chính xác cao, và do đó có thể hoạt động trong mọi thời tiết.

Trong thời đại chiến tranh thông tin, Starlink cũng có thể tạo ra nhiều “sương mù” trên chiến trường, khiến đối phương khó kiểm soát chính xác các nút thông tin đầu cuối. Nếu Starlink được nâng cấp hơn nữa, nó có thể được trang bị thiết bị tác chiến không người lái, không chỉ có thể hỗ trợ cho quân đội Mỹ trong chiến khu, mà còn có thể phá thiết bị hàng không vũ trụ của các quốc gia khác.

Trong chiến tranh Nga – Ukraine, hệ thống Starlink đã giúp quân đội Ukraine khôi phục khả năng chỉ huy và liên lạc, đóng vai trò to lớn trong nhiệm vụ tấn công trực tiếp của quân đội Ukraine, là nguyên nhân quan trọng dẫn đến cái chết của nhiều tướng lĩnh Nga và sự tổn thất của quân đội Nga.

Bài báo sau đó đã nói rằng Starlink không phải là không có kẽ hở. Nếu sử dụng chiến tranh điện tử chuyên nghiệp và gây nhiễu điện từ phức tạp, Starlink có khả năng bị tê liệt. Sau đó, bài báo phân tích trình độ vũ khí chống vệ tinh của ĐCSTQ, nói rằng với tốc độ cạnh tranh sức mạnh không gian trong những năm gần đây, ĐCSTQ đã đạt được tiến bộ lớn trong các công nghệ liên quan.

Bài báo cuối cùng tuyên bố rằng nếu ĐCSTQ muốn tránh những tổn thất do hệ thống Starlink gây ra trong trận chiến quan trọng nhất trong tương lai, thì nó phải chuẩn bị cho việc triển khai phối hợp nhiều loại vũ khí chống vệ tinh khác nhau, đồng thời tránh phụ thuộc quá mức vào GPS càng sớm càng tốt.

Bài viết nói, “Hệ thống vệ tinh Bắc Đẩu (Beidou) của ĐCSTQ không chỉ phải cải thiện độ chính xác mà còn phải nỗ lực về khả năng tồn tại. Nếu Trung Quốc có thể tận dụng việc thiếu sót công nghệ của Starlink và kết hợp các biện pháp hack, tỷ lệ chiến thắng chắc chắn sẽ tăng lên.”

TS Tạ Điền: Ông Musk mở Starlink cho Ukraine khiến Bắc Kinh bất an
Chuyên gia quân sự: ĐCSTQ không có cơ hội đánh bại Starlink
Trong cuộc phỏng vấn với phóng viên Epoch Times vào ngày 28/5, người dẫn chương trình “Thời sự Quân sự” và nhà bình luận quân sự Hạ Lạc Sơn (Xia Luoshan) cho biết, SpaceX đã phóng hơn 2.232 vệ tinh Starlink và sẽ phóng 30.000 vệ tinh trong tương lai. Trong khi đó, hiện tại ĐCSTQ chỉ có vài chục vệ tinh dẫn đường Bắc Đẩu (Beidou).

Ông Hạ Lạc Sơn nói: “Nếu ĐCSTQ muốn tấn công Starlink, nó có thể mất khả năng định vị vệ tinh toàn cầu, khiến một số lượng lớn thiết bị quân sự và cơ sở dân sự bị tê liệt. Vì vậy ĐCSTQ không có cơ hội để đánh bại Starlink.”

Ông Hạ Lạc Sơn cho biết, tấn công vệ tinh thông qua mạng máy tính là hướng đi chính của nhiều quốc gia. ĐCSTQ có thể có khả năng bắn hạ vệ tinh ở các độ cao khác nhau. Động năng của loạt tên lửa của ĐCSTQ có độ cao phóng tối đa là 30.000 mét, về cơ bản bao phủ hầu hết độ cao quỹ đạo của vệ tinh. Nhưng Trung Quốc phải xem xét một số vấn đề trước khi bắn hạ một vệ tinh.

Ông nói: “Một là liệu ĐCSTQ có thể đảm bảo sự tồn tại của các vệ tinh của chính mình hay không. Bởi vì đối thủ cũng có khả năng phá hủy các vệ tinh của ĐCSTQ. Kết quả của cuộc đối đầu này là ĐCSTQ có thể phải trả giá cao hơn nhiều so với đối thủ; Thứ hai là biện pháp sử dụng động năng, việc phá hủy vệ tinh tạo ra rác không gian sẽ khiến ĐCSTQ rơi vào thảm họa, đồng thời sẽ gây ra sự phẫn nộ của quốc tế.”

Ông cũng nói: “Sau đó là việc sử dụng thiết bị vũ trụ để bắt vệ tinh hoặc các phương tiện năng lượng định hướng, không phải để phá hủy vệ tinh, mà chủ yếu là để vô hiệu hóa vệ tinh, nhưng Trung Quốc vẫn đang đuổi theo Mỹ trong các lĩnh vực này.”

Người dùng Starlink toàn cầu vượt quá 400.000, SpaceX có kế hoạch mở rộng dịch vụ
Trung Quốc, Nga đang tìm kiếm vũ khí để tấn công vệ tinh của Mỹ
Một báo cáo do Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ (DIA) công bố vào tháng 4 cho thấy, các hạm đội bay trên quỹ đạo của Trung Quốc và Nga đã tăng hơn 70% chỉ trong hơn 2 năm. Điều này cho thấy cả hai nước đều có ý định làm suy yếu địa vị lãnh đạo toàn cầu trong lĩnh vực không gian của Mỹ và đồng minh của Mỹ.

Báo cáo “Những thách thức đối với an ninh trong không gian – 2022” (Challenges to Security in Space — 2022) nêu chi tiết những nỗ lực của Trung Quốc và Nga nhằm xây dựng lực lượng vũ trụ và mở rộng khả năng vũ khí không gian, những nỗ lực này đang góp phần thúc đẩy lĩnh vực không gian ngày càng quân sự hóa. Trong khi đó, những nỗ lực của Mỹ nhằm đảm bảo lĩnh vực vũ trụ vẫn an toàn, ổn định và có thể tiếp cận được đang bị đe dọa.

DIA cho biết trong một thông cáo báo chí công bố vào ngày 12/4 rằng cả Trung Quốc và Nga đều coi không gian là điều kiện cần thiết để chiến thắng các cuộc chiến tranh hiện đại, đặc biệt là chống lại các nước phương Tây. Đồng thời họ hy vọng thông qua việc xây dựng các quy phạm hành vi không gian toàn cầu để chúng minh địa vị lãnh đạo thế giới trong lĩnh vực không gian của mình.

Báo cáo cho biết, tầng lãnh đạo quân sự của ĐCSTQ “có khả năng hành động đối kháng trong không gian như một thủ đoạn để răn đe và phản kích lại sự can dự của Mỹ trong các cuộc xung đột quân sự trong khu vực”. Quân đội ĐCSTQ cho rằng việc phá hủy các tài sản không gian như GPS, thông tin liên lạc và vệ tinh cảnh báo sớm tên lửa của Mỹ và các đồng minh sẽ khiến quân đội Mỹ và các đồng minh khó sử dụng vũ khí dẫn đường chính xác, và về cơ bản sẽ “mù và điếc”.

Hạm đội tình báo, giám sát và do thám vệ tinh của Trung Quốc ngày càng được mở rộng. Báo cáo cho biết, tính đến tháng 1/2022, ĐCSTQ có hơn 250 hệ thống, “chỉ đứng sau Hoa Kỳ về số lượng và Trung Quốc (ĐCSTQ) đã tăng gần gấp đôi số lượng hệ thống trên quỹ đạo kể từ năm 2018”.

Theo báo cáo, quân đội ĐCSTQ sở hữu và vận hành khoảng một nửa số hệ thống do thám và phát hiện tình báo điện tử (ISR) trên thế giới, phần lớn trong số đó có thể hỗ trợ giám sát, theo dõi và tấn công chống lại quân đội Mỹ và đồng minh của Mỹ trên khắp thế giới, đặc biệt là ở Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

Các vệ tinh này cũng sẽ cho phép quân đội Trung Quốc giám sát các khu vực tiềm ẩn xung đột, bao gồm bán đảo Triều Tiên, Đài Loan, Ấn Độ Dương và Biển Đông.

Mỹ ủng hộ lệnh cấm thử tên lửa chống vệ tinh
Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris, Chủ tịch Hội đồng Không gian Quốc gia, cho biết vào ngày 18/4 năm nay rằng Chính phủ Mỹ đã cam kết chấm dứt các vụ thử tên lửa chống vệ tinh và kêu gọi sự đồng thuận toàn cầu.

Thử nghiệm Vũ khí chống vệ tinh (ASAT) là một loại trình diễn quân sự. Trong quá trình thử nghiệm, tàu vũ trụ trên quỹ đạo sẽ bị phá hủy bởi hệ thống tên lửa. Trong quá khứ, các quốc gia tiến hành các cuộc thử nghiệm chống vệ tinh đã thực hiện bằng cách nhắm mục tiêu vào các tài sản không gian của họ.

Cho đến nay, 4 quốc gia trên thế giới đã phá hủy vệ tinh của chính họ trong các cuộc thử nghiệm chống vệ tinh: Mỹ, Nga, Trung Quốc và Ấn Độ.

Cùng ngày 18/4, bà Harris nói rằng các vụ thử của Nga vào tháng 11/2021 và các vụ thử của ĐCSTQ năm 2007 là “một trong những mối đe dọa cấp bách nhất đối với an ninh không gian và sự phát triển bền vững”, việc phá hủy các vật thể không gian thông qua các vụ thử tên lửa chống vệ tinh phóng trực tiếp là “thô bỉ và vô trách nhiệm”.

Vào tháng 12/2021, Mỹ lần đầu tiên bày tỏ sự ủng hộ đối với lệnh cấm thử nghiệm vũ khí chống vệ tinh.

Trước đó, vào tháng 11/2021, quân đội Nga đã bắn thử một tên lửa chống vệ tinh trúng vào một vệ tinh do thám thời Liên Xô đã báo hỏng trên quỹ đạo Trái đất tầm thấp, tạo ra ít nhất 1.632 mảnh vụn vũ trụ.

ĐCSTQ đã tạo ra nhóm mảnh vỡ lớn nhất, khoảng 2.800 mảnh, trong một cuộc thử nghiệm vào năm 2007.

Các mảnh vỡ gây ra mối đe dọa cho các vệ tinh quay quanh quỹ đạo. Nếu các mảnh vỡ va chạm với các vệ tinh đang hoạt động, các dịch vụ quan trọng như GPS và cảnh báo thời tiết sẽ bị ảnh hưởng.

Nhà Trắng cho biết, các mảnh vỡ từ các cuộc thử nghiệm này đe dọa tất cả các vệ tinh và các vật thể không gian khác, quan trọng đối với an ninh quốc gia, lợi ích kinh tế và khoa học, đồng thời làm tăng rủi ro cho các phi hành gia trong không gian.

Theo Từ Diệc Dương, Epoch Times / trí thức VN

Chuyện kể của chứng nhân sống sót từ trại tù khét tiếng Ba Sao-Nam Hà

Minh họa: denny-muller-unsplash

Dưới đây là trích hồi ký của một cựu tù trại giam khét tiếng Ba Sao-Nam Hà. Tác giả – một người lính thuộc đại đội trinh sát Sư đoàn 23 Bộ binh Quân lực VNCH – bị bắt giam từ ngày 12 Tháng Chín 1975, được chuyển ra Ba Sao-Nam Hà và bị tù đày ở đây từ Tháng Tư 1977 đến ngày 12 Tháng Mười 1987.

Nếm mùi biệt giam

Cuộc sống tù xa xứ coi vậy cũng dần quen. Minh nằm cạnh bác sĩ Mã Thạch Truy Phong, Trưởng Ty Y Tế Bà Rịa và Huỳnh Thiện Hùng. Hai nhân vật này đã giúp Minh khá nhiều. Bác sĩ Mã Thạch Truy Phong là một người quá đỗi đặc biệt. Là bác sĩ Tây Y thuộc vào loại giỏi nhưng ông lại chuyên tâm nghiên cứu Đông Y mới kỳ lạ. Từ Bản Thảo Cương Mục, Dược Tính Chỉ Nam, đến sách châm cứu của Nhật, của Thượng tọa Thích Tâm Ấn, bác sĩ Nguyễn Tài Thu…, ông có tất. Trước khi ra Bắc, ông phụ trách trạm xá của K3 Long Khánh nên cũng được chút ưu ái khi yêu cầu gửi sách nghiên cứu. Bây giờ, Minh tha hồ đọc với sự hướng dẫn và giải thích tận tình của ông…

Và Huỳnh Thiện Hùng, vốn là học trò của ông Nguyễn Văn Mỳ, tức Xuân Phong Tổng Hội trưởng Tổng hội Dịch lý Việt Nam. Minh được Hùng xem là bạn thân và cũng tha hồ đọc và học. Hùng bị liệt hai chân, tham gia phong trào chống cộng ở Quận 8, cánh này khá đông trong thành phần bị chuyển trại từ K3 Long Khánh, và cũng chẳng hiểu với cách đánh giá hay tiêu chuẩn nào, anh bị liệt vào thành phần gây nguy hại cho chế độ và bị đưa chuyển ra Bắc. Suốt ngày, Minh cúi đầu vào đọc. Một hôm anh chợt nhận ra vẫn có thể có nhiều thời gian hơn để đọc nhiều tài liệu quý hiếm này.

Thế là anh quyết định…

Một buổi sáng hệt như mọi buổi sáng khác, trại chuẩn bị xuất quân. Đọc đến tên đội nào, đội trưởng sẽ đứng dậy báo cáo quân số rồi đi hàng đôi ra cổng trại. Các đội lần lượt xuất quân. Đến đội của Minh, tất cả đứng dậy và lầm lũi bước. Khi rời khỏi vị trí, lạ sao vẫn còn một thằng tù ngồi chồm hổm ở lại trên sân. Đội trưởng Tân, cựu trung úy cảnh sát dã chiến VNCH, hoảng hồn chạy lại. Nhìn thấy gã tù ngửa mặt cho nhìn, anh ta thở dài đánh sượt im lặng không nói lời nào. Là Minh, chẳng ai muốn dây…

Thịnh Khuỳnh, biệt danh của thiếu úy công an Nguyễn Hồng Thịnh, gã trực trại hắc ám với đôi tay khuỳnh hách dịch đến độ thành biệt danh, hét lên: “Thằng kia, sao không đứng dậy xuất trại?”. Gã tù quái gở nói lớn, tất cả còn hơn chục đội chưa xuất quân cùng nghe: “Tôi không thích đi lao động!”. Thịnh Khuỳnh ngớ người ra ngạc nhiên. Trong đời coi tù gần hai chục năm của gã, đây là lần đầu gã đối mặt với cách phản ứng của tù quá đỗi kỳ quặc này.

Gã thoáng chút mất bình tĩnh, gầm lên: “Mày muốn gì?”.

Vẫn câu trả lời đến thản nhiên: “Muốn không đi lao động, muốn nghỉ ngơi ở nhà!”.

“Thực ra anh muốn gì?” Thịnh Khuỳnh hỏi Minh, khi trại đã vắng ngắt, chỉ còn vây quanh Minh là gã và khoảng chục tên vệ binh. Chuẩn úy Dục đi ngang bửa luôn một câu: “Đánh chết mẹ nó đi. Chống đối lao động à?”.

Minh cười gằn đáp luôn: “Dám thì tới đi…” (cũng từ những cú chống đối trong trại giam có chút quái gở của Minh, ông Nguyễn Đức Cung, dân biểu Đảng Đại Việt, đã nhận Minh làm con nuôi với nhận xét: “Thằng này hết sức thông minh, nhưng lại gan lì hết biết…) Trở lại với câu chuyện lúc bấy giờ…

Thịnh Khuỳnh lôi giấy tờ ra lập biên bản. Gã hí hoáy ghi, thỉnh thoảng hỏi vài câu phần lý lịch. Xong xuôi, gã chìa biên bản cho Minh: “Anh đọc lại đi rồi ký tên vào!”.

“Đọc làm gì…” Vừa nói Minh vừa ký. Chiều hôm đó, Minh được Thịnh Khuỳnh dẫn đi một đoạn đường gần 3km để vào Trại B. Chỉ nơi này mới xây hẳn một công trình kiên cố gọi là khu kỷ luật. Trên đường đi, Thịnh dắt Minh ghé vào lò rèn. “Vào chọn lấy một cái móng cùm…”. Đểu nhỉ, Minh nghĩ thầm, đến đi cùm cũng tự chọn và mang theo móng cùm. Cửa hàng tiện lợi sau này chắc phát xuất từ ý tưởng của ai đó đã từng đi cùm giống như Minh. Gã tù giữ kho cuốc xẻng và cùm, nhận ra Minh ngay lập tức. Gã là đàn em của Nam Vồ. Gã nheo mắt với Minh và đưa một chiếc móng cùm cho anh. Anh không hiểu cái nheo mắt ấy cho đến khi trực tiếp đút chân vào cùm…

Khung cảnh của trại B nhìn hơi ghê rợn. Không khang trang như trại A, nơi các phái đoàn từ Hà Nội hoặc nước ngoài hay ghé thăm… Hoang sơ và đầy lam sơn chướng khí, nhận xét ban đầu của Minh về Trại B là vậy. Và khu kỷ luật, quả là một tác phẩm tinh hoa siêu việt của những cái đầu biến thái đến cùng cực khi nghĩ ra cách đày đọa con người. Được xây bằng đá phiến dày độ một mét với một vách là đá núi. Gồm năm phòng ngăn cách nhau bằng những vách đá phiến dày nửa mét. Các bệ nằm, thay vì là xi măng, cũng là đá phiến. Chính vì vậy, khu kỷ luật lạnh không thể tưởng.

Các cửa thông gió chỉ độ bằng bàn tay, luôn được đóng và chỉ mở ra khi đương sự có “dấu hiệu ăn năn thành khẩn”. Bên trong có hai bục nằm và ở giữa là một khoảng trống nhỏ đặt một cái sô nhỏ. Cùm được xỏ bên trong, đưa ra ngoài bằng một cây xỏ khác, khóa lại bằng ống khóa Tiệp cũ mèm. Sau này do các ổ khóa hỏng hóc nên các thanh cùm đa phần được khóa bằng dây kẽm, khi mở phải dùng kềm cắt… Xỏ xong suốt cùm, Minh nhận ra ngay cái nheo mắt của anh bạn tù hình sự giữ kho. Móng cùm rộng đến độ nếu khéo léo, Minh có thể rút chân ra một cách vô tư! Ở đâu có quen biết cũng hay…

Lệnh kỷ luật cùm chân trong 15 ngày, xem ra cũng nhẹ so với những lần cùm trong trại tù miền Nam mà Minh từng trải qua. Nhưng đến tối, Minh nhận ra ngay mình đã lầm, lầm nặng nề. Cái lạnh ở miền Bắc có Giá và Rét. Rét thì trùm chăn ngủ kỹ. Nhưng Giá thì khác, đụng vào cái gì cũng lạnh buốt kể cả mền đắp! Và một trong những hình phạt gọi là kỷ luật của trại tù cộng sản, có cái lạnh thấu xương của núi đá. Cái đáng phục của kẻ nghĩ ra nhà kỷ luật này là: Tận dụng luôn cả thời tiết vốn dĩ của xứ sở thiên đường xã nghĩa làm phương tiện tra tấn!

Hay thật, vậy cũng nghĩ ra! Cùm, nghe tưởng là chỉ mất thoải mái cái giò cái cẳng? Đơn giản vậy sao gọi là tù-cộng-sản. Móng cùm ép chân tù không co duỗi được ở đầu gối. Sau vài tuần, đầu gối sẽ bị cứng. Các mạch máu ở chân nằm ngang không chịu áp lực của bơm máu, khi trả về trạng thái đứng thẳng sẽ đau nhức kinh khủng và nếu kéo dài trên ba tháng, nguy cơ là chân đi đàng chân, não đi đàng não.

“Trói cánh tiên”

Vệ sinh ư? Cái xô sắt nặng chình chịch rất đỗi thần kỳ của xứ Bắc chính là toàn bộ thứ thay thế nhà vệ sinh, phòng tắm. Bữa ăn thì đúng bằng một trái bóng bàn! Nghe tưởng chừng như nói quá, nhưng ai từng trải qua sẽ thấy Minh nói chính xác đến độ tuyệt đối! Nước, chỉ đúng ba muỗng canh. Mười lăm ngày sau, Minh được tháo cùm tuy vẫn còn bị nhốt trong phòng kỷ luật. Và trưa hôm ấy, anh chứng kiến một cảnh tượng không vui từ lỗ thông gió, và nhận ra mức độ con người có thể tàn ác với nhau là vô hạn!

Trói giật cánh khuỷu, miền Nam thấy rồi… nhưng trói giật cánh khuỷu rồi treo lên lơ lửng, dùng cây bạch đàn to cỡ cườm tay vụt vô tội vạ vào thân thể còm cõi của một người khác thì lần đầu tiên Minh chứng kiến. Nạn nhân kêu gào khoảng ba đến năm phút rồi tắt tiếng.

“Coi vậy chứ bọn đầu lâu chân tay này sống dai lắm, chết sao được?”. Tên tù hình sự Phó Đức Minh trả lời khi nghe Minh hỏi.

“Ai bảo nó ăn cắp rau?” Phó Đức Minh cho biết tội trạng của nạn nhân.

Cái lạ lùng mà Minh không thể hiểu là, dân xứ Bắc khi chứng kiến những cảnh tượng người đối với người hết sức tàn ác, rất đỗi phi nhân… thì họ dường như xem là đương nhiên phải thế, và nếu bị cư xử như thế, họ cũng xem là xui rủi. Có lẽ bao nhiêu năm xây dựng con người xã hội chủ nghĩa trên xứ Bắc, bọn cầm quyền đã thành công trong lĩnh vực này: Biến tàn nhẫn thành thói quen và phi nhân là đức tính! Cái mà Minh chứng kiến gọi là “trói cánh tiên”. May mắn cho nạn nhân, theo cách nghĩ của tù hình sự như Phó Đức Minh, là nạn nhân chỉ cần bị treo lên vài phút thì sẽ bị ngất vì ép ngang ngực không thể thở được.

“Lỡ chết thì sao?” Minh hỏi. Câu trả lời thật rùng rợn.

“Ngày nào chả chết! Vậy là ông chưa đi về phía làng cùi rồi… Chôn ở đó nhiều đếm không xuể…Tù như mấy ông chưa ai chết mà, lo gì… Từ từ gặp nhau ở đó tất!”.

Mãi sau khi tù chính trị có con số tử vong lên đến gần 700 mạng, Minh mới nhận ra Phó Đức Minh nói đúng. Ba ngày sau, Minh mới được về lại trại A. Minh chia tay Phó Đức Minh, không ngờ rằng anh sẽ lại gặp anh chàng tử tội này thật sớm. Khi anh bước ra cổng trại B, Minh nghe kể, người tù bị trói cánh tiên đã chết, theo bệnh án là… cảm!

Giang hồ khử nhau

Phó Đức Minh, được đưa ra lao động tự giác không phải vì mức án sáu năm là rất thấp ở trại Nam Hà Ba Sao này mà là nhờ chị gái Phó Thị Thanh Hương, một mỹ nữ Hà Nội đúng nghĩa.

Những câu chuyện nho nhỏ đôi khi hơi vớ vẩn của tù hình sự, được kể xen lẫn, giúp chúng ta hiểu hơn một thế giới khác của miền Bắc. Đó là một xã hội sau bao nhiêu năm dưới chế độ cộng sản được cô đọng và thu hẹp trong thế giới tù nhân. Nó cho chúng ta hiểu thêm vì sao tội phạm hình sự ở Bắc khác xa thứ giang hồ nghĩa khí chúng ta thường thấy ở miền Nam trước đây.…

Phó Đức Minh, con nhà dòng dõi nhưng ham chơi và bị ở tù chỉ vì trộm vặt. Gia đình bực mình bèn bỏ mặc nhưng cô chị thương em cứ lén lút lui tới thăm nom. Phó Đức Minh chuyển từ Hỏa Lò về trại E, nơi chỉ có hơn hai trăm mạng, với án nhẹ vài ba năm. Trong đó hai băng, theo ngôn ngữ giang hồ xứ Bắc là “Hội”, đang cạnh tranh vị trí đầu lĩnh. Trại E ít quân nhưng ở gần khu vực dân cư nhất, nên ở trại này, làm ăn mua bán giữa tù với dân hết sức rôm rả. Do đó, việc giành giật làm ăn khiến ai cũng muốn là ông trùm của trại.

Hội của Thịnh Kiếm-Tâm Bưởi đang cầm đầu. Chợt Hỏa Lò chuyển lên một con cọp dữ: Quỳnh Con hay còn gọi là Quỳnh Du Đãng. Gã vừa lên đã khiến các đầu gấu khác phải chờn ngay tắp lự với kiểu lì lợm, ngang tàng và nói là làm. Phó Đức Minh phục lắm bèn mon men tìm cách kết thân.

Phó Thị Thanh Hương nghe vài chú cán bộ trẻ, do mê mệt nhan sắc mình, thông báo tình hình rằng thằng em trai của Hương đang mơ làm đầu gấu và nhập hội của Quỳnh Con. Thế là Hương bèn đưa thằng em về đội chăn nuôi, tách ra khỏi cuộc chiến băng đảng ở trại E. Trong khi đó, Thịnh Kiếm và Tâm Bưởi bàn nhau triệt hạ hội của Quỳnh. Mưu xem ra đơn giản: Chúng thả vài tên đàn em đến khiêu khích. Nếu Quỳnh nhịn thì chẳng còn mặt mũi nào mà đứng trong hàng ngũ đầu gấu của trại Nam Hà. Nhưng bật lại thì rơi luôn vào bẫy! Quỳnh dính bẫy gần như lập tức…

Hai chỉ vàng 24K đủ để tên cán bộ phụ trách an ninh trại lập biên bản buộc hàng loạt tội danh đối với Quỳnh, tội cùng đàn em Phú và Đức dùng suốt cửa nện vỡ đầu tên đàn em Tâm Bưởi. Thế là Quỳnh và hai tên đàn em thân tín bị chuyển qua giam ở một phòng kỷ luật mở. Kỷ luật mở là những tên tù vi phạm vẫn phải đi cuốc ruộng, đập đá hàng ngày. Đến tối thì cả chục tên phải tự đeo móng cùm xỏ chân vào cây suốt dài sọc.

Thành Hà Đông, đàn anh ngoài đời của Quỳnh, là tù phụ trách vệ sinh khu vực ban chỉ huy trại. Mà ở vị trí đó, gì chẳng biết? Thế là mưu hèn kế bẩn của Thịnh Kiếm-Tâm Bưởi được Thành bỏ nhỏ cho Quỳnh biết. Một buổi trưa, Thành đi vào sân trại, tuồn qua song cửa sắt phòng giam cho Quỳnh một cây cuốc ngắn và một bó dùi sắt tự tạo bằng sắt xây dựng. Có cuốc, chỉ chưa đầy nửa giờ, Quỳnh và hai gã đàn em khoét được cái lỗ đủ một người chui. Gã không trốn trại mà lại “bò” thẳng đến phòng giam Thịnh Kiếm-Tâm Bưởi, phá cửa xông vào thanh toán kẻ thù!

Hai nạn nhân bị đâm chi chít được chuyển đi Bệnh viện Phủ Lý. Quỳnh và hai đàn em bị còng tay cấp tốc, chuyển ngay vào trại B để thi hành án kỷ luật vô thời hạn, ngôn ngữ của bọn coi tù là “Kiên Giam”.

Bây giờ mới trở lại chuyện của Phó Đức Minh. Cậu em được gởi về đội chăn nuôi bằng lời mật ngọt và nhan sắc của cô chị nên hầu như chẳng tốn xu nào theo thông lệ. Lợi thì có lợi thật khi có cô chị xinh đẹp nhưng cái hại thì gần kề. Do được ngang xương về đội chăn nuôi, cộng thêm việc dựa hơi vào uy danh của Quỳnh Du Đãng, Phó Đức Minh chẳng coi bất kỳ tên nào khác ở đội chăn nuôi ra gì, kể cả tên Trứ Đội trưởng.

Cũng nói thêm, Trứ với bản án 20 năm, đã thụ hình hơn sáu năm, có lẽ là người ở trại E lâu thứ nhì sau Thành Tô Vũ, đã được tha về. Trứ mang án giết vợ. Hắn chặt vợ làm ba khúc bỏ vào bao đựng lúa vác ra sông phi tang. Bị du kích chặn đường và được hỏi lý do khuya khoắt ra sông, gã trả lời tỉnh queo: “Tao giết con vợ tao, giờ mang xác đi vứt đây!”. Tưởng gã nói đùa nên chẳng ai thèm lý đến, nhưng khi nhóm tuần đêm đi ngang qua Trứ, họ thấy máu chảy ròng ròng từ chiếc bao…

Trở lại vụ Phó Đức Minh. Trứ bắt đầu kiếm chuyện “đì” tên tù thấy ghét Phó Đức Minh. Ngày mỗi tăng dần mức độ và Trứ tuyên bố: Đức Minh chỉ có cách xin chuyển trại, chuyển đội mới sống thọ! Phó Đức Minh chọn cách khác…

Anh ta thửa con dao thọc huyết heo (ở Bắc gọi là cây phóng lợn) ở nhà bếp mang về giấu ở sàn nước khu chăn nuôi. Trưa nào cũng vậy, sau khi đi một vòng kiểm tra các thành viên đội chăn nuôi, Trứ về khu chuồng trại giăng võng nằm kẽo kẹt chờ nhà bếp phát cơm. Đang thiu thiu gió mát, Trứ đau nhói một bên sườn. Gã bật dậy ngã ra khỏi võng và dính luôn hai nhát vào bụng và lưng. Chạy vội ra hướng sàn nước, gã loạng choạng trượt chân ngã. Lồm cồm ngồi dậy toan chạy tiếp thì Phó Đức Minh lao đến đâm luôn một nhát cật lực vào gáy. Theo biên bản pháp y, nhát đâm này gây tử thương ngay tức thì cho Trứ. Nghe nói, Trứ cũng đâm chết vợ bằng nhát dao thọc vào gáy trước khi chặt từng khúc mang đi vất bờ sông!

Ngày xử bắn Phó Đức Minh, tấu xảo làm sao khi đó Minh đã về tổ văn hóa của đại tá Phạm Bá Hoa nên cũng được chứng kiến. Khu vực xử bắn ở gần con đường dẫn ra sau núi, phía chuồng trâu, chuồng dê. Nơi này cũng là con đường dẫn đến nghĩa trang tù chính trị sau này. Mở ngoặc một chút, một trong những người luôn tranh thủ lấy củi mà anh em tù lấy về dùng sinh hoạt nấu nướng để sửa sang mồ mả cho anh em tù chính trị một cách thầm lặng là ông dân biểu gốc Đại Việt miền Trung Nguyễn Đức Cung…

Sáng hôm ấy, Phó Đức Minh được đưa lên khu trực trại để viết lá thư cuối cùng, ăn một bát xôi gà. Đại tá Phạm Bá Hoa còn mang cho Phó Đức Minh vài điếu thuốc thơm, ly cà phê tan ngay mà ông xin của đại tá Phạm Kim Quy. Sau đó người ta đọc lệnh tử hình rồi giải đi. Phó Đức Minh bị cột vào cây cọc dựa sát sườn núi. Anh ta bị cột như một đòn bánh tét và cột chặt đến nỗi Minh có cảm giác nếu để lâu một chút, chẳng cần phải bắn, can phạm vẫn chết ngạt! Đội thi hành án từ Hà Nội về toàn tân binh gồm năm khẩu AK. Đội trưởng với cấp trung úy đeo kè kè khẩu K59.

Sau khi bị năm viên găm vào người, Phó Đức Minh gục đầu sang một bên, máu loang đỏ bộ đồ tù mới toanh. Đội trưởng đến bắn phát ân huệ. Bác sĩ đến khám và ra hiệu “còn sống”. Gã đội trưởng đến kéo đầu Phó Đức Minh bắn thêm một phát trước sự ngạc nhiên của vài người tù miền Nam… “Nghe nói sau phát ân huệ mà còn sống là được tha luôn chứ phải không cán bộ?” Một người rụt rè hỏi tên trung úy đội trưởng thi hành án. “Vớ vẩn!” Gã xua tay, giọng tỉnh bơ: “Lệnh chủ tịch nước là bắn chết, không chết thế nào được. Không chết thì bắn cho đến khi chết, nhá!”.

Nguyễn Minh Chí / Saigon Nhỏ

Liệu Trung Quốc có sáp nhập Đài Loan vào năm 2030?

BBC

Tình báo Mỹ cho biết, Trung Quốc đang xây dựng năng lực quân đội có thể thôn tính Đài Loan vào năm 2030, nhưng liệu điều này có khả thi?

Hồi đầu tháng 5, Avril Haines, Giám đốc tình báo quốc gia Hoa Kỳ, cho biết mối đe dọa mà Trung Quốc gây ra đối với Đài Loan từ đây đến năm 2030 là “cực kỳ nghiêm trọng”.

Bà nói thêm rằng Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa hiện không đủ năng lực để xâm lược Đài Loan, nhưng Bắc Kinh đang xây dựng một quân đội có thể thôn tính Đài Loan vào năm 2030.

Đó là một suy đoán dựa trên các nghiên cứu về việc mở rộng và hiện đại hóa các lực lượng vũ trang của CHND Trung Hoa.

Trả lời BBC News Tiếng Việt, ông Sean King, chuyên gia của công ty tư vấn Park Strategies ở New York, Hoa Kỳ, cho rằng khả năng Trung Quốc tấn công Đài Loan trong tương lai gần là rất thấp:

“Liên minh ba bên Mỹ, Úc và Nhật Bản đã họp bàn về việc làm sao cùng nhau giải quyết mối đe dọa tiềm tàng với Đài Loan.”

“Miễn là Đài Loan không chủ động khiêu khích, chúng ta sẽ thấy rất có thể có sự can dự lẫn ủng hộ của Mỹ, Nhật Bản cùng Úc. Chưa kể, việc Trung Quốc tấn công Đài Loan đã là khó, chiếm giữ hòn đảo còn khó hơn.”

“Tập Cận Bình sẽ suy tính lâu dài và kĩ lưỡng trước khi đẩy chế độ của mình vào hiểm cảnh,” ông Sean King nói.

Đài Loan khác với Ukraine

Cuộc xâm lược của Nga ở Ukraine cũng làm dấy lên lo ngại về khả năng Trung Quốc sẽ thôn tính Đài Loan trong tương lai gần.

Trong chuyến thăm Đông Bắc Á vừa rồi, Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden cảnh báo rằng Trung Quốc đang “vờn với mối nguy” (flirting with danger) xung quanh vấn đề Đài Loan, đồng thời tuyên bố sẽ can thiệp quân sự để bảo vệ hòn đảo này nếu bị tấn công.

Cụ thể, khi được hỏi trực tiếp rằng, liệu Mỹ có bảo vệ Đài Loan về mặt quân sự nếu như Trung Quốc xâm lược, vì Mỹ không làm như vậy trong vụ Nga xâm lược Ukraine.

Ông Biden đã trả lời: “Có… đó là cam kết mà chúng tôi đã đưa ra.”

Nhưng người đứng đầu Nhà Trắng cũng khẳng định, chính sách của Hoa Kỳ đối với Đài Loan là “không thay đổi” và thừa nhận chính sách Một Trung Quốc.

BBC

Ông Sean King nhận định với BBC, việc Mỹ hiện diện mạnh mẽ ở khu vực sẽ khiến cho Bắc Kinh phải kiêng dè nếu muốn thử bất kỳ điều gì.

Mỹ có 50.000 quân đóng ở Nhật Bản, 28.500 quân ở Hàn Quốc và vài trăm thủy quân lục chiến ở Đài Loan với mục đích tập luyện.

Nhiều người cho rằng, Đài Loan và Ukraine có tình cảnh khá giống nhau vì cả hai đều là vùng lãnh thổ độc lập nằm bên cạnh quốc gia có sự tương đồng về mặt văn hóa nhưng to lớn và quyền lực hơn nhiều.

Tuy nhiên, ông Sean King lại dẫn chứng, không giống như Ukraine vốn nằm sát Nga với đường biên giới chung dài khoảng 2.000 km, Trung Quốc và Đài Loan cách nhau eo biển với khoảng cách gần nhất giữa lãnh thổ Trung Quốc và hòn đảo là khoảng 130 km. Ông nói:

“Điều này đồng nghĩa Trung Quốc sẽ phải đi qua vùng biển khó nhằn để đến hòn đảo, và phải đối mặt với một dân số đầy quả cảm và sẵn sàng chiến đấu, được truyền cảm hứng từ người Ukraine.”

“Thêm nữa, Tổng thống Mỹ Joe Biden nói rằng, Ukraine không phải là thành viên của Nato và Mỹ không thể nhúng tay khi Nga xâm lược Ukraine. Và buồn thay, đây lại là bật đèn xanh cho Nga.”

“Nhưng với Đài Loan, Mỹ luôn để trống một khả năng, được gọi là “mơ hồ về chiến lược”, và bỏ ngỏ khả năng họ sẽ can thiệp quân sự trong trường hợp Trung Quốc tấn công Đài Loan,” chuyên gia này phân tích.

Hoa Kỳ không có quan hệ ngoại giao chính thức với Đài Loan, nhưng vẫn bán vũ khí cho hòn đảo này như một phần của Đạo luật Quan hệ với Đài Loan – tức Mỹ phải cung cấp cho Đài Bắc các phương tiện để tự vệ.

Mỹ cũng liên tiếp hiện diện quân sự tại eo biển này để thể hiện cam kết của Mỹ nhằm thúc đẩy một Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở.

Đơn cử, tháng 2/2022, tàu chiến USS Ralph Johnson lớp Arleigh Burke mang theo tên lửa dẫn đường đi qua eo biển Đài Loan. Còn năm ngoái, các tàu chiến Mỹ vẫn đi qua khu vực này với tần suất khoảng một tháng/lần.

BBC
Chụp lại hình ảnh,Tần suất máy bay PLA xâm phạm vùng nhận diện phòng không (ADIZ) của Đài Loan ngày càng nhiều, bất chấp sự răn đe của Mỹ

Ông Sean King lưu ý, CHND Trung Hoa chưa bao giờ kiểm soát Đài Loan, chưa có lực lượng quân đội nào đặt chân đến hòn đảo.

“Trung Quốc đã lỡ mất cơ hội chiếm Đài Loan suốt cuộc Chiến tranh Triều Tiên (1950-1953), sau khi chiếm lại toàn bộ lãnh thổ vào 1949, họ đáng ra đã có thể tiếp tục thôn tính Đài Loan nhưng lại điều quân đến Bắc Hàn để ủng hộ cuộc chiến của Kim Nhật Thành.”

Tầm quan trọng của Đài Loan

Đài Loan là hòn đảo nằm cách bờ biển phía đông nam Trung Quốc khoảng 100 hải lý.

Hòn đảo nằm trong chính sách gọi là “chuỗi đảo đầu tiên” có ý nghĩa quan trọng với chính sách ngoại giao của Mỹ từ những năm 1950, bao gồm các vùng lãnh thổ thân thiện với Hoa Kỳ.

Trong khi đó, sự tiếp cận tự do ra vùng biển lớn hơn của Trung Quốc lại bị kiềm hãm bởi “chuỗi đảo thứ nhất”, bao gồm hàng ngàn hòn đảo lớn nhỏ kéo dài từ Quần đảo Nhật Bản, Okinawa và Philippines, đến đảo Borneo, Sumatra.

Những nhóm đảo này được coi là “tuyến phòng thủ đầu tiên” vì chúng nằm ở vị trí án ngữ, có thể kiểm soát chuyển động của Hải quân Trung Quốc và Mỹ có đồng minh hoặc có sức ảnh hưởng đến những quốc gia nằm trong “chuỗi đảo đầu tiên” này.

BBC

Theo chuyên gia Sean King, Đài Loan đóng vai trò cực kỳ quan trọng với một số quốc gia với nhiều lý do vì các nước đều có chương trình nghị sự của riêng mình, đặc biệt với Trung Quốc:

“Nếu Bắc Kinh chiếm được Đài Loan, sẽ phá vỡ cái gọi là “Chuỗi đảo đầu tiên”, để cho Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc có thể tiếp cận tự do và phát triển sức mạnh ở các phần rộng lớn của Thái Bình Dương, thậm chí có thể đe dọa các căn cứ quân sự ở xa của Mỹ như Guam và Hawaii.”

“Đây sẽ là bước lật ngược thế cờ, với chiến lược “chống tiếp cận/chống xâm nhập”, Bắc Kinh có thể chặn đứng sự tiếp cận và đẩy lực lượng Mỹ lẫn Nhật Bản vào khu vực Biển Đông. Đây sẽ là điều tồi tệ với Việt Nam.”

Bên cạnh đó, sáp nhập thành công Đài Loan khi đang tại vị là một trong những tham vọng chính trị của Chủ tịch Tập Cận Bình.

Tháng 7/2021, ông Tập lần nữa nhấn mạnh:

“Giải quyết câu hỏi Đài Loan và hiện thực hóa sự thống nhất hoàn toàn Trung Quốc là sứ mệnh lịch sử và là cam kết không gì lay chuyển được của Đảng Cộng sản Trung Quốc”.

BBC

Theo nhiều nhà quan sát, ông Tập muốn được nhìn nhận là người có công “thu non sông về một mối” của Trung Quốc vì những người tiền nhiệm đã đạt những công trạng như vậy.

Mao Trạch Đông xâm lược và sáp nhập thành công Tây Tạng. Đặng Tiểu Bình bảo đảm được việc Hong Kong và Macau sẽ quay về dưới trướng Trung Quốc. Và ông Tập muốn là người thực hiện “bước cuối cùng” – sáp nhập Đài Loan.

Bài học từ Nga

Có nhiều lo ngại rằng, Trung Quốc sẽ nhân cơ hội cả thế giới đang đổ dồn sự chú ý vào những gì đang diễn ra ở Ukraine để tiến hành âm mưu thôn tính Đài Loan. Cũng có người ý kiến, Trung Quốc sẽ phải thận trọng dò xét phản ứng của các cường quốc và thế giới tự do nói chung để tính đường cho mình.

Về vấn đề này, ông Sean King nói, ông không nhìn thấy mối liên kết giữa Ukraine và Đài Loan vì đó là hai trường hợp rất khác biệt.

“Tôi đã theo dõi và quan ngại về Đài Loan 30 năm nay, không có gì thay đổi bởi cuộc chiến đang diễn ra ở Ukraine. Tập Cận Bình và Đảng cộng sản Trung Quốc xem mình là một cường quốc đang trở lại, trong khi họ coi Nga là cường quốc chết dần chết mòn. Không có điều gì mà Putin đang làm sẽ đẩy Bắc Kinh vào hành động mà họ chưa sẵn sàng.”

Tuy nhiên, Trung Quốc có thể rút ra cho mình bài học từ Nga.

“Họ đang học hỏi từ sự bành trướng của Nga, nghiên cứu kỹ lưỡng sai lầm, kinh nghiệm của Nga cũng như cách phản ứng của thế giới tự do đối với cuộc chiến, để tìm cho mình lối thoát nếu như rơi vào thế bí,” ông Sean King phân tích.

Ông đưa ra một cách nhìn mới, cho rằng tình hình hiện nay có vẻ khả quan hơn:

“Thực tế những gì đang diễn ra, đặc biệt là sự tập hợp thế giới tự do và khi tôi đang ở Thụy Điển, ai nghĩ đến việc Thụy Điển và Phần Lan sẽ thoát khỏi tình thế hiện tại bằng cách đệ đơn gia nhập Nato.”

“Nga sẽ ra khỏi cuộc chiến với hai bàn với tay trắng. Vì thế, không đời nào ông Tập lại đẩy nhanh tiến trình dựa vào những gì Putin làm. Nhưng ít nhất, ông Tập sẽ dè chừng và cuộc chiến Ukraine sẽ là lời cảnh báo đối với Bắc Kinh trong vấn đề Đài Loan, và là lời cảnh tỉnh cho người dân Đài Loan nếu ngày đó tới.”

Theo suy đoán của ông Sean King, trong ngắn và trung hạn, Trung Quốc sẽ gây sức ép khiến Đài Loan bị cô lập trên trường quốc tế và làm cho người Đài Loan cảm thấy vô vọng như thể chỉ có còn cơ hội và có tương lai duy nhất là hợp nhất với CHND Trung Hoa.

“Ý tưởng Bắc Kinh sẽ thu phục người Đài Loan như mật ngọt cho bầy ong bay về tổ, tôi không nghĩ nó có hiệu quả vì cho đến nay, mỗi ngày trôi qua, người Đài Loan cảm thấy bản sắc Đài Loan trong mình hơn là Trung Quốc và hòn đảo có những giá trị như dân chủ, tự do báo chí, bình đẳng hôn nhân… vốn là những điều tốt đẹp mà thế giới ca ngợi.” ông Sean kết luận.

BBC