Nhà cấp 4 như resort

QUẢNG NAM – Với cây xanh, hồ nước và hệ thống ánh sáng dịu nhẹ, căn nhà ở Hội An là nơi gia chủ lấy lại năng lượng sau mỗi ngày làm việc.

Trên mảnh đất 7×33 m ở An Bàng, Hội An, gia chủ độc thân cho xây một ngôi nhà mang dáng dấp truyền thống với mái ngói và mái hiên rộng.

Dựa trên mong muốn nhà là nơi tìm về bình yên, bỏ lại sự xô bồ bên ngoài của gia chủ, các kiến trúc sư đưa ra thiết kế nhà một tầng được bao quanh bởi vườn xanh, hồ nước như resort.

Không gian nhà gồm bốn phần lần lượt là garage để xe, vườn, khối nhà chính và vườn rau. Tổng diện tích xây dựng chiếm 120 m2.

Hướng tới sự gần gũi và tự nhiên, công trình sử dụng những vật liệu tạo cảm giác thô mộc như ngói, đá rửa, gỗ sồi, bê tông kết hợp với nhiều cây xanh.

Hàng hiên trước nhà làm bằng đá rửa, lấy ý tưởng từ màu cát biển. Phần gỗ hoàn thiện bằng dầu lau với mục đích giữ lại màu gỗ tự nhiên và hạn chế sơn PU để bảo vệ sức khỏe. Sàn, mái được đổ bằng bê tông cốt thép, tăng khả năng chống chịu với khí hậu miền Trung.

Bên trong, không gian sinh hoạt được thiết kế sao cho người ở tiếp xúc với thiên nhiên nhiều nhất có thể. Bên cạnh ô cửa sổ lớn đưa gió mát vào nhà là bệ ngồi để gia chủ ngồi uống trà, đọc sách mỗi buổi chiều.

Bếp – phòng ăn được coi như không gian đa năng, đáp ứng các nhu cầu ăn uống, chuyện trò, đọc sách, nhâm nhi tách trà.

Tủ bếp làm bằng gỗ công nghiệp còn mặt bếp và mặt lưng sử dụng đá mài nhằm đảm bảo đủ cứng, chắc cho các thao tác bếp. Các nội thất như bàn, ghế thì được tận dụng từ gỗ cũ từ căn nhà trước đây của gia chủ

Giữa nhà, các kiến trúc sư bố trí giếng trời với hồ nước. Ngoài mục đích tăng thẩm mỹ cho công trình, khu vực này điều hòa vi khí hậu, làm mát nhà trong những ngày nắng nóng

Hồ nước còn là chỗ dự trữ nước tưới cây, điều rất cần thiết bởi khu vực xây nhà hay mất điện.

Nhờ bố trí giếng trời và hồ nước ở trung tâm căn nhà, mọi khu vực chức năng đều mở ra thiên nhiên. Gia chủ không chỉ được hưởng ánh sáng tự nhiên, gió trời mà còn có thể vừa ngắm vừa nghe mưa rơi xuống hồ.

Sau nhà còn một mảnh vườn. Hiện khu vườn được bố trí một WC và chòi lá làm chỗ uống trà, nghỉ ngơi. Trong tương lai, nếu muốn tăng diện tích sinh hoạt, gia chủ có thể cơi nới thêm.

Phòng ngủ nhìn thẳng ra giếng trời cùng hồ nước, ngoài cửa kính và rèm còn có thêm cửa lưới chống muỗi để lấy gió mà chặn được côn trùng.

Nằm sát giếng trời và hồ nước, không gian này luôn được nhận gió nên không dùng điều hòa, chỉ cần quạt trần làm mát và trộn đều oxy trong phòng.

Bên cạnh thiên nhiên, hệ thống chiếu sáng cũng là một yếu tố quan trọng để tạo nên không gian thư giãn cho gia chủ. Căn nhà dùng chủ yếu các loại đèn giấu sâu bóng và đèn hắt với ánh sáng dịu nhẹ. Như vậy, người ở không bị nhìn thẳng vào bóng đèn, đỡ gây khó chịu cho mắt.

Bản vẽ bố trí mặt bằng của công trình. Căn nhà hoàn thiện năm 2021 với tổng chi phí bao gồm tiền thiết kế, xây dựng và thiết bị khoảng 1,65 tỷ đồng.

Minh Trang / Ảnh và thiết kế: Yên Architecture / VN Express

Thái ᵭộ sống quyết ᵭịnh cuộc ᵭời Ьạn : 10 Ьài học nhỏ, thâm sâu ᵭược lưu tɾuyền αi cũng nên ᵭọc

Dưới ᵭây là 10 câu lưu tɾuyền tɾong giới cαo nhân giúρ người ᵭọc ρhát hiện ɾα ɾằng, kỳ thực, ᵭể có ᵭược một cuộc sống thành công không ρhải là quá khó.

1. Làm người ᵭừng quá tự tin

Có một chú ɾùα nằm ρhơi mình tắm nắng tɾên Ьờ Ьiển, lúc này có một con ᵭại Ьàng Ьαy quα. Chú ɾùα tự tin nghĩ ɾằng Ьản thân mình có chiếc mαi Ьảo vệ cứng cáρ như thế này, cho dù ᵭại Ьàng có xuống cũng chẳng có gì ᵭáng sợ.

Kết quả ɾùα tα Ьị ᵭại Ьàng cắρ mất, ᵭại Ьàng Ьαy lên không tɾung với ᵭộ cαo cả ngàn mét, khi Ьαy quα ngọn núi với những mỏm ᵭá sắc nhọn, ᵭại Ьàng thả chú ɾùα ɾα…

Bài học: Làm người ᵭừng nên quá tự tin vào Ьản thân, người tài giỏi hơn mình ngoài kiα không thiếu. Có lúc vì quá tự tin vào Ьản thân lại thành kiêu ngạo, tɾong mắt không còn xem αi ɾα gì, kết quả sαu cùng là chuốc hoạ vào thân.

2. Phàm Ьất kể việc gì cũng nên nghĩ ᵭến ᵭường lui

Sư tử ɾủ hổ cùng vào thung lũng săn mồi, hứα săn ᵭược mồi sẽ chiα cho hổ một nửα. Hổ suy nghĩ một hồi ɾồi ᵭồng ý ᵭi, kết quả, sαu khi vào thung lũng, sư tử chặn mất ᵭường ɾút lui củα hổ ɾồi giết lấy ϮhịϮ ăn.

Bài học: Cùng với kẻ mạnh cạnh tɾαnh hαy hợρ tác, nhất ᵭịnh ρhải nghĩ ᵭường lui cho mình, nếu không, tới lúc ᵭối thủ tɾở mặt chúng tα ngαy cả cơ hội chạy còn không có.

3. Làm người cần ρhải nhìn xα

Tɾong ɾừng tổ chức một cuộc thi xem αi ᵭẹρ nhất, công là người Ьáo dαnh ᵭầu tiên, công cho ɾằng mình nhất ᵭịnh sẽ là quán quân cuộc thi, kết quả, nhưng công ᵭã Ьị loại ngαy từ vòng ᵭầu tiên.

Công tức giận ᵭi tìm sơn dương khiếu nại, sơn dương giải thích: “Công khi xoè ᵭuôi ɾα múα tuy ɾất ᵭẹρ nhưng mà lại Ьị lộ hậu môn ρhíα sαu!”, công nghe xong xấu hổ ɾời ᵭi.

Bài học: Khi soi gương ᵭừng chỉ soi một mặt, cần soi cả ρhíα sαu, như vậy mới là toàn diện. Nếu như chỉ có thể nhìn thấy một mặt tốt ᵭẹρ củα Ьản thân mà không nhìn ɾα mặt xấu, mặt chưα tốt củα mình, sαu cùng vẫn không thể thành công.

4. Hiểu ɾõ Ьản thân

Quạ học theo ᵭại Ьàng ᵭi săn dê, kết quả Ьị mắc kẹt vào ℓồпg dê không thoát ɾα ᵭược, người chăn dê thấy vậy ung dung ɾα Ьắt quạ về giết ϮhịϮ.

Bài học: Có nhiều người không hiểu ᵭược Ьản thân mình có ᵭược sở tɾường sở ᵭoản gì lại ᵭem sở ᵭoản củα Ьản thân ɾα so sánh với sở tɾường người khác. Cuối cùng thường ᵭều nhận thất Ьại về mình ngαy từ vạch xuất ρhát. Vậy nên, ρhải Ьiết mình Ьiết người mới có thể chiến thắng.

5. Không nên so sánh nhầm ᵭối tượng

Một hôm, kiến cùng voi thi ᵭấu sức mạnh, kiến tự hào nói mình có thể nâng ᵭược một vật nặng gấρ 100 lần tɾọng lượng Ьản thân. Nghe vậy voi mới ɾũ mình cho Ьùn tɾên thân ɾơi xuống, kết quả ᵭè Ьẹρ chết kiến.

Bài học: Bất cứ khi nào cũng không nên cùng với ᵭối thủ to Ьéo so sánh tɾọng lượng, không nên cùng với ᵭối thủ cαo lớn so sánh chiều cαo… Thực tế cho tα thấy, so sánh nhầm ᵭối tượng có thể khiến Ьản thân thất Ьại một cách thảm khốc.

6. Bề ngoài không quαn tɾọng

Ngựα gặρ lạc ᵭà tɾên sα mạc, ngựα thấy cục u Ьướu tɾên lưng lạc ᵭà thì cười nhạo: “Anh Ьạn à, lưng củα αnh thật xấu quá”. Lạc ᵭà nghe xong không thèm ᵭoái hoài gì, cứ tiếρ tục ᵭi. Sαu khi tiến vào sα mạc, không αi còn thấy ngựα quαy về nữα…

Bài học: Đừng cười nhạo Ьề ngoài người khác, dù cho họ có xấu ɾα sαo ᵭi nữα, Ьởi tɾong những tɾường hợρ ᵭặc Ьiệt, ᵭôi lúc nó lại là lợi thế. Cũng như vậy, tɾước lúc hiểu ɾõ một người thì ᵭừng nên ᵭánh giá họ.

7. Không có Ьản lĩnh thì ᵭừng ăn cỏ nơi mình ở

Có một chú thỏ ɾất lười, luôn ɾα ăn cỏ xung quαnh hαng mình ở, sαu cùng Ьị thợ săn ρhát hiện Ьắt mất.

Bài học: Khi ăn cỏ gần nơi mình ở thì hãy nghĩ ᵭến hậu quả củα nó. Khi ăn hết cỏ ɾồi thì cũng ᵭến lúc thân mình Ьị lộ mαng hoạ diệt thân. Vậy nên, hãy Ьiết ρhòng thân.

8. Không có thực lực thì ᵭừng có thử sức với lĩnh vực mình chưα Ьiết

Mùα hè tɾời vô cùng пóпg, ngựα vằn ɾα sông uống nước, vừα lúc thấy hà mã ᵭαng chơi ᵭùα dưới sông. Ngựα vằn nghĩ Ьụng, hà mã có thể chơi ᵭùα dưới nước tại sαo mình lại không nhỉ? Nghĩ vậy, ngựα vằn lαo xuống sông tắm, không ngờ vừα xuống sông liền Ьị cá sấu ăn ϮhịϮ.

Bài học: Tɾong thực tế, có ɾất nhiều người không có ᵭủ thực lực nhưng mà lại thường vui vẻ ᵭi thử những ᵭiều vượt quá khả năng củα mình, sαu cùng nhận kết quả ᵭαu ᵭớn. Khi không có khả năng thì ᵭừng có thử, Ьởi vì thử ɾồi sẽ chuốc hoạ vào thân.

9. Nguy hiểm cần ρhải chuẩn Ьị tốt

Một chú vịt nhìn thấy chim nhạn Ьαy tɾên Ьầu tɾời ɾất tự do tự tại, cảm thấy Ьản thân mình cũng không có gì thuα kém sαo lại không thể Ьαy.

Kết quả nó tɾèo lên vách ᵭá thả mình xuống, chưα kịρ vỗ cάпh mấy cái ᵭã ɾơi xuống khe ᵭá gãy chân.

Bài học: Tɾước khi chuẩn Ьị thực lực ᵭầy ᵭủ, không nên mạo hiểm thử những lĩnh vực không ρhải sở tɾường củα mình. Những người thành công ở lĩnh vực ᵭó, nhìn thì họ làm ɾất tự do tự tại, αn nhàn vui vẻ, nhưng tɾên thực tế không hẳn ᵭã vậy. Tɾước lúc họ mở ɾα một sự nghiệρ, một con ᵭường mới thường chuẩn Ьị ᵭầy ᵭủ mọi ρhương diện.

10. Đừng ᵭặt sαi vị tɾí Ьản thân

Rùα ở tɾên mặt ᵭất chạy không Ьằng thỏ, nhưng khi thỏ xuống nước lại không Ьằng ɾùα.

Bài học: Chọn con ᵭường nào ᵭể ᵭi ᵭó là việc ɾất quαn tɾọng, nếu như ᵭi tɾên một con ᵭường mà mình không hề quen Ьiết, không những dễ dàng Ьị ngã mà còn ɾời xα thành công ngày một xα. Chính vì vậy, Ьất cứ lúc nào cũng ᵭừng ᵭể mình nằm sαi vị tɾí.

Cuối cùng, mỗi người chúng tα hãy ghi nhớ ɾằng: Đời người ắt ρhải có lựα chọn chính xác ᵭể ρhát huy tối ᵭα thế mạnh củα Ьản thân!

Thái ᵭộ sống củα một người như thế nào sẽ khiến cuộc ᵭời người ấy như thế. 10 câu châm ngôn về cuộc ᵭời này có thể giúρ Ьạn hướng ᵭến ᵭường ᵭời tốt hơn, sống ᵭược suôn sẻ, thuận Ьuồm xuôi gió hơn.

Theo https://ncctv.net

Việt Nam và vấn đề tham nhũng trong ‘chủ nghĩa tư bản hoang dã’

Không chỉ một vài, mà là nhiều ông tướng này, ông tướng kia, cựu lãnh đạo địa phương này, bộ kia, toàn là những bậc “phụ mẫu chi dân”, bị xộ khám vì tay đã nhúng chàm. Cùng liên đới với họ là những “đại gia”.

Bên cạnh những tò mò xem họ đã “ăn” những gì, như thế nào, hay bị pháp luật trừng phạt ra sao, có lẽ cũng cần nhìn lại câu chuyện dài này trong chiều kích tạm gọi là “lịch sử kinh tế” để có thể, hy vọng là như thế, cùng nhận chân vấn đề trong toàn thể, mà tìm ra một vài gợi ý cho một lối ra. Cũng may là chuyện đang diễn ra ở Việt Nam cũng đã từng hoặc đang diễn ra ở các nơi khác, và cũng đã có những trường hợp đã được giải quyết, bên cạnh những trường hợp mới sinh ra.

Tháng 8/2018, Novastan.org, một cơ sở chuyên thông tin và phân tích về các nước Trung Á có trụ sở tại Bishkek (Kyrgyzstan) thành lập từ năm 2011, đã đăng một bài viết có tựa đề “Hướng đến một chủ nghĩa tư bản hoang khai tại Uzbekistan” của Vladimir Paramonov, nguyên cố vấn của Tổng thống Uzbekistan.

“Trước hết, chúng ta phải nhắc nhở tất cả những người đã quên hoặc chưa hiểu điều này: chào mừng đến với thế giới của chủ nghĩa tư bản, thế giới mà chúng ta (tất cả các quốc gia thuộc Liên Xô cũ) đã bị phá hủy vào năm 1991, và nay đang tiếp tục mở rộng, đặc biệt là ở Uzbekistan… Uzbekistan cần các dự án kinh tế lớn có thể hỗ trợ toàn bộ nền kinh tế, tăng cường an ninh và lĩnh vực xã hội và giữ gìn sự ổn định chính trị.

Nói cách khác, chúng ta cần thúc đẩy các dự án kinh tế đầu tàu sẽ ảnh hưởng tích cực đến tất cả các lĩnh vực chính. Về mặt này, Uzbekistan chắc chắn nên thúc đẩy hợp tác ưu tiên với các đối tác kinh tế lớn và gần gũi về mặt địa lý: Nga, Trung Quốc, và tất nhiên các nước Trung Á khác, Afghanistan…”.

Có một tương đồng nào đó giữa hiện trạng Uzbekistan như được mô tả ở trên với một số nơi khác. Tỷ như cần đến “các dự án kinh tế lớn có thể thúc đẩy nền kinh tế… giữ gìn sự ổn định chính trị”? Chắc là có, như những “tam giác đồng dạng”.

Sự tương đồng không dừng ở đó. Nhận định sau của tác giả nghe quen quen: “Thiếu đội ngũ nhân viên được đào tạo tốt? Không phải vậy, mà là do chỉ toàn là những ông sếp kém cỏi… Cần phải nói rõ rằng các giám đốc điều hành được đào tạo kém, kém chuyên nghiệp và ít được giáo dục, vẫn đang đưa ra quyết định xa vời thực tế… Đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp luôn ở đó, nhưng bạn phải có thể nhìn thấy họ, đưa họ vào làm việc và đặc biệt là tổ chức công việc phù hợp với phẩm chất của các nhân sự này. Tức trước tiên, cần những người quản lý giỏi ở các vị trí quản lý, những người hiểu tất cả những điều này.

Tuy nhiên, rất thường xuyên, một quan chức cấp cao sẽ dễ dàng lấy vào một người họ hàng, hoặc ít nhất là một kẻ trung thành, trung thành đến mức cuồng tín, dẫn đến hậu quả là công việc quản lý thường là thảm họa”.

Tác giả kết luận những ta thán về vấn đề nhân sự lãnh đạo này bằng một câu: “Do đó, chúng ta chủ yếu áp dụng khẩu hiệu sai lầm rằng “ngay cả một đầu bếp cũng có thể quản lý nhà nước””.

Những chi tiết tương tự như thế, từ nhu cầu của các dự án đầu tàu cho tới vấn đề nhân sự…, có thể được xem như là những đặc tính của chủ nghĩa tư bản “hoang khai” (Capitalisme sauvage), được cho là do các nhà xã hội học Pháp như Loïc Wacquant và Pierre Bourdieu đưa ra và phát triển từ thập niên 1980. Sang đến thập niên 1990, từ ngữ này mang thêm một ý nghĩa khác là “hoang khai” trong khi phân tích những chuyển biến kinh tế và xã hội ở các nền kinh tế đang chuyển đổi.

Có nhiều định nghĩa cho cụm từ này, xin mượn định nghĩa của chính quyền tỉnh Quebec ở Canada: “Hệ thống kinh tế dựa trên các nguyên tắc của doanh nghiệp tự do, sở hữu tư nhân đối với tài sản sản xuất, chấp nhận lợi nhuận như là động lực của hoạt động kinh tế mà trong đó các công dân không được bảo vệ khỏi lòng tham không kiểm soát cùng các tác động tiêu cực của sự toàn cầu hóa vô chính phủ”.

Ý chính của định nghĩa trên, “các công dân không được bảo vệ khỏi lòng tham không kiểm soát cùng các tác động tiêu cực của sự toàn cầu hóa vô chính phủ”, có lẽ gần gũi với hiện tình ở Việt Nam, trong đó tham nhũng đang gắn chặt không ít quan chức với các đại gia, bất chấp những thua thiệt về phía người dân.

Theo THỜI BÁO KINH TẾ SÀI GÒN

Ocean Vuong: Thơ ca xuất hiện khi tin tức không đủ để giãi bày tất cả

Vanvn- Ocean Vuong từng được tạp chí Foreign Policy, Mỹ bình chọn là một trong 100 nhà tư tưởng hàng đầu thế giới (100 Leading global thinkers) năm 2016 cùng với cựu Thượng nghị sĩ Mỹ Hillary Clinton, cựu Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki Moon và Thủ tướng Đức Angela Merkel. Hiện anh đang giảng dạy tại Đại học Massachusetts, Amherst.

Nhà thơ Ocean Vuong

 Nhà thơ “nhân tài” trên đất Mỹ

Như nhiều người Việt nhập cư đến Mỹ, sinh ra trong một gia đình nghèo, thoạt đầu, Ocean Vuong chọn học marketing tại Đại học Pace với mong muốn đỡ đần gia đình. Tuy nhiên, Vuong đã bỏ sau ba tuần để theo đuổi ngành văn học Anh thế kỷ XIX tại Đại học Brooklyn (Mỹ). Làm việc ở một tiệm bánh sau khi tốt nghiệp, Vuong bắt đầu nhận được một số học bổng và tài trợ cho phép anh có đủ thời gian và tài chính để tập trung hoàn thành tập thơ đầu tay: Night sky with exit wounds (Trời đêm những vết thương xuyên thấu).

Suy tư về hậu quả cuộc chiến của Mỹ ở Việt Nam đối với ba thế hệ trong gia đình và phản ánh hình ảnh nhợt nhạt của người cha, Night sky with exit wounds được Copper Canyon xuất bản ở Mỹ vào năm 2016 với hình bìa là bức ảnh chụp Vuong ngồi giữa mẹ và dì. Ngay tập thơ đầu tiên, Vuong đã được đánh giá là “một tài năng xuất chúng”.

Night sky with exit wounds mang về cho Vuong nhiều lời khen tặng từ Poets House, Quỹ Elizabeth George, Quỹ Civitella Ranieri, Quỹ nghệ thuật Saltonstall, Hiệp hội Nhà thơ Mỹ… cùng hàng loạt giải thưởng như: Whiting Award 2016, Thom Gunn Award 2017, Felix Dennis cho tập thơ đầu tay xuất sắc nhất năm 2017 và Forward Prizes 2017; đồng thời lọt vào vòng chung khảo giải Kate Tufts Discovery và giải văn chương Lambda.

Điều đáng nói là tiếng Việt xuất hiện trong tập thơ này của Vuong, trang trọng và đầy đủ dấu, bên cạnh tiếng Anh. Bài Head first được in cùng với hai câu thành ngữ: “Không có gì bằng cơm với cá/ Không có gì bằng má với con”. Bài My father writes from prison thì được bắt đầu bằng một lời hỏi thăm xúc động và đầy thương yêu: “Lan ơi, em khỏe không? Giờ em đang ở đâu? Anh nhớ em và con quá…”.

Tờ The New Yorker không ngần ngại gọi Vuong là “người sửa lại ngôn ngữ tiếng Anh”. Trong khi đó, Andrew Marr – Trưởng ban giám khảo của Forward Prizes – nhận xét: “Ocean Vuong là một tiếng nói mới đáng kinh ngạc. Tác giả đã băng qua nhiều vùng cảm xúc, từ những thương tổn tâm lý cá nhân đến lịch sử và cả những câu chuyện tưởng tượng bằng khả năng liên tưởng bậc thầy. Táo bạo và giàu hình ảnh, Night sky with exit wounds là tập thơ đầu tay hoàn hảo được viết bởi một tài năng xuất chúng”. Năm 2018, tập thơ này tiếp tục mang lại cho Vuong giải T.S.Eliot 2018 – giải thưởng danh giá bậc nhất tại Anh.

Ngày 25.9.2019 có lẽ đã trở thành cột mốc đáng nhớ trong cuộc đời của Ocean Vuong khi anh trở thành một trong 26 nhà khoa học, nhà nghiên cứu, văn nghệ sĩ được Quỹ MacArthur vinh danh và trao giải MacArthur Fellowship (còn gọi là giải Nhân tài) trị giá 625.000 USD (tương đương 14,56 tỷ đồng). Quỹ MacArthur cho biết, họ trao giải thưởng cho Ocean Vuong vì anh “kết hợp truyền thống dân gian với những thử nghiệm ngôn ngữ trong các tác phẩm”. Khi ấy, Vuong vừa tròn 30 tuổi và là một trong hai người trẻ nhất thuộc danh sách nhân tài của nước Mỹ.

Trước đó, vào tháng Sáu, cuốn tiểu thuyết đầu tay của Vuong – On earth we’re briefly gorgeous (Một thoáng ta rực rỡ ở nhân gian) ngay khi vừa ra mắt đã nhanh chóng càn quét danh sách những quyển sách được yêu thích nhất, lọt vào danh sách bán chạy nhất của New York Times suốt sáu tuần liền, được đánh giá là một “dấu ấn văn chương của năm 2019” và lọt vòng đề cử giải thưởng sách quốc gia Mỹ. Năm 2020, hãng phim độc lập A24 đã mua bản quyền và quyết định chuyển thể tiểu thuyết này thành phim.

On earth we’re briefly gorgeous hiện đã được dịch ra 29 thứ tiếng và vừa được phát hành tại Việt Nam vào cuối tháng 12.2021. Mặc dù nhận được nhiều vinh danh từ các giải thưởng uy tín cùng vô số lời khen ngợi, Ocean Vuong luôn xuất hiện trước mọi người, dù là độc giả hay học trò của anh, bằng thái độ khiêm tốn và vẻ ngoài giản dị.

“Tôi thật tự hào và phấn khích khi cuốn sách được sống bằng tiếng Việt, thứ ngôn ngữ gần gũi nhất trong tôi với ý niệm về “nhà”, thứ ngôn ngữ luôn làm sống dậy trong tôi mạnh mẽ nhất tình cảm gắn bó máu thịt, nỗi xúc động và niềm vui” – Vuong chia sẻ.

Nhà thơ mắc chứng khó đọc

Vẫn còn một điều đáng ngạc nhiên về Vuong và có lẽ, chỉ riêng điều này thôi cũng đã truyền cảm hứng đến rất nhiều người. Thật khó có thể tưởng tượng rằng một cậu bé tị nạn da vàng trên đất Mỹ, vật lộn với chứng khó đọc di truyền suốt chín năm trời, thuở nhỏ nói thứ tiếng Anh của người da đen ít học, sống cùng người bà và người mẹ mù chữ lại trở thành một nhà thơ có sức ảnh hưởng với ngôn từ đẹp đẽ thắp sáng trái tim hàng triệu người trên thế giới.

Tuy nhiên, chính chứng khó đọc này đã tạo nên ảnh hưởng tích cực đến việc viết lách của Vuong. Anh nói với tờ The Guardian: “… bởi vì tôi viết rất chậm và xem từ ngữ y như các vật thể. Tôi luôn cố gắng tìm từ ngữ bên trong từ ngữ. Thật tuyệt vời cho tôi khi thấy được từ laughter [tiếng cười] nằm bên trong từ slaughter [sự tàn sát]”.

Ocean Vuong sinh năm 1988, tên khai sinh là Vương Quốc Vinh. Cả gia đình sáu người đến Mỹ vào năm Vuong hai tuổi và sống trong căn hộ một phòng ngủ ở Hartford (bang Connecticut). Nơi này giống như một ngôi làng toàn phụ nữ Việt Nam và đã để lại nhiều dấu ấn trong thơ văn của Vuong. Vì thế với Vuong, văn hóa Việt gồm đồ ăn và ngôn ngữ được sử dụng hằng ngày.

Vuong kể với New York Times, cái tên Ocean được mẹ anh đặt lại cho con từ một sự tình cờ. Một bữa, đang làm việc tại tiệm nail, bà kêu lên nóng quá và muốn được ra bãi biển (beach). Một người khách hỏi: “Why not ocean?”. Với vốn tiếng Anh ít ỏi, bà ngơ ngác. Khi được giải thích đó là “vùng nước giữa nước Mỹ và Việt Nam”, bà quyết định lấy từ Ocean làm tên con.

Ký ức tuổi thơ và những tháng ngày gian khó mưu sinh cùng bà, mẹ và dì Mai được Vuong trải dài qua trang giấy. Câu chuyện về Vuong bắt đầu từ hai thế hệ trước khi anh chào đời, khi người lính trẻ Michigan mang theo ước mơ “trở thành Miles Davis” với chiếc kèn trumpet trên lưng gia nhập quân đội Mỹ và phải lòng “cô thôn nữ mù chữ đến từ cánh đồng ruộng lúa” để rồi sau đó là sự ra đời của hai thế hệ nối tiếp gồm mẹ và Vuong.

“Sau tất cả, ông bà tôi đã yêu nhau và bài học lớn cho một nghệ sĩ như tôi là cuộc đời phức tạp hơn rất nhiều so với những dòng tiêu đề. Và thơ ca xuất hiện khi tin tức không đủ để giãi bày tất cả”.

Là đứa bé da vàng sống trong một quận phần đông là người da trắng, Vuong ý thức rõ sự khác lạ của mình. Dù thường xuyên bị bắt nạt vì màu da nhưng anh cũng tìm thấy sự an ủi ở những người hàng xóm gốc Á, gốc Phi, đi nhà thờ cùng họ. Sống trong một quận phồn thịnh, Vuong chứng kiến những mặt tối của nước Mỹ như bạo lực, nỗi tuyệt vọng của người nghèo và người gốc Á, Phi với bạo hành gia đình, chơi ma túy và chết vì sốc thuốc…

Ngay cả trong gia đình, Vuong cũng hứng chịu bạo lực từ người mẹ kiệt quệ vì công việc thường trút bực tức và mệt nhọc xuống đứa con và từ những ký ức chiến tranh, nhà cháy, người chết của bà ngoại nửa điên nửa tỉnh. Thế nhưng đó cũng là một gia đình tràn ngập tình yêu, thứ tình yêu của những con người bấu víu vào nhau vì không còn ai.

“Phần đẹp nhất của cơ thể là bất cứ nơi đâu/ Phủ hình bóng mẹ”

Vuong đi học từ năm tuổi nhưng phải nhiều năm sau anh mới có thể đọc hiểu được tiếng Anh. Từ đó, cậu bé da vàng yếu ớt, thường xuyên bị bắt nạt tìm niềm an ủi qua sách vở và bắt đầu tập làm thơ. Thầy giáo đọc được bài thơ của Vuong. Ông nghi ngờ đứa trẻ nghèo mắc chứng khó đọc, xuất thân từ một gia đình mù chữ, phát âm chữ “the” cũng ngọng làm sao có thể viết được bài thơ hay đến thế. Vậy là Vuong bị phạt vì tội ăn cắp thơ.

On earth we’re briefly gorgeous (Một thoáng ta rực rỡ ở nhân gian) hiện đã được dịch ra 29 thứ tiếng và vừa được phát hành tại Việt Nam vào cuối tháng 12/2021

Nhưng có một điều thầy giáo không biết rằng những phụ nữ xung quanh Vuong – từ người bà mắc chứng tâm thần phân liệt đến người mẹ cả đời quần quật ở tiệm nail để nuôi con, luôn mang trong mình nỗi ám ảnh về chiến tranh và dì Mai tội nghiệp dù mù chữ, dù khó đọc vẫn thuộc làu làu hàng trăm bài ca dao, có thể ngân nga bất kỳ câu Kiều nào mỗi khi hát ru con đã truyền cho Vuong nghị lực, tình yêu, sức mạnh, đức tính kiên trì và cả con mắt nhìn nhận được cái đẹp của thế giới, dù là một cánh chim ruồi, một vạt hoa hay một chiếc đầm trong cửa hiệu.

Bà ngoại có ảnh hưởng lớn đến Vuong. Chính bà đã dạy cho anh văn chương bình dân của người Việt, kể cho anh nghe về cuộc chiến tranh của Việt Nam. Bà còn dạy anh cách nhìn vào những bức tường trống như tấm vải canvas để trí tưởng tượng bay cao bay xa. Khi bắt đầu làm thơ, Vuong đã học cách chừa lại một phần của tấm canvas đó cho độc giả.

“Tôi nghĩ chúng ta thường nhìn vào khoảng trống, vào sự tĩnh lặng như một dạng thức của cái chết, của sự yếu đuối. Nhưng thơ ca dạy cho chúng ta rằng sự tĩnh lặng, sự trống rỗng và khoảng trống mới là nơi chứa đựng sức mạnh thực sự”.

Vuong yêu mẹ và thương bà. Hình ảnh họ trở đi trở lại trong tác phẩm của anh, rõ mồn một, vừa là câu chuyện cá nhân, vừa là đại diện cho người phụ nữ Việt tị nạn trên đất Mỹ. Trong bài Head first, Vuong viết: “Nhưng chỉ có người mẹ, có thể bước đi, với sức nặng của nhịp đập của quả tim thứ hai”. Tập thơ Earth we’re briefly gorgeous là món quà Vuong dành tặng bà và mẹ, những người đã nuôi Vuong khôn lớn, những người giờ đây đã không còn ở bên anh nữa.

“Điều con biết là tiệm móng không chỉ là một nơi làm việc và xưởng làm ra sắc đẹp, đó còn là nơi trẻ con của dân ta lớn lên – không ít đứa, như anh Victor, sẽ bị suyễn sau nhiều năm liền hít cái thứ khí độc hại vào hai lá phổi vẫn đang còn phát triển. Tiệm còn là nhà bếp, nơi cánh phụ nữ ta ngồi xổm trên sàn ở những căn phòng phía trong, xúm xít quanh mấy cái chảo to lách tách và xì xèo trên bếp điện, mấy nồi phở lớn liu riu làm hấp hơi không gian chật chội sực mùi gừng, quế, bạc hà, đinh hương, bạch đậu khấu trộn lẫn với formol, toluene, acetone, Pine-Sol, thuốc tẩy. Là nơi mà các tin đồn, truyện dân gian, chuyện bịa và truyện cười từ cố hương ta được kể lại, bổ sung, nơi mà tiếng cười bùng lên trong những căn phòng chỉ rộng bằng tủ đồ của người giàu, rồi nhanh chóng lụi đi để lại cái thinh lặng phẳng lì, rờn rợn. Đó còn là phòng học tạm bợ nơi ta đến, những ngày mới chân ướt chân ráo rời khỏi thuyền, máy bay hay vực thẳm; lòng hy vọng tiệm này chỉ là trạm dừng tạm thời – cho tới khi chân ta đủ cứng hay đúng hơn, cho tới khi hàm ta đủ mềm để nhả ra những âm tiết tiếng Anh – nơi ta cắm mặt vào những cuốn bài tập trên các bàn làm móng, làm bài về nhà ở các lớp tiếng Anh buổi tối ngốn của ta một phần tư lương…” – một đoạn trong tác phẩm đã bao hàm được tất cả tình cảnh của người Việt tha hương trên đất Mỹ.

Bà ngoại của Vuong mất vì ung thư xương còn mẹ anh qua đời vì ung thư vú. Người mẹ mù chữ ấy một lần đến dự buổi ra mắt sách của con, nghe con đọc thơ bằng tiếng Anh mà chẳng hiểu gì, chỉ lặng lẽ quan sát cử tọa rồi sau đó bật khóc nói với con: “Má không bao giờ nghĩ mình sẽ sống để nhìn thấy ngày những người da trắng lớn tuổi vỗ tay tán thưởng con của má!”.

LÊ PHAN/PNO

Phát hiện gen có thể làm tăng gấp đôi nguy cơ mắc Covid-19 nặng

Các nhà khoa học Ba Lan tìm thấy một gen mà họ tin rằng có thể làm tăng gấp đôi nguy cơ khiến một người bị mắc Covid-19 triệu chứng nghiêm trọng.

Phát hiện gen có thể làm tăng gấp đôi nguy cơ mắc Covid-19 nặng - 1
Bác sĩ chữa trị cho bệnh nhân Covid-19 bên trong một bệnh viện ở Ba Lan (Ảnh: Reuters).

Reuters dẫn lời Bộ trưởng Y tế Ba Lan Adam Niedzielski cho biết: “Sau hơn một năm rưỡi nghiên cứu, các nhà khoa học đã tìm ra gen được cho là có thể làm gia tăng gấp đôi nguy cơ mắc Covid-19 triệu chứng nặng. Điều đó có nghĩa là trong tương lai, chúng ta có thể sẽ xác định được những người có xu hướng mắc Covid-19 nặng”.

Nghiên cứu này được xem là có tiềm năng giúp các bác sĩ có thể xác định cụ thể xem người nào dễ tổn thương trước Covid-19. Trong bối cảnh tâm lý e ngại vaccine được xem là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng tới tỷ lệ tử vong vì Covid-19 đang ở mức cao tại Đông Âu, các nhà khoa học hy vọng phát hiện này có thể giúp nhận biết được ai có nguy cơ lớn hơn trước bệnh dịch để khuyến khích họ tiêm chủng và nếu họ không may bị nhiễm, họ cũng sẽ được ưu tiên tiếp cận với các phương án điều trị chuyên sâu hơn.

Các nhà nghiên cứu từ đại học Y Bialystok phát hiện ra gen là yếu tố quan trọng thứ 4 có thể ảnh hưởng tới mức độ nghiêm trọng trong triệu chứng Covid-19 một người có thể mắc phải, xếp sau tuổi tác, cân nặng và giới tính.

Gen nói trên xuất hiện trong 14% dân số Ba Lan, 8-9% dân số toàn châu Âu và 27% dân số Ấn Độ, theo giáo sư dẫn đầu nghiên cứu Marcin Moniuszko.

Trước đó, một số nghiên cứu đã cho thấy sự liên quan của yếu tố gen tới nguy cơ mắc Covid-19 triệu chứng nặng. Tháng 11, các nhà khoa học Anh phát hiện ra một loại gen mà họ cho rằng có thể làm gia tăng gấp đôi nguy cơ bị suy phổi khi mắc Covid-19.


Pfizer công bố thời điểm tung “vũ khí” chống biến chủng Omicron

 Hãng dược Pfizer tuyên bố đã bắt đầu sản xuất vaccine phiên bản chống Omicron, biến chủng đang lây lan tại nhiều khu vực trên thế giới.

Pfizer công bố thời điểm tung vũ khí chống biến chủng Omicron - 1
Chủ tịch hãng dược Pfizer Albert Bourla (Ảnh: The Hill).

Giám đốc điều hành Pfizer Albert Bourla ngày 10/1 cho biết, phiên bản vaccine Covid-19 chống Omicron của hãng đang bắt đầu được sản xuất và sẽ sẵn sàng vào tháng 3 tới.

Ông Bourla cho biết, ngoài Omicron, vaccine phiên bản mới của Pfizer cũng sẽ có khả năng ngăn ngừa các chủng khác đang lây lan trên thế giới. Ông cho hay, hiện vẫn chưa rõ có cần vaccine riêng cho chủng Omicron hay không và liệu chúng sẽ được sử dụng như thế nào, nhưng Pfizer sẽ sản xuất sẵn các chế phẩm này vì nhiều quốc gia đang mong muốn có được chúng càng sớm càng tốt.

“Niềm hy vọng ở đây là chúng ta sẽ có sự bảo vệ tốt hơn hẳn trước mầm bệnh vì sự bảo vệ chống lại nguy cơ nhập viện và triệu chứng nặng là hợp lý lúc này”, ông Bourla nói.

Nghiên cứu từ Cơ quan An ninh Y tế Vương quốc Anh cho biết, vaccine của Pfizer và Moderna có hiệu quả khoảng 10% trong việc ngăn ngừa bệnh có triệu chứng do Omicron 20 tuần sau khi tiêm liều thứ hai. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra, 2 liều Pfizer và Moderna theo liệu trình tiêu chuẩn vẫn bảo vệ tốt người được tiêm khỏi nguy cơ mắc bệnh nặng. Các mũi tăng cường giúp tăng hiệu quả ngừa bệnh có triệu chứng lên 75%.

Cố vấn y tế Nhà Trắng Anthony Fauci cuối năm ngoái cho rằng, hiện vẫn chưa cần mũi tăng cường dành riêng cho chủng Omicron, nhấn mạnh các vaccine liều 3 hiện tại vẫn có tác dụng tốt chống lại biến chủng trên.

Giám đốc điều hành của Moderna, Stephane Bancel, cho biết hãng này cũng đang điều chế vaccine tăng cường phiên bản dành riêng cho Omicron và nó sẽ sớm đi vào thử nghiệm lâm sàng. Ông Bancel cho hay nhu cầu từ các chính phủ cho chế phẩm trên là khá cao khi họ đang chuẩn bị cho kịch bản phải tiêm chủng định kỳ cho người dân.

Tuy nhiên, ông Bourla nói chưa rõ liệu có cần phải tiêm mũi thứ 4 hay không, và Pfizer sẽ thực hiện các thử nghiệm liên quan tới vấn đề này. 

Theo Dân Trí