Nhà ở Đà Lạt được ví như “cuộc chơi của những sự đối lập”, tận dụng cửa kính lấy view rừng đẹp

Đây là ngôi nhà ở nghỉ dưỡng kết hợp kinh doanh nhỏ tại Đà Lạt vừa hoàn thành vào năm ngoái.

Khu đất có tầm nhìn hướng về phía thung lũng nên trong các thiết kế ở tầng trên bố trí nhiều cửa kính để tận dụng góc nhìn đẹp của khung cảnh xung quanh. Với diện tích vừa vặn nên một trong những chiến lược lớn của đội KTS là tối đa hóa diện tích sử dụng. Những phòng ngủ riêng tư được bố trí ở phía sau trong khi những không gian chung được đưa ra phía trước.

Công trình là Cuộc-chơi-của-những-điều-đối-lập, những yếu tố khác nhau được đặt cạnh nhau trong một tổng thể đủ “nhường nhịn” và hòa hợp mang lại sự phong phú và thú vị cho hành trình trải nghiệm: Thiên nhiên – Nhân tạo; Nặng – Nhẹ; Sáng – Tối; Đặc – Rỗng thông qua việc sắp xếp trật tự không gian, cách sử dụng vật liệu, ánh sáng và màu sắc.

Nhà ở Đà Lạt được ví như “cuộc chơi của những sự đối lập”, tận dụng cửa kính lấy view rừng đẹp quên sầu - Ảnh 1.
Nhà ở Đà Lạt được ví như “cuộc chơi của những sự đối lập”, tận dụng cửa kính lấy view rừng đẹp quên sầu - Ảnh 2.

Ngôi nhà nhìn từ bên ngoài gây ấn tượng với cách sử dụng vật liệu bê tông đá

Nhà ở Đà Lạt được ví như “cuộc chơi của những sự đối lập”, tận dụng cửa kính lấy view rừng đẹp quên sầu - Ảnh 3.
Nhà ở Đà Lạt được ví như “cuộc chơi của những sự đối lập”, tận dụng cửa kính lấy view rừng đẹp quên sầu - Ảnh 4.

Thang sắt ngoài trời để khách có thể lên thẳng vị trí lầu một ngay từ sảnh đệm

Nhà ở Đà Lạt được ví như “cuộc chơi của những sự đối lập”, tận dụng cửa kính lấy view rừng đẹp quên sầu - Ảnh 5.

Khoảng không gian tầng trệt nhìn rất hài hoà, hiện đại từ phía ngoài

Không gian tầng trệt sử dụng vật liệu đặc và nặng ở mặt tiền, nhưng khu vườn và cây xanh bên cạnh như làm mềm mại lại tất cả. Lõi thang sắt giữa nhà cũng được thiết kế nhẹ nhàng, mỏng manh, trôi nổi để cân bằng về mặt cảm xúc. Hệ thang rỗng cũng giúp khu giếng trời nhỏ thông thoáng hơn và lấy được ánh sáng dịu nhẹ xuống những không gian tầng trệt.

Ngoài ra, để phù hợp với công việc kinh doanh nhỏ của chủ nhà, một cầu thang sắt ngoài trời được lắp đặt để khách có thể lên thẳng vị trí lầu một ngay từ sảnh. Phần thang này còn tiếp nối đến sân thượng, nơi có thể thu được gần như trọn vẹn góc nhìn đẹp về phía cánh rừng nguyên sinh.

Nhà ở Đà Lạt được ví như “cuộc chơi của những sự đối lập”, tận dụng cửa kính lấy view rừng đẹp quên sầu - Ảnh 6.

Không gian bên trong khá mộc mạc và cho cảm giác ấm cúng phù hợp với không khí lạnh ở Đà Lạt

Nhà ở Đà Lạt được ví như “cuộc chơi của những sự đối lập”, tận dụng cửa kính lấy view rừng đẹp quên sầu - Ảnh 7.

Một khoảng xanh bên hông nhà nhìn từ trên cao

Nhà ở Đà Lạt được ví như “cuộc chơi của những sự đối lập”, tận dụng cửa kính lấy view rừng đẹp quên sầu - Ảnh 8.
Nhà ở Đà Lạt được ví như “cuộc chơi của những sự đối lập”, tận dụng cửa kính lấy view rừng đẹp quên sầu - Ảnh 9.

Khu vườn là địa điểm để gia chủ thư giãn mỗi sáng

Nhà ở Đà Lạt được ví như “cuộc chơi của những sự đối lập”, tận dụng cửa kính lấy view rừng đẹp quên sầu - Ảnh 10.
Nhà ở Đà Lạt được ví như “cuộc chơi của những sự đối lập”, tận dụng cửa kính lấy view rừng đẹp quên sầu - Ảnh 11.

Việc đặt để các không gian phòng khách và bếp tối ưu đối với nhà có diện tích nhỏ

Nhà ở Đà Lạt được ví như “cuộc chơi của những sự đối lập”, tận dụng cửa kính lấy view rừng đẹp quên sầu - Ảnh 12.
Nhà ở Đà Lạt được ví như “cuộc chơi của những sự đối lập”, tận dụng cửa kính lấy view rừng đẹp quên sầu - Ảnh 13.

Cầu thang rỗng giúp lấy nắng từ giếng trời

Nhà ở Đà Lạt được ví như “cuộc chơi của những sự đối lập”, tận dụng cửa kính lấy view rừng đẹp quên sầu - Ảnh 14.

Không gian kinh doanh ở tầng trên

Nhà ở Đà Lạt được ví như “cuộc chơi của những sự đối lập”, tận dụng cửa kính lấy view rừng đẹp quên sầu - Ảnh 15.
Nhà ở Đà Lạt được ví như “cuộc chơi của những sự đối lập”, tận dụng cửa kính lấy view rừng đẹp quên sầu - Ảnh 16.

Không gian phòng ngủ riêng tư được bố trí là phía sau

Nhà ở Đà Lạt được ví như “cuộc chơi của những sự đối lập”, tận dụng cửa kính lấy view rừng đẹp quên sầu - Ảnh 17.

Một góc phòng tắm

Nguồn thiết kế: Tad.atelier .

Theo Châu Trần / Doanh nghiệp và tiếp thi

Phụ nữ xăm mình

“Con gái đẹp xăm gì cũng đẹp, còn con gái xấu xăm gì cũng xấu” – câu nói mang đầy định kiến của một nam đạo diễn đã gây ra nhiều tranh cãi những ngày qua.

Hình xăm đã tồn tại hơn 5.000 năm, nhưng có vẻ như xã hội tiến bộ mà chúng ta đang sống ngày nay vẫn chứa đựng sự coi thường hoặc ác cảm đối với những người phô bày vết mực, hình vẽ nghệ thuật trên cơ thể.

Cả phụ nữ và nam giới đều có nguy cơ bị đánh giá không công bằng bởi những gì họ thể hiện ra bên ngoài, từ quần áo, kiểu tóc cho đến hình xăm.

Thế nhưng, lịch sử và không ít nghiên cứu đã chỉ ra rằng trong lĩnh vực xăm hình nghệ thuật, rào cản thành kiến mà phụ nữ phải đối mặt và vượt qua thường lớn hơn nam giới.Phụ nữ xăm mình thường chịu nhiều định kiến. Ảnh: iStock.

con gai xam hinh anh 1
Phụ nữ xăm mình thường chịu nhiều định kiến. Ảnh: iStock.

Lịch sử hình xăm trên cơ thể nữ giới

Margot Mifflin, giáo sư tiếng Anh tại Cao đẳng Lehman thuộc Đại học Thành phố New York (Mỹ), đã ghi lại mối quan hệ giữa phụ nữ và hình xăm trong cuốn sách Bodies of Subversion: A Secret History of Women and Tattoo, được xuất bản lần đầu vào năm 1997.

Trong thế kỷ thứ 19, hình xăm được xem là “phụ kiện” phổ biến cho những người giàu có trong xã hội.

Theo bà Mifflin, quan niệm này đã chết dần vào đầu thế kỷ 20, khi mà vết mực trên cơ thể bắt đầu trở thành một biểu tượng của sự nam tính. Lúc đó, nhiều tiệm xăm thường từ chối xăm hình cho phụ nữ, trừ khi họ đã kết hôn và có bạn đời đi cùng.

Tuy nhiên, quan niệm về hình xăm tiếp tục thay đổi vào những năm 1970, khi các phong trào phản văn hóa và nữ quyền bùng nổ, dẫn đến số lượng phụ nữ xăm mình tăng vọt.

Trong những năm 1990, bà Mifflin cho biết nhiều người vượt qua căn bệnh ung thư vú bắt đầu sử dụng nghệ thuật xăm mình để che đi vết sẹo do phẫu thuật cắt bỏ vú. Điều này vẫn được duy trì cho đến ngày nay.

“Trong cuốn sách của mình, tôi đã đặt ra giả thuyết rằng xăm hình là một cách để phụ nữ xác nhận quyền sở hữu đối với cơ thể của họ trong thời điểm mà các vấn đề về cơ thể phụ nữ rất nổi bật trên phương tiện truyền thông, từ cuộc tranh luận về ung thư vú, rối loạn ăn uống cho đến phẫu thuật thẩm mỹ, làm mẹ, phá thai”, giáo sư nói.

“Tôi nghĩ rằng hình xăm đã trở thành một phương tiện để phụ nữ kiểm soát cơ thể của chính mình”.

Sự soi xét của một người lạ

Đến cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21, xăm mình không còn là một hành động mang tính phản kháng mà đã trở thành một phần của văn hóa đại chúng.

Tuy nhiên, dù phổ biến với tất cả, hình xăm lại được nhìn nhận khác nhau khi nằm trên da thịt của các giới khác nhau.

Đàn ông có hình xăm được đánh giá là “mạnh mẽ”, “nam tính”, “thu hút” hơn. Trong khi đó, phụ nữ có vết mực trên da bị nhận xét là “kém hấp dẫn” nhưng lại “dễ lăng nhăng”.

Theo một nghiên cứu từ Đại học Portsmouth (Anh), nghệ thuật xăm mình cũng không thể thoát khỏi cuộc tranh luận về vai trò, quan hệ của nam giới và phụ nữ.Một số nghiên cứu cho thấy phụ nữ xăm mình bị đánh giá “kém hấp dẫn”. Ảnh: Ahnlina.

con gai xam hinh anh 2
Một số nghiên cứu cho thấy phụ nữ xăm mình bị đánh giá “kém hấp dẫn”. Ảnh: Ahnlina.

Nghiên cứu được thực hiện tại Anh chỉ ra phụ nữ xăm mình có xu hướng cảm thấy bị đánh giá hơn nam giới và cũng có nhiều khả năng che giấu vết mực hơn.

Nicolas Guéguen, nhà tâm lý học từ Đại học Bretagne Sud (Pháp), đã thực hiện một cuộc khảo sát trên tạp chí Psychology Today để tìm hiểu cách đàn ông phản ứng với phụ nữ có hình xăm.

Kết quả cho thấy phụ nữ xăm mình thường bị nhìn nhận tiêu cực, đánh giá không hấp dẫn nhưng lại bị suy diễn là không đứng đắn, kỳ vọng dễ dãi, thoải mái với những mối quan hệ không ràng buộc.

“Vì phụ nữ vốn đã bị đánh giá khắt khe hơn về ngoại hình so với nam giới, nên họ phải chịu những lời chỉ trích gay gắt hơn khi lựa chọn thể hiện bản thân thông qua xăm hình nghệ thuật”, nhà tâm lý nói.

Tuy nhiên, định kiến kéo dài vẫn không thể ngăn cản phụ nữ tiếp cận loại hình nghệ thuật này. Một cuộc thăm dò vào năm 2012 cho thấy phụ nữ xăm hình nhiều hơn nam giới.

Theo ông Guéguen, hoàn toàn là sai lầm khi đánh giá tiêu cực người khác dựa trên cách họ chọn thể hiện bản thân bằng hình xăm hoặc bất kỳ phương thức nào, bất kể giới tính của họ là gì.

“Những hình ảnh mà một người chọn để khắc ghi lên cơ thể của họ có ý nghĩa hơn rất nhiều so với những gì mắt thường nhìn thấy. Người xa lạ không bao giờ biết ý nghĩa chính xác của một hình xăm nên mọi sự soi xét, phán đoán đều chỉ thể hiện sự kém hiểu biết và thiếu cảm thông”.

Lê Vy / Zing

Nữ Tiến sĩ đầu tiên của Việt Nam: Tài giỏi ra sao mà nam giới thời đó phải chuẩn bị kỹ lời ăn, tiếng nói mỗi khi gặp

Nữ Tiến sĩ đầu tiên của Việt Nam, xuất thân trong gia đình danh giá

Bà Hoàng Thị Nga sinh năm 1903, trong một gia đình gia thế ở làng Đông Ngạc, tổng Minh Cảo, huyện Từ Liêm, phủ Hoài Đức, tỉnh Cầu Đơ (nay là phường Đông Ngạc, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội). Tiên tổ bà là ông Hoàng Nguyễn Thự, đỗ Tiến sĩ đệ tam giáp khoa Đinh Mùi (1787). Thân phụ bà là ông Hoàng Huân Trung, Cử nhân Khoa Quý Mão (1903), sau làm đến Tri phủ Phú Thọ, trí sĩ với hàm Tổng đốc, Hội trưởng Hội Khai trí Tiến đức, dân gian gọi là Cụ Thượng Hoàng.

Anh em của bà cũng có nhiều người là người tri thức, chẳng hạn như ông Hoàng Cơ Nghị, cử nhân khoa Vật Lý học, giáo sư Trường trung học Bảo hộ.

Đây chính là nữ Tiến sĩ đầu tiên của Việt Nam: Tài giỏi ra sao mà nam giới thời đó phải chuẩn bị kỹ lời ăn, tiếng nói mỗi khi gặp - Ảnh 1.

Chân dung bà Hoàng Thị Nga – Tiến sĩ đầu tiên của Việt Nam.

Thuở nhỏ, bà Nga học tại trường nữ sinh tiểu học Pháp-Việt Ecole Brieux (địa chỉ cũ ở số 51 và 53 phố Jules Ferry, còn gọi là phố Hàng Trống, sau chuyển về số 29 phố Takou, còn gọi là phố Hàng Cót, nay là trường THCS Thanh Quan) tại Hà Nội. Sau đó bà học tại trường Sư phạm nữ sinh người Việt (École Normale des Institutrices annamites, nay là trường THCS Trưng Vương) ở phố Hàng Bài (tên chính thức là Đại lộ Đồng Khánh).

Sau khi tốt nghiệp trường Sư phạm, bà dạy học ở Đáp Cầu (Bắc Ninh) một thời gian. Sau đó, bà theo học tại trường Cao đẳng Sư phạm (École Supérieure de Pédagogie). Tháng 8/1928, bà theo học tại khoa Khoa học (Faculté des sciences) thuộc Đại học Paris (nay là Đại học Sorbonne). Năm 1931, bà lấy được bằng Cử nhân.

Ngày 19/3/1935, bà bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ Khoa học vật lý (Docteur ès sciences physiques) với nhan đề “Tính chất quang điện của các chất hữu cơ” (Propriétés photovoltaïques des substances organiques). Bà cũng trở thành người phụ nữ Việt Nam đầu tiên đạt được học vị Tiến sĩ khoa học.

Đây chính là nữ Tiến sĩ đầu tiên của Việt Nam: Tài giỏi ra sao mà nam giới thời đó phải chuẩn bị kỹ lời ăn, tiếng nói mỗi khi gặp - Ảnh 2.

Trang bìa luận án Tiến sĩ của bà Hoàng Thị Nga.

Ngày 1/7/1935, tờ Tạp chí Khoa học số 97 ra một bài viết về bà Nga với tựa đề: “Thật là vẻ vang cho đàn bà nước Nam: Cô Hoàng Thị Nga mới đỗ tiến sỹ về khoa vật lý học”. Nói về bài luận của bà Nga, tờ báo này viết: “Hội đồng, sau khi nghe bài luận thuyết của cô, đồng thanh ngợi khen cô và nhận cho cô được lấy bằng tiến sĩ vào ưu hạng.

Cô lại còn được khen về phương diện sư phạm nữa. Công chúng đến xem kỳ thi ấy đều tâm phục cái tài khoa học của một cô gái Việt Nam. Cô Hoàng Thị Nga lấy được bằng tiến sỹ khoa học trước nhất ở nước Nam này, thật cô đã làm vẻ vang cho nhà, cho nước, nhất là cho phái nữ lưu, cho các trường cô tòng học, cho các giáo sư đã luyện tập cho cô được thành tài, như ông Petelot, Bernard”.

Đây chính là nữ Tiến sĩ đầu tiên của Việt Nam: Tài giỏi ra sao mà nam giới thời đó phải chuẩn bị kỹ lời ăn, tiếng nói mỗi khi gặp - Ảnh 3.

Bài báo về bà Hoàng Thị Nga trên tờ Tạp chí Khoa học số 97 ngày 1/7/1935.

Cách đây nhiều năm, trên tạp chí Xây dựng Đảng, GS Hoàng Xuân Sính (chủ tịch hội đồng quản trị Trường ĐH Thăng Long) cũng đã nhắc đến TS Hoàng Thị Nga. Ông cho biết: “Người phụ nữ đầu tiên đỗ tiến sĩ tây học là bà Hoàng Thị Nga, tiến sĩ Vật lý – một ngành học khó với phụ nữ. Bà được Toàn quyền Pháp Đờ-cu, đại diện chính quyền Pháp ở Đông Dương tiếp lúc mới từ Pháp về sau khi đỗ tiến sĩ.

Hồi đó nam giới người nào được tiếp xúc với Hoàng Thị Nga đều lấy làm vinh hạnh và cũng phải chuẩn bị trước lời ăn, tiếng nói để không hở ra những câu kém tri thức làm hổ thẹn đấng mày râu! Ngoài một số ít ỏi phụ nữ có bằng cấp ra, ta còn có một số những nữ văn sĩ và thi sĩ được biết trong văn học. Trí thức nữ thời đó cũng chỉ có vậy, không nhiều hơn thời phong kiến là bao”.

Theo một số nguồn tài liệu, bà Hoàng Thị Nga từng là Hiệu trưởng đầu tiên của trường Đại học Khoa học (một số nguồn là trường Cao đẳng Khoa học). Bà giữ chức vụ trong một thời gian ngắn, sau đó quay về Pháp sinh sống. Tuy nhiên, không rõ vì lý do nào mà tên tuổi TS Hoàng Thị Nga mất hút hoàn toàn trong lịch sử giáo dục ĐH Việt Nam.

Theo Thanh Hương / Pháp luật & Bạn đọc

Làm tốt 4 điều này, nhất định đổi thành mệnh phú quý, vận may tự nhiên đến!

Làm tốt 4 điều này, nhất định đổi thành mệnh phú quý, vận may tự nhiên đến!
Dù có nghèo khó hay rơi vào bước đường cùng, cũng đừng bao giờ nghĩ đến chuyện lợi dụng người khác. Chỉ khi bạn trở nên bản lĩnh, tự xử lí mọi vấn đề lớn nhỏ, thì phú quý mới cách bạn càng gần!

1. Kiên nhẫn lắng nghe, không đổ tội, không kêu ca

Có câu nói thế này: “Làm việc gì cũng nên suy nghĩ ba lần trước khi hành động, mới trở thành người đại trí huệ.”

Cùng một khó khăn, nhưng cách phản ứng khác nhau sẽ dẫn đến cuộc đời khác nhau.

Có người gặp chuyện không thuận lợi liền đổ lỗi lên người khác, sau đó giận dữ trách than với ông trời. Bản chất của họ nóng nảy, và không bao giờ tự kiềm chế được tính tình của chính mình. Về sau vì vậy mà gây nhiều phiền hà cho chính mình và người xung quanh.

Ngược lại, những người thành đạt luôn là người kiểm soát lý trí cao độ, không bao giờ để bản thân làm những điều mà họ hối hận.

Bởi vì dù có làm sai, họ vẫn khoan dung cho chính mình, chấp nhận khuyết điểm của người khác, nên được người khác tin cậy hơn!

Dù gặp rắc rối nhỏ hay lớn, điều quan trọng nhất là bạn phải tìm ra cách giải quyết phù hợp, mà không phải nóng nảy lên án.

Người có bản lĩnh là người dám đối mặt với tất cả vấn đề. Họ kiên nhẫn chấp nhận mọi thử thách, vì vậy họ mới có thể đi đến thành công.

2. Đối xử tốt với bản thân, không suy nghĩ quá nhiều

“Không truy tìm quá khứ, không ước vọng tương lai. Quá khứ đã qua rồi, tương lai lại chưa đến…”

Hãy để mọi thứ diễn ra tự nhiên, đừng quá lo lắng cho tương lai. Cũng đừng đắm chìm trong quá khứ, bởi vì chúng ta chẳng thể thay đổi được gì.

Những người làm nên nghiệp lớn sẽ luôn biết cách “đối đãi lương thiện” với chính mình. Thậm chí họ còn học được cách đặt kế hoạch nhưng không suy nghĩ quá nhiều về những điều không cần thiết.

Buông bỏ những điều khiến bạn phiền não, quên đi những người từng làm bạn tổn thương, quá khứ rồi sẽ qua, chỉ khi tâm bạn thực sự buông bỏ, thì mới có thể đón nhận một tương lai tốt đẹp hơn.

Có nhiều người sống không được như ý là vì họ suy nghĩ quá nhiều, dẫn đến “tâm bệnh”.

Mà tâm bệnh cứ phá rối trong tâm hồn khiến bản thân họ thường xuyên mắc sai lầm, nên không thể tập trung sống cho hiện tại nữa.

Bạn hãy cứ nghĩ rằng: Mọi thứ xui xẻo đã gặp, đều là một bài học mà bạn cần đối mặt. Có đôi lúc nghĩ đơn giản một chút thì cuộc đời mới dễ bình yên!

3. Làm việc gì cũng nhớ chừa đường lui, chừa thể diện cho người khác

Trong cách đối nhân xử thế, người có chí lớn luôn dùng cách “lấy đức phục nhân”. Họ bao dung cho cả đối thủ, chính vì vậy dễ dàng biến thù thành bạn.

Giữ thể diện cho người khác không phải là thỏa hiệp, cũng không phải nịnh nọt, mà là cách để chừa đường lui cho chính mình.

Nếu lúc nào bạn cũng dùng cách “ăn miếng trả miếng” để đối phó với người khác, thì lỡ một ngày nào đó bạn bị đánh bại. Bạn sẽ phải rơi vào kết cục tương tự.

Chúng ta nên nhìn giá trị của mọi mối quan hệ ở góc độ lâu dài. Đừng cư xử quá lỗ mãng hay tuyệt tình, vì chẳng ai biết trước được tương lai sẽ xảy ra chuyện gì…

Làm tốt 4 điều này, nhất định đổi thành mệnh phú quý, vận may tự nhiên đến! - Ảnh 1.

4. Đừng lợi dụng người khác, đừng nợ nần họ

Một vài người có thói quen thích lợi dụng người khác. Họ cứ nghĩ bản thân đã thu được lợi, nhưng lại không biết tự mình phải trả cái giá đắt hơn. Đó là làm mất đi sự tín nhiệm của người khác đối với mình.

Mà một người khi đã mang danh “không đáng tin”, thì bạn bè và các mối quan hệ sẽ dần ít. Khi bạn gặp chuyện, chẳng ai còn đủ lòng tin và nguyện ý đứng ra giúp đỡ nữa.

Những người có năng lực sẽ không bao giờ dùng cách lợi dụng người khác để đạt được điều mình muốn. Họ sợ thiếu nợ, chính vì vậy dù phải trả giá nhiều hơn bằng công sức của mình, họ vẫn không ngại khổ.

Những người như thế sẽ luôn được người khác tôn trọng, thân thiết và quý mến.

Nhưng bạn đừng hiểu lầm giữa việc “không nợ người khác” và để người khác lấn lướt.

Không nợ người khác nghĩa là “người kính ta một thước, ta nhường người một trượng”.

Chỉ cần tâm ta vững vàng, lương thiện, thì sợ gì người khác nói ra nói vào.

Theo Empathy / Doanh nghiệp và tiếp thi

Nhà văn Nguyễn Ngọc Ngạn: ‘Vì sao tôi không muốn về lại Việt Nam?’

  • Quốc Phương
  • BBC News Tiếng Việt
Nhà văn Nguyễn Ngọc Ngạn (trái)
Chụp lại hình ảnh,Nhà văn Nguyễn Ngọc Ngạn và con trai John Dinh Nguyen (hình ảnh do con trai MC Nguyễn Ngọc Ngạn gửi cho BBC)

Trong phần hai, cũng là phần cuối, cuộc phỏng vấn với BBC News Tiếng Việt, nhà văn Nguyễn Ngọc Ngạn từ nhà riêng tại Toronto, Canada, chia sẻ với phóng viên Quốc Phương về những dự định trong tương lai của ông, sau khi nghỉ hẳn việc làm người dẫn chương trình tại Trung tâm băng nhạc Thúy Nga Paris By Night, kể cả việc có về lại Việt Nam nữa hay không.

Thế nhưng, trước hết, ông dành vài lời bình luận về biến cố trong thời gian gần đây khi một số cựu đồng nghiệp của ông là các nghệ sỹ, ca nhạc sỹ từng cộng tác với Paris By Night đã qua đời, trong đó có những tên tuổi như Lam Phương, Lệ Thu, Quốc Anh, Chí Tài hay Phi Nhung.

Ông Nguyễn Ngọc Ngạn: Đây là một sự đau buồn, một sự mất mát quá lớn. Dĩ nhiên là có những người trong thời gian vừa rồi mất vì Covid-19, Chí Tài thì không mất vì Covid, Phi Nhung, chị Lệ Thu, rồi ca sỹ Quốc Anh là mấy người đó đều mất, và nhất là nhạc sỹ Lam Phương – là người rất thân thiết với tôi.

Mấy người đó đều mất vì Covid, đó là một cái tang chung, nhưng mà chuyện đó giống như một cái thiên tai xảy đến mà toàn cầu phải chịu thôi.

Nó làm ngưng đọng và nó làm tất cả mọi sinh hoạt đều bị ngưng trệ, hoặc là nó chuyển hướng đi, ngay bây giờ, tôi nghĩ nếu Covid biến mất hẳn, thì thế giới này cũng thay đổi, chứ nó không phải là trở lại như trước Covid nữa, nhưng mà chuyện đó thì mình chịu, vì nó vượt ngoài tâm tay của mình.

Nghệ sỹ, khán giả gặp nhau là điều bình thường
Nhà văn, MC Nguyễn Ngọc Ngạn (giữa)
Chụp lại hình ảnh,Nhà văn, MC Nguyễn Ngọc Ngạn (giữa) cùng phu nhân – bà Trần Ngọc Diệp và con trai John Dinh Nguyen

BBCNhận xét của ông ra sao về việc ngày càng có nhiều nghệ sỹ, ca, nhạc sỹ Việt Nam ở hải ngoại, trong đó có các nghệ sỹ từng cộng tác với Paris By Night, về Việt Nam sinh sống, hoạt động văn nghệ?

Ông Nguyễn Ngọc Ngạn: Tôi thấy điều đó tốt chứ, điều đó chẳng có trở ngại gì, tại vì đối với một người nghệ sỹ mà họ không nghĩ gì về mặt chính trị, mà một người nghệ sỹ thuần túy, thì nơi nào có khán giả, nơi đó họ muốn gặp.

Khán giả muốn gặp họ và họ muốn gặp khán giả thì tôi nghĩ điều đó cũng là điều tốt. Thứ hai là người ta xa quê hương thì lúc nào người ta cũng nhớ quê hương.

Tôi nghĩ vấn đề yêu quê hương là cái bản năng thôi. Có thể có một lúc nào đó người ta bất đồng với chính quyền, nhưng người ta không bất đồng với đất nước bao giờ.

Tôi quan niệm rất rõ ràng là một người có thể không thích chế độ, nhưng đối với quê hương, đất nước thì không bao giờ người ta có thể chán hay là người ta có thể chối bỏ được.

Cho nên tôi nghĩ các nghệ sỹ mà về trong nước để sinh hoạt và gặp khán giả trong nước là một điều tốt, cũng giống như là rất nhiều nghệ sỹ ở trong nước vẫn ra trình diễn cho đồng bào hải ngoại, chuyện đó tôi cho rất là bình thường.

Nguyễn Ngọc Ngạn (thứ hai từ phải)
Chụp lại hình ảnh,Nguyễn Ngọc Ngạn (thứ hai từ phải) trong lần gặp gỡ các bạn sinh viên (3 người bên trái) thuộc Bút nhóm Ý Thức từ Đại học UC Berkeley, California sang chơi Vancouver, Canada 1980 (Ảnh: Bùi Văn Phú)

BBCÔng thấy chính quyền Việt Nam hiện nay đã nhìn nhận thế nào đối với văn nghệ và sinh hoạt văn nghệ của văn nghệ sỹ, ca nhạc sỹ Việt Nam ở hải ngoại, trong đó có các Trung tâm như Thúy Nga Paris hay Asia? Chính quyền Việt Nam đã có thay đổi về nhìn nhận hay chưa so với trước kia?

Ông Nguyễn Ngọc Ngạn: Tôi thấy thay đổi nhiều chứ, thay đổi nhiều là như thế này. Trong nước thay đổi trước hải ngoại. Trong nước thay đổi như thế này. Khi mà trong nước hô hào đổi mới, tức là chuyển sang cơ chế thị trường, ai cũng biết cơ chế thị trường là đặc trưng của chủ nghĩa Tư bản.

Khi đổi sang cơ chế thị trường có nghĩa là nới rộng tất cả mọi thứ và từ cơ chế thị trường đó Việt Nam mới bước chân được vào thị trường chung của thế giới, mới trở thành những đối tác kinh tế của các cường quốc trên thế giới.

Và chính sự đổi mới đó, tức là về kinh tế thị trường, khiến cho mọi người ở ngoài nước về Việt Nam hàng năm cả vài trăm ngàn người và trong nước ra hải ngoại hàng năm cũng cả triệu người. Sự đi lại đó làm cho hai bên gặp gỡ nhau nhiều và thông cảm nhiều, làm cho sự biến đổi nhiều.

Chẳng hạn là mấy chục năm trước mình thấy là tất cả nhạc miền Nam gọi là nhạc Vàng đều bị cấm. Nhưng bây giờ phong trào nhạc Vàng, nhạc Bolero của miền Nam sống dậy ở trong nước còn mạnh hơn ở hải ngoại.

Thì tôi thấy đó là một sự thay đổi rất lớn lao về cảm quan nghệ thuật, cũng như là cuộc sống của trong nước.

Nghỉ hưu lần này là nghỉ hẳn?
Tác phẩm Nguyễn Ngọc Ngạn
Chụp lại hình ảnh,Một số tác phẩm văn chương của nhà văn Nguyễn Ngọc Ngạn

BBCDự định, kế hoạch của ông thế nào, sau khi nghỉ dẫn chương trình cho Thúy Nga Paris By Night, ông có ưu tiên gì không?

Ông Nguyễn Ngọc Ngạn: Tôi vẫn dự định là tiếp tục viết truyện thôi. Nhưng nó có điều đáng nói là tôi còn tới 10 cuốn truyện đã dàn trang, sắp xếp layout, đã đánh máy hết rồi, nhưng tôi không in, không xuất bản nữa, là bởi vì nhà sách Việt Nam ở hải ngoại bây giờ đóng cửa nhiều quá.

Bây giờ người ta đọc ở trên Internet không à, thành thử ra sách không in, nhưng mà tôi vẫn có thể viết truyện rồi tôi thâu vào audiobook, tôi bỏ lên YouTube cho khán giả nghe.

Chương trình của tôi thì chắc là tôi muốn nghỉ hưu luôn thôi, ở trong nước, tức là bên Việt Nam, có nhiều người mời tôi về. Ngoài vấn đề văn nghệ, họ muốn đem những truyện của tôi để làm phim.

Và cách đây cả 10 năm rồi cũng có những hãng phim lớn ở trong nước có liên lạc với tôi vì họ muốn mua những truyện của tôi để làm phim, hoặc là muốn mua những kịch bản kịch của tôi.

Anh cũng biết là tôi làm việc Thúy Nga Paris thì có ba nhiệm vụ, ba công tác. Thứ nhất là làm MC, thứ hai là viết và đọc truyện, và thứ ba là viết kịch cho Trung tâm Thúy Nga.

Ba công việc đó nặng nề ngang nhau, thế thì có một số hãng phim ở trong nước muốn mời tôi về để họ mua những truyện của tôi để họ làm phim.

Và cũng có một số nhà xuất bản trong nước cũng muốn mua lại những tác phẩm của tôi để họ in lại ở trong nước.

Thế nhưng tại vì tôi không có định về nước, thành ra tôi cứ phải từ chối, tại vì tôi sợ rằng nếu không có mặt mình, thì họ làm không đúng ý của mình.

Và bây giờ, khi mà nghe tin tôi nghĩ, cũng đã có người muốn mời tôi về nước để làm phim, nói rằng ‘Chú không trình diễn sân khấu nữa, thì chú về làm phim với tụi cháu cho vui. Kịch bản của chú quá nhiều!’

Tổng số truyện ngắn lẫn truyện dài tôi viết trong mấy chục năm qua lên tới cả trăm truyện, thì bây giờ trong 100 truyện đó, nhiều truyện họ muốn đem thực hiện thành phim, nhưng mà tôi cũng không có ý định đó.

Tôi có ý định là kỳ nảy nghỉ hưu là nghỉ hưu thật. Lúc nào rảnh rang thì ngồi viết truyện, rồi bỏ lên YouTube cho khán giả nghe, ý của tôi chỉ có thế thôi.

BBC: Về việc chưa muốn về Việt Nam như nói ở trên, ông có lý do gì khác không? Liệu ông có nghĩ rằng mình bị ngăn trở gì không nếu trở về?

Nhà văn Nguyễn Ngọc Ngạn
Chụp lại hình ảnh,Nhà văn Nguyễn Ngọc Ngạn từng làm nghề giáo ở Việt Nam trước 30/4/1975 (hình do John Dinh Nguyen cung cấp)

Ông Nguyễn Ngọc Ngạn: Thưa không, tại vì khi các bầu show trong nước, tức là những nhà tổ chức tại Việt Nam, mà họ gửi lời mời tới tôi, tức là họ đã có thăm dò, đã có ý kiến của chính quyền rồi.

Và thứ hai nữa là chính quyền cũng đã liên lạc với tôi nhiều lần qua các Đại sứ quán, cũng như Tổng lãnh sự ở Mỹ và Canada, tức là không phải chỉ là bầu show không mà bên phía chính quyền Việt Nam cũng có ý mời tôi về.

Còn về bầu show, áp lực nhiều nhất mà mời tôi về là lúc cô Nguyễn Cao Kỳ Duyên về Việt Nam, họ mong tôi về chung với cô Kỳ Duyên.

Tôi không có ý định về, khi mà tôi sang trình diễn tại Campuchia, khi đó bầu show từ Hà Nội, họ bay thẳng cả sang Campuchia điều đình, họ mời tôi về, nhưng mà tôi lại không có ý định về Việt Nam.

Và cho đến giờ này tôi vẫn không có ý định về Việt Nam, thành thử ra tất cả những dự án mà trong Việt Nam có hảo ý muốn mời tôi, thì tôi đều phải từ chối.

Từ sau khi rời Việt Nam, tôi chưa bao giờ trở lại Việt Nam, tôi đi vào tháng 12/1978, đến này tức là khoảng 43 năm tôi chưa có quay lại bao giờ, chưa có lần nào trở lại Việt Nam.

Lý do chính không muốn về thăm quê hương

Nhà văn Nguyễn Ngọc Ngạn
Chụp lại hình ảnh,Nhà văn Nguyễn Ngọc Ngạn đã có một trăm sáng tác, đầu truyện khác nhau được xuất bản

BBCCòn có lý do nào khác nữa khiến ông không muốn trở lại quê hương của mình?

Ông Nguyễn Ngọc Ngạn: Lúc đầu, khi tôi chưa hoạt động văn nghệ, lúc đó ngăn sông, cách núi, hai bên không có về được.

Nhưng mà sau này, khi mà Nhà nước Việt Nam sau khi đổi sang cơ chế thị trường, thì mở rộng, khi đó thì tôi lại hoạt động văn nghệ và ai cũng biết.

Thành thử ra vì ai cũng biết mà tôi lại ngại về. Tại tôi về Sài Gòn hay về Hà Nội, tôi thì thực sự tôi nhớ quê ở ngoài Bắc nhiều hơn, tại ở Sài Gòn tôi đã sống 21 năm, tôi chỉ nhớ Sơn Tây là quê của tôi thôi, mà tôi ra đi lúc 9 tuổi, thành ra tôi chỉ muốn trở lại Sơn Tây là cái chính của tôi.

Để tôi nhìn lại quê của mình thôi, chứ còn Sài Gòn thì tôi cũng không cần, bởi vì tôi đã sống ở đó 21 năm rồi.

Thế nhưng bây giờ tôi về thì tôi ngại lắm, bởi vì tôi về thì tôi muốn đi ngoài phố, tôi muốn đi rong chơi, ăn quà giống như thời mà trước khi tôi qua hải ngoại.

Nhưng bây giờ đối với tên tuổi của mình mà mình về, mình đi, thì nó cũng không thoải mái, trẻ con bu đầy thì cũng không làm gì được, thành ra tôi ngại về và lý do đó là lý do chính.

BBCMặc dù ông nói là sẽ nghỉ hưu hẳn, nhưng nếu có lúc nào Trung tâm Thúy Nga Paris By Night cần và muốn mời ông trong một vai trò nào đó, chẳng hạn cố vấn, ông sẽ trả lời thế nào?

Ông Nguyễn Ngọc Ngạn: Trong tình cảm, thì dĩ nhiên cô Tô Ngọc Thủy hay là Huỳnh Thi khi nào hỏi, thì bất cứ cái gì tôi giúp được, tôi sẽ giúp.

Nhưng mà nó không phải là một cái chính thức, chẳng hạn như công bố là ‘cố vấn’ hay là gì thì không.

Thí dụ như là cháu Thủy cần hỏi tôi cái gì, thì cứ việc gọi phone hỏi hoặc là nói chuyện với nhau, thì cái đó bình thường.

Nhà văn Nguyễn Ngọc Ngạn
Chụp lại hình ảnh,Nhà văn Nguyễn Ngọc Ngạn bên vợ con (hình do John Dinh Nguyen cung cấp)

Nhưng mà gọi là nhận một nhiệm vụ chính thức thì chắc là không, vì tôi muốn nghỉ hưu.

Khán giả làm gì để liên lạc, biết tin?

BBCKhánthính giả, người hâm mộ có cách nào để liên lạc, tìm hiểu, hỏi thăm tin tức về ông sau này?

Ông Nguyễn Ngọc Ngạn: Sự thực ra tôi cũng không có kênh YouTube riêng, có một kênh YouTube gọi là Nguyễn Ngọc Ngạn, nhưng nằm trong hệ thống của Thúy Nga Paris.

Mục đích là để tôi đọc truyện, tôi bỏ lên đó và thứ hai là lâu lâu trước đây dự trù vài tháng một lần đưa lên, nhưng vì Covid-19 nên gần hai năm nay không có gặp khán giả.

Nhà văn Nguyễn Ngọc Ngạn
Chụp lại hình ảnh,Nhà văn Nguyễn Ngọc Ngạn đã có gần 30 năm dẫn chương trình cho Trung tâm Thúy Nga Paris By Night

Lâu lâu, tôi có lên YouTube là để trả lời những câu hỏi mà khán giả gửi về quá nhiều, lâu lâu tôi có lên đó nói chuyện, nhưng cái đó nằm trong hệ thống Thúy Nga Paris, chứ tôi không có thiết lập ở nhà.

Thành thử tôi muốn gặp khán giả thì không gặp được, nhưng có điều rằng là khi tôi nghỉ hưu, khán giả cần họ vẫn có thể hỏi qua Trung tâm Thúy Nga Paris, và trung tâm vẫn chuyển cho tôi như thường.

Nhân đây, tôi chỉ xin mượn Đài BBC, qua kênh BBC News Tiếng Việt, để cám ơn tất cả những người đã ủng hộ tôi.

Dĩ nhiên là trong suốt 30 năm nói chuyện trên Paris By Night cũng như là live-shows, mà đây là nói chuyện Paris By Night là chính, tôi làm cái nghề đứng nói chuyện mà không có kịch bản.

Tôi cũng xin mở ngoặc một đạo diễn rất nổi tiếng của Mỹ lần đầu tiên làm việc cho Paris By Night mà ông thấy tôi đứng suốt 5 tiếng đồng hồ nói, mà không hề có kịch bản (script) ở trước mặt, không có thiết bị nhắc đọc (teleprompter) gì cả, mà cứ nói không, vì nói trên Paris By Night phức tạp ở chỗ phải nói cho đến lúc nào đạo diễn trên xe đạo diễn ra dấu là sân khấu đã xong rồi mới được ngưng.

Thì tôi cứ phải nói liên tục như vậy, khán giả không biết vì sao ông này ông cứ nói, thế nhưng sự thực ra ở trên sân khấu họ chưa có đèn bấm là sân khấu đã xong, thì tôi với cô Kỳ Duyên cứ phải nói, sau show đó, lần đầu tiên ông đạo diễn làm việc ở đó, ông chạy xuống bắt tay tôi và nói: ‘Tôi chưa từng thấy một người nào nói 5 tiếng đồng hồ mà không có teleprompter đặt trước mặt, mà ông vẫn nói và khán giả vẫn cười là làm sao.

Tác phẩm của Nguyễn Ngọc Ngạn
Chụp lại hình ảnh,Một số tác phẩm khác của Nguyễn Ngọc Ngạn

Tôi bảo rằng ở Việt Nam, chúng tôi hơn mấy ông Mỹ ở chỗ đó, Mỹ nói câu gì cũng phải chạy teleprompter trước mặt.

Nói câu chuyện đó, ý tôi muốn quay trở lại nói rằng là khi nói chuyện như vậy, dĩ nhiên trong suốt 30 năm, thế nào nó cũng có những cái vấp váp, thế nào nó cũng có lỗi lầm, thì nếu quý vị thính giả của BBC có nằm trong số những người mà nghe tôi, mà cảm thấy có điều gì không phải, hay có điều gì bực bội, nhân dịp này, tôi xin lỗi tất cả những người đó.

Và tôi xin cám ơn tất cả sự ủng hộ của quý vị đã dành cho chúng tôi trong gần 30 năm qua, chỉ có thế thôi, tôi xin cám ơn!

Mời quý vị bấm vào đường dẫn này để theo dõi phần I của cuộc trao đổi giữa nhà văn, MC Nguyễn Ngọc Ngạn với BBC News Tiếng Việt được thực hiện hôm 19/10/2021 từ nhà riêng của ông tại Toronto, Canada.

Cách thức lịch sử Trung Quốc định hình quan điểm về thế giới của Tập Cận Bình

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình

Những căng thẳng gia tăng với Đài Loan đã hướng sự tập trung về Trung Quốc. Nhiều người tự hỏi liệu Chủ tịch Tập Cận Bình muốn Trung Quốc được nhìn nhận như thế nào trên chính trường quốc tế. Lịch sử có thể mang lại những gợi ý, Rana Mitter, Giáo sư Lịch sử từ Đại học Oxford nhận định.

Trung Quốc hiện là cường quốc trên toàn cầu, một điều hiếm khi có thể tưởng tượng được cách đây vài thế kỷ.

Đôi khi sức mạnh của Trung Quốc cũng bắt nguồn từ sự hợp tác với thế giới rộng lớn, như ký Hiệp định về chống biến đổi Khí hậu Paris.

Hoặc thỉnh thoảng sức mạnh có nghĩa là cạnh tranh với Trung Quốc, như Sáng kiến Một vành đai một con đường, một mạng lưới các dự án xây dựng tại hơn 60 quốc gia, đầu tư vào nhiều quốc gia bị mất nguồn vốn vay từ các nước phương Tây.

Nhưng nhiều tuyên bố của Trung Quốc cũng mang tính đối đầu cao.

Bắc Kinh lên án Mỹ tìm cách “kiềm chế” mình thông qua Hiệp ước AUKUS, một thỏa thuận quân sự giữa Australia – Anh – Mỹ, cảnh cáo Anh sẽ gánh chịu “hậu quả’ vì đã cấp visa đặc biệt cho người Hong Kong định cư sau Luật an ninh Quốc gia mới, và tuyên bố đảo Đài Loan phải được thống nhất với Trung Quốc Đại lục.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cũng khẳng định vị trí của Trung Quốc trên chính trường quốc tế mạnh mẽ hơn bất kỳ người tiền nhiệm nào, kể từ thời của Mao Trạch Đông, lãnh tụ vĩ đại của Trung Quốc trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh.

Nhưng những nhân tố khác trong ngôn từ của Chủ tịch Tập đã bắt nguồn từ cội rễ sâu xa hơn – xét về tính chất lịch sử, cổ đại và hiện đại.

Đây là 5 trong số những chủ đề đã được lặp lại nhiều lần.

Tư tưởng của Khổng Tử

Trong hơn 2.000 năm qua, các tư tưởng của Khổng Tử đã định hình xã hội Trung Quốc. Triết gia Khổng Tử (551-479 trước Công nguyên) đã tạo dựng một hệ thống đạo đức bao gồm thứ bậc theo đó, mọi người cần biết vị trí của mình trong xã hội, với lòng vị tha, sự kỳ vọng rằng những những người nắm giữ vị trí cao sẽ cần phải lo toan cho người ở vị thế thấp hơn.

Được thích ứng mạnh mẽ qua thời gian, hệ thống tư tưởng này là nền tảng cho các vương triều của Trung Quốc cho đến cuộc cách mạng Tân Hợi năm 1911, khi vị vua cuối cùng bị lật đổ, khiến Khổng Tử và di sản của ông bị giới cấp tiến bao gồm Đảng Cộng sản mới của Trung Quốc lên án.

Tượng Khổng Tử

Là một trong những nhân vật cộng sản, Mao Trạch Đông vẫn chống sâu sắc triết lý truyền thống của Trung Quốc trong suốt thời gian cầm quyền (1949 – 1976). Nhưng trước những năm 1980, thì tư tưởng Khổng Tử quay trở lại xã hội Trung Quốc, được Đảng Cộng sản Trung Quốc ca ngợi là một vị minh triết mang lại những bài học cho Trung Quốc hiện đại.

Ngày nay, Trung Quốc chào đón “sự hài hòa” (hexie) như một “giá trị xã hội” mặc dù nó mang không khí rất Khổng Tử. Và một chủ đề nóng trong các mối quan hệ ngoại giao của Trung Quốc là câu hỏi vì cách mà “lòng nhân từ” (ren), một thuật ngữ quan trọng khác của Khổng Tử có thể định hình mối quan hệ của Bắc Kinh với thế giới bên ngoài.

Giáo sư Diêm Học Thông từ Đại học Thanh Hoa đã viết về cách mà Trung Quốc tìm kiếm “quyền lực nhân từ” thay vì “thống trị” tương phản với điều mà ông cho là vai trò ít nhân từ hơn từ phía Mỹ.

Thậm chí ý tưởng của Tập Cận Bình về một “cộng đồng quốc tế với vận mệnh chung” cũng mang hương vị triết học truyền thống về điều này – và Tập Cận Bình đã đến thăm quê hương của Khổng Tử tại Khúc Phụ và đọc câu nói của triết gia này.

Bách niên quốc sỉ

Những cuộc đối đầu lịch sử trong thế kỷ 19 và 20 vẫn định hình sâu sắc suy nghĩ của Trung Quốc về thế giới.

Cuộc chiến tranh Nha phiến vào giữa thế kỷ 19 đã cho thấy những thương gia phương Tây sử dụng sức mạnh để mở toanh cánh cửa của Trung Quốc một cách bạo lực. Thời kỳ từ những năm 1840 đến 1940 được nhớ đến nhiều nhất là “thế kỷ ô nhục”, một thời kỳ xấu hổ cho thấy Trung Quốc đã bạc nhược trước sự áp bức của Châu Âu và Nhật Bản.

Trong suốt thời kỳ này, Trung Quốc đã phải nhượng Hong Kong cho Anh Quốc, vùng Mãn Châu ở đông bắc cho Nhật Bản, và một loạt các quyền lợi về pháp lý và thương mại cho hàng loạt các quốc gia phương Tây. Trong kỷ nguyên hậu chiến, Liên Xô đã cố tìm cách đạt sự ảnh hưởng ở khu vực biên giới với Trung Quốc bao gồm Mãn Châu và Tân Cương.

Quá khứ này đã tạo nên sự ngờ vực sâu sắc đối với những dụng ý từ thế giới bên ngoài. Thậm chí những cử chỉ dường như hướng ngoại như Trung Quốc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào năm 2001 đã bị ảnh hưởng vì một quá khứ văn hóa với những “hiệp ước không công bằng” khi nền thương mại Trung Quốc do người nước ngoài kiểm soát – một tình trạng mà Đảng Cộng sản Trung Quốc ngày hôm nay thề sẽ không bao giờ cho phép xảy ra một lần nữa.

Hồi tháng 3 năm nay, trong một phiên họp căng thẳng giữa hai phái đoàn đàm phán Mỹ – Trung tại Anchorage, Alaska đã xảy ra cảnh phía Trung Quốc đáp trả những chỉ trích từ phía Mỹ khi cáo buộc phía chủ nhà “tỏ vẻ bề trên và đạo đức giả”. Trung Quốc của Chủ tịch Tập Cận Bình không chấp nhận về một ý tưởng người bên ngoài có thể thiếu tôn trọng quốc gia mà không lãnh chịu sự trừng phạt gì.

Một đồng minh bị lãng quên

Tuy nhiên, thậm chí những sự kiện kinh hoàng có thể tạo ra những thông điệp tích cực hơn.

Một thông điệp như vậy xuất phát từ thời kỳ Trung Quốc một mình chống Phát xít Nhật trong Thế chiến lần 2 khi bị xâm lược vào năm 1937, trước khi các quốc gia đồng minh phương Tây tham gia vào cuộc chiến Trân Châu Cảng vào năm 1941.

Trong suốt những năm này, Trung Quốc đã mất hơn 10 triệu người và đã bắt giữ hơn 500.000 binh lính Nhật Bản trên lãnh thổ, một chiến thắng đã được vinh danh rộng rãi trong sách lịch sử, phim ảnh và truyền hình.

Hình ảnh kỷ niệm chiến thắng trước Phát xít Nhật tại Bắc Kinh
Chụp lại hình ảnh,Hình ảnh kỷ niệm chiến thắng trước Phát xít Nhật tại Bắc Kinh

Ngày nay Trung Quốc khắc họa chính mình là một phần trong liên minh chống phát xít bên cạnh Mỹ, Anh và Liên Xô, khẳng định vị thế đạo đức bằng cách gợi nhắc thế giới về vai trò của Trung Quốc là người chiến thắng trước Axis powers (Liên minh Phát xít gồm Ý – Đức – Nhật trong Thế chiến lần 2).

Trung Quốc cũng sử dụng vai trò lịch sử là người đứng đầu trong Thế giới thứ 3 thời kỳ Mao (ví dụ Hội nghị Á – Phi (Bangdung) vào năm 1955, và các dự án như xây dựng đường sắt TanZam ở Đông Phi vào những năm 1970) , đánh bóng uy tín là một nhà lãnh đạo ngày nay trong thế giới không phương Tây.

Lịch sử thế giới hiện đại vẫn đóng vai trò quan trọng đối với cách mà Đảng Cộng sản Trung Quốc cảm nhận về tính chính danh. Những yếu tố của lịch sử đó – đáng chú ý là nạn đói thảm khốc do chính sách kinh tế Đại Nhảy vọt từ năm 1958 – 1962 gây nên vẫn không được đề cập tại Trung Quốc vào ngày nay.

Và một số cuộc chiến hiện đại có thể được dùng cho mục đích đối đầu. Năm ngoái khi mối quan hệ Mỹ – Trung căng thẳng thì xuất hiện những bộ phim mới tưởng niệm Chiến tranh Triều Tiên từ 1950-1953 – cuộc chiến mà phía Trung Quốc vẫn tưởng nhớ với cái tên khác – “Cuộc kháng chiến chống Mỹ”.

Về chủ nghĩa Marx

Đường lối lịch sử Chủ nghĩa Marx – Lenin ăn sâu vào tư tưởng chính trị của Trung Quốc và cũng được hồi sinh mạnh mẽ dưới thời Tập Cận Bình.

Trong suốt thế kỷ 20, Mao Trạch Đông và các nhà lãnh đạo Cộng sản chủ chốt khác đã tham gia vào các tranh luận học thuyết về chủ nghĩa Marx cùng các hệ quả rộng lớn của nó.

Người dân Trung Quốc chụp hình lưu niệm trước ảnh cố Chủ tịch Mao Trạch Đông
Chụp lại hình ảnh,Người dân Trung Quốc chụp hình lưu niệm trước ảnh cố Chủ tịch Mao Trạch Đông

Ví dụ, khái niệm “chiến tranh giai cấp” đã dẫn đến việc giết một triệu chủ đất trong những năm đầu trong thời kỳ lãnh đạo của Mao. Mặc dù “giai cấp” đã không còn được ưu tiên như một cách định nghĩa xã hội, ngôn từ chính trị của Trung Quốc ngày nay vẫn bị hình thành từ các ý tưởng “chiến đấu”, “phản kháng” và khái niệm “chủ nghĩa xã hội” tương phản với “chủ nghĩa tư bản”.

Một số tờ báo chính như tạp chí Cầu Thị (Qiushi – Tìm Sự thật) thường xuyên tranh luận về “những sự tương phản” trong xã hội Trung Quốc về mặt thuật ngữ và trích dẫn nhiều từ học thuyết của Marx.

Trung Quốc của Tập Cận Bình định nghĩa sự cạnh tranh Mỹ – Trung là cuộc chiến có thể được hiểu theo thuật ngữ phản kháng của Marx.

Tình hình cũng tương tự đối với lực lượng kinh tế trong xã hội, và sự tương tác – những khó khăn trong việc phát triển kinh tế và giữ cho sự phát triển đó xanh thích hợp được định nghĩa theo những thuật ngữ trái ngược. Theo chủ nghĩa Marx, thì bạn đạt được sự đồng thuận, hay tổng hợp – nhưng phải sau một cuộc kháng chiến kéo dài và đau đớn.

Đài Loan

Bắc Kinh nhấn mạnh đến vận mệnh không thể lung lay của đảo Đài Loan, xác định phải được thống nhất với Trung Hoa đại lục.

Thế nhưng 100 năm qua của lịch sử Đài Loan đã cho thấy vấn đề về vai trò của hòn đảo này dâng cao rồi suy yếu dần trong nền chính trị Trung Quốc. Vào năm 1895, sau cuộc chiến thảm khốc với Nhật Bản, Trung Quốc đã phải dâng Đài Loan cho phía Nhật, và sau đó Đài Loan trở thành thuộc địa của Nhật trong 50 năm sau đó.

Vùng duyên hải phía đông nam Trung Quốc có thể được nhìn thấy từ đảo Kim Môn
Chụp lại hình ảnh,Vùng duyên hải phía đông nam Trung Quốc có thể được nhìn thấy từ đảo Kim Môn

Sau đó Đài Loan thống nhất trong thời gian ngắn ngủi với Trung Hoa đại lục sau cuộc nội chiến Trung Quốc từ năm 1945 – 1949. Dưới thời Mao, Trung Quốc đã đánh mất cơ hội thống nhất hòn đảo này; chính quyền của cựu Tổng thống Mỹ Truman đã có thể để Mao thống nhất Đài Loan, nhưng cho đến khi Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Trung Hoa cùng Bắc Hàn xâm lược Hàn Quốc vào năm 1950, làm nổ ra cuộc chiến tranh Triều Tiên và đột nhiên biến Đài Loan thành một đồng minh quan trọng trong cuộc Chiến tranh Lạnh.

Mao Trạch Đông đã tiến hành cuộc tấn công Đài Loan vào năm 1958, nhưng rồi bỏ qua lãnh thổ này trong 20 năm sau đó. Sau khi Mỹ và Trung Quốc tái thiết lập mối quan hệ ngoại giao vào năm 1979 thì tất cả các bên đã đồng ý về Một Trung Quốc, nhưng không đồng ý liệu Bắc Kinh hay Đài Loan thật sự là một chính thể cộng hòa hợp pháp hay không.

40 năm sau, Tập Cận Bình cương quyết sẽ sớm có sự thống nhất, ngôn từ trấn áp và số phận của Hong Kong đã khiến cho người dân Đài Loan, hiện là cư dân của một thể chế dân chủ tự do, trở nên ngày càng căm ghét mối quan hệ gần gũi hơn với đại lục.

Giáo sư Rana Mitter từ Đại học Oxford, chuyên ngành lịch sử và chính trị Trung Quốc hiện đại. Quyển sách mới của ông nhan đề: China’s Good War: How World War II Is Shaping a New Nationalism.

Theo BBC