Ai đắc lợi nhất sau cuộc chiến Afghanistan?

Sau khi Taliban giành lại quyền kiểm soát Afghanistan từ sự rút lui của người Mỹ, Pakistan được cho là bên được hưởng lợi nhiều nhất, nhưng họ sẽ làm gì với “thắng lợi” này?

Chỉ vài ngày sau khi Taliban tiến vào thủ đô Kabul, lá cờ của lực lượng này cũng tung bay trên nóc của một thánh đường Hồi giáo ở trung tâm thủ đô Islamabad của Pakistan.

Đó là hành động dường như nhằm vào người Mỹ. Nhưng không chỉ vậy, điều đó còn cho thấy ai mới thật sự đắc lợi trong cuộc chiến kéo dài hai thập kỷ của Mỹ ở Afghanistan.Khalil Haqqani, một trong những chỉ huy của Taliban, thuyết giảng tại thánh đường Pul-e-Kheshti ở Kabul hồi tuần trước. Ảnh: New York Times.

Vai tro cua Pakistan o Afghanistan anh 2
Khalil Haqqani, một trong những chỉ huy của Taliban, thuyết giảng tại thánh đường Pul-e-Kheshti ở Kabul hồi tuần trước. Ảnh: New York Times.
Đồng minh trên lý thuyết

Trên lý thuyết, Pakistan là đồng minh của Mỹ trong cuộc chiến chống lại Al Qaeda và Taliban. Quân đội nước này được viện trợ hàng chục tỷ USD từ chính phủ Mỹ trong vòng 20 năm qua. Mặc dù vậy, chính Washington cũng thừa nhận phần lớn số tiền này không mang lại kết quả rõ rệt nào.

Nhưng mối quan hệ “đồng minh” này từ đầu đã bị chia rẽ bởi những lợi ích cốt lõi khác nhau của mỗi bên, ngay khi nó bắt đầu được hình thành sau sự kiện 11/9. Nên nhớ rằng, ngay từ ban đầu, các chiến binh Taliban đã được đào tạo và huấn luyện thông qua Cơ quan Tình báo Quân đội Pakistan (ISI).

Và trong suốt cuộc chiến kéo dài 2 thập kỷ qua, ISI chính là tổ chức đã nuôi dưỡng và bảo vệ các tài sản của Taliban ở Pakistan.

Trong vòng 3 tháng qua, quân đội Pakistan đã cho phép số lượng lớn chiến binh Taliban tràn vào Afghanistan qua biên giới để giúp lực lượng này giành lại quyền kiểm soát đất nước từ quân đội chính phủ.

“Pakistan và ISI cho rằng họ đã thắng ở Afghanistan”, ông Robert Grenier, cựu chỉ huy CIA ở Pakistan, nhận định.

Nhưng ông Grenier cũng cảnh báo rằng Pakistan nên cẩn trọng với những gì họ mong muốn. “Nếu Taliban trở thành lãnh đạo của một nhà nước Hồi giáo ở Afghanistan, điều rất có thể sẽ diễn ra, thì Pakistan sẽ bị ràng buộc bởi nhà nước này”, ông Grenier nói thêm.

Hình ảnh vốn đã bị ảnh hưởng của Pakistan ở phương Tây có khả năng sẽ tiếp tục đi xuống sau khi Taliban tiếp quản Afghanistan. Các nhà báo Afghanistan đã kêu gọi cộng đồng quốc tế trừng phạt Pakistan sau những gì đã diễn ra. Một nhà nước do Taliban điều hành ở Afghanistan chắc chắn sẽ lôi kéo các chiến binh Hồi giáo từ Pakistan.

Không chỉ vậy, quan hệ giữa Pakistan với Mỹ, vốn đã nguội lạnh, sẽ chịu thêm những tổn thất. Khi không còn mục tiêu ở Afghanistan, Washington sẽ không có lý do gì để hợp tác với Pakistan, ngoại trừ việc đảm bảo sự ổn định cho kho vũ khí hạt nhân của nước này.

Vậy câu hỏi lớn lúc này là Pakistan sẽ làm gì sau “thắng lợi” của họ ở Afghanistan. Cùng với Nga và Trung Quốc, Pakistan là nước đang tìm cách khỏa lấp khoảng trống mà người Mỹ để lại. Đại sứ quán của 3 quốc gia này vẫn mở cửa và hoạt động ngay cả khi Taliban tiến vào Kabul.

Khalil Haqqani, một chỉ huy của Taliban và sẽ điều hành bộ máy an ninh của Afghanistan trong thời gian tới, từng thường xuyên xuất hiện ở tổng hành dinh quân đội Pakistan tại Rawalpindi.

“Việc điều hành một đất nước bị tàn phá bởi chiến tranh sẽ là thử thách thực sự, đặc biệt khi Taliban là một lực lượng tham chiến chứ không phải những nhà quản lý”, ông Maleeha Lohdi, cựu đại sứ Pakistan tại Liên Hợp Quốc, nhận định.

Trong suốt cuộc chiến Afghanistan, người Mỹ đã chấp nhận trò chơi hai mặt của Pakistan, vì các cảng và sân bay của nước này đóng vai trò thiết yếu trong việc tiếp tế cho các hoạt động quân sự.

Và đúng là Pakistan đã hỗ trợ việc đó, bất chấp việc các điệp viên nước này vẫn trợ giúp huấn luyện và đôi khi là cố vấn trực tiếp cho các hoạt động của Taliban trong cuộc chiến.

Mặc dù Pakistan được coi là một đồng minh của Mỹ nhưng cũng giống như các nước khác, quốc gia này luôn hoạt động vì lợi ích của chính mình. Những lợi ích đó không bao gồm sự hiện quân sự quy mô lớn của Mỹ ở biên giới, hay một Afghanistan tự trị với chính phủ dân chủ không chịu sự ảnh hưởng của Islamabad.

Thay vào đó, mục tiêu của Pakistan ở Afghanistan là tạo ra phạm vi ảnh hưởng để ngăn chặn kẻ thù không đội trời chung của họ: Ấn Độ. Người Pakistan cho rằng Ấn Độ đã sử dụng các nhóm ly khai như lực lượng Quân Giải phóng Balochistan, hoạt động ở Afghanistan để kích thích sự bất ổn ở Pakistan.

“Quân đội Pakistan cho rằng Afghanistan sẽ tạo ra chiều sâu cho chiến lược chống lại Ấn Độ, vốn là nỗi ám ảnh của họ. Mỹ cũng khuyến khích Ấn Độ hỗ trợ chính phủ Afghanistan do Washington hậu thuẫn sau năm 2001, thúc đẩy sự hoang mang của quân đội Pakistan”, ông Bruce Riedel, cựu cố vấn Nam Á của chính quyền Bush và Obama, nhận định.Các tay súng Taliban ở Kabul, Afghanistan, hôm 22/8. Ảnh: New York Times.

Vai tro cua Pakistan o Afghanistan anh 3
Các tay súng Taliban ở Kabul, Afghanistan, hôm 22/8. Ảnh: New York Times.

Người Pakistan cũng không hài lòng khi ông Barack Obama đến thăm Ấn Độ vào năm 2015 nhưng không đến Pakistan, theo ông Riedel.

Trong chuyến thăm tới Washington mùa xuân vừa qua, ông Moeed Yusuf, cố vấn an ninh quốc gia Pakistan, đã nhấn mạnh việc cần thiết phải loại bỏ sự hiện diện của Ấn Độ ở Afghanistan với các quan chức Mỹ.

Ông Yusuf được coi là một người ôn hòa trên chính trường Pakistan, và Washington tỏ ra bất ngờ với thái độ của ông về vai trò của Ấn Độ ở Afghanistan.

Và những lợi ích chia rẽ

Khi các nhà ngoại giao Ấn Độ di tản khỏi Kabul cách đây 2 tuần, báo chí Pakistan đưa tin về việc này như một chiến thắng của quốc gia.

Trong khi đó, mối quan hệ của chỉ huy Taliban Haqqani với Pakistan được cho là đóng vai trò thiết yếu cho chiến thắng của lực lượng này ở Afghanistan. Đây là ý kiến của ông Douglas London, cựu chỉ huy các chiến dịch chống khủng bố của CIA tại Nam Á và Tây Nam Á.

Người đứng đầu quân đội Pakistan, ông Qamar Javed Bajwa, và chỉ huy ISI là ông Hameed Faiz, đều có những cuộc gặp mặt thường xuyên với Khalil Haqqani. Gia đình của Haqqani cũng sinh sống ở Pakistan, tại khu vực biên giới với Afghanistan.

Trong nhiều năm, khi Mỹ gây sức ép yêu cầu Pakistan bắt giữ Khalil Haqqani và 2 lãnh đạo khác của tổ chức này, ông Bajwa vẫn nói “Chỉ cần các ông nói cho tôi biết họ ở đâu”. Đó là những chia sẻ của ông London trong cuốn hồi ký sắp xuất bản của mình.

Theo ông London, sự trợ giúp của quân đội Pakistan với Taliban là rất sâu rộng. Các chiến binh Taliban ẩn náu tại quốc gia này dọc theo đường biên giới với Afghanistan, đặc biệt là tại thành phố Quetta. Nếu bị thương, quân Taliban sẽ được điều trị tại bệnh viện ở các thành phố lớn như Karachi và Peshawar.

ISI giữ bí mật về các hoạt động của họ, cũng như tránh để nhân sự tham gia trực tiếp vào xung đột ở Afghanistan, do lo ngại họ có thể bị bắt và ảnh hưởng trực tiếp đến quan hệ với Mỹ, theo ông London.

Sự trợ giúp của ISI với Taliban không chỉ nằm ở việc huấn luyện và đào tạo. Thủ lĩnh Taliban Abdul Ghani Baradar sử dụng hộ chiếu Pakistan để tham dự các cuộc đàm phán với Mỹ ở Doha, Qatar. Ông Baradar cũng dùng hộ chiếu Pakistan để tới gặp Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị ở Thiên Tân.

“Taliban sẽ chẳng là gì nếu không có sự trợ giúp của người Pakistan”, ông London nhận định.

Mối quan hệ giữa Washington và Islamabad bắt đầu nguội lạnh sau khi biệt kích Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Osama bin Laden vào năm 2011 tại một ngôi nhà gần học viện quân sự của Pakistan. Các quan chức hàng đầu của Mỹ đã ngừng công du Pakistan, và việc viện trợ cũng bị cắt đứt.

Bất chấp sự rạn nứt này, Mỹ vẫn tiếp tục các chương trình hợp tác với Pakistan thông qua Bộ Năng lượng để đảm bảo an ninh cho khu vũ khí và vật liệu phân hạch của Islamabad.Cảnh sát Pakistan canh gác bên ngoài tòa nhà nơi trùm khủng bố Osama bin Laden bị tiêu diệt, hồi năm 2011. Ảnh: New York Times.

Vai tro cua Pakistan o Afghanistan anh 4
Cảnh sát Pakistan canh gác bên ngoài tòa nhà nơi trùm khủng bố Osama bin Laden bị tiêu diệt, hồi năm 2011. Ảnh: New York Times.

Nhưng cùng lúc đó, Pakistan cũng chấp nhận để Trung Quốc đầu tư vào cơ sở hạ tầng của nước này. Bắc Kinh công khai thể hiện sự đắc ý khi Mỹ rời khỏi Afghanistan, và sẵn sàng mở rộng Sáng kiến Vành đai và Con đường đến quốc gia này, nơi họ hy vọng sẽ khai thác được nhiều loại khoáng sản quý hiếm.

Tuy nhiên đằng sau sự công khai đó, Trung Quốc vẫn đang cảnh giác. Công nhân người Trung Quốc đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công khủng bố, điều dự báo một chặng đường khó khăn ở Afghanistan. Và Taliban cũng thích sự cô lập hơn là những con đường cao tốc, vì điều đó giúp lực lượng này dễ dàng kiểm soát đất nước. Mỹ đã phải chịu nhiều tổn thất cả về người và của từ sự phá hoại của Taliban khi xây dựng con đường quốc lộ vòng quanh Aghanistan trong 2 thập kỷ.

Ông Sajjan Gohel, giám đốc an ninh quốc tế của Quỹ châu Á – Thái Bình Dương ở London, cho rằng Bắc Kinh sẽ tiếp tục tin tưởng Pakistan để hỗ trợ cho những tham vọng của họ ở Afghanistan.

“Người Trung Quốc có vẻ tự tin rằng họ sẽ đảm bảo được sự an toàn từ Taliban, vì mối quan hệ chung của cả hai với Pakistan”, ông Gohel nhận định.

Quốc Thăng / Theo New York Time

Tiết lộ bất ngờ về đại thi hào Shakespeare

Không chỉ nổi tiếng với những vở kịch, đại thi hào Shakespeare còn gây được tiếng vang với rất nhiều bài thơ và đóng góp lớn cho từ điển Anh…

Đại thi hào Shakespeare sinh ra trong một gia đình đông anh em với 7 anh chị em.
Đại thi hào Shakespeare sinh ra trong một gia đình đông anh em với 7 anh chị em.

Không chỉ là nhà văn, nhà viết kịch xuất sắc, nhà soạn kịch vĩ đại William Shakespeare còn là một diễn viên trong nhiều tác phẩm của chính mình.
Không chỉ là nhà văn, nhà viết kịch xuất sắc, nhà soạn kịch vĩ đại William Shakespeare còn là một diễn viên trong nhiều tác phẩm của chính mình.

Vợ của Shakespeare là Anne Hathaway, lớn hơn đại thi hào 8 tuổi.
Vợ của Shakespeare là Anne Hathaway, lớn hơn đại thi hào 8 tuổi. Khi kết hôn, Shakespeare 18 tuổi và Anne Hathaway 26 tuổi năm. Hôn lễ diễn ra vội vã bởi khi đó Anne đang mang thai. 3 tháng sau khi kết hôn, vợ chồng Shakespeare chào đón người con đầu tiên. Họ có tất cả 3 người con.

Do sự bùng phát dịch bệnh hạch tràn lan khắp châu Âu, Shakespeare bắt đầu viết thơ bởi vì khi đó tất cả nhà hát ở London đóng cửa từ năm 1592 - 1594.
Do sự bùng phát dịch bệnh hạch tràn lan khắp châu Âu, Shakespeare bắt đầu viết thơ bởi vì khi đó tất cả nhà hát ở London đóng cửa từ năm 1592 – 1594. Theo đó, Shakespeare đã hoàn thành bản sonnet đầu tiên năm 1593.

"Comedy of Errors" là vở kịch ngắn nhất của Shakespeare.
“Comedy of Errors” là vở kịch ngắn nhất của Shakespeare. Ngược lại, vở kịch dài nhất của đại thi hào nổi tiếng thế giới này là “Hamlet”.

Đại thi hào Shakespeare tạo ra hơn 3.000 từ mới cho ngôn ngữ Anh và được vinh danh trong cuốn từ điển tiếng Anh Oxford.
Đại thi hào Shakespeare tạo ra hơn 3.000 từ mới cho ngôn ngữ Anh và được vinh danh trong cuốn từ điển tiếng Anh Oxford.

Shakespeare là fan hâm mộ lớn của Homer - tác giả của những thiên sử thi nổi tiếng thế giới như Iliad và Odyssey.
Shakespeare là fan hâm mộ lớn của Homer – tác giả của những thiên sử thi nổi tiếng thế giới như Iliad và Odyssey. Ông cũng rất thích những tác phẩm của Chaucer. Do vậy, Shakespeare đã sử dụng một số bài thơ của Chaucer vào trong các vở kịch của ông.

Theo ước tính, ít nhất có 2 vở kịch đã vĩnh viễn biến mất khỏi di sản văn học của nhà viết kịch Shakespeare đó là: Love's labour's won và Cardenio.
Theo ước tính, ít nhất có 2 vở kịch đã vĩnh viễn biến mất khỏi di sản văn học của nhà viết kịch Shakespeare đó là: Love’s labour’s won và Cardenio.

Mặc dù bối cảnh trong các vở kịch của Shakespeare diễn ra ở khắp châu Âu, Pháp và Italy nhưng bản thân nhà viết kịch tài năng này dường như chưa bao giờ rời khỏi lãnh thổ Anh.
Mặc dù bối cảnh trong các vở kịch của Shakespeare diễn ra ở khắp châu Âu, Pháp và Italy nhưng bản thân nhà viết kịch tài năng này dường như chưa bao giờ rời khỏi lãnh thổ Anh.

Trong di chúc, Shakespeare để lại "chiếc giường hạng hai" cho người vợ Anne Hathaway
Trong di chúc, Shakespeare để lại “chiếc giường hạng hai” cho người vợ Anne Hathaway bị nhiều người lầm tưởng đó là món quà sỉ nhục. Thực chất đó là kỷ niệm lãng mạn gợi nhớ đêm đầu tiên của vợ chồng thi hào Shakespeare.

Theo Kiến thức

‘Cái giá của tự do’ ở Anh là 30.000 ca mắc Covid-19 mới mỗi ngày

Mỗi ngày, nước Anh có thêm 30.000 ca mắc Covid-19. Song người dân không hề do dự vì họ coi đây là “cái giá của sự tự do”.

Ngày 22/8, gần 60.000 người hâm mộ chen chúc nhau trên khán đài của sân vận động Emirates tại thủ đô London, Anh. Họ vui vẻ thưởng thức trận đấu bóng đá giữa Chelsea và Arsenal.

Ở khu West End, vở nhạc kịch Cindrella cuối cùng cũng ra mắt công chúng sau nhiều lần bị hoãn vì dịch bệnh. Tại các ga tàu điện ngầm, một nửa số hành khách không đeo khẩu trang bất chấp quy định phòng dịch bắt buộc.

Những điều này đang xảy ra khi nước Anh ghi nhận hơn 30.000 ca mắc Covid-19 mới mỗi ngày, theo New York Times.

TRẠNG THÁI BÌNH THƯỜNG NHƯNG NGHIỆT NGÃ

Đại dịch ở Anh đang trải qua một giai đoạn mới và vô cùng kỳ lạ: Người dân quay lại cuộc sống bình thường dù virus corona vẫn còn đó. Giới chuyên gia nhận định Anh là quốc gia tiên phong khi có quan điểm tương đối “thoáng” về đại dịch.

Giáo sư về dịch tễ học Tim Spector từ Đại học King’s College London bình luận: “Chúng tôi dường như không quan tâm đến việc nước Anh có tỷ lệ lây nhiễm cao. Bây giờ, chúng tôi chỉ biết chấp nhận, coi đây là cái giá của sự tự do”.Người dân Anh tham dự một lễ hội âm nhạc. Ảnh: New York Times.

Nguoi Anh uu tien su tu do trong thoi dich anh 1

Hồi tháng trước, Anh đã gỡ bỏ hầu hết biện pháp phòng chống dịch bệnh và dự đoán tỷ lệ lây nhiễm sẽ tăng cao. Quyết định này phản ánh tâm lý mệt mỏi của chính phủ và người dân, sau 17 tháng phong tỏa ngột ngạt.

“Có cảm giác chúng tôi được hít thở trở lại, được nỗ lực để quay về quá khứ”, bà Devi Sridhar, người đứng đầu chương trình y tế công tại Đại học Edinburgh, nói. “Thật sự khó khi yêu cầu người dân giãn cách trong thời gian dài, nhất là khi ta không có phương án giải quyết”.

Anh có gần 80% dân số đã tiêm phòng đầy đủ, song virus corona vẫn lây lan rộng khắp. Theo giáo sư Sridhar, đây là câu trả lời cho câu hỏi: “Liệu chúng ta có thể kiểm soát Covid-19 một cách bền vững hay không?”.

Bà Sridhar nhận định Anh còn nhiều thách thức quan trọng, như mở cửa các trường học vào tuần tới. Quyết định này sẽ khiến số ca bệnh mới tăng cao, nhất là khi Anh không tiêm chủng cho trẻ em và thanh thiếu niên.

Cùng lúc này, tỷ lệ bệnh nhân nhập viện và tử vong cũng tăng. Tuần trước, tỷ lệ ca nhập viện ở Anh tăng 7,7% trong khi tỷ lệ ca tử vong tăng 9,9% so với 7 ngày trước đó.

Dịch vụ Y tế Quốc gia (NHS) không còn khả năng đối phó với một làn sóng dịch bệnh mới, do các bệnh nhân cũ vẫn còn tồn đọng. Chuyên gia gây mê Susan Jain tại Bệnh viện Đại học Homerton cho biết: “Số ca mắc mới tăng cao làm chúng tôi chịu nhiều áp lực”.

Song chính phủ Anh coi chiến dịch tiêm chủng là một niềm tự hào. Ông Nadhim Zahawi, thứ trưởng chuyên trách việc triển khai vaccine, viết trên Twitter rằng số ca tử vong vào tháng 12 năm ngoái “cao gấp 5 lần hiện tại”, từ đó cho thấy hiệu quả của vaccine ngừa Covid-19.

Giới phê bình cho rằng con số 100 bệnh nhân tử vong mỗi ngày không nên là điều đáng tự hào. Họ cũng nhận định Anh dẫn đầu cuộc đua tiêm chủng đồng nghĩa với việc các biện pháp phòng dịch khác mất hiệu lực.

Giáo sư Gabriel Scally từ Đại học Bristol, kiêm cựu giám đốc cơ quan y tế công của London, cho biết: “Đây là trạng thái bình thường mới vô cùng nghiệt ngã”.

CHƯA CÓ LỐI THOÁT

Ủy ban Tiêm chủng của Anh sẽ sớm khuyến nghị người dân tiêm thêm mũi vaccine bổ sung. Ở giai đoạn đầu, hoạt động này nhắm vào những người có hệ miễn dịch suy giảm. Theo giáo sư Gabriel Scally, Anh dẫn đầu cuộc đua tiêm chủng nên sẽ trải qua sự suy giảm miễn dịch.

Ngoài ra, Anh vẫn còn hàng triệu trẻ em và thanh thiếu niên chưa được tiêm vaccine. Chính phủ đang thay đổi chính sách, song vẫn chưa rõ Anh có tiêm chủng quy mô lớn cho những người từ 12 đến 15 tuổi hay không.Người hâm mộ chen chúc nhau trên khán đài của sân vận động Emirates tại thủ đô London. Ảnh: New York Time

Nguoi Anh uu tien su tu do trong thoi dich anh 2

Việc tuân thủ các biện pháp phòng chống dịch ở Anh đang là vấn đề lớn. Ông Philip Crossley, một cư dân của thành phố Bradford, nói: “Tôi đeo khẩu trang ở nơi công cộng nhưng nhiều người không làm vậy”.

Theo dữ liệu khảo sát chính thức, khoảng 9 trong số 10 người Anh cho biết họ đeo khẩu trang khi ra ngoài trong 7 ngày qua. Nhưng thực tế, người dân đi phương tiện công cộng không hề làm như vậy, bất chấp quy định bắt buộc.

Bên ngoài văn phòng thủ tướng, người biểu tình chống phong tỏa Simon Parry cho biết ông chưa bao giờ đeo khẩu trang trên các phương tiện giao thông công cộng và không bị nhắc nhở về điều này.

Các nhà phê bình đổ lỗi cho chính phủ, chỉ ra các thành viên thuộc Đảng Bảo thủ đã không đeo khẩu trang khi tham gia họp quốc hội. Trước đó, chính phủ từng yêu cầu người dân nên đeo khẩu trang khi ở trong không gian kín.

Với những người phản đối Anh phong tỏa, việc trở lại trạng thái bình thường là điều đáng hoan nghênh. Song nhiều người khác cho rằng sự tự do có thể khiến dịch bệnh dễ bùng phát trở lại.

Cựu thẩm phán Jonathan Sumption của Tòa án Tối cao Anh từng thẳng thắn phê bình các lệnh phong tỏa. Ông Sumption nói: “Nếu dịch bệnh lại bùng phát, chúng ta sẽ nhận thấy ngay cả vaccine cũng không hiệu quả. Khi ấy, lối thoát là gì?”.

Đến nay, Anh có tổng cộng 6,6 triệu ca mắc và 132.243 ca tử vong vì Covid-19, theo Worldometers.

Uyên Uyên / Zing

Đại học ở Mexico tuyên bố chế tạo khẩu trang vô hiệu hóa nCoV

Mexico che tao khau trang chong Covid-19 anh 1

Để kiểm tra mức độ hiệu quả, các nhà nghiên cứu nhỏ những giọt thuốc có chứa virus SARS-CoV-2 lên chiếc khẩu trang. Sau đó, họ đặt khẩu trang lên một màng phim bằng bạc để quan sát phản ứng hóa học.

Theo UNAM, nếu nồng độ virus dày đặc, số lượng virus sẽ giảm khoảng 80% trong 8 giờ đồng hồ. Trong trường hợp nồng độ virus thấp, số lượng virus sẽ biến mất hoàn toàn chỉ sau hai giờ.

Thông báo từ UNAM cho biết: “Khi tiếp xúc với nano bạc và đồng, màng ngoài của virus SARS-CoV-2 bị vỡ ra, khiến đoạn mã RNA của chúng không hoạt động. Do đó, ngay cả khi bị tiêu hủy không đúng cách, khẩu trang SakCu cũng không phát tán virus ra môi trường”.

Khẩu trang SakCu có thể sử dụng nhiều lần. Người dùng cũng có thể giặt chiếc khẩu trang lên tới 10 lần mà không làm mất đi chất diệt khuẩn.

UNAM không sản xuất hàng loạt khẩu trang SakCu. Trường đại học cho biết họ chỉ sản xuất được 200 chiếc trong một ngày. Nhóm nghiên cứu khẩu trang đến từ Viện Nghiên cứu Vật liệu của UNAM.

Uyên Uyên / Zing

IS-K là ai?

Với hệ tư tưởng cực đoan được truyền cảm hứng từ IS toàn cầu, IS-K là nhóm bạo lực nhất trong các nhóm chiến binh thánh chiến ở Afghanistan và là kẻ thù của Taliban.

Mỹ đã đổ lỗi cho Tổ chức Nhà nước Hồi giáo Khorasan (IS-K) gây ra vụ đánh bom liều chết bên ngoài sân bay Kabul, Afghanistan hôm 26/8. Tổ chức này là chi nhánh của IS toàn cầu được hình thành ở miền Đông Afghanistan 6 năm trước, và nhanh chóng phát triển thành một trong những mối đe dọa khủng bố nguy hiểm trên toàn cầu, AP cho biết.

Tổ chức này nhiều năm bị Mỹ và liên quân tấn công, nhưng IS-K vẫn tồn tại để thực hiện vụ tấn công khủng bố đẫm máu mới nhất, khi Mỹ và đồng minh rút khỏi Afghanistan.

Vụ đánh bom liều chết khiến 13 lính Mỹ và 60 thường dân thiệt mạng. Tổng thống Mỹ Joe Biden đã đưa ra thời hạn chót để rút các lực lượng Mỹ khỏi Afghanistan vào ngày 31/8.

NHỮNG CHIẾN BINH TALIBAN BẤT MÃN

Tổ chức này là chi nhánh ở Trung Á của Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng. Tổ chức này được thành lập vào tháng 1/2015, vài tháng sau khi các chiến binh nòng cốt của IS càn quét khắp Iraq và Syria, tạo nên một đế chế Hồi giáo tự xưng vào mùa hè năm 2014.

Chi nhánh của IS ở Afghanistan được lấy theo tên của Đại Khorasan – một khu vực bao gồm phần lớn lãnh thổ Afghanistan, Iran và Trung Á thời Trung cổ.IS-K theo đuổi hệ tư tưởng cực đoan và bạo lực của IS toàn cầu. Ảnh: BBC.

Tan cong khung bo o Afghanistan anh 1

Ban đầu tổ chức này hình thành từ hàng trăm chiến binh Taliban ở Pakistan – những tay súng bị các chiến dịch quân sự của Mỹ đẩy qua biên giới Afghanistan. Sau đó, họ tập hợp các phần tử cực đoan có cùng chí hướng, bao gồm các chiến binh Taliban bất mãn với tổ chức.

Khi Taliban theo đuổi các cuộc đàm phán hòa bình với Mỹ, những tay súng bất mãn với Taliban đã chuyển sang gia nhập IS-K. Những người này cho rằng Taliban đã trở nên quá ôn hòa. Họ không nên đàm phán với Mỹ, khi đang trên đà tiến tới một chiến thắng quân sự.

IS-K cũng thu hút một lượng lớn những tay súng từ phong trào Hồi giáo Uzberkistan – quốc gia láng giềng với Afghanistan. Họ cũng tập hợp các chiến binh Hồi giáo dòng Sunni ở Iran và thành viên đảng Hồi giáo Turkistan, bao gồm người Duy Ngô Nhĩ ở phía đông bắc Trung Quốc.

ĐIỀU GÌ KHIẾN HỌ TRỞ NÊN ĐÁNG SỢ?

Trong khi Taliban giới hạn cuộc đấu tranh của họ ở Afghanistan, các chi nhánh của IS ở Pakistan và Afghanistan đã chấp nhận lời kêu gọi thánh chiến trên toàn thế giới, chống lại những người không theo đạo Hồi.Những người bị thương nằm la liệt trong bệnh viện sau vụ đánh bom liều chết bên ngoài sân bay Kabul. Ảnh: AP.

Tan cong khung bo o Afghanistan anh 2

Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), có trụ sở tại Washington, Mỹ đã thống kê được hàng chục cuộc tấn công của IS-K nhắm vào thường dân ở Afghanistan và Pakistan, bao gồm người Hồi giáo dòng Shiite thiểu số.

IS-K đã gây ra hàng trăm cuộc đụng độ với liên quân Mỹ ở Afghanistan và Pakistan kể từ tháng 1/2017. Tổ chức này vẫn chưa tấn công khủng bố vào nước Mỹ. Washington tin rằng nhóm này là mối đe dọa lâu dài đối với lợi ích của Mỹ và đồng minh ở Nam và Trung Á.

Ngay cả khi có quân đội Mỹ đồn trú ở Afghanistan với các máy bay không người lái theo dõi ngày đêm, IS-K vẫn có thể thực hiện các vụ tấn công liều chết và chấp nhận hàng nghìn thương vong cho chính họ.

Các quan chức cho biết việc Mỹ rút quân đã làm mất đi khả năng tấn công trên bộ ở Afghanistan, đồng thời có thể làm suy yếu khả năng theo dõi các kế hoạch tấn công của IS-K.

Các quan chức của chính quyền Biden cảnh báo rằng IS-K chỉ là một trong nhiều mối đe dọa khủng bố mà Mỹ phải đối mặt trên toàn cầu. Họ nhấn mạnh rằng có thể giám sát khủng bố bằng tài sản tình báo và quân sự đóng quân tại các quốc gia vùng Vịnh, trên tàu sân bay, hoặc địa điểm khác xa hơn.

Nhưng một trong những nỗi sợ hãi lớn hơn là việc Mỹ rút quân, Taliban lên nắm quyền có thể biến Afghanistan thành cái nôi của các tổ chức khủng bố âm mưu tấn công phương Tây.

IS-K CÓ LIÊN HỆ VỚI TALIBAN KHÔNG?

Phần lớn các thành viên của IS-K bị lôi cuốn bởi hệ tư tưởng bạo lực và cực đoan của IS, bao gồm lời hứa về một vương quốc để thống nhất thế giới Hồi giáo – một mục tiêu mà Taliban không bao giờ đồng ý.

Theo một số nhà nghiên cứu, IS-K có mối liên hệ chặt chẽ với mạng lưới Haqqani của Taliban – nhóm gồm những tay súng khét tiếng nhất Afghanistan.

“Một số cuộc tấn công lớn từ năm 2017 đến nay có liên quan đến sự hợp tác giữa IS-K và mạng lưới Haqqani của Taliban, và các nhóm khủng bố khác có trụ sở tại Pakistan”, tiến sĩ Sajjan Gohel, nhà nghiên cứu các mạng lưới chiến binh ở Afghanistan, thuộc Quỹ châu Á – Thái Bình Dương, nói.

Nhưng khi Taliban bắt đầu đàm phán hòa bình với Mỹ, mối quan hệ giữa IS-K và Taliban bắt đầu rạn nứt. Thậm chí, IS-K xem Taliban như kẻ thù. Taliban từng phối hợp với quân đội chính phủ Afghanistan đánh bật IS-K khỏi các khu vực đông bắc Afghanistan.

Một số nhà phân tích nhận định, IS-K sẽ là thách thức an ninh lớn đối với chính quyền sắp tới của Taliban.

Trung Hiếu / Zing

Vì sao Mỹ đầu tư 1,2 tỷ USD, chi phí lớn như vậy để xây dựng tòa đại sứ mới tại Việt Nam?

Vì sao Mỹ đầu tư 1,2 tỷ USD, chi phí lớn như vậy để xây dựng tòa đại sứ mới  tại Việt Nam?
KHU PHỨC HỢP ĐẠI SỨ QUÁN MỸ SẼ XÂY TẠI VIỆT NAM CÓ VỐN ĐẦU TƯ LÊN ĐẾN 1,2 TỶ USD, NHIỀU HƠN GẦN 500 TRIỆU USD SO VỚI TÒA ĐẠI SỨ LỚN NHẤT CỦA MỸ TRÊN THẾ GIỚI. ĐẠI SỨ PHẠM QUANG VINH ĐÃ ĐƯA RA 3 LÝ DO QUAN TRỌNG ĐỂ MỸ XÂY DỰNG TÒA QUÁN SỨ MỚI VỚI QUY MÔ LỚN TẠI VIỆT NAM.

Hiện nay, tòa đại sứ lớn nhất của Mỹ trên thế giới nằm ở thủ đô Baghdad của Iraq. Tọa lạc trên khu đất rộng 42ha, đây cũng là tòa đại sứ lớn nhất thế giới, và gấp khoảng 5 lần tòa sứ quán Mỹ ở Yerevan, vốn là cơ sở ngoại giao lớn thứ 2 của Mỹ ở nước ngoài. Tổ hợp tòa sứ quán ở Baghdad có chi phí xây dựng lên đến 750 triệu USD.

Tòa đại sứ Mỹ lớn thứ 2 thế giới là ở thủ đô Yerevan của Armenia. Được hoàn thành vào năm 2005, công trình này tọa lạc trên khu đất rộng gần 90.000 m2. Đại sứ quán lớn thứ 3 của Mỹ trên thế giới là ở Bắc Kinh, Trung Quốc. Tòa nhà cao 8 tầng nằm trên 46.000 m2, có tổng chi phí 434 triệu USD.

Đặc biệt tòa đại sứ Mỹ được xây dựng tại London, Anh cũng chỉ có mức chi phí xây dựng 1 tỷ USD, đây hiện đang là tòa sứ quán đắt nhất của Mỹ từng được xây dựng trên thế giới.

Có thể thấy, với mức đầu tư xây dựng lên đến 1,2 tỷ USD, tòa đại sứ Mỹ xây dựng tại Việt Nam sẽ trở thành tòa sứ quán đắt nhất trên thế giới, lớn hơn tòa ở Anh 200 triệu USD, hơn 500 triệu USD so với toàn ở Baghdad, đặc biệt có giá trị gấp gần 3 lần so với tòa sứ quán của Mỹ tại Trung Quốc.

Vì sao Mỹ lại đầu tư xây dựng tòa đại sứ có giá trị lớn nhất tại Việt Nam? 

Phát biểu về mối quan hệ giữa 2 bên, Phó Tổng thống Mỹ Kamala cho rằng, Đông Nam Á nói chung và Việt Nam nói riêng có tầm quan trọng đặc biệt là ý nghĩa đối với Mỹ. Việc Mỹ đã ký thỏa thuận thuê đất xây dựng sứ quán mới tại Hà Nội lên đến 99 năm là bằng chứng cho cam kết lâu dài của Mỹ đối với mối quan hệ hợp tác với Việt Nam. 

Ngoài ra, giải mã về việc đầu tư xây tòa đại sứ có giá trị 1,2 tỷ USD tại Việt Nam, Đại sứ Phạm Quang Vinh – Nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, cựu Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Mỹ, cho biết, khi một nước quyết định đầu tư xây dựng tòa đại sứ, thì nó không chỉ là một tòa nhà. Đại sứ quán thể hiện Việt Nam quan trọng thế nào trong hợp tác của Mỹ với cả khu vực và với Việt Nam. “Phải đủ tầm quan hệ hai nước, vị thế khu vực, thì Hoa Kỳ mới quyết định ưu tiên về chính sách đối ngoại và đầu tư lớn vào đây”, ông Vinh nhận xét.

Theo Forbes, thời gian gần đây, đối tác thương mại có kim ngạch song phương với Mỹ tăng nhanh nhất là Việt Nam. Kim ngạch song phương trong 6 tháng đầu năm 2021 của Việt Nam với Hoa Kỳ tăng hơn 50% so với cùng kỳ 2019. Xuất siêu của Việt Nam sang Mỹ trong 6 tháng đầu năm đứng thứ 3 sau Trung Quốc và Mexico. 

Theo báo cáo của Bộ Công thương Việt Nam, trong 6 tháng đầu năm 2021, Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với tổng giá trị đạt gần 45,1 tỷ USD. Điều này đã chứng minh được tầm quan trọng của Việt Nam trong chiến lược thúc đẩy phát triển thương mại của Mỹ.

Đặc biệt, Đại sứ Phạm Quang Vinh còn chỉ ra 3 lý do tại sao Mỹ lại xây dựng tòa quán sứ có giá trị lớn nhất so với các tòa quán sứ của Mỹ đã từng xây dựng trên thế giới. 

“Trước hết, quan hệ hai nước cả về song phương hay về vấn đề gắn kết với khu vực đều chứng tỏ Mỹ cần phải có 1 bộ máy, bao gồm cả tòa nhà lớn hơn, đủ để thực hiện nhiệm vụ quan trọng hơn do đà quan hệ hai nước đã tạo ra.

Thứ 2, chắc chắn phải cam kết lâu dài hợp tác với Việt Nam, cũng như khu vực thì mới có sự kiện này.

Thứ 3, đây là câu chuyện hợp tác để gỡ những khó khăn thủ tục, “có đi có lại” và cùng thuận lợi giữa hai nước”, cựu Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Mỹ cho biết.

Theo bà Kamala Harris, thời hạn 99 năm cho Đại sứ quán thể hiện cam kết lâu dài. Còn ông Phạm Quang Vinh thì nhận xét: “Chắc sẽ còn nhiều 99 năm khác nữa, tôi tin là như vậy”.
Hồng Nhuận / Theo Doanh nghiệp và Tiếp thị

Kinh ngạc 10 bức ảnh lịch sử chưa một lần hé lộ

Nhiều bức ảnh lịch sử ghi lại những khoảnh khắc, sự kiện đắt giá nhưng ít người biết đến.

Bức ảnh lịch sử ngư dân ở khu vực sông Volga, Nga chụp ảnh bên những "thủy quái" mà họ đánh bắt được năm 1924
Bức ảnh lịch sử ngư dân ở khu vực sông Volga, Nga chụp ảnh bên những “thủy quái” mà họ đánh bắt được năm 1924.

Bé gái người Inuit bên chú chó Husky đáng yêu năm 1949
Bé gái người Inuit bên chú chó Husky đáng yêu năm 1949.

Hình ảnh lịch sử một cậu bé với gương mặt đầy biểu cảm khi lần đầu xem truyền hình

Hình ảnh lịch sử một cậu bé với gương mặt đầy biểu cảm khi lần đầu xem truyền hình. Cậu bé xem tivi khi đứng trước cửa kính của một cửa hàng năm 1948.

James Naismith - người phát minh ra môn bóng rổ - chơi môn thể thao hấp dẫn này với người vợ
James Naismith – người phát minh ra môn bóng rổ – chơi môn thể thao hấp dẫn này với người vợ.

Hình ảnh một buổi lễ tốt nghiệp năm 1895
Hình ảnh một buổi lễ tốt nghiệp năm 1895.

Nữ kỹ sư Margaret Hamilton làm việc cho NASA năm 1969
Nữ kỹ sư Margaret Hamilton làm việc cho NASA năm 1969.

Bức ảnh lịch sử hiếm có về vua George VI của Anh năm 1938
Bức ảnh lịch sử hiếm có về vua George VI của Anh năm 1938.

Chân dung công chúa Ai Cập Fawzia Fuad năm 1939
Chân dung công chúa Ai Cập Fawzia Fuad năm 1939.

Những nàng Geisha, Nhật Bản năm 1920
Những nàng Geisha, Nhật Bản năm 1920.

Hai anh em Adolf và Rudolf Dassler
Hai anh em Adolf và Rudolf Dassler – người sáng lập hai thương hiệu nổi tiếng Adidas và Puma.

Theo Dân Việt

Molière là ai?

Molière là nhà viết kịch nổi tiếng nhất thế giới và có lẽ là nghệ sĩ vĩ đại nhất trong lịch sử kịch nghệ Pháp.

Jean-Baptiste Poquelin là tên thật của Molière. Ông sinh ngày 15/1/1622. Không chỉ là một nhà viết kịch, diễn viên hài kịch xuất chúng, Molière còn được nhớ đến là một nhà thơ, người đã sáng tạo ra loại kịch cổ điển với nhiều tác phẩm hài kịch châm biếm kinh điển như L’Avare ou l’École du mensonge (Lão hà tiện) và Le Bourgeois gentilhomme (Trưởng giả học làm sang)…

Nhà hài kinh vĩ đại Molière được Google Doodle vinh danh.
Trong các vở kịch, ông đã pha trộn múa ba lê, âm nhạc và hài kịch thành một thể loại mới để phê bình xã hội, phanh phui thói xấu của xã hội thượng lưu Pháp một cách dí dỏm.
Vào ngày này năm 1673, Molière đã công chiếu vở kịch cuối cùng của mình, Le Malade Imaginaire (Bệnh giả tưởng), châm biếm những “lang băm”. Molière đóng vai chính Argan, một người cha nghiêm khắc, cố thuyết phục con gái mình từ bỏ tình yêu đích thực và kết hôn với con trai của bác sĩ, để tiết kiệm hóa đơn y tế.
Trong một lần diễn lại vở kịch vào ngày 17/2/1973, ông đột nhiên đổ bệnh và qua đời ba tiếng sau đó.
Sửa thói xấu bằng cách gây cười
Sinh ra tại Paris năm 1622 với tên Jean-Baptiste Poquelin, Molière là con trai của một nhà sản xuất đồ nội thất và bọc ghế thành công cho triều đình. Từ chối lời đề nghị của cha về việc đảm nhận công việc buôn bán của gia đình, ông đã lấy nghệ danh Molière và bắt đầu đóng kịch, viết kịch trong những năm 1640.

Nhiều tác phẩm của ông bị cấm vì đã châm biếm mạnh mẽ lợi ích của những người quyền lực. Vở Tartuffe (Đạo đức giả) được trình diễn lần đầu tiên vào năm 1664 và ngay lập tức bị tòa án của vua Louis XIV cấm. 5 năm sau, lệnh cấm được dỡ bỏ và Tartuffe được coi là một trong những kiệt tác của ông.

Tinh thần của Molière vẫn tồn tại đến ngày nay và truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ diễn viên hài. Nhiều người đang tiếp tục công việc của ông, phê phán những thói hư tật xấu của xã hội bằng các tác phẩm châm biếm hài hước.

Như Molière đã viết trong lời nói đầu của Tartuffe, nhiệm vụ của hài kịch là sửa lỗi lầm của con người bằng cách gây cười cho họ.

Theo TTVN

Nghệ thuật không làm gì cả

Minh họa: Artem Kovalev/Unsplash

Cứ mỗi ngày, tôi lại dành ra một thời gian nhất định để không làm gì cả. Không làm gì cả này không có nghĩa là không làm một việc gì, mà là để tâm trí rơi vào trạng thái tĩnh lặng, không muộn phiền nghĩ ngợi. Không suy tư nặng nề. Đơn giản là ngồi yên buông xả. Hoặc dọn phòng, quét nhà, chăm cây,… trong chánh niệm. Điều này cũng giống việc đang tạo ra không gian thở cho tâm hồn.

Cuộc sống hiện đại càng khiến con người phải suy tư nhiều hơn, âu lo nhiều hơn, muộn phiền nhiều hơn. Con người đánh giá cao vai trò của suy nghĩ nhưng lại không hề biết rằng đỉnh cao của trí tuệ không thể đến từ việc suy nghĩ không ngừng, mà biết “ngừng suy nghĩ”, tức biết rơi vào trạng thái định và chánh niệm.

Việc suy nghĩ là bản năng. Mỗi ngày, chúng ta có đến hàng ngàn suy nghĩ, và phần đa là suy nghĩ vô ích lặp đi lặp lại. Phần lớn mọi suy nghĩ ấy chẳng giúp ích gì cho đời sống tinh thần của ta, thậm chí còn khiến ta trở nên điên rồ và muốn nổ tung. Hẳn là ta đã nhiều lần muốn được yên trong chính tâm trí của mình. Đây cũng là lúc ta biết trở về nhà.

Tất nhiên, điều đó không có nghĩa rằng ta hạ thấp vai trò của tư duy, đặc biệt, tư duy đúng đắn là điều kiện bắt buộc trên con đường nhận thức rằng ý nghĩa cuộc sống nằm ở chỗ, ta phải vượt lên khỏi các suy nghĩ và cảm xúc của chính mình. Lúc này, không gian tâm hồn của ta được dọn dẹp, và càng có thêm những khoảng trống để hít thở, từ đó mới có thể chứa đựng thêm điều mới mẻ.

Minh họa: Chris Ensey/Unsplash

Trong bối cảnh cuộc sống ngày càng có nhiều người mắc phải những vấn đề trầm cảm, lo âu…, thậm chí dẫn đến tự sát, sự thảnh thơi của tâm trí, hay nghệ thuật không làm gì cả, cần phải được xem xét và đánh giá cao hơn nữa. Nền giáo dục của chúng ta đã tạo nên một thế hệ có tư duy nhưng lại chưa thể tạo ra một thế hệ biết tư duy có chánh niệm và tỉnh giác. Chánh niệm tỉnh giác có nghĩa là nếp sống thanh tĩnh và an lạc với một tâm tư hoàn toàn tỉnh táo và sáng suốt. Chúng ta đã chứng kiến một thế hệ theo đuổi tư duy đến cuồng điên nhưng lại không biết điểm dừng để thấu triệt những đứt gãy trong tâm hồn đến từ quá trình suy nghĩ điên rồ ấy.

Bạn có thể hình dung, việc suy nghĩ không ngừng và không biết cách để dừng lại này cũng giống như một người công nhân xếp gạch xây nhà. Anh ta cứ thế chất chồng những viên gạch lên nhau cho đến khi biến ngôi nhà thành một khối đặc chẳng thể ở nổi. Suy nghĩ miên man không dứt sẽ giống như ngôi nhà mà giờ đây là khối đặc ấy. Ta sẽ chẳng thể an trú trọn vẹn. Ta chẳng thể hít thở một cách cân bằng nếu sống trong ngôi nhà đặc ấy.

Mỗi ngày, khi làm việc, tôi học cách tư duy có chánh niệm và tỉnh giác. Tức quan sát những nghĩ suy của mình để đưa tư duy ấy về sự đúng đắn. Sau mỗi giờ làm việc, tôi học cách nghỉ ngơi và thư giãn, bằng cách đi dạo trong phòng, ngồi yên hít thở, ngắm nhìn mây trời… Quá trình tư duy sẽ lấy đi năng lượng của ta rất nhiều, vì thế, nghệ thuật không làm gì cả này sẽ giúp ta lắng lại các suy nghĩ, ngơi nghỉ những căng thẳng, và từ đó tạo ra những không gian hít thở cho tâm hồn.

Lão Tử từng nói về vô vi, tức làm mà như không làm gì cả, hay cũng có thể hiểu, làm việc mà cảm giác an nhiên tĩnh tại như rơi vào trạng thái thiền. Đây cũng chính là nghệ thuật không làm gì cả mà ta đang bàn tới. Như công việc viết lách của tôi, mọi thứ diễn ra như dòng chảy tự nhiên. Viết mà như chơi, và chơi ở đây có nghĩa là thật sự tận hưởng, không một chút toan tính nào. Ta thường hay gọi trạng thái này bằng từ dễ hiểu hơn là “phiêu”: Cô ấy phiêu trong cách hành văn của mình, anh ta phiêu trong từng nốt nhạc, người nghệ sĩ ấy phiêu trong từng nét cọ… Và thế, khi ai đó đạt đến trạng thái dòng chảy, ta cảm giác tác phẩm của họ như đang múa nhảy trong ta, làm lay động lòng ta.

Không làm gì nhưng thực sự lại làm được rất nhiều điều ý nghĩa. Những bậc thầy tâm linh như Dalai Lama đã đạt đến trạng thái không làm gì cả. Năng lượng tại tâm của họ rất lớn, vì vậy, có thể chuyển hóa và mang phúc lành đến cho chúng sinh. Ngược lại, với những người đang còn tồn đọng trong tâm nhiều nguồn năng lượng tiêu cực, hành động và việc làm của họ có nguy cơ làm tổn thương đến những người khác.

Mỗi người đều đang đi trên hành trình không làm gì cả, chỉ là giai đoạn của người này khác với người kia. Nhưng, việc nhận thức tầm quan trọng của việc làm mà như không làm này là vô cùng quan trọng để chúng ta sống chánh niệm, tỉnh giác và giàu tình thương hơn mỗi ngày.

Trang Ps / Saigon nhỏ

Chân dung cha đẻ của điện thoại di động

Phát minh của Marty Cooper vào thập niên 1970 đã mở ra thời kỳ điện thoại di động, đã làm điều đó.

Marty Cooper sinh ra ở Chicago, từng là sĩ quan tàu ngầm Hải Quân. Vào thập niên 1970, khi đang là một lãnh đạo cấp cao tại Motorola, ông bắt đầu suy nghĩ về những chiếc điện thoại không phải gắn cố định.

Khi đó, điện thoại “di động” là những thiết bị được gắn trên xe hơi. Chúng hoạt động bằng sóng radio, với kết nối không ổn định.

“Đó là một dịch vụ tệ hại. Bạn chỉ có 20% cơ hội để thực hiện được cuộc gọi”, Cooper nhớ lại mẫu điện thoại dành cho xe hơi vào thời điểm đấy.

Ý TƯỞNG VỀ MẠNG DI ĐỘNG

Vào năm 1972, ông bắt đầu suy nghĩ về một mạng di động với mỗi vùng có một tháp truyền dẫn. Thay vì dùng sóng radio với độ phủ cao nhưng tín hiệu yếu, các công ty viễn thông dần nghĩ tới việc chia những thành phố thành các “tế bào”, là những khu vực nhỏ hơn. Khi bạn di chuyển từ vùng này sang vùng khác, cuộc gọi cũng được chuyển vùng tín hiệu tương ứng.Marty Cooper đã cùng Motorola đã tạo ra một cuộc cách mạng viễn thông. Ảnh: New York Times

Marty Cooper đã cùng Motorola đã tạo ra một cuộc cách mạng viễn thông. Ảnh: New York Times.

Cha de cua dien thoai di dong anh 1

AT&T, đối thủ của Motorola, đã yêu cầu FCC (Ủy ban Truyền thông Liên Bang của Mỹ) cấp phép độc quyền về truyền thông di động để mở rộng kinh doanh điện thoại dành cho xe hơi.

“Họ muốn giành lấy công việc của chúng tôi và làm sai hoàn toàn! Họ muốn người dùng bị phụ thuộc vào những chiếc xe, nơi mà chúng ta chỉ dành khoảng 5% thời gian ở đó mà thôi”, Cooper chia sẻ với phóng viên David Pogue.

Motorola muốn chứng minh rằng mở ra làn sóng cạnh tranh sẽ thúc đẩy nhiều đổi mới hơn. Nhóm của Cooper bắt đầu thiết kế thiết bị nhỏ gọn hơn so với mẫu điện thoại dành cho xe hơi. “Thiết bị đó phải đủ lớn để bỏ vào túi bạn, và vừa vặn với tai và miệng của bạn”, ông giải thích.

“Đây là phiên bản đầu tiên của mẫu điện thoại di động. Nó kích thước bằng một phần mười so với thiết kế ban đầu”, Cooper cho phóng viên xem một mô hình của Motorola.

Cha de cua dien thoai di dong anh 2

Motorola dần hoàn thiện chiếc điện thoại, và nó trở nên lớn hơn nhiều do phải bổ sung pin và tất cả các vi mạch chỉ trong 3 tháng. Cooper đặt tên cho nó là DynaTAC. “Bạn có thể nói chuyện trong 25 phút trước khi điện thoại bị tắt”, ông nhớ lại.

CHIẾC ĐIỆN THOẠI DI ĐỘNG ĐẦU TIÊN RA ĐỜI

Vào ngày 3/4/1973, Cooper đã chứng minh cho các phóng viên khi thực hiện cuộc gọi di động dân dụng đầu tiên trên thế giới. “Tôi đã thực hiện cuộc gọi trên Đại lộ số 6 ở New York, phía trước khách sạn Hilton”, ông xúc động kể.

Vậy ai đã nhận cuộc gọi ấy? Đó là Joel Engel, đối thủ không đội trời chung của Cooper tại AT&T.

“Joel, tôi đang gọi cho anh bằng điện thoại di động, nhưng là điện thoại di động thật sự, diện thoại di động cá nhân, cầm tay”, đó là câu nói đầu tiên của Cooper dành cho đối thủ.

Ở đầu dây kia, Joel không biết phải trả lời sao. Cooper đã thật sự mở ra chương mới cho ngành công nghiệp di động.

Cha de cua dien thoai di dong anh 3

Marty Cooper rời Motorola vào năm 1983. Ông và vợ, bà Arlene Harris đã thành lập một loạt công ty trong ngành viễn thông. Điện thoại di động đã đi được một chặng đường dài, nhưng Cooper cho rằng chúng ta chỉ mới bắt đầu khai thác tiềm năng của nó.

“Chúng ta chỉ mới ở bước khởi đầu”, Cooper chia sẻ.

Ngoài ra, ông cũng cho rằng công dân ở những nước nghèo sẽ được trả lương qua điện thoại di động.

“Điều này sẽ kích thích chủ nghĩa kinh doanh. Cuộc sống người dân sẽ được cải thiện. Mọi người bắt đầu thoát khỏi đói nghèo”, Cooper nhận xét.

Ở tuổi 92, Cooper vẫn thường xuyên tập nặng và đi bộ. Kể về cuốn sách mới ra mắt của mình, ông cho biết Hollywood đã mua bản quyền để dựng thành phim.

Mỹ Minh / CBS New