Cà phê văn nghệ Sài Gòn xưa: Mơ giấc tương phùng

Cách đây 54 năm, giữa năm 1967, từng nhóm sinh viên Văn khoa tụm năm, tụm ba, bàn bạc, hẹn nhau đi xem Đêm văn nghệ thứ Sáu tổ chức tại Quán Văn nằm trong khoảng đất trống sau lưng Đại học Văn khoa Sài Gòn. Buổi biểu diễn của đôi nhạc sĩ – ca sĩ chưa được biết đến nhiều nhưng hứa hẹn có nhiều ca khúc mới lạ, đặc biệt là vào cửa tự do.

Đêm diễn, ban tổ chức hoàn toàn bất ngờ với số lượng khán giả. Các bạn trẻ ngồi kín quán, ngồi tràn ra ngoài, lan tiếp ra sân cỏ, ngồi trên khúc gỗ, bánh xe tải cũ và cuối cùng ngồi bệt xuống đất. Sau buổi đó, giới sinh viên – học sinh không ngớt bàn tán về Trịnh Công Sơn với Ca khúc Da vàng và giọng ca mới Khánh Ly – “nữ hoàng chân đất”.

Từ Khám Lớn Sài Gòn đến trung tâm văn hóa nghệ thuật thể thao

Quán Văn, nơi tổ chức Đêm văn nghệ thứ Sáu nằm trong khu đất tứ giác bao quanh là các con đường: Gia Long (nay là Lý Tự Trọng), Công Lý (Nam Kỳ Khởi Nghĩa), Lê Thánh Tôn và Nguyễn Trung Trực.

Rất lâu trước đó, tại khu đất này, thực dân Pháp đã xây dựng Khám Lớn Sài Gòn (1886 – 1890) làm nơi giam giữ những người Việt yêu nước, chống thực dân cùng những tội phạm nguy hiểm khác. Đến năm 1953, Thủ tướng Nguyễn Văn Tâm của chính quyền Quốc gia Việt Nam đã phóng thích những người yêu nước, các tù nhân khác thì chuyển về Khám Chí Hòa (Hòa Hưng) rồi ký sắc lệnh đập bỏ Khám Lớn Sài Gòn.

Quán Văn và các thành viên sáng lập, năm 1967. Từ trái: Ngô Vương Toại, Hoàng Xuân Giang, Trần Đại Lộc, Hoàng Xuân Sơn. Ảnh: Đỗ Việt Anh


Cuối năm 1956, một phần khu đất này xây dựng làm trụ sở Đại học Văn khoa, vị trí ngay góc Nguyễn Trung Trực – Gia Long và bắt đầu sử dụng từ niên khóa 1957-1958. Năm 1966, chính quyền Sài Gòn cho dựng thêm ba dãy nhà tiền chế (1) xếp thành hình chữ U mặt hướng ra phía đường Gia Long và dùng làm trụ sở của Chương trình Phát triển Sinh hoạt Thanh niên học đường (gọi tắt là CPS). 

CPS là chương trình thuộc Bộ Quốc gia Giáo dục, cơ quan chuyên trách để điều hành và xây dựng các sinh hoạt cho thanh niên, sinh viên – học sinh hướng về phụng sự xã hội. Từ đó, trên khu đất này đã dựng thêm nhiều trụ sở cho các hội đoàn sinh hoạt như: Hội Nhu đạo, Hội Kiếm thuật, Đoàn Văn nghệ Nguồn Sống do Nghiêm Phú Phát (em nhạc sĩ Nghiêm Phú Phi) làm trưởng đoàn và Hội Họa sĩ trẻ Việt Nam.

Nhạc sĩ Vũ Thành An kể: “Giữa năm 1966, tôi và nhà văn Nguyễn Đình Toàn phối hợp với CPS tổ chức đêm nhạc kỷ niệm một năm Chương trình Nhạc chủ đề (chương trình đang phát sóng trên Đài Phát thanh Sài Gòn) ngay trong khuôn viên CPS. Chương trình không bán vé và dành riêng cho khán giả là thanh niên, sinh viên – học sinh. Đêm nhạc chuẩn bị kỹ lưỡng, ban nhạc, sân khấu, âm thanh để đón tiếp năm, sáu trăm khán giả. Các bạn trẻ đến rất sớm, háo hức chờ đợi để được thấy những thần tượng mà họ chỉ được nghe qua sóng radio như Thái Thanh, Mai Hương, Lệ Thu, Tuyết Hằng, Duy Trác…”.

Bút ký của tác giả Hoàng Xuân Sơn, thành viên CPS, ghi lại: “Đầu năm 1967, nhận thấy trụ sở tọa lạc ở một địa điểm khá thơ mộng, mấy anh em nảy ra ý kiến dựng một quán cà phê văn nghệ làm nơi tụ họp thường xuyên cho giới trẻ. Mọi người nồng nhiệt hưởng ứng. Về tên quán, cả nhóm bàn luận sôi nổi, cuối cùng quyết định chọn tên thật vắn tắt nhưng mang đủ ý nghĩa: Quán Văn”.

Nguyên tắc hoạt động của Quán Văn là tự chủ và tự quản. Vốn liếng sơ khởi là những khoản đóng góp tài chánh rất nhỏ của các thành viên Nhóm Sinh viên Văn hóa, dùng mua vật dụng dựng quán, đóng bàn ghế, quầy hàng, mua cà phê, chanh, đường, đá… Mượn tranh của bạn bè bên Hội Họa sĩ trẻ Việt Nam về trang trí thêm. Các anh em luân phiên quản lý, mỗi người chịu trách nhiệm chăm sóc quán một tuần. 

Bạn trẻ đến chơi quán được thưởng thức nhạc chọn lọc của các nhạc sĩ Phạm Duy, Phạm Đình Chương, Cung Tiến…, nhạc tiền chiến, âm nhạc cổ điển, tất cả được phát bằng máy magnétophone với tape nhạc lớn. Thức uống của Quán Văn rất đơn giản: cà phê ngon, nước ngọt hiệu Con Cọp của hãng B.G.I (Pháp), chai xá xị hiệu Con Nai của hãng Phương Toàn, nước cam Bireley’s. Món đặc biệt đắt khách là đá chanh đường pha chút rượu rhum, gọi tắt là “chanh rum”.

Ban đầu vào các tối thứ Bảy, Chủ nhật, Quán Văn thực hiện các buổi văn nghệ “cây nhà lá vườn”, mời bạn bè đến đàn hát. Sau khi thu hút được sự chú ý, Quán Văn chính thức tổ chức Đêm văn nghệ thứ Sáu, hàng tuần mời một tác giả, một ban nhạc mới nổi, đến chơi và giới thiệu với các bạn trẻ. Đây là giai đoạn phát triển mạnh nhất của Quán Văn. Theo ghi chép của ông Đỗ Việt Anh, thành viên tham gia tổ chức Đêm văn nghệ thứ Sáu: “Diễn ra thuận lợi được 4-5 tháng, đến khoảng cuối năm 1967, vào chương trình thứ mười lăm hay mười sáu gì đó đã xảy ra vụ lộn xộn, có tiếng súng nổ, mọi người bỏ chạy tán loạn. Sau sự cố ấy Quán Văn không tổ chức sinh hoạt văn nghệ nữa”. 

Sau đó, đầu năm 1968, chính quyền thông báo về dự án xây dựng Thư viện Quốc gia (2) trên khu đất này. Đại học Văn khoa dời hẳn về trụ sở mới trên đường Đinh Tiên Hoàng (nay là Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM). Các hội đoàn dời đi nơi khác. Quán Văn đóng cửa. 

Tuy chỉ tồn tại hơn một năm nhưng Quán Văn đã để lại dấu ấn sâu đậm trong tâm trí những bạn trẻ yêu nhạc ngày ấy, nói như thi sĩ Trần Dạ Từ: “Âm nhạc đã biến những khoảnh khắc thành vĩnh cửu”. Và cũng do không gian lãng mạn, chất phóng khoáng, bụi bặm của Quán Văn đã khơi nguồn cảm hứng để nhà văn Hoàng Ngọc Tuấn viết nên truyện ngắn Ở một nơi ai cũng quen nhau.

Cà phê văn nghệ Sài Gòn: điểm hẹn của nghệ sĩ trẻ

Cuối thập niên 1960 đầu 1970, Sài Gòn xuất hiện một loạt quán cà phê văn nghệ có phong cách giống Quán Văn, như: Thằng Bờm của nhóm sinh viên Luật khoa nằm ngay ngã tư Nguyễn Thái Học – Phạm Ngũ Lão; Hầm Gió của Nam Lộc trên đường Võ Tánh (Nguyễn Trãi), quận 1; Hội quán Cây Tre của Khánh Ly trên đường Đinh Tiên Hoàng. Tuy nhiên, diện mạo các quán cà phê văn nghệ lúc này khác nhiều so với Quán Văn. Quán mới khang trang, trang trí đẹp, vẫn giữ nét trẻ trung và hoàn toàn khác với vẻ sang trọng của phòng trà Sài Gòn.

Trịnh Công Sơn và Khánh Ly hát tại Quán Văn, năm 1967. Ảnh: TL


Cà phê văn nghệ Sài Gòn hướng tới đối tượng là giới trẻ, sinh viên – học sinh. Các bạn trẻ đã được nghe Trịnh Công Sơn – Khánh Ly hát Phúc âm buồn, nghe Vũ Thành An – Thanh Lan hát Những bài không tên, nghe Từ Công Phụng – Từ Dung hát Mùa xuân trên đỉnh bình yên và đặc biệt nghe đôi song ca đến từ Đà Lạt – miền sương khói, Lê Uyên và Phương hát Uống nước bên bờ suối. Những bài tình ca của những nghệ sĩ còn rất trẻ, chưa quá ba mươi nhưng đã đạt đến độ chín của nghệ thuật.

*

Trước thời COVID-19, có những chiều, sau khi trả sách cho người quản thủ, tôi ghé quán cà phê ngay trong khuôn viên Thư viện Tổng hợp TP.HCM. Ở khoảng không tĩnh lặng giữa lòng Sài Gòn, nhấp vài giọt đắng, tôi mơ màng tưởng tượng hình ảnh chàng nghệ sĩ trẻ mảnh khảnh đeo kính cận, ôm guitare rải nhẹ từng âm hòa điệu với giọng nữ hơi khàn, kêu rêu trong từng lời hát:

Tôi ru em ngủ một sớm mùa đông
Em ra ngoài ruộng đồng hỏi thăm 
cành lúa mới…

(Tôi ru em ngủ – Trịnh Công Sơn)

Hơn nửa thế kỷ qua đi, giờ đây thật khó tìm được không gian văn nghệ như những Quán Văn, Thằng Bờm, Cây Tre, Hầm Gió…điểm hẹn của những nghệ sĩ trẻ, nơi khán giả được gặp tác giả trong không gian ấm cúng. Những quán cà phê ca nhạc Sài Gòn hôm nay thu hút khách bằng những tình khúc vượt thời gian và rất e dè giới thiệu những nhân tố âm nhạc mới. Các tác giả mới chọn cách đưa tác phẩm của mình lên You Tube, nhận được hàng ngàn, hàng triệu lượt view, like từ không gian mạng. Nhưng giữa tác giả và người nghe dường như có khoảng cách, không cùng không gian. 

Như hai thế giới song song vậy… 

Hoàng Phương Anh / Người Đô Thị

Lăng Khải Định, đẹp một cõi vĩnh hằng

Hiếm công trình kiến trúc nào mang nhiều cảm nhận và phản ứng trái chiều, với những tương phản cực đại như Ứng Lăng – lăng mộ vua khải định. Ở góc nhìn mỹ thuật, không thể phủ nhận ứng lăng là một nét độc đáo, khác lạ, tượng trưng cho vẻ đẹp vĩnh hằng mà vua Khải Định tạo dựng cho riêng mình khi đã qua thế giới bên kia.

Trong nhiều nền văn minh, từ cổ đại đến cận đại, rất nhiều vị vua khi lên ngôi, ngoài công việc trị vì, một chuyện hệ trọng khác trong đời họ là dốc công sức, thời gian, vật chất… xây lăng mộ cho mình, với mong muốn khi về cõi vĩnh hằng, cũng sẽ được tận hưởng một đời sống hoàng triều, đế vương như cõi thế. Ứng Lăng được tác thành, cũng không là ngoại lệ.

So với những lăng tẩm các vị vua như Gia Long, Minh Mạng, Tự Đức… Ứng Lăng không bề thế ở diện tích, nhưng chi tiết kiến trúc và trang trí mang phong cách hoàn toàn khác biệt.

Ở phần cảnh quan, Ứng Lăng có vị trí tọa lạc được chủ nhân chọn lựa kỹ lưỡng, tuân theo luật phong thủy nghiêm ngặt, với thế sơn chầu thủy tụ, tả thanh long, hữu bạch hổ. Cho đến nay, không gian kiến trúc ấy vẫn là một điểm nhấn đẹp, kết nối hài hòa với thiên nhiên quanh vùng.

Ứng Lăng với vị trí và vẻ đẹp cảnh quan tổng thể được tác thành theo quy luật phong thủy trong văn hóa Á Đông.


Nhìn từ góc máy cao, có thể thấy rõ bố cục Ứng Lăng với đồ hình kiến trúc mang âm hưởng Á Đông, từ bậc cấp dẫn đến cổng tam quan, sân chầu, Bái Đình, điện Khải Thành… Khi đi vào chi tiết trang trí, lại là sự hòa trộn đa dạng của nhiều nền văn hóa, phong cách kiến trúc, nghệ thuật thủ công, tay nghề truyền thống… từ Âu sang Á mà thành.

Vẻ đẹp nguy nga, tráng lệ ở nội thất cung Thiên Định, nơi hội tụ những chi tiết trang trí là sự hòa trộn Á – Âu.


Nghệ thuật tranh tường, khảm thủy tinh, khảm sành sứ với chi tiết kết nối và cách phối màu đạt đến đỉnh cao trong nghệ thuật trang trí ở lăng Khải Định.


Sử dụng chất liệu hiện đại trong kiến trúc như xi măng, vôi vữa… Ứng Lăng với vẻ ngoài mang gam màu thâm trầm, phảng phất u buồn chốn lăng thiêng, nhưng ở chi tiết trang trí nội thất, đặc biệt trong điện Khải Thành, là không gian tưng bừng của nghệ thuật hội họa tranh tường, nghệ thuật khảm sành sứ, khảm thủy tinh màu, với muôn vàn đồ án trang trí trích từ Tam Giáo, cho đến kim – cổ, Đông – Tây kết hợp, cộng thêm lối phối màu tổng thể… tạo cho công trình vẻ đẹp thực sự ngỡ ngàng đến choáng ngợp ngay cả với giới chuyên môn.

Nét diêm dúa, đa màu sắc, chi tiết sắc xảo, cầu kỳ… ở Ứng Lăng, đều là những biểu hiện rõ nét về phong cách và sở thích của vua Khải Định lúc trị vì. Đưa phong cách ấy vào chi tiết trang trí, hẳn là mong ước khi sang cõi vĩnh hằng, vua sẽ có được một thiên đường như mong ước.

Những nét Tây Âu như cột Doric, cùng hoa văn chữ thọ, quy giáp, hình tượng rồng trong văn hóa Á Đông… hòa nhịp ăn ý, nhờ vào sự sáng tạo và tài nghệ phi thường của thợ thủ công xưa khi thực hiện công trình lăng Khải Định.


Công trình Ứng Lăng khi xây dựng, từng vấp phải nhiều chỉ trích bởi những tốn kém, xa hoa trong tác tạo và cá tính của chủ nhân lúc đương thời. Cho đến nay, đã gần trăm năm tồn tại, phải thực sự nhìn nhận Ứng Lăng là một kiến trúc độc đáo, một vẻ đẹp khác biệt, là sự kết hợp tài tình và đậm dấu ấn sáng tạo giữa các loại hình văn hóa, nghệ thuật, kiến trúc, nghề thủ công… xứng đáng là điểm đến lý tưởng để khám phá, tìm hiểu và chiêm nghiệm tính nghệ thuật khác biệt của Ứng Lăng trong những ngày rong chơi xứ Huế. 

Bài: Lam Phong – Ảnh: Quang Ngọc / Tạp chí Kiến trúc & Đời sống

“Ngộp thở” trước biệt thự trăm tỷ, lộng lẫy như lâu đài của đại gia Thanh Hóa

"Ngộp thở" trước biệt thự trăm tỷ, lộng lẫy như lâu đài của đại gia Thanh Hóa
Ngoại thất hoặc nội thất dát vàng, tọa lạc trên một khu đất vô cùng rộng lớn, căn biệt thự chỉ nhìn qua cũng biết được độ giàu có và chịu chơi của vị đại gia Thanh Hóa.

Lối kiến trúc cổ điển lâu nay vẫn được nhiều đại gia Việt yêu thích. Từ Bắc chí Nam, không khó để bắt gặp những cơ ngơi rộng lớn, xa hoa, thể hiện sự giàu có của gia chủ.

Gần đây, một nhóm thi công công trình biệt thự, lâu đài chia sẻ hình ảnh về căn biệt thự tại Yên Định, Thanh Hóa nhận được nhiều sự quan tâm. Theo hình ảnh đăng tải, công trình này được lấy ý tưởng từ phong cách kiến trúc châu Âu, với phần mái vòm đặc trưng, hay các chi tiết trang trí phào chỉ. Phía trên mái nhà, gia chủ còn đặt bức tượng Nữ thần Tự do tạo điểm nhấn.

Bên trong, phần mái vòm kính vô cùng đẹp mắt. Gia chủ cũng sử dụng những đồ nội thất cầu kỳ, đắt tiền. Tông màu đỏ và vàng làm chủ đạo đã tạo nên sự quý tộc, khiến người xem không khỏi choáng ngợp.

Ngộp thở trước biệt thự trăm tỷ, lộng lẫy như lâu đài của đại gia Thanh Hóa - Ảnh 1.

Biệt thự được cho có chi phí xây dựng lên tới 100 tỷ đồng của đại gia Thanh Hóa.

Ngộp thở trước biệt thự trăm tỷ, lộng lẫy như lâu đài của đại gia Thanh Hóa - Ảnh 2.

Các bức tượng trên mái vòm.

Sau khi hình ảnh được đăng tải kèm mô tả đây là nhà “chú Xuân”, nhiều người nhận ra đây chính là căn biệt thự của một doanh nhân trong lĩnh vực sản xuất vật liệu xây dựng. Căn nhà được xây dựng tại Yên Định, Thanh Hóa, và hoàn thiện cuối năm 2018.

Công trình được xây trên khu đất có diện tích 1.100 m2, phần nhà ở 560 m2, với 5 phòng ngủ, 1 phòng thờ. Lối đi và sân phía trước có thể chứa được 10 ô tô. Khắp khuôn viên của dinh thự đặt rất nhiều tượng các loại. Được biết, gia chủ đã sử dụng đá tự nhiên khai thác ở địa phương để ốp lát bên ngoài, sàn và cầu thang dinh thự.

Bên trong, phòng khách thiết kế rộng đến gần 100m2. Cầu thang trung tâm ở chính giữa đi lên tầng 2 được thiết kế đẹp mắt, khiến nhiều người liên tưởng đến cầu thang trong những lâu đài châu Âu.

Ngộp thở trước biệt thự trăm tỷ, lộng lẫy như lâu đài của đại gia Thanh Hóa - Ảnh 3.

Tông màu đỏ, vàng chủ đạo làm nổi bật phong cách quý tộc.

Ngộp thở trước biệt thự trăm tỷ, lộng lẫy như lâu đài của đại gia Thanh Hóa - Ảnh 4.

Mái vòm được thiết kế đẹp mãn nhãn. (Ảnh: Dương Anh Lai)

Toàn bộ trần nhà không dùng thạch cao mà dùng nhựa picomat để chống lại khí hậu nồm, nóng ẩm và hiện tượng ẩm mốc. Trong nhà, dù có hệ thống điều hòa âm trần, gia chủ vẫn lắp thêm 20 chiếc quạt tường, để không khí thoáng mát.

Ngoài ra, đại gia Thanh Hóa còn đầu tư nhiều vào phần ánh sáng với hệ thống khoảng 1.000 đèn led thông minh được lắp âm vào trần nhà.

Ngộp thở trước biệt thự trăm tỷ, lộng lẫy như lâu đài của đại gia Thanh Hóa - Ảnh 5.

Được biết, toàn bộ nội thất đều được dát vàng từ bàn ăn, bàn khách, tủ tivi, cầu thang, lọ đựng tăm, lọ đựng hoa… Cơ ngơi này có chi phí xây dựng ước tính cả trăm tỷ đồng. (Ảnh: Người đưa tin)

Cũng theo phong cách tân cổ điển, một đại gia ở Hải Dương khiến nhiều người trầm trồ, ngưỡng mộ khi vị này cho thiết kế biệt thự vô cùng đẹp mắt, nhiều chi tiết được dát vàng 24K.

Để đồng bộ với thiết kế của ngôi nhà, tất cả đồ nội thất, đồ trang trí đều được chủ nhà đặt mua từ nước ngoài hoặc thiết kế riêng. Chỉ tính riêng chi phí cho đèn chùm đã hơn 900 triệu, bộ bàn ghế cả tỷ đồng.

Ngộp thở trước biệt thự trăm tỷ, lộng lẫy như lâu đài của đại gia Thanh Hóa - Ảnh 6.

1 góc căn biệt thự của đại gia Hải Dương. (Ảnh: Người đưa tin)

Theo tiết lộ của gia chủ, tổng diện tích của toàn bộ công trình, bao gồm nhà ở, khu vực nhà kho, gara và là 675m2. Trong đó, phần nhà ở là 160m2 với 2,5 tầng.

Cạnh biệt thự, gia chủ đầu tư xây dựng thêm một lâu đài dát vàng và dự kiến hoàn thành vào năm 2023 với chi phí ước tính khoảng 10 triệu USD.

Theo Hoàng Linh / Doanh nghiệp & Tiêp thi

Chất gây ung thư bậc nhất ẩn chứa trong 6 thực phẩm phổ biến: Trong tủ bếp còn sót loại số 1 thì vứt bỏ ngay, 5 thứ còn lại ăn càng ít càng “sống dai”

Chất gây ung thư bậc nhất ẩn chứa trong 6 thực phẩm phổ biến: Trong tủ bếp còn sót loại số 1 thì vứt bỏ ngay, 5 thứ còn lại ăn càng ít càng "sống dai"

Trong cuộc sống hàng ngày, nhiều loại thực phẩm được mọi người cho là “ngon” thực chất lại chứa chất gây ung thư. Trang web nổi tiếng của Mỹ Bulletindailynews đã liệt kê 6 loại thực phẩm có khả năng gây ung thư cao nhất.

Ung thư là căn bệnh hiểm nghèo đáng sợ. Ai cũng hy vọng rằng ung thư có thể tránh xa mình, nhưng mọi người cũng phải hiểu rằng ung thư không phát sinh mà không có lý do. Ngoài vấn đề di truyền, bệnh ung thư còn liên quan nhiều hơn đến các yếu tố bên ngoài.

Dưới đây là các loại chất gây ung thư và nhóm thực phẩm mà mọi người cần thận trọng khi sử dụng:

1. Aflatoxin – Thực phẩm mốc

Chất gây ung thư bậc nhất ẩn chứa trong 6 thực phẩm phổ biến: Trong tủ bếp còn sót loại số 1 thì vứt bỏ ngay, 5 thứ còn lại ăn càng ít càng sống dai - Ảnh 1.

Độc tố aflatoxin là chất ung thư nguy hiểm số 1 và chúng thường có trong các thực phẩm lên men, ngũ cốc bị mốc, thớt, đũa dùng lâu ngày. Ảnh: Zhihu

Aflatoxin (AFT) là một độc tố được tạo ra bởi một số chủng như Aspergillus flavus và Aspergillus parasiticus. Vào năm 1993, aflatoxin đã được Viện Nghiên cứu Ung thư của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phân loại là chất gây ung thư tự nhiên, và nó là một chất có độc tính cao và rất nguy hiểm.

Độc tính của nó mạnh gấp 10 lần so với loại thuốc cực độc kali xyanua, độc hơn nọc độc của rắn hổ mang, và độc hơn 28-33 lần so với các loại thuốc trừ sâu 1605 và 1059 có độc tính cao. Tiêu thụ hơn 1 mg sẽ làm tăng nguy cơ ung thư, và tiêu thụ hơn 20 mg có thể dẫn đến tử vong.

Sau khi thực phẩm hết hạn sử dụng hoặc thậm chí bị mốc, aflatoxin sẽ được sản sinh. Nếu ăn phải chất này có thể gây ung thư gan, đồng thời đẩy nhanh quá trình tổn thương và lão hóa của các cơ quan nội tạng và hệ thần kinh, tăng gánh nặng cho gan và thận. Do đó, không nên ăn thực phẩm đã hết hạn sử dụng hoặc bị mốc.

Chất aflatoxin thường có trong các thực phẩm truyền thống lên men và ngâm chua, những loại ngũ cốc như đậu phộng, ngô, gạo, lúa mì… Bên cạnh đó, aflatoxin cũng thường xuất hiện nhiều ở thớt, đũa dùng lâu ngày.

2. Nitrosamine có trong thuốc lá, thịt xông khói

Hợp chất nitrosamine có thể gây ung thư. Ngay cả thuốc lá điện tử cũng bị ảnh hưởng. Ngoài ra, muối nitrit trong xúc xích, thịt xông khói, lạp sườn có thể phản ứng với acid dạ dày, sinh ra chất nitrosamine.

Cách phòng ngừa: Cho dù bạn hút thuốc lá loại gì đều phải cai thuốc. Ngoài ra nên hạn chế ăn các món ướp muối, xông khói, thay đổi cách chế biến thịt, luộc hoặc nấu sẽ an toàn hơn chiên rán.

3. Ethanol có trong đồ uống có cồn

Chất gây ung thư bậc nhất ẩn chứa trong 6 thực phẩm phổ biến: Trong tủ bếp còn sót loại số 1 thì vứt bỏ ngay, 5 thứ còn lại ăn càng ít càng sống dai - Ảnh 2.

Rượu rất có hại cho sức khỏe cho nên cần hạn chế uống rượu. Ảnh: Zhihu

Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế đã chỉ ra ethanol là một loại chất gây ung thư. Khi ethanol vào cơ thể người, nó sẽ chuyển hóa acetaldehyde qua gan, acetaldehyde sẽ gây đột biến DNA, từ đó sẽ gây ung thư. Uống rượu, bia có thể trực tiếp dẫn đến ung thư miệng, ung thư vòm họng và ung thư thực quản. Hơn nữa, càng uống nhiều rượu và uống trong thời gian dài thì tỷ lệ mắc bệnh ung thư càng cao.

4. Nitrosamine có trong đồ thừa để qua đêm, đồ chua

Nhiều người đã quen với việc cất đồ thừa vào tủ lạnh. Nhưng thức ăn thừa, đặc biệt là những thức ăn có chứa nhiều rau xanh, nếu không được đậy kín kịp thời hoặc để trong tủ lạnh quá 18 giờ, hàm lượng nitrit trong đó sẽ tăng mạnh. Mặc dù bản thân nitrit là chất độc, nhưng nó không phải là chất gây ung thư. Nhưng nitrit sẽ kết hợp với các sản phẩm phân hủy protein trong dạ dày tạo thành chất gây ung thư-nitrosamine, làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày và ung thư ruột.

5. Hydrocacbon đa vòng- Thực phẩm hun khói, chiên, nướng

Chất gây ung thư bậc nhất ẩn chứa trong 6 thực phẩm phổ biến: Trong tủ bếp còn sót loại số 1 thì vứt bỏ ngay, 5 thứ còn lại ăn càng ít càng sống dai - Ảnh 3.

Hạn chế chiên, rán thực phẩm mà thay vào đó nên luộc và hấp để bảo vệ sức khỏe. Ảnh: Zhihu

Chiên, rán là cách chế biến thông thường của nhiều gia đình. Tuy nhiên, trong quá trình chiên, thực phẩm sẽ sản sinh ra chất gây ung thư-hydrocacbon đa vòng. Chất này có thể xâm nhập vào cơ thể con người qua da, đường hô hấp và thực phẩm bị ô nhiễm, gây ra đột biến và khối u, đồng thời gây ung thư dạ dày, ung thư phổi, ung thư da…

Ngoài ra, sau khi chiên một món ăn, sử dụng phần dầu còn lại trong chảo để tiếp tục chiên món ăn tiếp theo, hoặc sử dụng dầu đã chiên để chiên tiếp có thể sinh ra chất gây ung thư.javascript:if(typeof(admSspPageRg)!=’undefined’){admSspPageRg.draw(4132);}else{parent.admSspPageRg.draw(4132);}

6. Asen (thạch tín) có trong gạo lứt

Một cuộc khảo sát về an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng được Hiệp hội nhà tiêu dùng Mỹ tiến hành phát hiện, hàm lượng asen trong gạo lứt đều cao hơn so với gạo trắng. Asen sẽ làm suy giảm chức năng hệ thống hồi phục của cơ thể, nên khi các tế bào bị tổn thương, DNA không thể phục hồi như ban đầu, dễ biến thành ung thư.

Cách phòng ngừa: Trước khi nấu, vo sạch gạo, khi vo, tỷ lệ nước và gạo tối thiểu là 6:1. Ngoài ra, chỉ nên ăn gạo lứt 2 lần/tuần.

Ngoài việc tránh những chất gây ung thư này trong chế độ ăn uống hàng ngày, mọi người cũng đừng quên thực hiện 5 điểm sau để bảo vệ sức khỏe của bản thân:

1. Duy trì cân nặng hợp lý

Chất gây ung thư bậc nhất ẩn chứa trong 6 thực phẩm phổ biến: Trong tủ bếp còn sót loại số 1 thì vứt bỏ ngay, 5 thứ còn lại ăn càng ít càng sống dai - Ảnh 4.

Duy trì cân nặng là biện pháp hữu hiệu để ngăn ngừa ung thư. Ảnh: Zhihu

Trong thập kỷ qua, bằng chứng về ung thư và béo phì ngày càng gia tăng. Cuộc khảo sát cho thấy tình hình kiểm soát béo phì toàn cầu hiện nay không mấy lạc quan. Lượng mỡ trong cơ thể cao sẽ trực tiếp làm tăng nguy cơ mắc 14 loại khối u ác tính như ung thư gan, ung thư dạ dày, ung thư thận…

Hơn nữa, nguy cơ mắc một số loại khối u sẽ tăng lên khi lượng mỡ trong cơ thể tăng lên. Nói cách khác, từ góc độ phòng chống ung thư, trọng lượng cơ thể và tỷ lệ mỡ trong cơ thể cần được kiểm soát trong phạm vi tiêu chuẩn.

Để đo xem bạn có béo phì hay không, bạn có thể sử dụng chỉ số khối cơ thể (BMI) để tính toán, BMI = cân nặng (kg) ÷ chiều cao (m) ² . Theo tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới, giá trị bình thường của BMI là 18,5-23,9, 24-27,9 là thừa cân, hơn 28 là béo phì.

2. Tích cực tập thể dục

Theo phân tích dữ liệu của Trung tâm Ung thư Hoa Kỳ, tập thể dục có thể làm giảm nguy cơ mắc 13 loại khối u ác tính, trong đó nguy cơ ung thư thực quản cao nhất là giảm 43%! Và tập thể dục tích cực cũng có lợi để duy trì cân nặng hợp lý. Nếu bạn thực sự không có thời gian để tập thể dục, thì hãy dành chút thời gian để đi bộ nhiều hơn.

3. Cải thiện thói quen ăn uống

Tránh ăn các loại thực phẩm gây ung thư nêu trên. Bên cạnh đó, mọi người nên bổ sung các loại rau lá xanh, đậu bắp, cà tím, trái cây và các loại đậu trong bữa ăn hằng ngày của mình. Những thực phẩm này rất giàu chất xơ, có tác dụng ức chế sự sinh sôi của tế bào ung thư đường ruột và ngăn ngừa đột biến tế bào thông qua chống oxy hóa. Đồng thời, có thể bổ sung carotene, vitamin C, vitamin E và các chất dinh dưỡng khác.

4. Kiểm soát lượng thịt

Chất gây ung thư bậc nhất ẩn chứa trong 6 thực phẩm phổ biến: Trong tủ bếp còn sót loại số 1 thì vứt bỏ ngay, 5 thứ còn lại ăn càng ít càng sống dai - Ảnh 5.

Tuy thịt đỏ có lợi cho sức khỏe nhưng chúng ta cần phải sử dụng đúng liều lượng và chế độ ăn hợp lý thì mới duy trì cơ thể khỏe mạnh. Ảnh: Zhihu

Viện dinh dưỡng khuyến cáo rằng lượng thịt đỏ hàng tuần như thịt lợn, thịt cừu, thịt bò… nên được kiểm soát trong vòng 500g/người. Vì thịt đỏ rất giàu sắt nên gây kích thích sự hình thành các hợp chất nitroso và thúc đẩy ung thư đại trực tràng. Đồng thời, nếu các loại thịt đỏ giàu protein và nhiều chất béo này được nấu ở nhiệt độ cao như chiên, quay, các chất gây ung thư như hydrocacbon đa vòng cũng sẽ được sản sinh trong quá trình nấu nướng.

5. Uống nhiều nước

Uống nhiều nước sẽ giúp đẩy nhanh quá trình trao đổi chất và giúp cơ thể đào thải chất độc ra ngoài. Vì vậy, người lớn nên uống 1500-1700 ml (khoảng 7-8 ly) nước mỗi ngày, và những người đang giảm cân nên tăng lượng nước uống một cách hợp lý. Nếu thực sự không thích uống nước trắng, bạn cũng có thể uống một ít trà. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng trà có thể có tác dụng phòng ngừa nhất định đối với một số khối u ác tính như ung thư gan và ung thư bàng quang.

Theo Zhihu / Mai Ngọc / Theo Trí thức tre

Taliban là ai?

Taliban trước đây cai trị Afghanistan từ năm 1996 đến năm 2001 và áp đặt một hình thức nghiêm khắc của luật Hồi giáo lên nước này. Sau đây là một số sự kiện chính về đức tin và lịch sử của tổ chức này.

Taliban được thành lập như thế nào?

Taliban là một trong những thành phần chiến đấu trong cuộc nội chiến Afghanistan trong những năm 1990 sau khi Liên bang Xô Viết rút lui. Tổ chức này nổi lên vào năm 1994 chung quanh thành thố Kandahar, miền nam Afghanistan. Người sáng lập tổ chức là Mullah Mohammad Omar, một giáo sĩ địa phương trong thành phố, lãnh đạo các phần tử chủ chiến cho đến khi ông từ trần vào năm 2013.

Liên hệ với Hoa Kỳ

Lúc đầu Taliban tuyển mộ các thành viên từ các cựu chiến binh kháng chiến Afghanistan, thường được gọi là mujahedeen, được Mỹ yểm trợ trong cuộc chiến chống các lực lượng Xô Viết trong những năm 1980.

Làm thế nào Taliban nắm được quyền hành?

Tiếp theo việc Liên bang Xô Viết rút khỏi Afghanistan vào năm 1989 và kéo theo sự sụp đổ của chính phủ Afghanistan, nước này lâm vào cảnh nội chiến. Taliban tạo được sự ủng hộ với những lời hứa khôi phục trật tự và công lý. Vào năm 1994, Taliban kiểm soát được thành phố Kandahar với ít kháng cự, và đầu năm 1996, phe này chiếm được thủ đô Kabul.

Taliban tin vào gì?

Taliban cai trị theo cách giải thích khắc nghiệt luật Hồi giáo Shariah. Xử tử và đánh đòn tại nơi công cộng là phổ biến, và phụ nữ hầu như bị cấm làm việc hay học hành và bị buộc phải mang burqa, một loại trang phục che kín toàn thân, tại nơi công cộng. Taliban cấm phim ảnh và sách báo nước ngoài và hủy hoại những cổ vật văn hóa của các truyền thống khác, bao gồm một tượng Phật khổng lồ có từ 1.500 năm nay tại thung lũng Bamiyan ở miền trung.

Sự liên hệ của Taliban với al-Qaida như thế nào?

Taliban cung cấp nơi trú ẩn cho tổ chức chủ chiến al-Qaida, lúc bấy giờ do Osama bin Laden lãnh đạo. Al-Qaida lập các trại huấn luyện tại Afghanistan, dùng để chuẩn bị cho các cuộc tấn công khủng bố trên toàn thế giới, kể cả cuộc tấn công ngày 11/9/2001 vào nước Mỹ.

Làm thế nào Taliban mất quyền hành?

Chưa đầy một tháng sau những cuộc tấn công ngày 11/9, Hoa Kỳ và những đồng minh đưa quân vào Afghanistan. Vào đầu tháng 12, chính phủ Taliban sụp đổ, và Hoa Kỳ làm việc với người Afghanistan để thành lập một chính phủ dân chủ.

Chuyện gì xảy ra kế tiếp?

Sau khi thất bại, các lãnh đạo Taliban chạy về các căn cứ địa vững chắc của họ tại miền nam và đông Afghanistan hay vượt biên giới sang Pakistan. Tổ chức chủ chiến này sau đó lãnh đạo cuộc nổi dậy chống chính phủ Afghanistan mới được Mỹ ủng hộ, dùng cách đánh bom tự chế và những cuộc tấn công tự sát.
Năm ngoái, chính phủ Mỹ thương thuyết về một thỏa thuận với Taliban sau hơn hai thập niên dính líu quân sự tại Afghanistan. Thỏa thuận đặt ra một thời biểu cho việc rút quân Mỹ ra khỏi nước này để đổi lấy việc Taliban chấm dứt tấn công vào người Mỹ và thương thuyết với chính phủ Afghanistan. Tuy nhiên nhiều tháng thương thuyết giữa Taliban và chính phủ Afghanistan không đạt được thỏa thuận hòa bình nào

Quốc gia nào đã công nhận Taliban?

Chỉ có một ít quốc gia công nhận chính phủ Taliban khi chính phủ này cai trị Afghanistan từ năm 1996 đến 2001, trong đó có Pakistan, Các tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất và Ả rập Xê-Út, Hiện không rõ liệu hầu hết các nước có công nhận tân chính phủ Taliban hay không; tuy nhiên Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken tháng trước nói là Afghanistan sẽ trở thành một quốc gia bị loại khỏi cộng đồng quốc tế nếu Taliban nắm quyền bằng vũ lực và tàn bạo.

Theo VOA new