Khám phá đáy biển Hòn Mun

KHÁNH HÒA

Nhiếp ảnh gia Phạm Huy Trung ghi lại vẻ đẹp sự sống của rạn san hô và các sinh vật dưới vùng biển Hòn Mun, Nha Trang.

Bộ ảnh dưới đáy Hòn Mun này là thành quả của nhiếp ảnh gia quê TP HCM, Phạm Huy Trung (1979) chụp trong các lần lặn biển năm 2020 – 2021 tại vùng biển Hòn Mun thuộc khu bảo tồn biển Hòn Mun, vịnh Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa.

Khu bảo tồn biển Hòn Mun được thành lập năm 2001, có diện tích khoảng 160 km2, bao gồm khoảng 38 km2 mặt đất và khoảng 122 km2 vùng nước xung quanh 9 đảo: Hòn Tre, Hòn Miễu, Hòn Tằm, Hòn Một, Hòn Mun, Hòn Cau, Hòn Vung, Hòn Rơm và Hòn Ngọc.

Ngoài việc tham quan đảo Hòn Mun, nhiều du khách đến Hòn Mun để trải nghiệm dịch vụ lặn biển, đi tàu đáy kính, nhảy dù… Du khách tới đây tham quan được yêu cầu không mang nước uống đóng chai nhựa, túi nilon và rác thải nhựa dùng một lần để bảo vệ hệ sinh thái biển.

Sắc màu rạn san hô dưới đáy biển Hòn Mun. Khu bảo tồn biển này đa dạng hệ sinh thái, từ san hô, thảm cỏ biển, cho tới rừng ngập mặn, vùng đáy mềm hoặc vách đá, trong đó san hô cứng được ghi nhận tập trung nhiều ở Hòn Mun.

Theo các tài liệu được công bố, rạn san hô Hòn Mun có tầm quan trọng mang tính quốc tế và đa dạng sinh học cao nhất Việt Nam, với khoảng 1.500 loài sinh vật, gồm 350 loài san hô trong số 2.000 loài san hô và sinh vật biển trên toàn thế giới.

Ngoài san hô, sự sống vùng biển Hòn Mun có hơn 250 loài cá rạn, 112 loài thân mềm, 122 loài giáp xác, 27 loài da gai, 69 loài rong và cỏ biển, trong đó có loài cua ẩn sĩ mượn vỏ ốc để làm nơi cư ngụ.

Anh Trung cho biết để chụp được sự sống dưới biển anh phải học khóa lặn căn bản 18 m trong 3 ngày ở một trung tâm lặn biển chuyên nghiệp Travel&Diving tại Nha Trang thuộc PADI – Hiệp hội Lặn biển quốc tế.

Theo PADI, nhằm tránh những rủi ro và các ảnh hưởng bất lợi đến rạn san hô Hòn Mun, du khách lặn buộc phải có chứng chỉ và trong quá trình lặn luôn có chuyên gia của PADI giám sát, theo dõi từ trên bờ xuống dưới nước.

Mùa lặn biển thích hợp tại Hòn Mun từ tháng 3 đến 7 hàng nằm năm do điều kiện thuận lợi là biển ít sóng. Nằm cách cảng Cầu Đá khoảng 10 km, rạn san hô Hòn Mun đã trở thành điểm lặn có sức thu hút của Việt Nam và quốc tế, đặc biệt là loại hình lặn bình khí (scuba diving).

“Chỉ cần lặn tại độ sâu đến 10 m là chiêm ngưỡng được cảnh quan tuyệt vời của chốn thủy cung Hòn Mun, từ các rạn san hô cho tới các sinh vật biển muôn hình muôn vẻ”, anh Trung nói.

Các loài cá sống ở vùng rạn san hô thường có màu sắc sặc sỡ đến độ mê hoặc, nhưng cũng có một số loài phát triển gai để tự vệ và thách thức kẻ thù, như loài cá sư tử (hình). Những vây ngực lớn của loài cá này giống như những chiếc cánh trên lưng, chìa ra các gai độc và dài, chậm rãi bơi gần đến con mồi đang ngẩn ngơ và dùng gai đâm vào chúng.

Trong quá trình lặn, nếu tinh mắt thì bắt gặp được những sinh vật có hình dạng kỳ diệu, chẳng hạn như loài sâu biển có bề ngoài giống cây thông Noel này.

Anh Trung chia sẻ, để có một bức ảnh chụp dưới biển đẹp, chân thực cần kỹ năng lặn, máy ảnh tốt, bộ thiết bị chống nước, ống kính chuyên dụng chụp toàn cảnh hoặc macro và đèn chiếu sáng chuyên dụng do ánh sáng dưới biển yếu khi lặn xuống sâu.

Ngoài ra, nhiếp ảnh gia còn chú ý: “Chụp cảnh vật dưới biển không dễ, người lặn phải cân bằng dưới nước tốt mới điều chỉnh cơ thể và canh được góc chụp đẹp”.

Một dạng sinh vật biển độc đáo có phần đuôi tỏa tròn màu xanh. Nó được tạo ra bằng chiếc ống bằng da bao quanh thân mình và giương chiếc đuôi đó trong dòng nước để lọc lấy thức ăn là các sinh vật trôi nổi trong nước

Một loài hải quỳ sống bám vào nền đá rạn. Hải quỳ thuộc ngành ruột khoang, giương rất nhiều xúc tu để bắt các loài cá và giáp xác nhỏ. Trên các xúc tu tiết ra chất độc để giết con mồi.

Dạng sống cộng sinh, hai bên cùng có lợi như trường hợp của loài cá hề tránh được động vật săn mồi khi sống giữa các xúc tu của hải quỳ. Trên cơ thể của cá hề được phủ một lớp niêm dịch bảo vệ, do đó nó không bị ảnh hưởng bởi nọc độc của hải quỳ, ngược lại hải quỳ lại nhận được phần thức ăn thừa bỏ lại từ cá hề.

Lặn “biển bạc” Hòn Mun bạn còn bắt gặp cảnh cộng sinh tương tự của loài tôm trong suốt và hải quỳ. Con tôm ẩn mình an toàn khi ngụy trang cơ thể giữa cụm hải quỳ có màu trắng sữa, bù lại hải quỳ có thể hưởng lợi từ thức ăn rơi vãi của tôm.

Tôm nhỏ và san hô bong bóng (bubble coral) có hình dạng như quả trứng.

“Khi bơi ngang qua khóm san hô bong bóng này, quan sát kỹ thì thấy chú tôm bé nhỏ và khá nhát, đang ẩn mình bên trong. Một chút kiên nhẫn chờ đợi, con tôm thân thiện và bò ra để tôi lấy nét”, anh Trung nói.

Nhiếp ảnh gia chia sẻ khi lặn biển Hòn Mun ở độ sâu 8-12 m, ngoài các sinh vật trên thì còn thấy nhiều cảnh kỳ thú và đa dạng khác, như cá mú nặng 7-8 kg, cá chình dài 3-4 m hay những đàn cá cơm khổng lồ lượn qua người.

Nhiếp ảnh gia Phạm Huy Trung vốn có tiếng với ảnh phong cảnh chụp từ trên cao. Trước đó anh từng đạt nhiều thành tích về nhiếp ảnh cả trong nước và quốc tế như giải nhất ảnh chụp trên cao tại cuộc thi Skypixel 2017, giải nhất mục ảnh quốc gia Việt Nam tại cuộc thi ảnh Sony năm 2018, gần đây là giải nhất mục ảnh trên cao tại cuộc thi 35AWARDS 2020.

Năm 2020, anh Trung bắt đầu chinh phục thể loại ảnh khó hơn là chụp dưới biển kết hợp các chuyến khám phá biển Hòn Mun (Khánh Hòa), Hòn Yến (Phú Yên), Côn Đảo (Bà Rịa – Vũng Tàu).

Huỳnh Phương

Ảnh: Phạm Huy Trung

Những người Do Thái giỏi “lội ngược dòng” tặng những ai muốn kiếm nhiều tiền 4 câu nói, khuyên nên đọc hiểu ít nhất 2 câu

Những người Do Thái giỏi "lội ngược dòng" tặng những ai muốn kiếm nhiều tiền 4 câu nói, khuyên nên đọc hiểu ít nhất 2 câu
Để viết bài viết này, tôi đã đọc đi đọc lại cuốn “Talmud” vài lần và muốn tặng cho “người nghèo” 4 câu nói có ích trong đó, tôi khuyên bạn nên hiểu ít nhất 2 câu. Có thể hiện tại bạn chưa giàu lắm, nhưng hãy tin vào chính mình, nhất định bạn sẽ sống giàu có hơn trong tương lai!

Người nghèo làm thế nào để “lội ngược dòng” thành công? Hàng ngàn người có hàng cách khác nhau, những cách đơn giản nhất thì lại thường bị bỏ qua, đó chính là “tham chiếu”. Thế nào là “tham chiếu”, đó là tìm ra những người lội ngược dòng thành công, hấp thu trí tuệ và kinh nghiệm của họ, và chúng ta cũng có thể phản công với sắc xuất thành công cao như họ.

Một trong những tộc người được xem là những người giỏi lội ngược dòng nhất thời đại chính là tộc người Do Thái.

Như chúng ta đã biết, người Do Thái đã từng bị tẩy chay, bị ức hiếp trong một thời gian dài, nhưng ngay cả trong điều kiện đó, họ vẫn trưởng thành với tốc độ cực kỳ nhanh chóng, đồng thời đạt được những thành tựu đáng kinh ngạc.

Dân số của họ chỉ chiếm 0,3% dân số thế giới, nhưng họ lại chiếm tới 50% số công ty giàu có nhất thế giới. Trong số 40 người đứng đầu danh sách của Forbes, 18 người là người Do Thái. Ngoài ra, có rất nhiều người Do Thái đã có nhiều đóng góp cho mọi tầng lớp xã hội, chẳng hạn như Einstein, Picasso…

Thứ họ dựa vào cũng là sự “tham chiếu”, sự tham chiếu đó của họ chính là cuốn “Kinh thánh làm giàu” – “Talmud”. Để viết bài viết này, tôi đã đọc đi đọc lại cuốn “Talmud” vài lần và muốn tặng cho “người nghèo” 4 câu nói có ích trong đó, tôi khuyên bạn nên hiểu ít nhất 2 câu. Có thể hiện tại bạn chưa giàu lắm, nhưng hãy tin vào chính mình, nhất định bạn sẽ sống giàu có hơn trong tương lai!

01

Đừng nghĩ tới việc ngay tức khắc đã tạo ra được biển lớn, bạn bắt buộc phải bắt đầu từ những con sông nhỏ

Bạn hiểu sao về câu nói này? Câu nói này có thể nói là đánh trúng tim đen của rất nhiều người trong xã hội hiện đại ngày nay.

Chính vì chúng ta chỉ là những người quá bình thường, quá muốn trở nên giàu có, trở nên thành công, mà chúng ta ôm trong mình cái mộng “phất lên chỉ sau một đêm”, muốn tốc độ trở nên giàu có càng nhanh càng tốt. Trên thực tế, đây là một thứ ý thức vô cùng tai hại.

Muốn thành công nhanh chóng, điều này sẽ kích hoạt tâm lý vội vã, bốc đồng bên trong, đặc biệt là trong chuyện tiền bạc, mang trong mình tư duy này lâu rồi, dần dần bạn sẽ mất đi tính nhẫn nại, trở nên bốc đồng hơn, chuyện gì cũng không muốn làm, chỉ muốn ngồi “há miệng chờ sung”, rồi rơi vào một vòng luẩn quẩn không thể thoát ra.

Ai cũng biết bản chất của kiếm tiền là cần có năng lực xứng với số tiền mình sở hữu, khi một người năng lực có hạn, lại chẳng muốn làm gì, tự nhiên cả đời sẽ không thể giàu có.

Vì vậy câu nói này của người Do Thái thực chất là một sự can thiệp từ thế giới bên ngoài, mong làm nguôi ngoai những kẻ bốc đồng, ảo tưởng, khuyên họ nên chăm chỉ, làm giàu từ từ.

Nếu bạn đang mắc kẹt trong trạng thái này, sau khi đọc câu này của người Do Thái, tôi khuyên bạn nên lập tức từ bỏ sự bốc đồng này đi, tiếp thu trí tuệ của người Do Thái, và hình thành thói quen mới, hình thành cho mình sự điềm tĩnh và nỗ lực một cách nghiêm túc.

Những người Do Thái giỏi lội ngược dòng tặng những ai muốn kiếm nhiều tiền 4 câu nói, khuyên nên đọc hiểu ít nhất 2 câu - Ảnh 1.

02

Phụ nữ dễ móc hầu bao ra hơn nam giới

Câu nói này có 2 tầng nghĩa.

Tầng thứ nhất, đó là nếu bạn muốn làm ăn, kinh doanh, hãy hướng đối tượng của mình vào phái nữ.

Các nghiên cứu tâm lý học cho thấy rằng, phần lớn phụ nữ thường cảm tính hơn trong việc đưa ra quyết định, họ sẽ dễ chi tiền ra cho mua sắm hơn đàn ông.

Tầng nghĩa thứ hai, đó là phải biết cách định vị khách hàng thật thông minh.

Vì sao lại nói như vậy?

Giả sử bạn là một nhân viên bán hàng, bạn chia đều thời gian của mình cho tất cả khách hàng, theo bạn làm như vậy là công bằng, nhưng rất có khả năng có một khách hàng lớn tiềm năng nào đó vì bạn dành ít thời gian cho họ mà bạn bỏ lỡ mất, vậy thì chẳng phải là sẽ rất thiệt thòi ư?

Vì vậy, phải biết định vị khách hàng tiềm năng, bạn làm trong lĩnh vực này, bạn thấy khách hàng là nữ giới có khả năng mua hàng cao hơn, hãy tập trung vào nữ giới nhiều hơn, nhưng nếu ở lĩnh vực khác, chẳng hạn như công nghệ, khách hàng nam giới ở mảng này nhiều hơn, vậy thì lại phải chuyển mục tiêu tập trung vào khách hàng nam, biết đâu là đầu ra tiềm năng của mình, biết bên nào nặng bên nào nhẹ, bạn sẽ kiếm được nhiều tiền hơn.

Những người Do Thái giỏi lội ngược dòng tặng những ai muốn kiếm nhiều tiền 4 câu nói, khuyên nên đọc hiểu ít nhất 2 câu - Ảnh 2.

03

1 xu cũng không được bỏ qua, phải biết phát huy 100% tác dụng của 1 xu

Đứng từ góc độ tiền tệ, 1 xu cũng phải biết cách mà sử dụng sao cho tối ưu nhất.

Chẳng hạn bình thường, nếu có thể ngồi xe buýt thì đừng gọi taxi, mỗi lần trông có vẻ như chỉ tiết kiệm được 10 ngàn, nhưng 1 năm bạn sẽ tiết kiệm được 3.650.000. Có phải bạn vẫn thấy cũng chẳng được là bao không? 3.650.000 quả thực cũng không gọi là nhiều, nhưng một cơ hội nào đó trong cuộc đời bạn nói không chừng lại dựa vào 3 triệu bạc này thì sao? Ở đây tôi muốn nói, nếu bạn biết cách tiêu tiền một cách tối ưu nhất, theo thời gian, thứ bạn tiết kiệm được không chỉ là tiền, mà nhiều khi nó còn là cơ hội, mà cơ hội nhiều rồi, tiền cũng sẽ theo đó mà nhiều lên.

Vì vậy, hi vọng bạn đừng phung phí, hãy tiêu mỗi một đồng tiền mình làm ra sao cho đáng, cho có ý nghĩa, cho tạo ra được giá trị.

Tất nhiên, quy tắc này không chỉ áp dụng với tiền bạc, mà nó còn áp dụng với rất nhiều phương diện khác trong cuộc sống, chẳng hạn như thời gian, bạn tận dụng mỗi giây mỗi phút thật có ích, bạn sẽ càng có nhiều thời gian hơn cho mình, làm được nhiều việc có ích hơn.

Những người Do Thái giỏi lội ngược dòng tặng những ai muốn kiếm nhiều tiền 4 câu nói, khuyên nên đọc hiểu ít nhất 2 câu - Ảnh 3.

04

Người chỉ biết dựa vào sức mình, sẽ không bao giờ bằng được người biết mượn sức người khác

Sai lầm của rất nhiều người hiện đại ngày nay chính là: dựa vào bản thân.

Trước tiên, dựa vào chính mình là không sai, ai cũng cần nuôi dưỡng cho mình một sự độc lập, tự lực, tự cường, nhưng có những chuyện, chỉ dựa vào bản thân là không thể nên được việc lớn, kiếm tiền, làm giàu là một trong số đó. Thời gian của một người là có hạn, một ngày chỉ có 24h, nếu bạn cứ một mình chạy, sớm muộn gì cũng sẽ bị thời đại bỏ lại phía sau.

Nhưng nếu bạn biết dựa vào người khác, biết hợp tác với người khác, giả sử là 2 người, vậy thì thời gian một ngày của nhóm các bạn sẽ là 48h. Bất kể có những thay đổi phức tạp nào xảy ra ở nơi làm việc, kinh doanh hay thời đại, 48 giờ luôn hơn 24 giờ, đây chính là sức mạnh của làm việc nhóm.

Vì vậy, nếu bạn vẫn đang dựa vào bản thân một cách ngốc nghếch, thay đổi vẫn còn kịp, bắt đầu từ bây giờ, hãy cố gắng giải quyết mọi chuyện bằng cách làm việc nhóm.

Theo A Pang / Doanh nghiệp & Tiếp thị

Tại sao xã hội Việt Nam ngày càng “tào lao xịt bụp”?

CAO HUY THỌ

Có ai thông thái giải đáp giùm được không?…

1- Tại sao một người phụ nữ với cách ăn nói mà bất cứ những ai có học hành tử tế đều không thể nói như thế, nhưng lại thu hút hàng triệu người theo dõi? Trong khi đó, những tờ báo chính thống với bộ máy hàng trăm con người, cày như trâu nhưng có nằm mơ cũng không bằng một góc bà ấy! Có người giải thích rằng vì bà ấy đã bóc mẽ được các ngôi sao showbiz.

Nhưng thế thì hỏi tiếp: Sao một danh hề lại hô một phát có 14 tỷ đồng làm từ thiện, trong khi bộ máy các cơ quan báo chí chính thống, bộ máy Mặt trận Tổ quốc kêu khản cổ không ra?

2- Tại sao một chàng trai trẻ như Khá Bảnh khi đi về Yên Bái đã có cả ngàn học sinh đeo đi đón, lên mạng buông ra vài lời thì có cả triệu view?

3- Tại sao một đội bóng như Hoàng Anh Gia Lai tuy xét về trình độ còn xa lắc xa lơ với đỉnh thế giới, nhưng trang YouTube của đội này thì sánh vai với những Real Madrid, Barcelona, Bayern Munich, M.U. trong top 5 thế giới về lượng người theo dõi? Tại sao những đội bóng Hà Lan, Bỉ bình thường chỉ có 10-20 ngàn người theo dõi trang web của họ bỗng dưng tăng vọt đến con số triệu khi thuê các cầu thủ Việt Nam sang ngồi ghế… dự bị? Nhưng rồi con số triệu ấy chả mang lại lợi ích gì mà chỉ thuần là sự phiền toái, nên họ đều tiễn các cầu thủ Việt Nam về nước cho đỡ nhức đầu với những làn sóng tấn công từ “Fan ViNa”, khi cầu thủ con cưng không được ra sân!

Ở Hoàng Anh Gia Lai cầu thủ gọi Bầu Đức bằng chú, bác xưng con" - Giáo dục  Việt Nam
Đội bóng Hoàng anh Gia Lai

4- Tại sao một cô gái Việt Nam đi dự thi Hoa hậu Hoàn vũ chỉ xếp hạng 21 nhưng xét về bình chọn trên mạng thì dẫn đầu?

Có vô vàn câu hỏi như thế đã được đặt ra về những hiện tượng bất thường trong xã hội Việt Nam. Và cũng đã có vô vàn câu trả lời. Đại loại: rằng dân trí Việt Nam thấp (cái này nhạy cảm lắm, nên ai đưa ra đều nhận gạch đá đủ xây biệt thự); rằng dân ta rảnh rỗi, thất nghiệp nhiều. Thậm chí, nặng nề hơn, rằng người Việt Nam đang khủng hoảng niềm tin. Những người lẽ ra nói đáng phải được tin thì hỡi ôi, chả đáng tin chút nào; vậy nên nhiều người hoang mang, đi tìm những cái gì tuy bỗ bã, nhưng lại có vẻ thật…

Với cá nhân mình, tôi thử lý giải thế này: Ở nước mình không có sự rạch ròi. Ví dụ trong lĩnh vực báo chí, ở các nước tiên tiến, đâu là lá cải, đâu là báo tử tế đều rõ ràng lắm. Con người, dù trí thức hay không trí thức, đều có máu tò mò, ưa chuyện giật gân, và đặc biệt là hậu trường ngôi sao. Mấy thứ ấy, báo lá cải đáp ứng đủ. Có điều, người ta đọc xong là vứt sọt rác, không hề đọng lại điều gì trong đầu. Mấy tờ lá cải, mấy ông danh hề cứ lo chuyện mua vui cho thiên hạ, xong đút tiền vào túi mà đi hưởng thụ. Còn ở ta, lá cải, danh hề gì cũng vỗ ngực nói chuyện đạo đức; còn những nhà đạo đức (đương nhiên nói chuyện đạo đức “hay như sách”) thì trong thực tế thối hoăng! Và rồi, giờ đây thì tới báo tử tế cũng chạy theo lá cải để kiếm view… Tất cả đều đảo lộn. Ông cũng như thằng-Thằng cũng như ông!

Tuy nhiên, tất cả mọi sự giải thích đều chưa thật thuyết phục, vì chỉ là góc nhìn hạn hẹp của một người, hay một nhóm người. Trong khi đó, những nghiên cứu khoa học, nhằm đưa ra các bằng chứng thuyết phục để chứng minh cho một góc nhìn thì hoàn toàn không có.

Dân mạng xôn xao với hình ảnh mới của Khá Bảnh
Khá Bảnh

Còn nhớ hồi nhân vật Khá Bảnh đình đám trên mạng, tôi đề xuất báo nhà (*) làm một chuyên đề ra tấm ra món. Cụ thể, phải gặp Khá Bảnh để giải mã con người này; phải gặp các em học sinh ở Yên Bái để hỏi, tìm hiểu xem các em tìm thấy điều gì hấp dẫn ở anh chàng này; phải phối hợp với các nhóm điều tra xã hội học… vân vân và vân vân… Bởi đừng nghĩ đơn giản rằng đó là một tên giang hồ vặt, có gì mà lớn chuyện. Ồ, không lớn chuyện sao được, khi thủ lĩnh thanh niên đi đâu chả có bạn trẻ nào tự động đi đón, còn Khá Bảnh cứ như người hùng. Tôi từng hỏi một cậu học sinh lớp 9 ở Sài Gòn nghĩ gì về Khá Bảnh? Cậu nhỏ đáp: Anh ấy hay mà. Anh ấy đâu phải là người hư hỏng. Mọi người xem clip anh ấy dạy đàn em chưa? Đi xe máy vào làng không được nẹt pô nhé, gặp người lớn phải thưa gởi nhé… Và kèm theo mỗi lời dạy là một roi phết vào mông.

Ồ, vậy Khá Bảnh dạy đàn em giang hồ vặt rất chuẩn mà. Vì vậy, túm Khá Bảnh cho vào tù vì một cái tội chứa hàng cấm không thuyết phục được đám trẻ là fan của cậu ta. Và chưa kể, không có Khá Bảnh này thì có Khá Bảnh khác mọc lên mấy hồi.

***

Thế thì phải làm sao để trả lời hàng loạt các câu hỏi nêu ra? Đó là việc của các nhà khoa học chuyên nghiên cứu về xã hội vậy. Tôi vẫn nhớ như in các nhà nghiên cứu xã hội ở Hàn Quốc một thời tranh luận với nhau dữ dội trước tình trạng giới trẻ nước này nhuộm đầu vàng như Tây phương. Người ta sợ giới trẻ “Ù-pa” mất gốc. Thế rồi World Cup 2002, các nhà xã hội học Hàn Quốc lao vào thống kê, nghiên cứu, phỏng vấn… cái biển người xuống đường ủng hộ đội tuyển quốc gia họ. Và cuối cùng kết luận được đưa ra: “Đầu vàng” cũng chả sao, đó chỉ là hình thức; còn máu vẫn là Triều Tiên mà thôi. Và thế là, dựa trên những nghiên cứu nghiêm túc để có kết luận đó, sự kiện dân Hàn với World Cup đã được đưa vào sách giáo khoa để dạy cho trẻ con về lòng yêu nước.

Vì vậy, cần lắm những nghiên cứu xã hội học về các hiện tượng-sự kiện bất thường ở Việt Nam hiện nay, để có câu trả lời thật khoa học: đáng lo hay không đáng lo? Nếu đáng lo thì phải làm gì?… Nhưng nghiệt một điều, ai là nhà nghiên cứu xã hội học đủ tâm và tầm để làm? Hay lại ngốn một mớ tiền rồi “đẻ” ra một công trình đầu voi đuôi chuột, xong đem đút vào ngăn kéo làm bạn với bụi thời gian? Tôi nhớ ngày xưa đi học, có một ông thầy là giáo sư tiến sĩ khoác chiếc áo “nhà nghiên cứu văn hóa Việt Nam” rất đáng kính; nhưng hỡi ôi, sau này bị phanh phui mới biết ông ta là trùm đạo văn…

Nghĩ đến đó tụt hết cả hứng!

(*) Tác giả là thành viên Ban biên tập báo Tuổi Trẻ

Forbes: ‘Quả bom hẹn giờ’ 18 nghìn tỷ USD đang đe doạ quá trình hồi phục của Trung Quốc

Forbes: 'Quả bom hẹn giờ' 18 nghìn tỷ USD đang đe doạ quá trình hồi phục của Trung Quốc
Dù Chủ tịch Tập Cận Bình đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 6% trong năm nay, thì nhiều chuyên gia, trong đó có cả IMF, đều nhận định con số có thể là 8%. Song, ngay cả khi Trung Quốc có khả năng sẽ chứng kiến đà hồi phục hình chữ V, thì đó vẫn chưa phải là những con số quan trọng nhất, mà là 1,3 nghìn tỷ USD và 18 nghìn tỷ USD.

Con số đầu tiên là tổng lượng nợ doanh nghiệp Trung Quốc sẽ đến hạn trong 12 tháng tới. Con số thứ 2 là quy mô của thị trường trái phiếu chính phủ đại lục đang ở trạng thái bấp bênh. Những yếu tố này có thể không quá nghiêm trọng nếu “bộ phim” vỡ nợ không xảy ra đối với công ty quản lý tài sản thuộc sở hữu nhà nước China Huarong Asset Management – đang được coi là “phép thử” cho nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới.

Huarong là 1 trong 4 “gã khổng lồ” ngành quản lý tài sản được thành lập vào năm 1999, theo phản ứng của chính phủ với cuộc khủng hoảng tài chính châu Á 2 năm trước đó. Chức năng của công ty này là một kho lưu trữ ổn định cho các khoản nợ xấu trị giá hàng tỷ USD của các công ty nhà nước. Có thể nói, Huarong là một “ngân hàng nắm giữ nợ xấu”. Công ty này được cho là hoạt động như một hàng rào bảo vệ chống lại một cuộc khủng hoảng tài chính, chứ không phải tạo ra khủng hoảng.

Dẫu vậy, Huarong hiện đang là tâm điểm của những mối lo ngại về việc liệu các doanh nghiệp Trung Quốc có thể đáp ứng các nghĩa vụ nợ trong nước vào năm nay hay không. Chỉ riêng trong năm nay, Huarong phải trả khoản nợ trị giá khoảng 6,2 tỷ USD.

Trường hợp đầy căng thẳng này mang tính biểu tượng cho mục tiêu cân bằng mà ông Tập đối mặt trong năm nay. Đó là thực hiện hiệu quả việc giảm bớt đòn bẩy, có nghĩa là cho phép nhiều vụ vỡ nợ hơn xảy ra, đồng thời chứng minh cho nhà đầu tư toàn cầu thấy rằng thị trường trái phiếu đại lục là nơi an toàn để đầu tư.

Việc để Huarong cùng khối nợ 42 tỷ USD cả trong và ngoài nước cho “các lực lượng thị trường” giải quyết sẽ định hướng cho cách thức ông Tập cải cách thị trường. Mặt khác, những vấn đề, rủi ro chắc chắn xảy ra có thể sẽ khiến những quỹ trái phiếu lớn nhất thế giới tháo chạy khỏi thị trường nợ Trung Quốc.

Mối lo ngại về việc khối ngoại rút vốn có thể giải thích lý do tại sao thị trường dường như đang đặt cược vào giải pháp của chính phủ đối với những vấn đề của Huarong. Tình thế “ngàn cân treo sợi tóc” của Huarong đã xảy ra từ trước chủ tịch Wang Zhenfeng nhậm chức, những vấn đề nổ ra dưới thời của Lai Xiaomin – người nhận án tử hình hồi tháng 1 do tham nhũng.

Tổng lượng nợ doanh nghiệp Trung Quốc trong nước đến hạn trong năm nay nhiều hơn gần 1/3 so với Mỹ và hơn 60% so với toàn bộ châu Âu. Số tiền này thậm chí có thể thực hiện 2 lần mua lại Alibaba. Hơn nữa, những khoản nợ này đến hạn trong bối cảnh Trung Quốc đối mặt với làn sóng vỡ nợ chưa từng có đối với các doanh nghiệp phát hành trái phiếu trong nước.

Những yếu tố rạn nứt trong hệ thống tài chính này đã khiến quá trình hồi phục hậu Covid-19 của Trung Quốc gặp khó khăn hơn.

Hiện tại, Trung Quốc vẫn đang dẫn đầu thế giới về tốc độ hồi phục sau đại dịch và hoạt động xuất khẩu sang Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore cùng các quốc gia châu Á vẫn đang được thúc đẩy mạnh mẽ. Tuy nhiên, các nhà phân tích vẫn gióng lên hồi chuông cảnh báo về bong bóng, ví dụ như giá nhà đang tăng cao hơn. Trong khi đó, giá nguyên liệu thô tăng vọt làm tăng mối lo ngại về việc tích trữ và lạm phát tăng nóng.

Khối nợ chồng chất vẫn là mối lo ngại lâu dài. Song, trung Quốc có thể giải quyết tình trạng này nhờ nguồn lực tài chính. PBOC đã không đi theo hướng nới lỏng định lượng, mà bơm tiền vào thị trường ở những thời điểm hỗn loạn. Ví dụ, mùa hè năm 2015, Shanghai Composite giảm 30% chỉ trong vài tuần, Tập đoàn Tài chính Chứng khoán Trung Quốc (CSFC) đã nhanh chóng bơm tiền để ứng cứu.

Dẫu vậy, việc nhà nước cứu trợ Huarong có thể khiến nhà đầu tư nước ngoài nản lòng, cũng như kích thích nhóm chấp nhận rủi ro. Nếu những nhà đi vay trong nước rút ra bài học từ Huarong là tăng thêm đòn bẩy là an toàn, thì hy vọng cải cách của Trung Quốc sẽ thất bại.

Một vấn đề khác, đó là giải cứu Huarong sẽ không hề dễ dàng. Theo Dinny McHahon – chuyên gia đến từ Enodo Economics, quy mô của công ty này là chưa từng có. Huarong lớn hơn khoảng 70% so với Hengfeng Bank – định chế tài chính lớn nhất được nhà nước hậu thuẫn trong những năm gần đây.

Ông cho hay: “Hơn nữa, trong khoản nợ 42 tỷ USD của Huarong được huy động trên thị trường trái phiếu, có 23,2 tỷ USD đến từ nước ngoài.”

Điều đáng chú ý là Huarong do Bộ Tài chính Trung Quốc sở hữu, nắm giữ 57% cổ phần. Các nhà cải cách của ông Tập tìm cách thay đổi nhận thức rằng những công ty nhà nước như vậy không phải chịu sự can thiệp quá mức của họ. Điều này gợi nhớ về việc Huarong đóng vai trò là mô hình thu nhỏ cho những cuộc khủng hoảng tài chính 1997, 2008 và 2020 khi thị trường hỗn loạn vì Covid-19.

McMahon nhận định: “Những vấn đề của Huarong không phải là mới. Nguyên nhân là do hoạt động cho vay thiếu kiểm soát và khả năng mở rộng quá mức trong những năm sau khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008 – thời điểm các cơ quan quản lý tài chính Trung Quốc không thể kiểm soát rủi ro. Trường hợp của Huarong có thể báo trước 1 năm đầy thử thách đối với các cơ quan quản lý.”

Theo Forbes, dù những lo ngại xung quanh trường hợp của Huarong hầu hết liên quan đến nợ doanh nghiệp, nhưng hệ thống xếp hạng tín dụng yếu kém, thiếu minh bạch và cơ chế thị trường kém phát triển đều là những yếu tố khiến tình hình trầm trọng hơn và gây rủi ro cho câu chuyện hồi phục của Trung Quốc.

Tham khảo Forbes

“Du lịch vaccine” gia tăng do tình trạng thiếu vaccine ngừa COVID-19

Giám đốc Tổ chức y tế liên Mỹ cho hay sự gia tăng tình trạng người từ các nước Mỹ Latinh du lịch sang Mỹ để tiêm vaccine cho thấy rõ vaccine đang được phân phối bất bình đẳng như thế nào ở châu Mỹ.

Người dân chờ tiêm vaccine phòng COVID-19 tại một trung tâm tiêm chủng ở Seattle, Washington (Mỹ) ngày 13.3.2021. Ảnh: AFP

Theo nhiều chuyên gia, nhu cầu di chuyển từ các nước Mỹ Latinh sang Mỹ đã tăng lên trong năm 2021, trong một xu hướng mới – “du lịch vaccine” (ra nước ngoài tiêm vaccine).

Thứ trưởng Y tế công Peru Gustavo Rosell mới đây cho biết ước tính đã có 70.000 người Peru đã ra nước ngoài để tiêm vaccine.

Ông Jose Ricardo Botelho, Giám đốc điều hành Hiệp hội Vận tải hàng không Mỹ Latinh và Caribe, cho biết sự gia tăng mạnh trong số chuyển đi từ khu vực này sang Mỹ có thể có liên quan đến hình thức “du lịch vaccine.”

Ông Botelho cho biết trong năm 2019, 77% các chuyến đi đến Bắc Mỹ là từ bên ngoài khu vực này. Đến tháng 3.2021, con số này đã tăng lên 87%, một sự gia tăng có quan hệ mật thiết với số khách du lịch đến Mỹ để tiêm vaccine.

Theo ông Ricardo Acosta, Chủ tịch Hiệp hội các công ty du lịch và lữ hành Peru, các chuyến bay từ thủ đô Lima đến Mỹ đã được đặt kín đến tháng Sáu, và số người đi từ Peru sang Mỹ đã tăng gấp bốn lần từ 10.000 người trong tháng Hai lên 40.780 người vào tháng Tư.

Giá vé máy bay cũng tăng lên. Ông Acosta cho biết giá trung bình cho một vé hạng tiết kiệm từ Lima đến Miami vào thời điểm này mọi năm vào khoảng 500-700 USD.

Nhưng những ngày này, giá vé cho chặng này thấp nhất là 1.200 USD và có thể lên đến 4.500 USD.

Khu vực Mỹ Latinh đang thiếu trầm trọng vaccine ngừa COVID-19. Bà Carissa Etienne, Giám đốc Tổ chức y tế liên Mỹ, cho biết dù hơn 400 triệu liều vaccine đã được đăng ký trên khắp châu Mỹ, nhưng phần lớn là ở Mỹ.

Tính đến ngày 21.5, các nước Mỹ Latinh và Caribe đã nhận hơn 12 triệu liều vaccine thông qua chương trình Covax, nhưng chương trình này đang bị trì hoãn bởi sự chậm trễ trong hoạt động vận chuyển vaccine.

Cả Mexico và Peru đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi đại dịch. Theo số liệu của Đại học Johns Hopkins, Mexico đã ghi nhận gần 2,4 triệu ca nhiễm COVID-19, theo sau là Peru với hơn 1,93 triệu ca.

Và trong khi Mexico mới chỉ tiêm chủng đầy đủ cho hơn 9% dân số, thì Peru còn chậm chạp hơn, khi chỉ hơn 3% dân số hoàn thành tiêm chủng, theo CNN.

Bà Etienne cho rằng “du lịch vaccine” không phải là một giải pháp mà là biểu hiện cho thấy vaccine đang được phân phối bất bình đẳng như thế nào ở châu Mỹ.

Ông Ernesto Ortiz, quản lý cấp cao của Viện y tế toàn cầu thuộc Đại học Duke University, đơn vị theo dõi hoạt động phân phối vaccine trên toàn thế giới, cho biết hình thức du lịch để tiêm vaccine đang diễn ra phổ biến, và chừng nào vaccine còn được phân phối một cách bất bình đẳng, thì hình thức này sẽ vẫn tiếp tục gia tăng.

TTXVN/Vietnam+