Hội An nhộn nhịp du khách ngày cuối tuần

QUẢNG NAM

Các dịp cuối tuần từ đầu tháng 3, du khách đến Hội An tham quan đông đúc trở lại, nhiều tuyến phố cổ chật kín người.

Ngày cuối tuần, từ 14h đến 21h trên nhiều tuyến phố cổ du khách nối đuôi nhau quan. Mỗi ngày, phố cổ thu hút hơn 1.000 lượt khách, tăng tới gấp 3 lần so với ngày thường.

Hàng trăm du khách đi bộ trên đường Trần Phú. Khách đến Hội An chủ yếu là nội địa, phần nhiều trong đó đến từ các tỉnh, thành lân cận.

Du khách đạp xe trên đường Lê Lợi, nằm trong khu vực phố cổ chỉ cho phép đi bộ và xe đạp, cấm các phương tiện có động cơ. Ở đây có nhiều điểm cho thuê xe giá từ 30.000 đồng/ ngày, một số khách sạn cũng chuẩn bị sẵn xe cho khách sử dụng đi tham quan.

Du khách tham quan chùa Cầu – một địa điểm nổi tiếng của Hội An.

Theo bà Trương Thị Ngọc Cẩm, Gíam đốc Trung tâm Văn hóa Thể thao và Truyền thanh truyền hình TP Hội An (VHTT&TTTH), hoạt động du lịch đang hồi phục sau dịch Covid-19. Hai tháng đầu năm lượng khách ít, song đầu tháng 3 đến nay đã tăng tưởng.

Dọc tuyến phố là nhiều giàn hoa giấy nhiều màu sắc, hút khách chụp ảnh.

Chị Lan, du khách Quảng Bình chia sẻ, sau khi dịch Covid-19 được kiểm soát, chị cùng bạn tới Hội An.Thời tiết ở đây rất đẹp, trời nắng ráo. Qua so sánh, chị nhận thấy dù phố cổ đông khách nhưng không bằng cùng thời điểm những năm trước, khi dịch bệnh chưa diễn ra.

Du khách đứng xếp hàng chờ mua nước uống ở quán Mót trên đường Trần Phú.

Chị Lan, chủ quán bán chè trên đường Bạch Đằng cho biết, lâu lắm rồi mới có khách đông trở lại ngày cuối tuần. Tháng 1,2, vắng khách nên chị chỉ mở quán ngày cuối tuần, song bán không được nhiều. “Từ 8/3 đến nay, khách tăng gấp ba lần, nên tôi mở bán các ngày trong tuần để thêm thu nhập”, chị nói.

Trong quý I/2021, Hội An đón hơn 146.375 lượt khách đến tham quan, chủ yếu là khách nội địa. Trong đó có gần 10.000 lượt khách mua vé tham quan. Hội An đang áp dụng chương trình giảm 50% giá vé đối với du khách khi đến tham quan khu phố cổ, làng gốm Thanh Hà và làng rau Trà Quế.

Đêm xuống, hàng loạt thuyền bè trên sông Hòa thắp đèn lồng sáng rực, thu hút nhiều khách đi thuyền thưởng ngoạn phố cổ. “Sau nhiều tháng cho thuyền nằm bờ tôi đã sửa sang lại để phục vụ khách. Mỗi đêm cuối tuần chở được vài khách và thu nhập hơn 200 ngàn đồng”, ông Hùng nói và mong muốn du khách đến Hội An nhiều hơn để người dân có việc làm.

Nhiều cửa hàng trong phố cổ vẫn đóng cửa. Lý do là khách nước ngoài chưa có nhiều nên hàng hóa bán ra ít, cửa hàng dừng hoạt động.

“Để giúp du khách có nhiều sự lựa chọn trong các dịch vụ du lịch, thành phố đang vận động các cửa hàng này mở cửa trở lại”, bà Trương Thị Ngọc Cẩm, Giám đốc Trung tâm VHTT&TTTH cho biết.

Chương trình nghệ thuật Hội An Show trước chùa Cầu hôm 28/3 phục vụ du khách.

Hội An tổ chức nhiều sự kiện như hôm 26/3, diễn ra Đêm phố cổ Hội An; tắt điện hưởng ứng Giờ Trái đất ngày 27/3; đêm nhạc tưởng nhớ nhạc sỹ Trịnh Công Sơn với chủ đề ‘Có một ngày như thế anh đi’ ngày 1/4.

Từ ngày 9-11/4, Đại sứ quán Hàn Quốc, Trung tâm văn hóa Hàn Quốc phối hợp với tỉnh Quảng Nam, tổ chức sự kiện ‘Những ngày văn hóa Hàn Quốc’ tại Hội An với nhiều chương trình phục vụ du khách.

Tại Quảng Nam tổng lượt khách lưu trú tháng 3 gần 77 nghìn lượt, tăng 27,3% so với tháng trước, nhưng giảm 32,4% so với cùng kỳ. Tính chung 3 tháng đầu năm, tổng lượt khách lưu trú trên địa bàn tỉnh giảm 71% so với cùng kỳ, trong đó khách quốc tế giảm 98%, khách trong nước giảm 63%; tổng lượt khách tham quan do các đơn vị lữ hành phục vụ giảm 79%.

Ông Nguyễn Thanh Hồng, Giám đốc Sở Văn hóa thể thao du lịch Quảng Nam cho biết, để kích cầu, thu hút nguồn du khách, Sở đang phối hợp Hiệp hội Du lịch, các cơ sở du lịch đổi mới sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ và tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quảng bá đến du khách trong nước. Thời gian tới, việc một số quốc gia làm tốt phòng chống dịch, các địa phương có thể mở chương trình đón du lịch theo hướng hộ chiếu vaccine.

Theo VNExpress

Nhật ký động phòng

XMA Header Image
NhàNhà văn Trần Mạnh Hảo

Truyện ngắn Trần Mạnh Hảo

Lời đề dẫn : em trai của chị là bạn tôi, sau khi chị mất vì ung thư, đã trao cho tôi bản photocopy cuốn nhật ký của chị, cô gái học giỏi văn của trường Lê Hồng Phong Nam Định ngày xưa. Chị đã đạt giải thưởng học sinh giỏi văn toàn Miền Bắc năm 1965, được giấy gọi vào khoa văn đại học tổng hợp, nhưng bỏ, xung phong ra tiền tuyến làm cô thanh niên xung phong để thực hiện mộng thành nhà văn. Trong cuốn nhật ký ấy, chị đã kể ra ngót nghìn lần động phòng của đời mình. Nhưng Chúa ơi, lúc qua đời năm 70 tuổi, chị vẫn còn trinh tiết. Tôi xin trích một số đoạn trong nhật ký của chị, tạm thời giấu tên thật của chị, đặt cho chị một bí danh là Hoài Thương.

…Hoài Thương ơi, sao mày ngu thế, đường quang không đi, lại chui bụi rậm. Bố mẹ bảo mình thế. Hai cậu em trai của mình bảo chị bị điên hay sao mà lại xin vào tuyến lửa làm thanh niên xung phong. Muốn thành nhà văn trước hết phải vào đại học văn khoa. Mình điên thật rồi. Nhưng mình bướng, quyết làm theo ý mình dù hâm…Một cô bé sợ ma, 19 tuổi, khá xinh gái được cuộc đời ném vào khói lửa. Tiễn mình lên tàu lửa vào Quảng Bình trong bộ đồ màu cứt ngựa xanh thanh niên xung phong, bố mẹ khóc. Mình cũng khóc, giấu mặt đi như giấu một niềm hoang tưởng. Thằng khờ ấy mê mình muốn chết, cũng ra ga tiễn đưa. Nó sắp đi Liên Xô học đại học. Mình thấy nó nước ốc, chả hứng thú gì…lêu lêu…….

….Ba tháng làm đường trong bom nổ, mấy lần tí chết. Mình sang tuổi hai mươi đen xấu gầy, y như con lọ lem. Khổ quá. Mẹ ơi, con sai lầm rồi. Mình có ý bỏ trốn. Trốn về rồi đi đâu. Không hộ khẩu, không tem phiếu, cạp đất ăn à ? Chỉ có nước đi làm điếm. Nhưng trong xã hội bị kiểm duyệt mọi thứ, làm điếm sẽ bị bắt ngay. Thôi, tạm thời làm 40 cân thịt sống cho bom nó nướng…Mày là con khỉ tầu, Hoài Thương thảm hại ơi, chết đi cho rồi…

…Gặp anh, đời mình may hay rủi đây ? Anh làm giao liên binh trạm. Chuyên dẫn các đoàn khách ( đoàn binh) vào Nam, vượt qua bốn túi bom, rất dễ chết. Gặp anh, ngẫu nhiên như quỷ. Năm lần gặp nhau, tình cờ, giời định ? Lần thứ nhất hai đứa nhìn nhau, câm như hến, bốn mắt dựng lên. Anh cao như đười ươi. Mặt dễ ghét kinh khủng. Lần thứ hai gặp nhau, lại nhìn, như khỉ. Con giai gì mà mắt to thế ? Xem chừng anh hơn mình vài tuổi. Mũi cao dễ ghét quá cơ. Miệng rộng thế này chắc ăn đổ nhà đổ cửa. Anh chào em ơi, em tên gì. Mình gắt không có tên. Lại nói đồ dê, dễ ghét. Anh ngoái lại nhìn, mắt như hai đèn pha. Cái nhìn giết người. Quân dâm đãng, mình chỉ nghĩ bụng, không nói. Lần thứ ba, lại ngẫu nhiên gặp anh trong giờ giải lao lúc vá đường. Anh xán lại gần mình vô duyên hỏi : Nam Định à ? Nam Định thì đã sao ? Mình cũng Nam Định đây. Không ai Nam Định với nhà anh nhá. Anh lấy lương khô, rút bi đông nước bảo : mời đồng hương ăn chút và uống nước đi. Mình cộc cằn : không uống !

Mình kể chuyện gặp anh lần thứ ba cho chị Huệ tiểu đội trưởng. Chị thân mình lắm, coi mình như em ruột. Chị đã có ba mối tình sâu đậm. Nay chị thất tình, ghét đàn ông hơn ghét đế quốc Mỹ. Chị bảo, bọn con trai ráo vậy, tán tỉnh mình khi đã chơi được mình bèn đi tán con khác. Mình hỏi chơi là sao chị. Chị bảo mày ngu quá. Mình lại hỏi chơi là nó đã hôn mình rồi phải không ? Vậy nó đã sờ ti mình rồi phải không ? Không ! Vậy sao ? Là nó hôn mình, làm mình mê mẩn, rồi nó sờ ti mình. Lúc đầu nó chỉ sờ một ti nhá, 5 phút sau nó sờ thêm ti nữa. Rồi nó xoa xoa bóp bóp hai ti mình khiến mình mê đi không còn làm chủ bản thân mình nữa. Xong nó sờ nó xoa rờ rẫm bụng mình khiến mình như ngất đi… Rồi sao nữa chị Huệ ! Rồi sao thì mày tự biết. Nhưng em muốn chị kể thêm để biết mà đề phòng bọn ác ôn nguy hiểm kia… Chị Huệ bảo, nó làm mình mê man bất tỉnh vì sung sướng, rồi cuối cùng nó cởi quần mình ra. Nhưng mình không cho nó cởi. Mình còn biết gì nữa đâu mà không cho với cho. Xong rồi nó làm sao nữa chị. Mày ngu hết mức rồi Hoài Thương ơi. Rồi nó đem nó nhét cái đầu cha nó vào cái chỗ nghìn vàng của mình. Mình bị nó phá trinh. Xong phim ! Chơi được mình xong nó bỏ ngay, đi tán con khác. Khiếp !

….Một lần khác, mình kể cho chị Huệ nghe là mình chưa bị bọn con trai hôn bao giờ, còn sờ ti á, đừng có hòng. Mình dữ hơn cọp. Chị hỏi cái thằng em gặp ba lần ngoài binh trạm lông mày có rậm không ? Rậm lắm chị. Thằng ấy đa dâm lắm đấy. Lấy ngữ đó có mà gãy xương sống…tránh xa nó ra…Từ đó, mình thề, nếu gặp anh, tốt nhất là trốn cho chắc ăn, bọn con trai đều là dê cụ. Vỏ bọc ngoài của độc dược là đường, là ngọt ngào xơn xớt nói cười mà ! Thà gặp đế quốc Mỹ còn dễ thương hơn gặp bọn lính binh trạm, bọn trai lái xe, bọn bộ đội qua đường Trường Sơn…Chị Huệ bảo thế !…Định mệnh. Ghét của nào trời trao của ấy. Lại tình cờ, lại ngẫu nhiên. Gặp Anh tại binh trạm lúc bom ném xuống, mình bị đất đá vùi lấp. Gần như không biết gì. Chợt thấy môi mình, lưỡi mình ươn ướt với cảm giác rùng mình. Cảm giác sướng rơn lưỡi. Tỉnh táo chút, thấy anh nằm trên người mình che bom, đỡ đạn. Miệng anh và miệng mình mút chặt vào nhau, lưỡi cuốn lưỡi, môi cuốn môi…Mình khóc, chết em rồi anh ơi… Hai đứa ngồi dậy, thấy mình chưa chết. Theo lời chị Huệ dạy, hai đứa mình đã hôn nhau… Kinh hãi vô cùng, mình tính bỏ chạy nhưng ma xui quỷ khiến thế nào lại ôm chặt lấy anh. Anh gọi em ơi. Mình ơi !…

…Mình ghét mình quá. Quân dâm đãng. Sao trong lúc bom nổ, lại để anh chắn bom cho mình, đè lên người mình. Quân voi dày. Không bết xấu hổ, xuýt mất trinh vì trai lạ… Ối giời đất ơi, cha mẹ ơi, có ai hư như con không ?…

….Lý trí bảo mình, tránh xa anh ra, quân lợi dụng, dễ ghét. Mình kể cho chị Huệ chuyện anh nằm đè trên mình che bom nổ. Còn kể tranh thủ lúc sống chết ấy anh hôn mình. Mày có đáp lại không ? Đáp lại là hưởng ứng nụ hôn, là cùng nồng nhiệt ấy. Có . Cảm giác thế nào ? Thích thú lắm chị ơi. Mày phải lòng nó rồi. Hôn vậy sợ có bầu không chị ? Ngu vừa thôi em…

…Tự nhiên nhớ anh vô cùng. Ngày nào đại đội mình cũng có đứa chết vì bom . Nhận được thư anh. Thư viết trên giấy vở học sinh. Anh tỏ tình, rằng mới gặp em lần đầu anh đã thích em rồi. Còn viết anh yêu em. Thư rất hay. Sao mà viết ít thế không biết. Nhớ anh quá, ứa nước mắt. Lỡ mình bị bom chết thì sao ? Mình yêu rồi…

…Anh hẹn mình tối ấy, ra chỗ ấy, trong rừng. May mà hai đứa cùng có đèn pin. Đến chỗ hẹn hò, tim mình đập thình thịch. Anh cũng hồi hộp như mình. Hai đứa ôm nhau. Anh hôn mình thật lâu. Sướng muốn chết anh ơi. Tự nhiên mình nói rất ngu. Yêu anh, em muốn hiến thân cho anh đấy. Nhỡ mai em chết thì sao. Anh vừa sờ ti mình vừa nói. Mối tình đầu của anh ơi. Anh muốn dành chuyện chăn gối này cho ngày chúng ta cưới nhau. Phải cưới nhau mới động phòng em nhé. Mình xấu hổ quá. Miếng mỡ mời con mèo xơi, mà mèo bảo để dành. Anh thật thà, nghiêm túc…Mình tin anh cũng lần đầu yêu như mình. Anh không phải loại con trai chỉ thích chiếm đoạt đời con gái rồi bỏ như chị Huệ nói…

…Mình gặp anh ba lần nữa, cũng gặp trong rừng. Hai đứa mê nhau quá chừng nhưng anh vẫn giữ gìn mình cho đêm động phòng ngày cưới. Anh không chỉ sờ ti mình, mà còn hôn mình từ đầu tới rốn… Phía dưới rốn, anh bảo chốn thiêng liêng…chờ cưới nhau chính thức mới động phòng…

…Hôm nhận được tin anh chết vì trúng bom. Ngay cả xác cũng không còn, bị xé làm trăm nghìn mảnh theo gió cuốn đi. Mình đau đớn quá, ngất đi…Ba tháng sau mình mới tỉnh lại khi xuất viện…Mình gày rạc và hoàn toàn mất sức. Đơn vị cho mình ra Bắc an dưỡng. Yếu quá, đau đớn quá sinh bệnh tim gan phèo phổi, đau nhức xương cốt…

…Ở nhà an dưỡng hơn năm, vì yếu quá, họ đưa mình về tờ báo tỉnh làm phóng viên. Nhớ anh quá, chắc mình không sống nổi. Sao bom đạn không đưa mình theo anh. Bom đạn ác quá đi mất, lại để mình sống lẻ loi suốt đời thế này. Lúc nào cũng nhớ về anh, cũng nghĩ đến anh, cũng chờ ngày cưới, chờ đêm động phòng…Năm tháng qua đi, có bốn người trai tán tỉnh mà mình không ưa ai cả…Anh chết rồi mà, sao mình cứ chờ anh về để cưới. Ngồi cả đời chờ anh động phòng, anh ơi…Nhiều lúc trách anh ác quá. Sao những lần hẹn hò trong rừng Trường Sơn, em muốn hiến thân cho anh mà anh nói, cái đó thiêng liêng, chờ ngày cưới mới động phòng. Bây giờ em dành cả đời để chờ anh về động phòng đây…Mình khóc như mưa, khóc như con điên. Anh chỉ hứa thôi, hứa hạnh phúc, hứa động phòng…Bây giờ hạnh phúc ấy, động phòng ấy, thiên đường ấy đâu ? Quân giết người ! Hứa suông mãi sao anh yêu ? Em sẽ ngồi một mình chờ đến chết cái đêm động phòng anh đã hứa…

Động phòng một : mình hoang tưởng, mình nằm mơ hay sự thật ? Anh làm đám cưới với mình. Đám cưới chỉ có hai đứa. Xong anh dìu mình về căn phòng nhỏ của mình. Hai đứa hôn nhau đến nát nhàu môi nhau. Môi mình rơm rớm máu. Mình điên cuống xoắn vào anh như thừng chão. Anh chờ tới khi đêm xuống mới cởi xiêm y mình ra. Anh làm rất lâu các động tác mà chị Huệ đã kể khi con trai chiếm đoạt con gái. Xong anh mới động phòng. Hai đứa trần truồng như nhộng. Anh hôn cái thiêng liêng ấy lâu đến nỗi mình rên xiết rồi ngất đi…Anh làm tới bến. Mình cong người, quằn quại rên xiết. Chúa ơi, em chết mất, anh giết em đi, sướng quá, sướng quá…Anh làm lâu nhé, làm lâu hết đêm đi, cứ chiếm đoạt, giày vò em cho sướng, làm một cú động phòng dài bằng cả cuộc đời đi…Mình hét to như voi gầm vượn hú. Sướng muốn chết chồng yêu ơi… Tỉnh dậy, tìm mãi không thấy anh đâu. Thân xác mình vẫn còn run rẩy vì sung sướng, thỏa mãn quá anh ơi. Nhưng anh đâu rồi ? Mình thấy chỗ anh gọi là thiên đường là nghìn vàng đẫm ướt. Mình đạt cực khoái rồi sao. Anh đã về động phòng trong mơ . Anh hay hồn ma anh vừa yêu em, vừa làm tình với em ?

…. ….Trích nhật ký chị Hoài Thương đến đây, tôi người viết bài này, không trích nữa. Chị còn viết, còn kể ra ngót một nghìn lần động phòng như thế, toàn động phòng trong mơ. Lần nào chị cũng đạt cực khoái. Đấy là hạnh phúc của chị . Chị kể chị vẫn còn trinh cho tới chết. Sang thế giới nên kia, cầu chúc chị sẽ tìm ra anh để tình yêu chị có một đêm động phòng đúng nghĩa.,.Sài Gòn 31-3-2021

‘Xin lỗi em, anh yêu người đến sau’

Sau nhiều ngày trăn trở, tôi chia tay cô gái đã cùng chia sẻ buồn vui suốt 5 năm qua.

Nguoi yeu cu anh 1

Tôi là Nguyên. Tôi vừa bước ra khỏi một cuộc tình tay ba. Bạn bè nói tôi là người kẻ ích kỷ, vì tình cảm cá nhân mà làm khổ cả ba người. Tôi không phản đối. Chỉ là đến bây giờ tôi vẫn không lý giải được tình cảm ngày đó, vì sao người ở bên tôi suốt 5 năm lại không sâu đậm bằng người chỉ đến bên tôi vỏn vẹn 5 tháng.

Bắt đầu yêu nhau: 2015

Chia tay: 2020

Tuổi khi bắt đầu yêu: Tôi 29 tuổi, cô ấy 23 tuổi

Tuổi hiện tại: Tôi 35 tuổi, cô ấy 29 tuổi

Nghề nghiệp:

Tôi là copywriter ở một công ty truyền thông. Em hiện là nhân viên kinh doanh cho một công ty công nghệ.

Gặp nhau khi nào?

Tôi và em gặp nhau lần đầu khi hai công ty hợp tác trong một dự án. Tình cờ chúng tôi có một người bạn chung thế là lại có thêm lý do để trò chuyện. Giữa chúng tôi có một sự đối lập khá thú vị, nếu tôi là một người sống cảm xúc, làm việc tùy hứng, thì em lại sống rất lý trí và có kế hoạch. Sự bù khuyết khiến chúng tôi hợp nhau đến lạ kỳ.

Lời tỏ tình

Sau những lần gặp gỡ đầu tiên, tôi chủ động hẹn em đi xem phim, đưa em đi ăn. Tình cảm ngày một lớn hơn. Một buổi tối tháng 7/2015, khi cả hai đang ngồi ăn trong nhà hàng cạnh sông Sài Gòn, tôi nửa đùa nửa thật: “Ngộ ghê, rác còn có người hốt, anh tới tuổi này rồi mà không có ai thèm hốt hết trơn”.

Em mỉm cười. Và chúng tôi chính thức yêu nhau từ ngày hôm đó.

Những ngày đầu

Vài tháng sau, chúng tôi quyết định dọn về sống chung một nhà để tiện đường cho em đi làm. Tôi và em đều thích cuộc sống bình lặng, vì vậy yêu thương không quá phô trương. Ai cũng bận rộn công việc nên thời gian chủ yếu chỉ để đi ăn, xem phim, sắp xếp được nhiều ngày thì du lịch xa cùng nhau.

Ở bên nhau, em còn lên kế hoạch đến năm nào hai đứa cưới, năm nào mua xe, năm nào mua nhà, rồi có con. Những ngày tháng giản đơn nhưng đáng trân trọng.

Dấu hiệu đổ vỡ

Cho đến khi tôi đặt bút ký hợp đồng mua dự án chung cư, những rạn nứt của mối quan hệ bắt đầu xuất hiện. Lúc đó tôi suy nghĩ nhiều, bản thân đã lớn tuổi, cũng đến lúc phải an cư.

Tôi mua chung cư mà không vay tiền ngân hàng nên áp lực tài chính mỗi tháng rất lớn. Ngoài việc trên công ty, tôi nhận làm thêm bên ngoài, làm cuối tuần, tôi bị cuốn vào công việc, đôi lúc quên đi sự hiện diện của em trong cuộc sống.

Tôi đi làm từ sáng sớm, trở về nhà khi em đã ngủ.

Em đã ở một mình quá lâu.

Đứng trước những rạn nứt đang dần lớn, tôi từng ngỏ lời: “Em có thấy mối quan hệ mình có vấn đề không?”. Em lạnh lùng nói: “Có, nhưng để lần sau em sẽ nói chuyện này với anh”.

Cố gắng cứu vãn

Để bù đắp khoảng thời gian bị cuốn vào công việc, tôi cố gắng tìm cách hâm nóng lại tình cảm. Mỗi buổi tối khi trở về nhà, tôi chủ động hỏi chuyện và kể chuyện của mình cho em nghe, nhưng đáp lại là thái độ thờ ơ.

Khi đi ngủ tôi cũng chủ động quay sang ôm em, nhưng nhận lại vẫn là sự lạnh lùng khó tả. Tôi vẫn nhớ như in cảm giác lúc đó, buông em ra, tôi xoay người ôm chiếc gối và tự đan tay vào nhau để an ủi bản thân. Cô độc kinh khủng.

Người thứ ba

Trong lúc mối quan hệ dần “thoi thóp”, công ty tôi có đợt tuyển nhân sự mới. Một bạn trẻ đến và làm thay đổi mọi thứ. Tâm trí tôi xáo trộn. Sự hồn nhiên, vui tươi của X. khiến tôi xao xuyến, cảm giác rung động tưởng chừng đã mất đi từ lâu.

Những lần làm việc chung, đi chơi chung khiến tình cảm giữa chúng tôi ngày càng phát triển, vượt qua giới hạn của đồng nghiệp. Tôi nhận ra mình đã yêu X. mất rồi.

Mắc kẹt giữa hai mối quan hệ

X. biết tôi đã có người yêu, nhưng cô ấy chấp nhận đứng trong bóng tối. Tôi vẫn trở về nhà mỗi ngày, nhưng dành phần lớn thời gian cho X. Tôi thừa nhận mình thật tồi tệ khi đã không thể dứt khoát.

Một ngày, X. nói với tôi: “Em đã chán với việc yêu đương lén lút này rồi. Anh phải lựa chọn thôi”.

Lời chia tay

Tôi quá hèn nhát để đối diện với lời chia tay. Nhưng vì tình yêu với X. quá lớn, tôi chọn nói lời chia tay với em.

Em im lặng thật lâu, rồi trả lời: “Uhm”.

5 năm bên nhau tựa như làn khói thuốc, thổi nhẹ là tan.

Sau chia tay

Không lâu sau đó, tôi cũng chủ động nói lời chia tay với X., bởi tôi nhận ra X. đã không còn đủ niềm tin vào mối quan hệ này.

Cả hai mối quan hệ tôi đều chủ động rời đi, nhưng bản thân lại rơi vào tuyệt vọng. Tôi bị trầm cảm. Đỉnh điểm là vào một buổi tối sau khi từ công ty trở về, tôi nhốt mình trong phòng và tự nói chuyện. Tỉnh lại, tôi nhận ra bản thân thật sự có vấn đề về tâm lý.

Ngay hôm sau tôi đến bệnh viện để chữa trị. Tuy nhiên việc uống thuốc an thần càng làm sức khỏe và tinh thần kiệt quệ. Tôi lựa chọn cách quay lại với niềm vui công việc, gặp gỡ bạn bè, tập luyện thể dục để quên đi cảm giác tồi tệ đã trải qua.

Nếu được quay lại, bạn có làm khác không?

Với tất cả quyết định của mình, tôi chưa từng nuối tiếc. Chuyện xảy ra đều có lý do, năm tháng đó mình được gặp một người, họ mang đến cho mình hạnh phúc và cả niềm đau.

Tôi nghĩ một khi mối quan hệ có vấn đề, ngoài việc yêu cầu đối phương thay đổi vì mình, cả hai cũng cần nhìn lại chính mình, hoặc chí ít cũng nên đối diện với nhau để nói ra tất cả.

Bạn của hiện tại

Tôi của hiện tại đã bắt đầu vui hơn. Tôi nhận ra mình có nhiều nỗi lo khi bố mẹ bắt đầu yếu hơn. Việc quan trọng là phải cố gắng kiếm tiền để lo cho bản thân và gia đình.

Tình yêu với tôi bây giờ không là tất cả. Một mảnh ghép không thể tạo nên một bức tranh hoàn thiện.

Theo Zing

23 Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư thay đổi chức danh ra sao sau kiện toàn, sắp xếp

Trong số 23 Uỷ viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư được bầu ra tại Đại hội XIII của Đảng, đến nay qua sắp xếp, kiện toàn, cũng như phân công của Bộ Chính trị đã có 13 người được điều động, phân công giữ các chức vụ mới còn lại tiếp tục giữ nguyên.
 23 Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư thay đổi chức danh ra sao sau kiện toàn, sắp xếp  - Ảnh 1.

Theo Linh Anh – Văn Kiên / Tiền Phong

Thân thế sự nghiệp Hoàng tế Philip, phu quân Nữ hoàng Elizabeth II

Hoàng tế Philip

Công tước Edinburgh, Hoàng tế Philip, phu quân Nữ hoàng Anh Quốc, vừa tạ thế, thọ 99 tuổi, theo thông báo của Điện Buckingham.

Ngài qua đời đúng 12 ngày trước sinh nhật vợ, Nữ hoàng Anh, ngày 21/04.

Trong hàng chục năm qua, Hoàng tế Philip, Công tước xứ Edinburgh, đã được tôn trọng lớn vì những hỗ trợ bền bỉ không ngừng của ông cho Nữ hoàng Anh

Đây là một vai trò rất khó khăn với bất cứ ai, chưa kể với một người đã từng là chỉ huy hải quân và có quan điểm riêng rành mạch về không ít các chủ đề khác nhau.

Thế nhưng chính tính cách mạnh mẽ của ông đã cho phép ông có thể hoàn tất trách nhiệm của mình một cách có hiệu quả như vậy và có thể có những hỗ trợ hết mình đối với vợ của mình trên cương vị Nữ hoàng.

Là phu quân của người phụ nữ đầy quyền lực, Hoàng tế Philip không có vị thế gì về mặt hiến pháp.

Nhưng không có ai gần gũi Nữ hoàng hoặc có tầm quan trọng với Nữ hoàng hơn ông.

Là Hoàng tử Philip của Hy Lạp, ông sinh ngày 10 tháng Sáu, 1921 tại đảo Corfu.

Giấy khai sinh của ông ghi ngày 28 tháng Năm, 1921, vì khi đó Hy Lạp còn dùng lịch Chính thống giáo, chưa áp dụng Dương lịch.

Prince Philip as a baby
Chụp lại hình ảnh,Mẹ của ngài, Công chúa Alice là cháu Nữ hoàng Victoria

Cha ông là Hoàng tử Andrew của Hy Lạp và Đan Mạch, con trai thứ của Vua George đệ nhất.

Mẹ ông, công chúa Alice of Battenberg, là con gái của ông hoàng Louis of Battenberg, người sau này trở thành Sir Louis Mountbatten, và là cháu gái của Nữ hoàng Victoria.

Sau cuộc đảo chính năm 1922, cha ông bị một tòa án cách mạng trục xuất khỏi Hy Lạp.

Một chiếc tàu chiến Anh được người cháu là Vua George V gửi đã đưa gia đình ông sang Pháp. Trong chuyến đi này cậu bé Philip được ngủ trên một chiếc cũi làm bằng chiếc hộp đựng trái cây.

Ông bắt đầu đi học ở Pháp nhưng khi lên bảy ông tới sống với họ hàng của mình là gia tộc Mountbatten ở Anh, nơi ông đi học cấp một ở Surrey, phía Nam London.

Vào thời gian này, mẹ ông được chẩn đoán bị bệnh tâm thần phân liệt và được đưa vào bệnh viện tâm thần. Ông rất ít khi gặp mẹ trong suốt thời thơ ấu.

Năm 1933, ông được gửi đến Schule Schloss Salem ở miền nam nước Đức, một trường do nhà giáo dục tiên phong Kurt Hahn thành lập. Nhưng chỉ vài tháng sau ông Kurt Hahn, là người Do Thái, đã bị buộc di tản vì Đức Quốc xã đàn áp.

Kurt Hahn chuyển đến Scotland để lập Trường Gordonstoun, và Hoàng tử Philip cũng chuyển tới đây sau hai học kỳ ở Đức.

Chế độ đào khắc nghiệt như quốc gia chiến binh Spartan thời cổ ở trường Gordonstoun tập trung rèn thể lực và ý chí lại là môi trường lý tưởng cho cậu thiếu niên sống xa cha mẹ và Philip cũng thấy phải hoàn toàn tự lập.

Phục vụ trong chiến tranh

Khi chiến tranh thế giới thứ II đến gần, Philip quyết định đi theo binh nghiệp. Ông muốn gia nhập Không quân Hoàng gia Anh, nhưng gia đình bên mẹ ông có truyền thống hải quân nên Philip đã làm thiếu sinh quân Trường Cao đẳng Hải quân Hoàng gia tại Dartmouth.

Trong khi học tại đó, ông được giao nhiệm vụ hướng dẫn và trợ giúp hai công chúa trẻ, Elizabeth và Margaret, trong một lầnVua George VI và Nữ hoàng Elizabeth tới thăm trường.

Những người chứng kiến sự việc nói rằng Philip đã thể hiện hết mình và cuộc gặp gỡ đó đã gây ấn tượng sâu sắc với công chúa Elizabeth khi đó mới 13 tuổi.

Philip nhanh chóng chứng minh khả năng xuất chúng của mình.

Ông vượt lên, đứng đầu cả lớp trong tháng Giêng 1940 và lần đầu tiên tham dự hoạt động hải quân trên Ấn Độ Dương.

Ông chuyển sang phục vụ trên chiến hạm HMS Valiant thuộc hạm đội Địa Trung Hải, đơn vị ông đã góp mặt trong trận thủy chiến Cape Matapan hồi năm 1941.

Là sỹ quan phụ trách hệ thống đèn quét của chiến hạm, ông giữ một vai trò quan trọng trong cuộc chiến ban đêm mang tính quyết định này.

Đến tháng 10/1942, ông được phong hàm thiếu tá, thuộc lớp trẻ nhất của Hải quân Hoàng gia Anh, phục vụ trên tàu khu trục HMS Wallace.

Trong thời gian này, ông và nàng công chúa trẻ Elizabeth đã trao gửi thư từ và có một số dịp ông được mời tới nghỉ với Hoàng gia.

Hoàng tế Philip (ngồi) thích diễn kịch khi còn ở tại Gordonstoun
Chụp lại hình ảnh,Hoàng tế Philip (ngồi) thích diễn kịch khi còn ở tại Gordonstoun
Bổn phận trước công chúng

Sau một trong những chuyến viếng thăm đó, dịp Giáng sinh 1943, công chúa Elizabeth đã đặt tấm hình Philip trong bộ quân phục hải quân lên bàn trang điểm của nàng.

Mối quan hệ giữa hai người nảy nở một cách êm ả, tuy cũng có vài ba thái độ phản đối từ những người thân cận. Một trong số đó gọi Philip là “thô lỗ và cư xử thô thiển.”

Nhưng nàng công chúa trẻ tuổi vẫn yêu chàng sâu sắc và vào mùa hè 1946, Philip ngỏ lời xin cha nàng cho phép cưới.

Philip có sự nghiệp nổi bật trong hải quân
Chụp lại hình ảnh,Philip có sự nghiệp nổi bật trong hải quân

Tuy nhiên, trước khi lễ đính hôn được công bố, Philip cần có một quốc tịch và một tên họ mới. Chàng từ bỏ tước vị Hy Lạp của mình và trở thành công dân Anh, lấy họ theo tên Anh giáo của mẹ, Mountbatten.

Vào ngày trước lễ cưới, Vua George VI ban cho Philip tước vị hoàng gia, Hoàng thân Philip. Tới buổi sáng hôm cưới, chàng được phong làm Công tước xứ Edinburgh, Bá tước vùng Merioneth và Nam tước Greenwich vùng Greenwich.

Đám cưới diễn ra vào ngày 20 tháng Mười Một 1947 tại Thánh đường Westminster. Đó là sự kiện, như lời Winston Churchill nói, “ánh chớp sắc màu” trong một nước Anh u ám thời hậu chiến.

Philip trở lại với sự nghiệp hải quân, nhận nhiệm vụ tới Malta, nơi hai vợ chồng ông đã sống như những gia đình quân nhân khác.

Người con trai của họ, Hoàng tử Charles, ra đời năm 1948. Tiếp đó là Công chúa Anne, sinh năm 1950.

Năm 1952, cặp vợ chồng có chuyến công du tới các nước trong Khối Thịnh vượng chung. Vua George VI tiễn chân hai người, nhưng Elizabeth không biết rằng vua cha đã mắc bệnh ung thư phổi.

Báo tin

Tháng Hai 1952, khi hai vợ chồng đang nghỉ tại Kenya thì có tin Vua George băng hà. Ông bị chứng huyết khối, máu đọng đông cục trong tim.

Philip khi đó phải đảm nhận việc báo cho vợ tin nàng nay đã trở thành Nữ hoàng.

Một người bạn sau này kể lại rằng Philip cảm giác như có “một nửa thế giới” đè xuống người chàng.

Philip không phải là người hay nuối tiếc, nhưng về sau này ông nói ông cảm thấy đáng tiếc là ông đã không thể tiếp tục sự nghiệp hải quân.

Các đồng nghiệp nói rằng lẽ ra với khả năng của chính mình, ông có thể lên tới vị trí Tư lệnh Hải quân.

Thay vào đó, ông phải tạo ra một vai trò mới cho mình, và việc Elizabeth lên ngôi báu đặt ra câu hỏi rằng vai trò đó sẽ là gì.

Lễ đăng quang đến gần, và một Chiếu chỉ Hoàng gia tuyên rằng Philip phải ưu tiên việc tháp tùng Nữ hoàng trong mọi lúc mọi nơi, nhưng sẽ không bao giờ có vị trí chính thức trong hiến pháp.

Philip có đầy những ý tưởng về việc làm sao để hiện đại hóa và hợp lý hóa thể chế quân chủ, nhưng ông ngày càng vỡ mộng bởi sự phản kháng từ một số nhân vật thủ cựu trong hoàng gia.

Ông quay sang việc hướng tới một đời sống xã hội sôi nổi. Ông và một nhóm bạn bè nam giới gặp gỡ hàng tuần trong các căn phòng đặt phía trên một nhà hàng ở khu Soho, trung tâm London.

Đã có những bữa ăn trưa sang trọng kéo dài và các chuyến tới chơi hộp đêm, và ông thường bị chụp hình cùng với những gương mặt hào nhoáng, bóng bẩy.

Lễ cưới với Công chúa Elizabeth đem lại niềm vui cho nước Anh thời hậu chiến
Chụp lại hình ảnh,Lễ cưới với Công chúa Elizabeth đem lại niềm vui cho nước Anh thời hậu chiến

Những đồn đoán về tình trạng căng thẳng trong cuộc hôn nhân hoàng gia loang ra hồi năm 1956, khi Philip có chuyến rong ruổi một mình trên du thuyền hoàng gia Britannia trong suốt bốn tháng, tới thăm một số vùng đất vô danh trong Khối Thịnh vượng chung. Tin đồn về cuộc hôn nhân rạn nứt được tường thuật, và bị bác bỏ thẳng thừng.

Nơi mà Philip được trao toàn quyền quyết định là trong gia đình. Ông nói rằng Hoàng tử Charles cần đi học ở ngôi trường ông từng học, Gordonstoun, với niềm tin rằng chính sách giáo dục của nhà trường sẽ có ích trong việc cải tạo bản tính có phần nhút nhát của cậu con trai.

Chàng hoàng tử đã rất ghét trường học, nơi cậu khốn khổ vì nỗi nhớ nhà và là nơi cậu thường bị bắt nạt.

Philip có vẻ như là một người cha cục cằn, không nhạy cảm. Theo Jonathan Dimbleby, người viết tiểu sử cho Thái tử Charles, thì thời trai trẻ Charles đã từng rớt nước mặt do những lời quở trách công khai của cha, và mối quan hệ cha con giữa hai người chưa bao giờ dễ dàng cả.

Hoàng tế Philip trong lễ lên ngôi của vợ, Nữ hoàng Elizabeth II, năm 1953
Chụp lại hình ảnh,Hoàng tế Philip trong lễ lên ngôi của vợ, Nữ hoàng Elizabeth II, năm 1953
Bảo vệ đời sống thiên nhiên hoang dã

Thái độ của Philip phản ánh tuổi thơ khó khăn, tự lực và thường là cô đơn của ông.

Ngay từ nhỏ, ông đã buộc phải tự lo cho mình và ông thấy khó mà hiểu được tại sao không phải người nào cũng có được tính cách đó.

Một trong những mối quan tâm chính của ông là sự yên ổn, lành mạnh cho thanh niên. Điều này đã dẫn tới một chương trình rất thành công của ông, trở thành một hiện tượng hồi năm 1956, có tên là Chương trình Giải thưởng của Công tước xứ Edinburgh.

Trải qua các năm, chương trình này đã giúp cho chừng sáu triệu thanh thiếu niên từ 15 đến 25 tuổi trên toàn thế giới, gồm cả người tàn tật, thử sức với chính mình về mặt thể lực, trí lực và tình cảm bằng việc thực hành một loạt các hoạt động ngoài trời nhằm hướng tới việc biết làm việc tập thể, tháo vát và tôn trọng thiên nhiên.

Trong suốt cuộc đời mình, Philip tiếp tục giành nhiều thời gian cho chương trình này, tham dự nhiều sự kiện và tự mình tham gia việc điều hành hoạt động của tổ chức này.

Ông cũng là một người nhiệt thành ủng hộ việc bảo vệ đời sống động vật hoang dã và môi trường tự nhiên, dẫu cho việc ông quyết định bắn hạ một con cọp trong chuyến đi tới Ấn Độ hồi 1961 đã gây ra một cuộc phản ứng gay gắt.

Việc xuất bản tấm ảnh chụp trong đó con cọp được trưng bày như một phần thưởng của chiến thắng chỉ khiến câu chuyện tồi tệ hơn.

Nhưng ông đã đem tầm ảnh hưởng và nhiệt huyết vào hỗ trợ Quỹ Đời sống Hoang dã Thế giới, tổ chức về sau trở thành Quỹ Bảo vệ Thiên nhiên Toàn cầu, và trở thành chủ tịch đầu tiên của tổ chức này.

Ông được trân trọng hoan nghênh về cam kết bảo tồn rừng nhiệt đới trên thế giới và việc chiến dịch vận động chống việc đánh bắt cá đại dương.

Philip cũng rất quan tâm tới lĩnh vực công nghiệp. Ông tới thăm các nhà máy và trở thành nhà bảo trợ cho Hiệp hội Công nghiệp, tổ chức nay được biết tới với tên gọi Quỹ Lao động.

Ngài phải tập thích nghi với đời sống hoàng gia
Chụp lại hình ảnh,Ngài phải tập thích nghi với đời sống hoàng gia
Đam mê thể thao

Năm 1961, trước một nhóm các nhà công nghiệp, Philip thể hiện tính cách bộc trực của mình, điều mà một số người coi là lỗ mãng và cũng có lúc khiến ông gặp rắc rối.

Ông nổi tiếng là hay nhận định sai tình hình, nhất là khi ở nước ngoài.

Một trong những sự cố được nhắc tới nhiều nhất là khi ông cùng Nữ hoàng có chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc hồi năm 1986. Ông đã có nhận xét mà ông tưởng là được đưa ra một cách riêng tư về “những cặp mắt ti hí”. Báo chí lá cải khi đó rộ lên về chuyện này, dẫu cho bản thân Trung Quốc thì chả mấy bận tâm.

Trong chuyến viếng thăm tới Australia hồi 2002, ông hỏi một doanh nhân người bản xứ Úc châu rằng liệu “các ông vẫn ném giáo vào người nhau đấy chứ”.

Nhiều người chỉ trích ông nặng nề về những nhận xét kiểu như vậy, nhưng cũng có nhiều người khác lại coi đó là cách thể hiện đúng tính cách của ông, người không chấp nhận bị bó buộc bởi những thủ tục chính trị.

Philip cũng là một người đam mê thể thao. Ông đi thuyền buồm, chơi cricket và khúc côn cầu, đánh xe ngựa xuất sắc và từng là Chủ tịch Hiệp hội Cưỡi ngựa Quốc tế trong nhiều năm.

Mối quan hệ căng thẳng giữa ông với người con trai cả được mô tả trong cuốn sách về cuộc đời Thái tử Charles, theo đó Philip đã thúc đẩy Charles vào cuộc hôn nhân với công nương Diana Spencer.

Nhưng Philip đã rất quan tâm âu lo trong những năm khó khăn, khi cuộc hôn nhân đó tan rã.

Ông chủ động tìm hiểu vấn đề, có lẽ bởi chính ông cũng có kỷ niệm về những khó khăn khi kết hôn với người trong Hoàng gia.

Tuy rất buồn về sự thất bại hôn nhân của ba trong số bốn người con mình nhưng ông luôn khước từ nói về những vấn đề cá nhân. Hồi 1994, ông nói với một tờ báo rằng ông đã chưa từng và sẽ không bao giờ làm điều đó.

Ngài bắt thái tử Charles phải học ở Gordonstoun, khiến hai cha con giận nhau
Chụp lại hình ảnh,Ngài bắt thái tử Charles phải học ở Gordonstoun, khiến hai cha con giận nhau

Những năm về sau, ông sống với nhịp độ không mấy chậm bớt. Ông tiếp tục các chuyến hành trình dày đặc, cả cho Quỹ Bảo vệ Thiên nhiên Toàn cầu và cả tháp tùng Nữ hoàng trong các chuyến công du.

Ông cũng có chuyến gần như là hành hương cá nhân tới Jerusalem hồi 1994 để viếng mộ mẹ. Ước nguyện của bà được chôn cất tại đây đã được thực hiện.

Ông cũng có khoảnh khắc cảm động trong lễ kỷ niệm 50 năm ngày chiến thắng phát xít, hồi 1995.

Ngài say mê công việc bảo tồn thiên nhiên
Chụp lại hình ảnh,Ngài say mê công việc bảo tồn thiên nhiên

Hoàng tế Philip khi đó có mặt trên một chiếc tàu khu trục của Anh tại Vịnh Tokyo, khi Nhật đầu hàng vào cuối Chiến tranh Thế giới lần thứ hai. Vào lễ kỷ niệm, ông đã cùng các cựu chiến binh Viễn Đông khác diễu hành đi qua Nữ hoàng tại khu the Mall ở London.

Ông cũng bày tỏ sự chia sẻ với những cựu tù binh bị Nhật giam cầm, những người cảm thấy không thể tha thứ cho những gì khiến họ phải chịu đựng.

Sau cái chết của Công nương Diana, công chúng có những lúc tỏ thái độ thù nghịch với Hoàng gia, kể cả với ông.

Năm 2007, thư từ giữa ông và cố công nương được công bố nhằm giải tỏa những cáo buộc nói ông thù hằn con dâu.

Mohammed al-Fayed, cha của Dodi, người tình cuối cùng của Diana, thậm chí còn nói trong cuộc điều trần về cái chết của công nương rằng bà bị sát hại theo lệnh của Hoàng tế Philip, một cáo buộc mà bên giám định pháp y mạnh mẽ bác bỏ.

Philip, Công tước xứ Edinburgh, trở thành tâm điểm chú ý của xã hội Anh.

Ông là một người có tố chất lãnh đạo thiên bẩm, nhưng vị trí buộc ông luôn đứng ở vị trí thứ hai, một người có tính chiến đấu cao nhưng thường phải hành xử một cách nhạy cảm do vai trò của mình.

Thủ tướng Anh David Cameron đã đánh giá đúng điều này khi ca ngợi Công tướng trong buổi tối trước hôm sinh nhật ông 90 tuổi hồi tháng Sáu 2011.

Philip đã thành công trong việc sử dụng vị trí của mình để có đóng góp to lớn cho đời sống Vương quốc Anh và góp phần giúp Hoàng gia thay đổi phù hợp với xu hướng xã hội qua năm tháng.

Nhưng đóng góp lớn nhất của Hoàng tế Philip chính là sự hậu thuẫn liên tục và mạnh mẽ ông dành cho Nữ hoàng trong suốt quá trình trị vì.

Trong một diễn văn kỷ niệm lễ cưới Vàng của hai người, Nữ hoàng đã ngỏ lời tri ân tới đức phu quân, người tháp tùng hoàng gia lâu năm nhất trong lịch sử Vương quốc Anh.

“Ông ấy là người không dễ đón nhận lời khen tụng, nhưng ông ấy đơn giản là sức mạnh, là chỗ dựa của tôi trong suốt những năm qua. Tôi, toàn thể gia đình ông ấy, đất nước này và nhiều quốc gia khác mang ơn ông ấy nhiều hơn là ông ấy nghĩ, nhiều hơn những gì mà chúng ta biết.”

Ngài thử ngồi trong xe Jaguar XKSS
Chụp lại hình ảnh,Ngài thử ngồi trong xe Jaguar XKSS
Ngài thích môn Mã cầu
Chụp lại hình ảnh,Ngài thích môn Mã cầu
Ngài hỗ trợ cho Công nương Diana
Chụp lại hình ảnh,Ngài hỗ trợ cho Công nương Diana
Nữ hoàng Elizabeth và chồng năm 2007
Chụp lại hình ảnh,Nữ hoàng Elizabeth và chồng năm 2007

Những điều cần biết về Hoàng gia, Vương triều và Hoàng tộc Anh

The Queen with the Prince of Wales, the Duke of Cambridge and Prince George
Chụp lại hình ảnh,Hiện nay, việc truyền ngôi trong tương lai với Ngai vàng Anh Quốc đã được sắp đặt như sau: Nữ hoàng Elizabeth II sẽ truyền cho Thái tử Charles, và tiếp đến Hoàng tử William và Hoàng tử bé George.

Nữ Hoàng Elizabeth II là nguyên thủ quốc gia của Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland, và người đứng đầu Giáo hội Anh giáo.

Lên ngôi năm 1952 sau khi cha bà, vua George VI tạ thế, trở thành vị nữ vương thứ nhì của Vương quốc Anh, tính từ Nữ Hoàng Victoria (1819-1901).

Hiện nay, bà còn là nguyên thủ quốc gia – chức vụ có tính nghi lễ – của 15 nước khác trên thế giới, thành viên của Khối Thịnh vượng chung – Commonwealth.

Bà lấy vương hiệu là Elizabeth Đệ nhị, tiếp nối về phong cách vị nữ vương xa về trước, Elizabeth I (1533-1603), người đưa Anh thành cường quốc biển, và nổi tiếng bao dung tôn giáo.

Sinh năm 1926, Elizabeth II đã 94 tuổi và “trị vì” qua nhiều đời thủ tướng, kể cả Winston Churchill, khi ông nắm chính phủ lần hai, từ 1951 tới 1955.

Nguyên tắc chủ quyền tối cao, toàn diện và vĩnh viễn

Về nguyên tắc, Nữ Hoàng Elizabeth là nguyên thủ quốc gia của Anh, nước có nền dân chủ nhưng lại duy trì hình thức tổ chức nhà nước theo chế độ quân chủ lập hiến.

Princess Elizabeth and Prince Philip on their wedding day in 1947
Chụp lại hình ảnh,Công chúa Elizabeth kết hôn với Hoàng tử Philip vào năm 1947

Về hình thức, Nữ Hoàng Elizabeth là vị chủ thể của toàn bộ cơ chế quốc gia (sovereignty), là nguồn gốc của công lý (fount of justice), và chủ sở hữu của tất cả những gì trên nước Anh trừ những thứ được ghi rõ là thuộc cá nhân, chủ sở hữu khác.

Dân Anh hay kể ra câu chuyện thú vị là cá heo, hươu rừng, thiên nga trên sông Thames là tài sản của Nữ Hoàng.

William Người Chinh phục từ Pháp sang chiếm đảo Anh (chiếm làm sở hữu toàn bộ theo nghĩa đen) năm 1066 và lập ra Vương triều Anh (English Crown/Monarchy) mà Nữ Hoàng là người hiện giữ ngôi.

Vì thế, bà tiếp tục là chủ trên danh nghĩa của rừng biển, đất đai, muông thú hoang trên khắp nước Anh và ai săn bắn, vi phạm sẽ vẫn bị xử theo luật từ thế kỷ 11.

Nguyên tắc chủ quyền không chia sẻ và trên hết còn khiến Nữ Hoàng là người Anh duy nhất lái xe không cần bằng – bà làm chủ mọi đường xá công – hiểu theo nghĩa bóng.

Nữ Hoàng công du không cần hộ chiếu vì bà là người cấp hộ chiếu cho thần dân.

Mặt khác, là nguyên thủ quốc gia (head of state), bà vẫn chịu sự kiểm soát quyền lực của Quốc hội, theo các thỏa thuận từ nhiều thế kỷ trước.

Bà ủy quyền, trao ‘prerogative powers’ cho chính phủ lo việc nước.

Ngân sách quốc gia hàng năm đều phải do Nữ Hoàng trình bày trước Lưỡng Viện Quốc hội ở Điện Westminster, và khi Quốc hội thông qua thì mới thành luật.

Nhưng ngân sách lại do chính phủ đương nhiệm soạn, nên nếu đảng Lao động cánh tả cầm quyền thì Nữ Hoàng sẽ trình bày ra một ngân sách thiên tả, còn nếu đảng Bảo thủ nắm quyền thì ‘ngân sách’ hay các luật bà ký qua cơ chế ‘hoàng triều kim ấn’ (Royal Assent) lại có màu sắc thiên hữu.

Bà cũng là người bổ nhiệm – đúng ra là tấn phong – mọi chức vụ nhà nước.

Ví dụ thủ tướng Anh có chức danh chính thức là First Lord of Treasury – Đệ nhất Đại thần Ngân khố.

Trước đây, tổng tư lệnh quân lực là First Lord of the Admiralty – Đệ nhất Đô đốc Đại thần – vì Anh coi Hải quân Hoàng gia là quan trọng nhất cho việc kiểm soát đế chế.

Các bộ ngành của Anh, kể cả Sở thuế, Cục chấp pháp nắm các nhà tù cũng luôn có chữ HM- Her Majesty’s ở đầu, tức là về danh nghĩa đều làm việc nhờ Nữ Hoàng ủy nhiệm.

Các chiến hạm Anh đều là HMS – Her Majesty’s Ship.

Đài BBC trên danh nghĩa cũng là do ông của bà, vua George V cho lập ra năm 1927 và nay vẫn vận hành theo Hiến chương Hoàng Gia (Royal Charter) được gia hạn 10 năm một.

Bà cũng là người duy nhất có quyền ban phát mọi tước vị quý tộc ở Anh, các chức danh dự trong Hải Lục Không quân ở Anh và thu lại nếu muốn.

Điều này có tính kỷ luật cao.

Ngay cả cháu trai, Hoàng tử Harry, khi không còn ở Anh để làm các nhiệm vụ được giao thì Nữ Hoàng thu lại chức danh dự: Đại tướng (Captain General) của Thủy quân Lục chiến Hoàng gia.

Royal family tree showing line of immediate succession
Họ tên, dòng tộc và các nguyên tắc giữ ngai vàng

Chúng ta cần phân biệt Vương triều Anh (British Monarchy) có nguồn gốc từ các vua Ango-Saxon và được vua William định hình theo chế độ phong kiến kiểu Pháp từ 1066, với Hoàng tộc Windsor mới có từ thế kỷ 18, và Hoàng gia Anh (gia đình Nữ hoàng).

Năm nay 94 tuổi, Elizabeth Alexandra Mary Windsor sinh tại Mayfair, London.

Bà là trưởng nữ của Hoàng tử Albert, Công tước xứ York (sau lên ngôi vua) và Công nương Elizabeth Bowes-Lyon, con gái một dòng quý tộc Scotland.

Về họ nội của Nữ Hoàng hiện nay, cha bà Albert là con của vua George V và là cháu nội của Nữ Hoàng Victoria.

Dòng họ đó có gốc từ vua người Đức, George (1683-1760).

Anh Quốc theo đạo Tin Lành nên khi không có người nối ngôi đã cần một vị vua cùng đạo và triều thần đã chọn ông, Công tước xứ Hanover, sang Anh lên ngai vàng.

Đến thời Nữ Hoàng Victoria lại cưới ông hoàng Albert người Đức nữa, nên dòng máu Đức là chủ đạo cho tới gần đây.

Năm 1901, dòng họ Saxe-Coburg và Gotha có quê ở Thuringia, Đức tiếp quản ngôi vua Anh thay dòng Hanover.

Trong Thế Chiến I, vì thái độ bài Đức ở Anh lên cao, vua George V đã quyết định bỏ họ Saxe-Coburg và Gotha, lấy tên lâu đài Windsor ở phía Tây London làm họ.

Đến Thế Chiến II, một lần nữa Anh đương đầu với Đức nên vị hôn thê Philip trước khi cưới công chúa Elizabeth đã bỏ họ Đức Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg, lấy họ đằng ngoại Mountbatten.

Chồng của Nữ Hoàng hiện nay, Philip vốn là hoàng tử Hy Lạp gốc Đức và Đan Mạch nhưng phải từ bỏ các tước vị quê cũ đó khi gia nhập Hoàng gia Anh.

Nhưng công chúa Elizabeth không nhận họ chồng mà vẫn là Windsor, còn các con của ông bà lại có họ kép Mountbatten-Windsor.

Cần phân biệt Hoàng tộc Windsor và Hoàng gia Anh.

Hoàng tộc Anh là dòng họ Windsor gồm tất cả con cháu của vua George I, dòng trưởng, dòng thứ, ví dụ như Hoàng tử Michael of Kent và các anh chị em họ của Nữ hoàng Elizabeth II.

Họ có thể được Nữ Hoàng mời, hoặc nhờ làm đại diện cho một số công việc nhưng không ăn lương của Hoàng gia và không thuộc nhóm VIP được an ninh Nhà nước Anh bảo vệ.

Còn Hoàng gia hiện hành (Royal Family) là gia đình nhỏ, chỉ có Nữ Hoàng và chồng con, các cháu nội ngoại của bà.

Anh Quốc gọi họ là ‘working royals’ – những thành viên đang làm việc, có lương tại Hoàng gia, một định chế Nhà nước.

Sau khi lên ngôi, Elizabeth II phong cho chồng làm Công tước Edinburgh.

Năm nay ông 99 tuổi và vừa phải vào bệnh viện phẫu thuật tim.

Cưới nhau năm 1947, họ có bốn con: Thái tử Charles, Công chúa Anne, Hoàng tử Andrew và Hoàng tử Edward.

Prince and Princess of Wales holding baby Prince William
Chụp lại hình ảnh,Hoàng tử William sinh năm 1982

Vì nguyên tắc chỉ truyền thông cho trưởng nam (primogeniture), Thái tử Charles năm nay 72 tuổi là người sẽ lên làm vua khi Nữ Hoàng tạ thế.

Con trai trưởng của Charles là William sẽ kế vị Charles, và con trai trưởng của William (George) sẽ đóng vai trò chờ kế vị đó.

Các hoàng tử thứ đều bị đẩy xuống hàng xa hơn, kể cả các vị là chú ruột của William.

Việc kế vị này đi kèm cả tước hoàng tử (prince), và gia sản nhiều triệu bảng nên hiện Thái tử Charles là chủ sở hữu của gia sản Duchy of Cornwall (53.000 hectares), và đang giao lại việc quản lý cho William.

Các em của Thái tử Charles, cũng như em của Hoàng tử William là Harry không có quyền gì ở lãnh địa khổng lồ này hết.

Họ thậm chí chỉ có các tước vị danh dự không kèm đất đai, điền sản.

Ví dụ Andrew là Công tước xứ York nhưng không có mảnh đất nào ở York.

Hoàng tử Edward là Bá tước Wessex nhưng quận Wessex là một đơn vị hành chính bình thường do nhà nước quản lý, chứ không phải của Edward.

Bên ‘nhà ngoại’ thì không nhận cả tước vị gì hết sau một đời.

Ví dụ con gái của Công chúa Anne là cô Zara Philips không có tước vị gì, và họ của cô cũng không còn là Windsor như Hoàng tộc, mà theo họ chồng, ông Mike Phillips, một thường dân.

Tất nhiên, khi Zara cưới chồng thì Nữ Hoàng với tư cách là bà ngoại vẫn đến dự, tặng quà, nhưng không phong tước.

Vấn đề Nữ Công tước Sussex là Meghan, vợ Hoàng tử Harry nêu ra có thể được giải thích theo nguyên tắc ‘kế vị trưởng nam’, được làm rõ hơn từ đời vua George V năm 1917.

Theo đó thì các con trai của vua hoặc nữ hoàng tại ngôi đều là hoàng tử, và con của họ sẽ là hoàng tử bé hoặc công chúa.

Nhưng theo nguyên tắc ưu tiên trưởng nam (firstborn males) chỉ các con trai của hoàng tử trưởng mới có tước hoàng tử (prince) ngay khi chào đời.

Duke and Duchess of Cambridge on their wedding day
Chụp lại hình ảnh,Công tước và Nữ Công tước xứ Cambridge trên cỗ xe ngựa đi từ Tu viện Westminster về Điện Buckingham

Vì thế, dù là anh em, và cả hai đều là hoàng tử – con của Thái tử Charles – nhưng tước vị của con của William và Harry sẽ khác nhau.

Con trai của hoàng tử trưởng William là bé George có tước hoàng tử ngay sau khi sinh ra.

Còn Harry là con thứ nên con trai anh phải đợi khi cha của anh, Thái tử Charles lên ngôi vua, thì mới thành hoàng tử.

Cũng quy định của Hoàng gia loại bỏ bất cứ ai không sinh ra trong Hoàng gia quyền lên làm vua hoặc nữ hoàng.

Có thể nói đây là nguyên tắc cấm ‘ngoại tộc’ tiếm ngôi và cấm người trong Hoàng tộc tự ý truyền ngôi cho người ngoài.

Prince Harry with a machine gun
Chụp lại hình ảnh,Hoàng tử Harry phục vụ trong quân ngũ tại Afghanistan

Cụ thể thì những người bên ngoài gia nhập Hoàng gia qua hôn nhân, như Diana trước đây, Camilla, Kate Middleton, Meghan Markle, hay chính Hoàng tế Philip chồng nữ hoàng hiện nay, hoặc những ông là chồng của các công chúa, sẽ không bao giờ được ngồi lên ngai vàng Anh Quốc.

Hiện nay, việc truyền ngôi trong tương lai đã được sắp đặt như sau: Thái tử Charles là người kế vị số một, sau đến Hoàng tử William và Hoàng tử bé George.

Prince Harry and Meghan
Chụp lại hình ảnh,Công tước và Nữ Cong tước xứ Sussex hiện sống tại Mỹ cùng con trai
Hoàng gia Anh có thu nhập từ đâu?

Hàng năm, Chính phủ Anh cung cấp cho Nữ Hoàng một khoản tiền trọn gói (single payment) gọi là Ngân khoản cho Nguyên thủ (Sovereign Grant).

Khoản tiền nay không cố định vì được tính bằng 25% doanh thu từ Gia sản Hoàng triều (Crown Estate) của hai năm trước đó.

The Crown Estate là một doanh nghiệp tư nhân, gồm cả công viên cạnh Lâu đài Windsor, rộng 4.800 acre, trường đua ngựa Ascot và các địa ốc, điền sản ở London, Scotland, Wales, Bắc Ireland.

Trong năm tài khóa 2020-21, Ngân khoản cho Nguyên thủ là 85,9 triệu bảng.

Hoàng gia dùng tiền này để duy trì, bảo dưỡng các cung điện, trả lương nhân viên.

Tiền này cũng dùng để chi phí vào các hoạt động tiếp tân, lễ lạt mà các thành viên Hoàng gia thực hiện.

Thái tử Charles nhận được thu nhập từ điền sản mang tên Duchy of Cornwall.

Khối tài sản này gồm cả đất đai và đầu tư, đem lại lợi tức hơn 22 triệu bảng năm 2020.

Members of the Royal Family on the Queen's official birthday

Dinh thự chính và trụ sở của Nữ hoàng là Điện Buckingham ở London.

Dịp cuối tuần và kỳ nghỉ Phục sinh Nữ Hoàng đến ở Lâu đài Windsor.

Thái tử Charles và phu nhân, Nữ Công tước Cornwall sống ở Clarence House, cách Điện Buckingham gần một km.

Hoàng tử William và phu nhân Catherine, Nữ Công tước Cambridge sống ở Cung điện Kensington.

BBC