Ngôi đền trấn Nam huyền thoại của thành Thăng Long

Trong Thăng Long Tứ trấn, đền Kim Liên là ngôi đền được xây dựng muộn nhất. Nơi đây còn lưu giữ nhiều di vật lịch sử quan trọng của thành Thăng Long xưa…

Nằm ở số 176 phố Kim Hoa, phường Phương Liên, quận Đống Đa, Hà Nội, đình và đền Kim Liên, còn gọi là đền Cao Sơn, là trấn phía Nam trong Tứ trấn huyền thoại của kinh thành Thăng Long xưa.

Trong Thăng Long Tứ trấn, đền Kim Liên được xây dựng muộn nhất. Theo văn bia, đền được xây vào năm 1509 dưới triều vua Lê Tương Dực. Vị chủ thần của đền là Cao Sơn Đại Vương, một vị thần trong Tam vị Tản Viên Sơn Thánh.

Thuở sơ khai, đền nằm trên một gò đất cao ở phía Đông đầm Kim Liên (nay đầm không còn). Sau này, dân làng Kim Liên đã xây thêm cổng tam quan ở phía trước cổng đền cũ, ngay sát đầm Kim Liên, và bổ sung thêm một số kiến trúc mới, tạo thành đình Kim Liên.

Kiến trúc của đình – đền Kim Liên được chia làm hai phần. Phần phía trước gò đất có giếng bán nguyệt, sau đó là cổng trụ biểu và khoảng sân gạch rộng. Hai bên sân có hai dãy nhà Tả vu, Hữu vu.

Phần chính của di tích nằm trên gò đất cao, bắt đầu bằng cổng Nghi môn. Cánh cổng này là một nếp nhà ba gian nằm trên chín bậc cao được xây bằng những viên gạch vồ kích thước lớn có từ thời Lê Trung Hưng. Hai bên Nghi môn có hai lối đi phụ.

Sau Nghi môn là tòa đình bề thế mang kiểu dáng kiến trúc truyền thống, gồm hai phần nối với nhau là Đại bái và Hậu cung. Công trình này đã trải qua hai đợt tôn tạo lớn vào đầu những năm 2000.

Nhà Đại bái nằm phía trước, gồm 5 gian. Hậu cung là một nếp nhà ba gian dọc, gian cuối cùng là nơi thờ Cao Sơn Đại Vương và hai nữ thần phối hưởng là Tôn nữ Động Hồ Trưng Vương và Huệ Minh công chúa.

Trên các bộ phận kiến trúc, các họa tiết trang trí được thể hiện sinh động, công phu, mang phong cách nghệ thuật thời Nguyễn.

Ngoài thần Cao Sơn Đại Vương và hai nữ thần đã đề cập, đền – đình Kim Liên còn thờ Mẫu Tam Phủ và các danh nhân lịch sử của đất nước.

Nơi đây còn lưu giữ nhiều di vật quan trọng, nổi bật là tấm bia đá “Cao sơn Đại Vương thần từ bi minh”. Ngoài ra còn có 39 đạo sắc phong cho thần Cao Sơn Đại Vương, trong đó có 26 đạo thời Lê Trung Hưng, 13 đạo thời nhà Nguyễn.

Hội đền và đình Kim Liên được tổ chức vào ngày 16/3 Âm lịch hàng năm. Ngoài lễ chính còn các lễ sóc vọng hàng tháng, lễ Kỳ an và lễ kỷ niệm ngày hóa của thần vào ngày 12/8 Âm lịch.

Vào năm 1990, đền và đình Kim Liên đã được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia của Việt Nam.

Theo KIẾN THỨC

Câu nói phi thường

Phan Khôi

Người ta thường nói: “Duy có người phi thường mới làm được việc phi thường”.

Đó là nói về việc làm. Chứ còn lời nói thì tôi thấy như những người thường lại thường nói được những câu phi thường.

Sách Tàu có kể một chuyện:

Một ông vua, trong khi mất nước, chạy trốn có nhờ một người làm nghề giết thịt dê cứu giúp cho làm sao đó, đến sau phục quốc được, ông vua thưởng công cho nhiều người và cũng thưởng đến người làm nghề giết thịt dê ấy. Thế mà người ấy nói rằng: “Đại vương mất nước thì tôi mất nghề giết thịt dê, Đại vương lấy nước lại thì tôi lại làm nghề giết thịt dê, tôi có công gì đâu mà thưởng tôi?”. Nói thế rồi chàng bảy đáp [*] không chịu nhận phần thưởng của mình.

Làm tôi nhớ lại câu chuyện xưa ấy là vì tôi mới được nghe một câu chuyện nay của anh chàng bán thịt chó tại Ngã Tư Sở gần Hà Nội. Tôi cho rằng câu nói của anh bán thịt chó nầy với câu nói của người giết thịt dê đó đều là phi thường cả.

Tại chỗ nầy hôm trước, tôi có nhắc đến chuyện quan Võ hiển Hoàng Trọng Phu xin từ chức Tổng đốc Hà Đông.

Vả quan Võ hiển Hoàng làm Tổng đốc Hà Đông đến nay ngót ba mươi năm. Ba mươi năm chuyên làm tổng đốc một tỉnh, là sự xưa nay chưa ai hề có. Tôi không dám nói chắc, chứ có lẽ dân tỉnh Hà Đông cũng chán ngài lắm rồi và mong cho ngài đi đi để ông khác tới thử ra sao. Cái nghề dân thì họ có lòng tham dục vô cùng, dù cho quan Võ hiển là ông quan tốt, họ cũng không khỏi nghĩ như thế.

Ấy vậy mà một bọn quan lại, thân thương, hào phú trong tỉnh Hà Đông nghe được tin ngài từ chức, lại rủ nhau đến cửa quan Võ hiển, năn nỉ xin ngài ở lại. Họ làm như chỉ có quan Võ hiển thì mới làm Tổng đốc Hà Đông được; còn kẻ khác, họ nắm cái ấn tổng đốc tỉnh ấy, họ sẽ đóng lộn đầu đi! Chẳng những thế, mà khi đến van lơn xin ngài ở lại, họ còn nghĩ rằng nếu không có ngài trọng trấn tại đó thì trên quả địa cầu, một cái chấm là tỉnh Hà Đông của họ sẽ sụt xuống thành biển hay sao ấy!

Trong đám thân thương hào phú ắt cũng có người phi thường, sao mà cái việc họ làm chẳng phi thường chút nào? May sao lại có câu nói phi thường ra từ miệng anh bán thịt chó là một người thường!

Người bạn tôi ở Hà Nội vào, nói, một hôm mới rồi có đi ăn thịt chó trong một tiệm ở Ngã Tư Sở. Nhân câu chuyện “ái mộ” trên đó, bạn tôi đem hỏi ý kiến người chủ tiệm thì hắn đáp rằng:

“Tôi biết gì mà hỏi tôi? Ông ấy còn làm Tổng đốc Hà Đông thì tôi cũng vẫn bán thịt chó, mà ông ấy có thôi làm Tổng đốc Hà Đông thì tôi cũng vẫn cứ bán thịt chó. Tôi biết gì mà hỏi tôi?”

Nghe phi thường chưa?

Phi thường lắm. Có lẽ còn hơn “lý luận của tôi” nữa!

BÊ CA

Nguồn: Sông Hương, Huế, s. 27 (6 Fevrier 1937), tr. 2.

Đăng lại từ trang lainguyenan.free.fr
Phần Phan Khôi – Tác phẩm đăng báo 1937
Do nhà văn Lại Nguyên Ân sưu tầm

Chú thích:

[*] Bảy đáp: chưa rõ nghĩa; các từ điển từ Việt cổ không có từ này; nhưng trong ngữ cảnh, ta có thể hiểu “bảy đáp” là tên gọi người làm nghề giết mổ súc vật. Phan Khôi đã từng dùng từ “bảy đáp” này khi dịch “Thích khách liệt truyện” của Tư Mã Thiên và chú thích là: “bảy đáp là nghề làm thịt và bán” (xem: Phan Khôi. Tác phẩm đăng báo 1932 / Lại Nguyên Ân sưu tầm biên soạn/ Hà Nội: Nxb. Tri thức, tr. 766)

TT Trump nói nếu ông không tranh cử 2024, ĐCH vẫn còn nhiều ứng viên chất lượng

Cựu Tổng thống Donald Trump hôm thứ Hai (22/3, giờ Mỹ) đã nói rằng nếu ông không ứng cử tổng thống năm 2024, Đảng Cộng hòa vẫn còn nhiều ứng viên sẵn sàng đảm nhận trọng trách đó.

President Trump Meets With Workers In White House On Economic Plan : News Photo

Trả lời phỏng vấn trong chương trình podcast “Sự thật với Lisa Boothe” hôm 22/3, ông Trump tiếp tục không nói rõ liệu ông có tái tranh cử tổng thống năm 2024 hay không, ông nói: “Tôi sẽ đưa ra quyết định đó vào lúc nào đó sau này, nhưng có một hàng dài [các ứng viên Đảng Cộng hòa]”.

Ông Trump cho biết Đảng Cộng hòa có đầy “những người rất giỏi” sẽ là các ứng cử viên trong các cuộc bầu cử sắp tới, cụ thể như Thống đốc Florida Ron DeSantis, Thống đốc Nam Dakota Kristi Noem, Thượng nghị sĩ Josh Hawley (bang Missouri), Thượng nghị sĩ Ted Cruz (bang Texas) và Thượng nghị sĩ Rand Paul (bang Kentucky) đều là những ứng cử viên tốt.

Ông Trump sau đó đã được hỏi về việc liệu những nhân vật mà ông nêu tên sẽ là những lựa chọn tốt cho chức vụ tổng thống Mỹ năm 2024 hay không.

Ông trả lời: “Tôi nghĩ chúng ta có nhiều người tuyệt vời trong Đảng Cộng hòa”.

Ông Trump sau đó nói rằng trong cuộc bỏ phiếu thử tại CPAC 2021, 97% đáp viên đã tín nhiệm ông. Trong bài phát biểu tại CPAC hôm 28/2, ông Trump cũng nói rằng ông đang cân nhắc các lựa chọn để “đánh bại họ lần thứ ba”, ngụ ý ông có thể sẽ thắng Đảng Dân chủ lần nữa sau hai chiến thắng năm 2016 và năm 2020 (cuộc bầu cử mà ông cho rằng mình đã bị đánh cắp chiến thắng).

Cũng trong cuộc trả lời phỏng vấn hôm 22/3, ông Trump đã xác nhận rằng ông có thể thiết lập một nền tảng truyền thông xã hội của chính ông.

“Tôi sẽ làm những thứ phải làm để chạy hoàn hảo nền tảng xã hội của chính chúng tôi, nền tảng mà bạn sẽ sớm được biết”, ông Trump nói với Boothe.

“Tôi nghĩ nó là rất lớn. Tôi chỉ vừa mới bắt đầu làm việc này từ ba hoặc bốn tuần trước. Nhưng tiếng nói ngoài đó – tôi nghĩ, có thể theo một chiều hướng nào đó – có thể là lớn chưa từng thấy”, ông Trump nói thêm.

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn truyền thông vào tháng trước, cựu Tổng thống Trump cũng đã tiết lộ rằng đang “đàm phán với một số người và cũng có một lựa chọn khác là xây dựng trang [mạng xã hội] của riêng mình”. Ông nói thêm rằng: “Bởi vì chúng tôi có nhiều người hơn bất kỳ ai. Ý tôi là có thể xây dựng trang web của riêng mình theo đúng nghĩa đen.”

Ông Jason Miller, cố vấn thân cận của ông Trump, trong cuộc trả lời phỏng vấn trên Fox News hôm 21/3, đã nói rằng cựu tổng thống của Đảng Cộng hòa sẽ thiết lập nền tảng truyền thông xã hội của chính ông “trong khoảng 2 hoặc 3 tháng tới”.

“Đây là thứ mà tôi nghĩ sẽ là chủ đề nóng nhất trên mạng xã hội”, ông Miller nói trên Fox News hôm 21/3. “Nó sẽ thay đổi hoàn toàn cuộc chơi này, và mọi người sẽ chờ đợi và đón xem những thứ cụ thể mà Tổng thống Trump làm”.

Trong nhiều năm qua, ông Trump thường xuyên sử dụng Twitter và đã có tới gần 90 triệu người theo dõi trước khi nền tảng truyền thông xã hội này đình chỉ ông hồi tháng Một. Facebook, YouTube, Twitch, Snapchat và một số hãng công nghệ khác cũng nối gót Twitter “cấm cửa” cựu tổng thống. Và tính đến thời điểm hiện tại, ông Trump chưa xác nhận rằng ông sẽ sử dụng các trang web truyền thông xã hội khác vốn được những người cánh hữu ưa chuộng như Gab, MeWe hoặc Parler.

Kể từ khi Twitter đình chỉ tài khoản của ông, cựu tổng thống đã chọn phương thức công bố các thông cáo báo chí của mình thông qua các cố vấn và email.

Hôm 22/3, ông Trump cũng nói về cách truyền thông điệp mới của mình: “Quý vị đang thấy rằng chúng tôi đưa ra các tuyên bố từ tổng thống, v.v… Và các tuyên bố đó, mọi thứ chúng tôi nói, đã được mọi người săn đón”. Ông nhấn mạnh rằng cách thức truyền thông tin mới này là “lịch sự hơn nhiều” so với viết trên Twitter.

Như Ngọc / TrithucVN

Khảm sành sứ Huế: Nghệ thuật đặc sắc triều Nguyễn

Huế mang trong mình những nét cổ kính trầm mặc bởi các công trình còn mãi với thời gian. Đó là những điện đài lăng tẩm của vương triều Nguyễn nằm bên dòng sông Hương thơ mộng, được tô điểm với những nét kiến trúc mang đậm chất truyền thống mà không kèm phần độc đáo từ nghệ thuật khảm sành sứ.

Nghề khảm sành sứ có từ thế kỷ 17, ban đầu vốn là nghệ thuật dân gian, trải qua những thăng trầm biến đổi của lịch sử, nghệ thuật khảm sành sứ dần được nhiều người biết đến và trở thành nghệ thuật cung đình. Ngay từ ban đầu những người nghệ nhân đã sáng tạo bằng cách dùng những mảnh sành sứ hay mảnh gốm vỡ để tạo nên những sản phẩm trang trí. Sau đó nghệ thuật này dần được ứng dụng vào trong đền đài, miếu mạo các đời chúa Nguyễn.

Giai đoạn phát triển phong phú và lên đến đỉnh cao của khảm sành sứ bắt đầu từ cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20. Phần lớn các kiến trúc trong thời gian này đều được khảm sành sứ. Người ta xem nó như một giải pháp kiến trúc đặc sắc và nghệ thuật trang trí này cũng được đánh giá rất cao.

Khảm sành sứ Huế: Nghệ thuật đặc sắc triều Nguyễn

Lăng mộ vua Khải Định. (Ảnh: Ntt/Wikipedia/nguyen-trong.com)
Để có được hình tượng Long, Ly, Quy, Phượng, hay những con Giao, con Nghê, các nghệ nhân đã sử dụng mảnh sành sứ, chén, sau này có thêm những vật liệu khác như thủy tinh màu, thủy tinh trong suốt, ốp trên bề mặt.

Nghệ thuật khảm sành sứ ở mỗi địa điểm hay khu vực khác nhau đều có nghệ thuật trang trí khác nhau. Thông thường ở các đình chùa thì hoa văn họa tiết sẽ đơn giản, còn ở cung đình thì cầu kỳ hơn với chất men có độ bóng, độ bền cao.

Các loại vật liệu khảm sành sứ được lựa chọn khá kỹ lưỡng từ mảnh vỡ của những loại gốm cổ và có niên đại xa xưa, vì vậy nguồn nguyên liệu cho nghệ thuật khảm sành sứ luôn khan hiếm.

Khảm sành sứ Huế: Nghệ thuật đặc sắc triều Nguyễn

(Ảnh qua langnghevietnam.vn)

Khảm sành sứ Huế: Nghệ thuật đặc sắc triều Nguyễn

(Ảnh qua vnanet.vn)
Huế là nơi đóng đô của vương triều nhà Nguyễn trong 140 năm, từ 1805 đến 1945. Trong suốt thời kỳ này và cả thời kỳ trước đó, nơi đây đã trở thành khu vực giao thương sầm uất. Lượng tàu thuyền đi lại cập bến ở sông Hương nhiều không kể xiết. Chính vì vậy mà dưới lòng sông Hương lưu giữ một lớp trầm tích văn hóa vô cùng phong phú: những mảnh sành sứ, mảnh gốm có khi cả nghìn năm tuổi.

Khi trang trí cho các cung điện, người nghệ nhân phải tìm những mảnh sành sứ lưu lại từ niên đại xa xưa. Loại nguyên liệu đó đều được các nghệ nhân lựa chọn tỉ mỉ cho từng công trình. Ngoài việc tìm kiếm dưới lòng sông, nguồn nguyên liệu này còn xuất hiện trên các con tàu buôn.

Chính nhờ lượng lớn gốm sứ như vậy mà nghệ thuật trong lăng tẩm đền đài và nơi thờ cúng ở Huế đã phát triển cực thịnh, trở thành nét văn hóa không thể thiếu ở vùng đất Cố Đô.

(Ảnh qua vntrip.vn)
Từng có một giai đoạn nghề khảm sành sứ chìm vào quên lãng. Mãi đến năm 1975, những người đi vớt phế liệu mới phát hiện lại kho tàng này và từ đó người ta mới tiếp tục khai thác chúng.

Trong lúc khảm, tùy từng chất liệu mà người nghệ nhân có thể sắp đồng chất hoặc đối liệu về chất theo màu men, chất men, và cường độ tiếp sáng. Để các vật liệu bám chắc thì cần dùng chất kết dính làm từ hàu trộn với vôi, cùng một số loại lá cây và mật. Kỹ thuật cắt gọt cũng cầu kỳ, để các mảnh sành sứ gắn lên khít nhau, không bị lộ mạch vữa.

Men khảm sành thường có màu tươi sáng và rực rỡ. Các màu đỏ tía, đỏ cánh sen hồng thuộc gam màu nóng, chủ đạo trong các bức tranh; màu men sử dụng khảm mắt rồng mắt phượng; còn màu xanh phổ biến là xanh lục, xanh lam, xanh tím.

Khảm sành sứ Huế: Nghệ thuật đặc sắc triều Nguyễn

(Ảnh qua hues.vn)
Được lưu truyền từ lâu, nghệ thuật khảm sành sứ trong kiến trúc Huế luôn truyền tải những hình tượng thật gần gũi và sống động. Cũng chính nhờ những tác phẩm khảm sánh sứ mà kiến trúc Huế mang trong mình vẻ đẹp của sự tài hoa và bí ẩn đầy quyến rũ.

Lê Nguyên / TrithucVN

Hoa Kỳ lập quốc: Bảo vệ tư hữu, phúc lợi không đến từ chính phủ

Một nguyên tắc lập quốc của Hoa Kỳ là cuộc sống và tự do của người dân sẽ không bị xâm phạm trừ khi tài sản của họ không được an toàn. Về bản chất, nguyên tắc này liên quan đến một quyền của con người mà chính phủ có khả năng phá hoại nhiều nhất, đó chính là quyền tư hữu.
Quy luật tự nhiên trao nhiều quyền cho con người và những nhà lập quốc Hoa Kỳ tin rằng trong số những quyền này, một quyền quan trọng nhất là quyền sở hữu tài sản và cần phải bảo vệ nó.

Chúa đã ban cho nhân loại sinh mệnh và hoàn cảnh sống, con người sử dụng sức mình để phát triển trên trái đất này. Kết quả cuối cùng của sự phát triển của con người chính là tài sản. Nếu tài sản không được bảo vệ thì sự phát triển của toàn bộ loài người sẽ dừng lại.

Tranh của họa sĩ Benjamin West mô tả cảnh thu hoạch tại Windsor. (Tranh qua Wikipedia)
Vì sao lại nói như vậy? Trước hết, một tài sản, cho dù đó là cây bạn đã trồng hay ngôi nhà bạn đã xây, cuối cùng, nếu không được đảm bảo là thuộc sở hữu của bạn, vậy thì rất nhiều người sẽ tới tranh cướp nó, bởi vì cướp đoạt luôn dễ dàng hơn việc phát triển. Phát triển quá khó khăn và tốn thời gian, mọi người đều có xu hướng theo đuổi cách tiết kiệm sức lao động hơn và nhanh hơn. Tất nhiên, ngay cả khi có người cưỡng đoạt được một tài sản nào đó, thì cũng không có gì đảm bảo, bởi vì ai đó mạnh hơn họ sẽ lại muốn chiếm lấy.

Do đó, nếu quyền sở hữu tài sản của cá nhân không được bảo vệ, điều gì sẽ xảy ra? Một người làm việc chăm chỉ sẽ mất động lực làm việc. Dẫu không mất đi sức lao động họ cũng sẽ mất đi thành quả lao động. Những tên cướp trong xã hội sẽ hoành hành ngang ngược, sử dụng vũ lực để giành giật lấy thành quả đó. Toàn bộ loài người sẽ chỉ dừng lại ở mức duy trì cuộc sống, thậm chí là đói khát, vì tích lũy tài sản cũng tương đương với việc tự chuốc lấy tai họa.

Những nhà lập quốc Hoa Kỳ tin rằng tài sản là trí tuệ của một người và sự mở rộng đôi tay của họ. Bảo vệ tài sản suy cho cùng chính là để bảo vệ con người. Bởi vì bàn tay của họ và của cải được tạo ra bởi bàn tay đó thực sự là một thể thống nhất với họ, là một sự mở rộng tự nhiên.

Do đó, việc bảo vệ quyền sở hữu tài sản là bảo vệ quyền được hưởng lợi từ lao động. Đây cũng là một quyền tự nhiên được cấp cho con người theo luật tự nhiên. Tổng thống Lincoln từng nói, đại ý là: Tài sản là một điều tốt, một số người giàu có sẽ khiến mọi người thấy rằng họ cũng có thể làm được. Chúng ta không được lấy đi những ngôi nhà của người giàu, mà nên cố gắng tự xây một ngôi nhà cho mình. Hơn nữa sau khi xây xong, chúng ta biết rằng đó là của riêng chúng ta, và không ai có thể tước đoạt chúng.

John Adams, tổng thống thứ hai của Hoa Kỳ, nói: “Quyền sở hữu tài sản cá nhân là nền tảng quan trọng nhất của tự do và hạnh phúc của con người. Khi quyền sở hữu tài sản không thiêng liêng như luật pháp của Thiên Chúa, không có công lý và luật pháp để bảo vệ nó, sự hỗn loạn và chuyên quyền sẽ bắt đầu.” Ông cũng nói: “Không có quyền sở hữu tài sản, tự do không còn tồn tại.”

Vai trò của chính phủ ở đây là bảo vệ quyền sở hữu tài sản của người dân. Không chỉ những tên trộm không được phép cướp đi ngôi nhà của bạn, mà chính phủ cũng không được phép lấy đi tài sản của người dân dưới bất kỳ hình thức nào. Chính phủ không có quyền lực như một tên trộm để lấy tài sản của một bộ phận người này và trao nó cho những người khác. Những nhà lập quốc nghĩ rằng đó là điều phi logic, bất công và phi đạo đức, về bản chất chính là cướp bóc và vi phạm hiến pháp.

Liên quan đến việc bảo vệ tài sản, bảo vệ tư hữu, thì còn một vấn đề khác, đó chính là phúc lợi. Thu thuế là một hình thức cưỡng chế và làm thu nhỏ quyền tư hữu. Nên có người sẽ thắc mắc: Nếu chính phủ không mạnh tay thu thuế làm phúc lợi, thì ai sẽ chăm sóc người nghèo? Ai sẽ cung cấp phúc lợi?

Câu trả lời của những nhà lập quốc là: Mọi người đều có thể làm việc này, còn chính phủ thì không nên.

Khái niệm này của những nhà lập quốc Hoa Kỳ là để cho người dân giúp đỡ lẫn nhau. Hành động giúp đỡ này xuất phát từ trái tim và không có nhân tố cưỡng chế. Anh ấy có hai chiếc xe, anh ấy sẵn sàng tặng một chiếc cho người khác, anh ấy rất hạnh phúc, và người được tặng cũng rất hạnh phúc.

Một yếu tố khác, khi các công dân giúp đỡ lẫn nhau, cũng giống như anh em giúp đỡ lẫn nhau vậy.

Ngoài ra, người nhận sẽ không dễ nuôi dưỡng tính dựa dẫm, không thể có chuyện năm nay cho họ một chiếc xe, năm sau, năm sau nữa, hàng năm đều phải cho họ một chiếc xe. Họ sẽ trân trọng khi nhận được nó, bởi họ biết điều này có được không dễ dàng. Cũng như sự giúp đỡ lẫn nhau giữa anh em, có thể xóa đói giảm nghèo, nhưng nó sẽ không nuôi dưỡng sự ỷ lại.

Nếu chính phủ đứng ra làm phúc lợi, và chính phủ trở thành “một người tốt”, thì giống như một người cha cho con trai mình, người con trai sẽ dễ dàng nuôi dưỡng tâm thức ỷ lại.

Chính phủ làm điều đó, và những người cho nó chưa hẳn đã sẵn lòng, tương đương với việc chính phủ buộc họ phải cho đi, “Bạn đã hỏi tôi chưa?”

Người nhận nó lại cảm thấy thoải mái trong tâm, “Đây là từ chính phủ, đó là điều tự nhiên, tôi không phải cảm ơn bất cứ ai”. Thậm chí họ có thể còn ghen tị với việc người giàu nộp thuế quá ít và cống hiến quá ít. Họ vẫn nghĩ rằng chính phủ dường như có rất nhiều tiền, nên bản thân họ cũng không cần phải làm việc chăm chỉ.

Vì vậy, chúng ta sẽ thấy rằng các nhà lập quốc Hoa Kỳ đã thiết kế nên một hệ thống rất thấu đạt để bảo vệ đạo đức của người dân. Nhiều ý tưởng của họ rất thực tế, không hô khẩu hiệu, mà xem xét vấn đề con người rất cẩn thận, suy xét chu toàn tới bản chất con người, lời lẽ thấu triệt.

Phúc lợi có thể đến từ những người dân trong cùng một nước, nhưng nó không nên đến từ chính phủ.

Theo Sound Of Hope / Thiên Cầm biên tập / TrithucVn