Một trường đại học của Việt Nam: Toàn lâu đài trắng như bên trời Âu, bên trong có công viên giải trí hoàng tráng

Ngày nay, các trường đại học không chỉ tập trung nâng cao chất lượng đào tạo và đội ngũ giảng viên, mà còn đầu tư mạnh tay cho cơ sở vật chất và cảnh quan, khuôn viên. Bởi lẽ, đây cũng là yếu tố quan trọng nhằm thu hút sinh viên theo học.

Nếu có dịp chiêm ngưỡng Trường Đại học Võ Trường Toản, có lẽ nhiều bạn trẻ sẽ muốn được trở thành sinh viên ở đây. Nhìn từ xa, ngôi trường này trông giống công viên giải trí hoặc khu du lịch hơn là một cơ sở học tập.

Nhìn qua tưởng khu du lịch nhưng hóa ra là... một trường đại học của Việt Nam: Toàn lâu đài trắng như bên trời Âu, bên trong có hẳn công viên giải trí cực hoàng tráng - Ảnh 1.
Nhìn qua tưởng khu du lịch nhưng hóa ra là... một trường đại học của Việt Nam: Toàn lâu đài trắng như bên trời Âu, bên trong có hẳn công viên giải trí cực hoàng tráng - Ảnh 2.

Trường Đại học Võ Trường Toản là trường đại học tư thục, nằm trên mặt tiền Quốc lộ 1A, xã Tân Phú Thạnh, huyện Châu Thành A, tỉnh Hậu Giang. Nơi này cách TP. HCM khoảng 4 tiếng đi xe.

Tổng diện tích của trường là 20 héc-ta, trong đó diện tích sàn xây dựng phục vụ đào tạo, nghiên cứu khoa học là trên 36.000 m2. Trường có thể đáp ứng nhu cầu học tập của trên 18.000 sinh viên, với đầy đủ cơ sở vật chất như khu giảng đường lý thuyết, khu thực hành thí nghiệm, nhà hiệu bộ, văn phòng làm việc, khu trung tâm thương mại – giải trí và ký túc xá.

Nhìn qua tưởng khu du lịch nhưng hóa ra là... một trường đại học của Việt Nam: Toàn lâu đài trắng như bên trời Âu, bên trong có hẳn công viên giải trí cực hoàng tráng - Ảnh 3.
Nhìn qua tưởng khu du lịch nhưng hóa ra là... một trường đại học của Việt Nam: Toàn lâu đài trắng như bên trời Âu, bên trong có hẳn công viên giải trí cực hoàng tráng - Ảnh 4.
Nhìn qua tưởng khu du lịch nhưng hóa ra là... một trường đại học của Việt Nam: Toàn lâu đài trắng như bên trời Âu, bên trong có hẳn công viên giải trí cực hoàng tráng - Ảnh 5.

Được xây dựng theo lối kiến trúc mái vòm và cột tháp độc đáo, Trường Đại học Võ Trường Toản khiến sinh viên cảm thấy như đang được học tập giữa trời Âu. Các tòa lâu đài trắng lộng lẫy được bao quanh bởi bạt ngàn rừng cây, tạo cảm giác biệt lập và kín đáo.

Màu sắc chủ đạo gồm trắng, xám và đỏ bordeaux càng làm tôn thêm vẻ huyền bí, cổ tích nhưng cũng không kém phần nguy nga, sang chảnh của ngôi trường này.

Nhìn qua tưởng khu du lịch nhưng hóa ra là... một trường đại học của Việt Nam: Toàn lâu đài trắng như bên trời Âu, bên trong có hẳn công viên giải trí cực hoàng tráng - Ảnh 6.
Nhìn qua tưởng khu du lịch nhưng hóa ra là... một trường đại học của Việt Nam: Toàn lâu đài trắng như bên trời Âu, bên trong có hẳn công viên giải trí cực hoàng tráng - Ảnh 7.

Tọa lạc tại một khu đất rộng rãi và thoáng đãng, Trường Đại học Võ Trường Toản sở hữu vị trí đắc địa, rất phù hợp để ngắm hoàng hôn. Khi mặt trời từ từ khuất sau những rặng cây cũng là lúc ánh vàng của chiều tà khoác lên ngôi trường này một vẻ đẹp khó cưỡng

Nhìn qua tưởng khu du lịch nhưng hóa ra là... một trường đại học của Việt Nam: Toàn lâu đài trắng như bên trời Âu, bên trong có hẳn công viên giải trí cực hoàng tráng - Ảnh 8.

Đặc biệt là, bên trong khuôn viên Trường Đại học Võ Trường Toản còn tích hợp cả công viên giải trí Công viên giải trí Kittyd & Minnied. Khu vực này có mở cửa cho du khách vào tham quan, chụp ảnh và vui chơi. Đến đây, mọi người sẽ được thỏa sức tham gia các trò chơi giải trí, ngắm nhìn những tòa lâu đài châu Âu cổ kính, thưởng thức các hoạt động nghệ thuật độc đáo,…

Nhìn qua tưởng khu du lịch nhưng hóa ra là... một trường đại học của Việt Nam: Toàn lâu đài trắng như bên trời Âu, bên trong có hẳn công viên giải trí cực hoàng tráng - Ảnh 9.
Nhìn qua tưởng khu du lịch nhưng hóa ra là... một trường đại học của Việt Nam: Toàn lâu đài trắng như bên trời Âu, bên trong có hẳn công viên giải trí cực hoàng tráng - Ảnh 10.
Nhìn qua tưởng khu du lịch nhưng hóa ra là... một trường đại học của Việt Nam: Toàn lâu đài trắng như bên trời Âu, bên trong có hẳn công viên giải trí cực hoàng tráng - Ảnh 11.
Nhìn qua tưởng khu du lịch nhưng hóa ra là... một trường đại học của Việt Nam: Toàn lâu đài trắng như bên trời Âu, bên trong có hẳn công viên giải trí cực hoàng tráng - Ảnh 12.
Hiện tại, Trường Đại học Võ Trường Toản đang đào tạo tất cả 10 chuyên ngành ở trình độ đại học, bao gồm: Y đa khoa, Dược học, Quản trị Kinh doanh, Kế toán, Tài chính – Ngân hàng, Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành, Kinh tế quốc tế, Văn học, Ngôn ngữ Anh, Công nghệ thông tin.
Nhìn qua tưởng khu du lịch nhưng hóa ra là... một trường đại học của Việt Nam: Toàn lâu đài trắng như bên trời Âu, bên trong có hẳn công viên giải trí cực hoàng tráng - Ảnh 13.
Nhìn qua tưởng khu du lịch nhưng hóa ra là... một trường đại học của Việt Nam: Toàn lâu đài trắng như bên trời Âu, bên trong có hẳn công viên giải trí cực hoàng tráng - Ảnh 14.
Nhìn qua tưởng khu du lịch nhưng hóa ra là... một trường đại học của Việt Nam: Toàn lâu đài trắng như bên trời Âu, bên trong có hẳn công viên giải trí cực hoàng tráng - Ảnh 15.
Điểm chuẩn xét tuyển vào các ngành thuộc Trường Đại học Võ Trường Toản trong năm học 2020-2021 là 14-21 điểm.

Linh Hân / Theo Doanh nghiệp và Tiếp thi

“LÀNG ĐẠI GIA” được bảo vệ chặt nhất Cần Thơ, toàn biệt phủ phong cách “không có gì ngoài đất”, cổng trước đậu ô tô, cổng sau đậu vài du thuyền vẫn còn rộng

"LÀNG ĐẠI GIA" được bảo vệ chặt nhất Cần Thơ, toàn biệt phủ phong cách "không có gì ngoài đất", cổng trước đậu ô tô, cổng sau đậu vài du thuyền vẫn còn rộng
Cần Thơ có thể nói là vùng đất ẩn giấu nhiều “ngọa hổ, tàng long” nhất của miền Tây với vô số đại gia, vô số “nông dân… siêu giàu” hiện đang an cư lạc nghiệp.
CẦN THƠ – VÙNG ĐẤT KHÔNG THIẾU GIỚI GIÀU VÀ SIÊU GIÀU “CHẤT CHƠI” NHẤT MIỀN TÂY

Nằm cách TP.HCM khoảng 3 tiếng rưỡi đến 4 tiếng đi xe, Cần Thơ được xem là một thành phố phát triển nhanh và hiện đại nhất vùng ĐBSCL. Tuy nhiên trong tiềm thức cũng như thói quen của nhiều người, cứ nhắc tới miền Tây thì sẽ lại liên tưởng tới hình ảnh của cánh đồng, ruộng lúa, với những con người thật thà, giản dị tại một vùng quê. Điều đó đúng, nhưng không phải là tất cả…

LÀNG ĐẠI GIA được bảo vệ chặt nhất Cần Thơ, toàn biệt phủ phong cách không có gì ngoài đất, cổng trước đậu ô tô, cổng sau đậu vài du thuyền vẫn còn rộng - Ảnh 1.

Thay vào đó không ít nơi tại miền Tây hiện nay, đặc biệt là Cần Thơ ẩn giấu vô số “ngọa hổ, tàng long” từ giàu đến siêu giàu đều có đủ. Nào là “đại gia thủy sản”, “đại gia nước đá”, “đại gia lúa”, “đại gia tôm”,… Cho đến những vị doanh nhân xuất thân tại miền Tây vừa sở hữu tài sản khủng, vừa đóng góp thành tựu cho nền kinh tế nước nhà cũng không ít.

Ngoài ra với tiềm lực phát triển rất lớn, hưởng nhiều ưu đãi từ địa hình mà giới doanh nhân, đại gia ở các nơi khác cũng tìm tới. “Lớp” thì mở công ty, “lớp” thì vì thích cái sự thanh bình, yên tĩnh của mảnh đất Tây đô này mà chọn ở lại để hưởng thụ, dưỡng già, nhưng chung quy lại cũng là ngày càng giúp Cần Thơ thêm phần rạng rỡ.

LÀNG ĐẠI GIA được bảo vệ chặt nhất Cần Thơ, toàn biệt phủ phong cách không có gì ngoài đất, cổng trước đậu ô tô, cổng sau đậu vài du thuyền vẫn còn rộng - Ảnh 2.
LÀNG ĐẠI GIA được bảo vệ chặt nhất Cần Thơ, toàn biệt phủ phong cách không có gì ngoài đất, cổng trước đậu ô tô, cổng sau đậu vài du thuyền vẫn còn rộng - Ảnh 3.

Bởi vậy với những người ở xa hoặc lâu chưa có dịp về Cần Thơ, hẳn sẽ rất đỗi ngạc nhiên vì thành phố này đã có một diện mạo mới. Vẫn là dòng sông Hậu, sông Cần Thơ,… nhưng dọc hai bên bờ giờ là những căn nhà lớn nằm san sát nhau dài đến vô tận.

“LÀNG ĐẠI GIA” ĐƯỢC CANH GIỮ NGHIÊM NGẶT NHẤT CẦN THƠ VỚI HÀNG LOẠT BIỆT THỰ KHỦNG

Có thể nói Cần Thơ bây giờ đã thay đổi rất nhiều so với vài chục năm trước. Thay vì những căn nhà gỗ, nhà sàn, nhà lá nằm dọc hai bên bờ thì Cần Thơ đã có không ít các biệt thự, biệt phủ hay nhà dát vàng nổi tiếng khắp vùng sông nước. Nhưng hoành tráng nhất chắc phải kể đến khu Cồn Khương với hàng loạt biệt thự lẫn dinh thự trị giá từ vài tỷ đến vài chục tỷ đồng, nằm “xếp hàng dài” trải bên bờ sông Hậu mà nếu không nói, chắc chắn nhiều người sẽ phải kinh ngạc, hoặc tưởng rằng đó là khu biệt thự Thảo Điền quận 2 hoặc ở Phú Mỹ Hưng chứ chẳng phải ở Cần Thơ.

LÀNG ĐẠI GIA được bảo vệ chặt nhất Cần Thơ, toàn biệt phủ phong cách không có gì ngoài đất, cổng trước đậu ô tô, cổng sau đậu vài du thuyền vẫn còn rộng - Ảnh 4.

Một trong những biệt phủ nằm sâu bên trong khu biệt thự Cồn Khương, nơi hạn chế tối đa người bên ngoài đi vào.

LÀNG ĐẠI GIA được bảo vệ chặt nhất Cần Thơ, toàn biệt phủ phong cách không có gì ngoài đất, cổng trước đậu ô tô, cổng sau đậu vài du thuyền vẫn còn rộng - Ảnh 5.
LÀNG ĐẠI GIA được bảo vệ chặt nhất Cần Thơ, toàn biệt phủ phong cách không có gì ngoài đất, cổng trước đậu ô tô, cổng sau đậu vài du thuyền vẫn còn rộng - Ảnh 6.
LÀNG ĐẠI GIA được bảo vệ chặt nhất Cần Thơ, toàn biệt phủ phong cách không có gì ngoài đất, cổng trước đậu ô tô, cổng sau đậu vài du thuyền vẫn còn rộng - Ảnh 7.
LÀNG ĐẠI GIA được bảo vệ chặt nhất Cần Thơ, toàn biệt phủ phong cách không có gì ngoài đất, cổng trước đậu ô tô, cổng sau đậu vài du thuyền vẫn còn rộng - Ảnh 8.

Các căn biệt thự lân cận đó cũng không phải dạng vừa với diện tích lên tới vài trăm mét vuông.

Do có nhiều biệt thự “khủng” nên nói về an ninh của nơi đây cũng được xem là “khó khăn” nhất nhì miền Tây. Ngay từ bên ngoài đã có nhiều chốt an ninh với bảo vệ túc trực 24/7. Thậm chí một số con đường nằm bên trong, nơi được xem là tập trung nhiều biệt thự đắt đỏ nhất gần như tuyệt đối không cho người lạ đi vào, việc quay phim, chụp hình là cấm tuyệt đối. Nên đó cũng chính là lý do vì sao mà nơi đây rất ít khi được nhắc tới hay xuất hiện trên mạng xã hội.

LÀNG ĐẠI GIA được bảo vệ chặt nhất Cần Thơ, toàn biệt phủ phong cách không có gì ngoài đất, cổng trước đậu ô tô, cổng sau đậu vài du thuyền vẫn còn rộng - Ảnh 9.

Cổng sau của một số biệt thự tại đây nằm sát sông Hậu nên việc di chuyển bằng ghe, tàu hay đôi lúc có những chiếc du thuyền neo đậu chờ chủ nhà là chuyện rất đỗi bình thường tại vùng sông nước miền Tây này.

LÀNG ĐẠI GIA được bảo vệ chặt nhất Cần Thơ, toàn biệt phủ phong cách không có gì ngoài đất, cổng trước đậu ô tô, cổng sau đậu vài du thuyền vẫn còn rộng - Ảnh 10.
LÀNG ĐẠI GIA được bảo vệ chặt nhất Cần Thơ, toàn biệt phủ phong cách không có gì ngoài đất, cổng trước đậu ô tô, cổng sau đậu vài du thuyền vẫn còn rộng - Ảnh 11.

Nhìn thế này đâu ai nghĩ là ở miền Tây!? Ngỡ đâu Đà Lạt, Thảo Điền quận 2 hay “bên Tây” cũng nên!?

LÀNG ĐẠI GIA được bảo vệ chặt nhất Cần Thơ, toàn biệt phủ phong cách không có gì ngoài đất, cổng trước đậu ô tô, cổng sau đậu vài du thuyền vẫn còn rộng - Ảnh 12.
LÀNG ĐẠI GIA được bảo vệ chặt nhất Cần Thơ, toàn biệt phủ phong cách không có gì ngoài đất, cổng trước đậu ô tô, cổng sau đậu vài du thuyền vẫn còn rộng - Ảnh 13.
LÀNG ĐẠI GIA được bảo vệ chặt nhất Cần Thơ, toàn biệt phủ phong cách không có gì ngoài đất, cổng trước đậu ô tô, cổng sau đậu vài du thuyền vẫn còn rộng - Ảnh 14.

Nhà ở đây hay được mọi người nói vui là “nhà không có gì ngoài tiền và đất” nên căn nào dường như cũng rất rộng với sân vườn bao phủ hai bên.

Với người Cần Thơ, vào mỗi chiều hoặc cuối tuần sẽ thích được chạy xe đến đây dạo mát, “đi để ngắm nhà người ta mà ao ước xem khi nào mình có một căn giống người ta” hay chỉ đơn giản là vì nơi đây đã được quy hoạch, đường xá được lót rất sạch và thoáng nên thật sự là một nơi vô cùng lý tưởng để hóng gió.

LÀNG ĐẠI GIA được bảo vệ chặt nhất Cần Thơ, toàn biệt phủ phong cách không có gì ngoài đất, cổng trước đậu ô tô, cổng sau đậu vài du thuyền vẫn còn rộng - Ảnh 15.

Một căn giao 2 mặt tiền với đường siêu rộng và thoáng.

LÀNG ĐẠI GIA được bảo vệ chặt nhất Cần Thơ, toàn biệt phủ phong cách không có gì ngoài đất, cổng trước đậu ô tô, cổng sau đậu vài du thuyền vẫn còn rộng - Ảnh 16.
LÀNG ĐẠI GIA được bảo vệ chặt nhất Cần Thơ, toàn biệt phủ phong cách không có gì ngoài đất, cổng trước đậu ô tô, cổng sau đậu vài du thuyền vẫn còn rộng - Ảnh 17.
LÀNG ĐẠI GIA được bảo vệ chặt nhất Cần Thơ, toàn biệt phủ phong cách không có gì ngoài đất, cổng trước đậu ô tô, cổng sau đậu vài du thuyền vẫn còn rộng - Ảnh 18.
LÀNG ĐẠI GIA được bảo vệ chặt nhất Cần Thơ, toàn biệt phủ phong cách không có gì ngoài đất, cổng trước đậu ô tô, cổng sau đậu vài du thuyền vẫn còn rộng - Ảnh 19.

Với nhiều người, miền Tây là phải ruộng đồng cò bay thẳng cánh, sông nước mênh mông, bạt ngàn với nhà tranh vách lá. Điều đó đúng, nhưng không có nghĩa là đâu đâu cũng thế. Nơi nào cũng cần được phát triển và thay đổi, chỉ là chúng ta có kịp nhận ra không mà thôi.

Nói về khu biệt thự Cồn Khương ở đây không phải là “khoe mẽ” mà để cho mọi người thấy được một khía cạnh rất nhỏ trong quá trình thay đổi và phát triển của Cần Thơ hay nói chung là niềm tự hào của cả vùng sông nước miền Tây mà từ trước đến nay chưa chắc có quá nhiều người được biết tới.

Và rồi đây, miền Tây sẽ còn phát triển nhiều hơn nữa với không chỉ là Cồn Khương – Cần Thơ hay Rạch Giá, Kiên Giang,… mà còn rất nhiều khu vực khác.

Theo Nami – Ảnh: Mỹ Hân

Pháp luật và Bạn đọcTheo Pháp luật và Bạn đọc

Nhiều thương hiệu bán lẻ vào Việt Nam nửa thập kỷ qua

Năm 2016, Zara bắt đầu có mặt tại thị trường Việt Nam. Từ đó đến nay, nhiều thương hiệu quốc tế trong lĩnh vực thời trang, ẩm thực, vui chơi giải trí cũng lần lượt xuất hiện.

5,5 tỷ đồng là doanh thu ngày đầu tiên của Zara tại thị trường Việt Nam. Ra mắt lần đầu tiên tại Vincom Đồng Khởi (TP.HCM) vào năm 2016, Zara mở đường cho nhiều thương hiệu khác tiến vào thị trường Việt Nam như H&M, Decathlon, Uniqlo, Haidilao Hot Pot…

Cuộc đổ bộ của các thương hiệu nước ngoài

Sau thành công của Zara, năm 2017, thị trường bán lẻ Việt Nam tiếp tục dậy sóng khi H&M mở cửa hàng đầu tiên tại TP.HCM với diện tích 2.200 m2 – cửa hàng thời trang quy mô nhất thời điểm đó. Bước đi của H&M chứng minh tiềm năng của thị trường Việt Nam, tạo làn sóng khai trương cho hàng loạt thương hiệu quốc tế những năm tiếp theo.

Năm 2019, thương hiệu thể thao Pháp Decathlon mở cửa hàng trải nghiệm đầu tiên tại Hà Nội, hay chuỗi bán lẻ mỹ phẩm châu Á Watsons cũng ra mắt tại TP.HCM.

Vincom,  Vincom Retail anh 1
Ngày càng nhiều thương hiệu quốc tế đặt chân đến Việt Nam.

Ấn tượng nhất là đợt sóng mở rộng của các thương hiệu lớn trong năm 2020. Bước đi “lội ngược dòng” này chứng minh sức hút và triển vọng của thị trường bán lẻ Việt Nam trong bối cảnh toàn thế giới bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh. Nổi bật là Uniqlo khi lần lượt mở thêm 5 cửa hàng tại Hà Nội và TP.HCM trong vòng 7 tháng.

Thương hiệu Nhật Bản Muji cũng đặt dấu chân đầu tiên tại Việt Nam với cửa hàng tại TP.HCM. Thương hiệu thời trang thể thao Fila Bắc tiến với 2 cửa hàng liên tiếp tại Vincom Center Phạm Ngọc Thạch và Vincom Mega Mall Ocean Park, Hà Nội.

Ở mảng ẩm thực – lĩnh vực bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh nhất, thương hiệu lẩu Trung Hoa Haidilao Hot Pot tiến vào thị trường Hà Nội, mở liên tiếp 3 cửa hàng trong năm và đều tọa lạc ở các TTTM lớn.

Trong vòng chưa đầy 5 năm, người tiêu dùng Việt đã tìm thấy các thương hiệu fast fashion, phụ kiện, mỹ phẩm quốc tế được yêu thích ngay tại sân nhà. Cuộc đổ bộ của thương hiệu thời trang nước ngoài góp phần tạo thói quen mua sắm trực tiếp tại các TTTM, đáp ứng đa dạng nhu cầu dịch vụ của khách hàng.

Mẫu số chung của các thương hiệu quốc tế tại Việt Nam

Hầu hết thương hiệu quốc tế đều chọn mặt bằng thuộc các TTTM làm nền móng cho sự phát triển tại Việt Nam. Tại đây, các thương hiệu có thể sở hữu lượng khách hàng mua sắm lớn nhờ vị trí trung tâm và dễ dàng “cộng sinh” cùng các dịch vụ khác. Savills Việt Nam dự đoán TTTM sẽ là tương lai mới cho bán lẻ, đặc biệt sau tác động của dịch Covid-19. Nơi đây có lượng khách hàng ổn định, không gian đảm bảo an toàn sức khỏe, an tâm cho người tiêu dùng.

Mặt bằng TTTM càng thể hiện rõ nét lợi thế tại thị trường tỉnh. Nhiều thương hiệu tiến vào các thị trường mới nổi như Hải Phòng, Quảng Ninh, Đà Nẵng, Nha Trang, Cần Thơ, Bình Dương… đều lựa chọn đặt cửa hàng trong TTTM.

Vincom,  Vincom Retail anh 2
Hệ thống TTTM Vincom chạm mốc 80 cơ sở trên 43 tỉnh thành.

Trong tháng 1 vừa qua, H&M đồng loạt khai trương 2 cửa hàng tại Vincom Hùng Vương (Cần Thơ) và Vincom Hạ Long (Quảng Ninh). Sự hiện diện của H&M đã thu hút tín đồ thời trang tại địa phương và khu vực lân cận. Các năm trước đó, nhiều thương hiệu quốc tế sớm có mặt tại thị trường tỉnh như Mango, H:Connect… Các thương hiệu thể thao quen thuộc với khách hàng Việt như Adidas, Nike, Levi’s cũng dần tìm được chỗ đứng với chuỗi cửa hàng trong các TTTM tại Cà Mau, Bình Dương, Nha Trang…

Trên con đường các thương hiệu quốc tế mở rộng và phát triển tại Việt Nam không thể thiếu sự đồng hành của hệ thống TTTM. Nhờ mạng lưới dự án rộng và dày trên cả nước, sở hữu vị trí trung tâm và khả năng nhận diện tốt, Vincom được nhiều đối tác quốc tế lựa chọn để hợp tác.

Với gần 1,7 triệu m2 mặt sàn bán lẻ cùng 80 TTTM trên 43 tỉnh thành, Vincom Retail hiện là nhà sở hữu, phát triển và vận hành TTTM lớn tại Việt Nam với quy chuẩn TTTM và tiêu chuẩn dịch vụ quốc tế.

Dự kiến trong năm 2021, Vincom Retail tiếp tục khai trương các TTTM lớn như Vincom Mega Mall Smart City, mang đến trải nghiệm thác nước LED trình diễn ánh sáng trong nhà độc đáo và các Vincom Plaza tại Mỹ Tho, Bạc Liêu…, đáp ứng nhu cầu của các thương hiệu bán lẻ trong nước lẫn quốc tế.

Được đánh giá là một trong 16 nền kinh tế mới nổi hấp dẫn nhất thế giới, thuộc nhóm tăng trưởng kinh tế cao nhất thế giới năm 2020, Việt Nam hứa hẹn tiếp tục là điểm đến dành cho các thương hiệu bán lẻ, ẩm thực, dịch vụ quốc tế. Với nền tảng hạ tầng mặt bằng bán lẻ tốt và liên tục mở rộng, người tiêu dùng trong nước sẽ được hưởng lợi từ nguồn hàng hóa đa dạng, chất lượng cao, bắt kịp xu hướng thế giới.

Hạnh Trà / Zing

Cha “thất sủng”, nhưng vì sao Phạm Bình Minh lại thăng tiến?

Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh: Việt Nam có hình ảnh rất đẹp

Phạm Bình Minh, sang nhiệm kỳ thứ 2 làm ủy viên Bộ Chính Trị đã nắm chức phó thủ tướng thường trực. Trong các phó thủ tướng, nếu không có gì đột biến thì chiếc ghế thủ tướng cho nhiệm kỳ 2026-2031 sẽ là của Phạm Bình Minh. Rất Thuận Lợi.

        Cho tới nay, Phạm Bình Minh là thái tử đảng có lý lịch minh bạch mà tiến thân cao nhất trong bộ máy chính quyền CS. Đến con ông Lê Duẩn, con ông Lê Đức Anh còn chưa tiến thân cao đến thế.

Từ xưa đến nay, để tiến thân cao hầu hết là những thái tử đảng có lý lịch mơ hồ thôi như ông Nông Đức Mạnh, ông Nguyễn Tấn Dũng, bà Nguyễn Thị Kim Ngân và mới đây là ông Võ Văn Thưởng.

Trước ông Phạm Bình Minh thì thái tử đảng có lí lịch minh bạch thường tiến không cao, ví dụ như Nguyễn Chí Vịnh, Lê Mạnh Hà, Nguyễn Xuan Anh vv… vì sao có những trường hợp trớ trêu như vậy?

Bởi đơn giản lý lịch ngầm thừng là được cha mẹ thật gởi gắm cho một ai đó. Và chỉ người đó biết và nâng đỡ. Lý lịch ngầm của những thái tử đảng không được ghi ra giấy trắng mực đen nên không bị soi xét kỹ. Ví dụ như sự tiến thân của ông Nguyễn Tấn Dũng là do bàn tay ông Võ Văn Kiệt và ông Lê Đức Anh. Trong lý lịch công khai, người ta ghi cha của ông Nguyễn Tấn Dũng là người tên Nguyễn Tấn Thủ nào đó, một nhân vật vô danh. Tuy nhiên nhận vật vô danh đó lại gởi gắm tương lai con mình cho cả ông Võ Văn Kiệt và Lê Đức Anh chăm sóc? Thấy vô lý không?

Khi có một lý lịch ngầm như vậy thì Nguyễn Tấn Dũng sẽ né được bàn tay đối thủ cha mình đì. Trong khi đó những nhân vật mà nhận lời gởi gắm cứ nâng đỡ và Nguyễn Tấn Dũng đã tiến thân không ai cản nổi là vậy. Nguyễn Tấn Dũng có lí lịch mơ hồ, nhưng ông lại tiến thân nhanh hơn cả con trai ông sau này. Nguyễn Thanh Nghị có lý lịch công khai, nhưng khổ nỗi, ông Dũng bị ông Trọng xem là cái gai nên ông Trọng đổ hết những sự bực tức đó lên đầu cậu con. Thế là Nguyễn Thanh Nghị tiến thân cứ trầy trật, đến giờ vẫn chưa và Bộ Chính Trị.

Nguyễn Thanh Nghị thì có tiến sĩ tại Hoa Kỳ, còn Nguyễn Tấn Dũng thì là y tá thời chiến. Nguyễn Thanh Nghị có cha làm thủ tướng nhưng Nguyễn Tấn Dũng có cha là một người vô danh.

Đấy! Yếu tố nào Nguyễn Thanh Nghị cũng hơn nhưng Nghị tiến thân trầy trật hơn Nguyễn Tấn Dũng.

Cha của Phạm Bình Minh là ai?

Cha của Phạm Bình Minh là Nguyễn Cơ Thạch. Cha họ Nguyễn nhưng con họ Phạm là tại sao? Có nhiều ý kiếny, có ý kiến thì cho rằng, ông tiên Nguyễn Cơ Thạch là bí danh hoạt động cách mạng. Ông ta lấy tên như vậy để tránh mật thám theo dõi và điều tra. Nghe có vẻ đúng nhưng có một điều phi lý là khi đã hòa bình, không còn sự đe dọa của kẻ thù, ông Nguyễn Cơ Thạch đã làm đến chức bộ trưởng, vậy mà ông vẫn không lấy tên gốc của mình là Phạm Văn Cương. Đây là dấu hỏi to tướng.

Có ý kiến cho rằng, các lãnh đạo cộng sản họ noi gương ông Hồ Chí Minh. Ông Hồ Chí Minh vốn là họ Nguyễn, sau rất nhiều lần dùng bí danh thì khi ông lên đỉnh cao quyền lực, lúc mà hết hoạt động cách mạng ông lại lấy họ Hồ và không dùng đến họ Nguyễn nữa. Đặc điểm này làm nhiều nhà nghiên cứu và cả nhiều người dân muốn tìm hiểu nguyên nhân vẫn không sao lý giải nổi. Đó là chuyện của ông Hồ Chí Minh, còn chuyện đổi họ của ông Nguyễn Cơ Thạch là do ông học theo Hồ Chí Minh là lí do thuyết phục hơn hết. Tuy nhiên, khi sinh con, ông Nguyễn Cơ Thạch vẫn lấy họ gốc cho con trai ông là Phạm Bình Minh.

Ông Nguyễn Cơ Thạch tên thật là Phạm Văn Cương, sinh năm 1921. Ông từng là Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (tương đương Phó Thủ tướng Chính phủ), kiêm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao của Việt Nam. Tức là chức vụ mà Phạm Bình Minh nắm nhiệm kỳ 2016-2021 là ngang bằng với chức vụ mà cha của ông đã từng nắm.

Ngành ngoại giao là một ngành đòi hỏi phải có trình độ thực sự. Ông Nguyễn Cơ Thạch đã dẫn dắt con trai của ông theo đúng ngành mà ông là sở trường. Vì vậy không thể có chuyện để Phạm Bình Minh học qua quýt rồi nối nghiệp cha là không thể mà phải có thực học mới theo ngành được, và nếu theo được ngành này thì ít bị cạnh tranh, vì hat giống đỏ càng về sau càng trở nên đông đúc.

Vậy nên, tuy ông Phạm Bình Minh là thế hệ 6X nhưng ông được ông Nguyễn Có Thạch cho học hành khá bài bản và hiện nay ông Phạm Bình Minh đã leo lên bằng với những gì mà ông Nguyễn Cơ Thạch trước kia đã từng.

Nguyễn Cơ Thạch và điểm sáng

Ông Nguyễn Cơ Thạch nắm chứ bộ trưởng bộ ngoại giao từ năm 1980 đến 1991, trong lúc đất nước có nhiều biến động. Năm 1990, dưới thời ông Nguyễn Văn Linh là Tổng Bí Thư, ông Đỗ Mười là Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (tức là thủ tướng) thì hai ông này đã đưa đất nước trở nên phụ thuộc vào Trung Quốc bằng hội nghị Thành Đô năm 1990. Phụ thuộc Trung Quốc đó là thực tế lịch sử ghi nhận từ năm 1990 đến nay chứ nội dung của Hiệp ước Thành Đô đến nay vẫn là bí mật.

Từ hàng ngàn năm nay, người dân Việt Nam không muốn đất nước phụ thuộc vào Trung Quốc, đó là ưu điểm của người dân Việt. Người dân Việt Nam không ngại xương máu hy sinh để đuổi quân Trung Quốc về nước năm 1979. Và điều cần thiết là sau năm 1979, nhân dân cần Việt Nam độc lập với Trung Quốc. Tuy Việt Nam và Trung Quốc cùng ý thức hệ nhưng Việt Nam không được rơi vào quỹ đạo Trung Quốc. Ấy vậy mà năm 1990, ông Nguyễn Văn Linh, ông Đỗ Mười và ông Phạm Văn Đồng đã sang Thành Đô – Trung Quốc ký hiệp ước bí mật giữa hai đảng. Và cho đến nay, Việt Nam đã ngày càng phụ thuộc vào Trung Quốc về cả kinh tế lẫn chính trị. Ba con người đã ký hiệp định đó là Nguyễn Văn Linh, Đỗ Mười và Phạm Văn Đồng sẽ được lịch sử phán xét.

Tuy những lãnh đạo thời đó làm mất lòng dân về vấn đề quan hệ với Trung Quốc, nhưng ông Nguyễn Cơ Thạch lại có được điểm sáng đáng ghi nhận. Đó là ông không ủng hộ việc ký kết hiệp ước Thành Đô.

Theo cựu đại sứ Việt Nam ở Trung Quốc, thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam Nguyễn Trọng Vĩnh, thì việc ông Nguyễn Cơ Thạch mất ghế bộ trưởng bộ ngoại giao là do áp lực của Trung Quốc trong Hội nghị Thành Đô 1990, điều kiện để bình thường hóa quan hệ hai nước. Được biết, lúc đó ông Nguyễn Cơ Thạch với tư cách bộ trưởng bộ ngoại giao đã phản đổi một số nội dung về thỏa thuận Thành Đô 1990 mà ông cho là nhân nhượng Trung Quốc trong vấn đề Campuchia.Tuy nhiên, sau một cuộc dàn xếp khôn khéo, ngày 29/9/1990, 3 tuần sau Hội nghị Thành Đô, chính Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch đã được cử đi thực hiện nhiệm vụ quan trọng là gặp gỡ Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ James Baker tại New York, bắt đầu việc đám phán bình thường hóa quan hệ với Hoa Kỳ.

Sau khi thôi chức Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, ông tham gia nghiên cứu Tổng kết công tác ngoại giao, nghiên cứu kinh tế thế giới và chiến lược đối ngoại (tháng 10 năm 1991 – 1998).

Cha làm thầy, con bán sách

Sắp tới Phạm Bình Minh sẽ nắm phó thủ tướng thường trực, vị trí cao hơn cha của ông đã từng nắm một bậc. Như vậy là Phạm Bình Minh là hạt giống đỏ đầu tiên vượt mặt cha mình trên con đường quan lộ. Tuy nhiên con đường đi lên của Phạm Bình Minh để lại tiếng không tốt trong lòng dân. Nghĩa là đối với dân thì ông Phạm Bình Minh đã thua cha của ông rất xa.

Ông Nguyễn Cơ Thạch là người can đảm, ông dám trái ý Bắc Kinh và can đảm đi ngược lại ý muốn của cấp trên, đó là Nguyễn Văn Linh và Đỗ Mười. Điểm này là điểm mà người ta cho rằng, ông Nguyễn Cơ Thạch đã bị thất sủng và ông phải mất chức là vì lí do như vậy. Trong bộ máy nhà nước CS thời đó, có thể nói ông Nguyễn Cơ Thạch là điểm sáng.

Còn ông Phạm Bình Minh thì từ khi làm bộ trưởng đến nay, ông không có chính kiến gì. Tất cả những lần lấn tới của phía Trung Quốc thì ông hoặc im tiếng, hoặc cho bà Lê Thị Thu Hằng lên truyền thông phát biểu một cách chiếu lệ để đối phó với dư luận trong nước thôi.

Được biết chính sách của ĐCS Việt Nam mà đứng đầu là ông Nguyễn Phú Trọng, thì vẫn nhường nhịn là chính dù cho Việt Nam có đủ cơ sở pháp lý để kiện ra tòa án quốc tế thì ĐCS Việt Nam vẫn không làm để mua lấy “tình hữu nghị” đấy là điều đáng buồn.

Năm 2019, sau nhiều tháng Trung Quốc cho gây hấn ở các giàn khoan ngoài biển nằm trong thềm lục địa Việt Nam, cả xã hội bức xúc. Thì ngày 28/9/2019, nhân dịp được phát biểu tại Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc lần thứ 74, ông Phạm Bình Minh với tư cách là bộ trưởng Bộ Ngoại Giao đại điện cho nhà nước Việt Nam mà ông không dám nhắc tên Trung Quốc. Thậm chí sự gây hấn, đe dọa đến chủ quyền quốc gia mà ông chỉ dùng từ “sự cố” để nói lên hành động đó. “Sự cố” là những gì thuộc về những gì xảy ra ngoài ý muốn. Ở đây Trung Quốc có chủ ý muốn lấn chiếm chủ quyền đất nước thì đấy không phải là sự cố nữa mà là “sự đe dọa”.  Đấy là một sự thất vọng đối với nhân dân và là vết nhơ ngoại giao mà ông Phạm Bình Minh đã để lại.

Hành động đó mất lòng dân, nhưng được lòng đảng, đặc biệt là được lòng ông Nguyễn Phú Trọng. Vì vậy mà ông Phạm Bình Minh đã được cất nhắc tiến xa hơn trên con đường quan lộ. Đó là lí do, dù cha của ông mất lòng đảng, mất lòng Bắc Kinh nhưng ông vẫn tiến xa hơn cha. Bởi ông đã thức thời không vì chủ quyền mà vì địa vị.

Hương Nhung – Thoibao.de (Tổng hợp)

Đông Nam Á trong mắt Trung Quốc: Miến Điện, eo biển Malacca và Biển Đông


Biểu tình chống đảo chính quân sự tại Miến Điện tại Shan state, gần biên giới Miến - Trung, 8 tháng Hai, 2021. (Photo by STR / AFP)
Biểu tình chống đảo chính quân sự tại Miến Điện tại Shan state, gần biên giới Miến – Trung, 8 tháng Hai, 2021. (Photo by STR / AFP)

Có những góc nhìn cho rằng Trung Quốc là bên thua cuộc trong cuộc đảo chính tại Miến Điện. Lập luận này dựa trên những tuyên bố ngoại giao của Trung Quốc, tuyên bố của những học giả Trung Quốc và những cảm xúc chống đối và nghi kỵ Trung Quốc trong xã hội dân sự Miến Điện và thậm chí trong cả một số lãnh đạo quân đội.

Tuy nhiên, nếu xét từ góc độ lợi ích địa chính trị, giới quân sự Miến Điện hiện đã bước vào tình thế cần Trung Quốc. Cuộc đảo chính và việc đàn áp đẫm máu người biểu tình hiện nay có thể thay đổi bàn cờ địa chính trị ở châu Á, đem lại lợi thế to lớn cho Trung Quốc.

Hiện nay thế giới ngạc nhiên quan sát sự can thiệp của Trung Quốc vào Miến Điện. Trung Quốc phủ nhận nhưng không dấu giếm các chuyến bay đến Miến Điện với tần suất cao khi quân đội Miến Điện thảm sát người dân phản đối cuộc đảo chính vào đầu tháng Hai. Tại sao Trung Quốc chọn Miến Điện? Sự kiện ở Miến Điện gần đây có quan hệ gì với những điểm nóng châu Á khác mà Trung Quốc đang quan tâm?

Tại sao Quân đội Miến Điện đảo chính?

Cuộc tấn công âm thầm của đảng NLD và Aung San Suu Kyi vào quân đội Miến

Một báo cáo của Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp quốc tháng 9 năm 2019 chỉ ra quân đội Miến Điện nắm giữ những quyền lợi kinh tế cốt lõi của đất nước, từ phân phối thẻ SIM, xây dựng, đến sản xuất bia, thuốc lá, từ khai thác khoáng sản, đá quý, nhà máy xay xát đến ngành du lịch và xuất nhập khẩu. Các học giả Úc Michele Ford, Michael Gillan và Htwe Htwe Thein gọi hệ thống kinh tế mà giới quân sự Miến Điện kiểm soát là “chủ nghĩa tư bản thân hữu quân sự” (military crony capitalism).

Nắm quyền từ 2015, Liên minh Quốc gia vì Dân chủ (National League for Democracy – NLD) của bà Suu Kyi đã cố gắng tấn công vào lợi ích kinh tế của quân đội. Năm 2019, họ đã tước Cục Hành chính Tổng hợp (General Administration Department) khỏi tay quân đội. Cục này trước đây thuộc quyền quản lý của Bộ Nội vụ (Ministry of home affairs) do quân đội kiểm soát, có chức năng quản lý, bổ nhiệm quan chức toàn quốc. Từ tháng 12 năm 2018, NLD đưa Cục này về Bộ Văn phòng Chính phủ Liên bang (Ministry of the Office of the Union Government), do mình kiểm soát.

Ngoài ra, NLD còn thay đổi nhiều điều khoản trong Luật Khai thác đá quý Miến Điện (Myanmar Gemstones Law), tấn công trực diện vào ngành kinh doanh béo bở do quân đội kiểm soát.

Theo “Sáng kiến ​Minh bạch các Ngành công nghiệp khai thác” (Extractive Industries Transparency Initiative), khoảng 60-80% đá quý được khai thác ở Myanmar bị buôn lậu, không thông qua hệ thống chính thức. Năm 2015, Global Witness, một tổ chức phi chính phủ quốc tế, công bố báo cáo “Ngọc thạch – “bí mật quốc gia lớn nhất của Miến Điện” (Jade: Myanmar’s “Big State Secret”), ước tính kim ngạch buôn bán bất hợp pháp ngọc bích hàng năm ở nước này là 31 tỷ USD.

Cuộc điều tra kéo dài 12 tháng này cho thấy ngành công nghiệp khai thác ngọc bích lớn hơn nhiều so với hình dung trước đây, trị giá lên tới 31 tỷ đô la Mỹ chỉ trong năm 2014. Con số này tương đương với gần một nửa GDP của cả nước Miến Điện, nhưng hầu như không có khoản tiền nào đến tay người dân bình thường hoặc kho bạc nhà nước. Thay vào đó, ngành kinh doanh này bị kiểm soát bí mật bởi mạng lưới chóp bu quân đội, các trùm ma túy và các công ty thân hữu gắn liền với những ngày đen tối nhất của chế độ quân phiệt.

Đá quý buôn lậu của Miến Điện chủ yếu được bán sang Trung Quốc.

Nỗ lực đầu tiên để chấn chỉnh ngành khai thác đá quý của chính quyền của đảng NLD là trì hoãn gia hạn giấy phép khai thác đá quý từ 2016 đến 2018. Ngoài ra, năm 2016, NLD đề xuất sửa đổi Luật Khai thác đá quý Miến Điện và được Quốc hội do đảng này chiếm đa số thông qua năm 2019. (Xem “The Myanmar Gemstone Law” 2019)

Luật mới tăng thuế đối với các công ty khai thác đá quý, chủ yếu cho quân đội kiểm soát (Chương 9). Bên cạnh đó, luật này tăng quyền lực cho Bộ Bảo tồn Tài nguyên và Môi trường Quốc gia (Ministry of National Resources and Environmental Conservation – MNREC), theo đó Bộ này có thẩm quyền kiểm tra, kiểm soát hoạt động khai thác, kinh doanh đá quý (Chương 10, 11, 12, 13).

Đặc biệt, Luật mới trao quyền cho MNREC thành lập Ủy ban Giám sát Đá quý Trung ương (Central Gemstone Supervisory Committee), bao gồm các chuyên gia, kỹ thuật viên đá quý và đại diện của Hiệp hội Doanh nhân Đá quý và Trang sức Myanmar (Myanmar Gems and Jewellery Entrepreneurs Association). Ủy ban này có chức năng tư vấn cho chính phủ xây dựng chính sách khai thác và kinh doanh đá quý.

Cục Thuế nội địa (Internal Revenue Department) trực thuộc Bộ Tài chính dưới thời chế độ quân phiệt không thu thuế từ khai thác và kinh doanh đá quý. Năm 2019, Quốc hội do NLD chiếm đa số đã thông qua Luật thuế Liên bang Myanmar (the Union Tax Law 2019), yêu cầu tất cả thuế thu được từ đá quý trực tiếp chuyển đến Cục Thuế nội địa này để quản lý một cách tập trung và thống nhất.

Có thể nói, trong 5 năm cầm quyền từ 2015 đến 2020, đảng NLD đã tiến hành xây dựng các công cụ pháp lý và chính trị để có thể trong tương lai điều chỉnh những bất cập trong nền kinh tế Miến Điện, đặc biệt là ngành khai thác kinh doanh đá quý vốn bị quân đội lũng đoạn nhiều thập niên.

Những động thái này của NDL, trong tương lai, có thể đe dọa sự thống trị của các tướng lĩnh quân đội trong ngành kinh doanh đá quý ở Miến Điện. Các quyền lợi kinh tế của giới tướng lĩnh quân đội được bảo đảm bởi thế thượng phong về mặt chính trị của họ. Về chính trị, họ chuyển hóa thành chính quyền dân sự năm 2011 nhưng nội các chủ yếu do tướng lĩnh quân đội chuyển sang (nội các “dân sự” có 33 bộ trưởng thì 28 thành viên là cựu quan chức quân đội). Hiến pháp 2008 quy định quân đội mặc định có 25% số ghế không cần bầu cử trong Quốc hội liên bang (Assembly of the Union), giúp họ có thể ngăn cản mọi khả năng cải cách hiến pháp.

Tuy nhiên, cuộc bầu cử 2015 đã làm cho đảng NLD chiếm đa số và đủ khả năng tự xây dựng nội các. Các tướng vị tướng quân đội chuyển sang nội các dân sự từ 2011 đến 2015 đã bị loại khỏi chính phủ. Quân đội chỉ còn nắm lực lượng vũ trang (ba bộ Quân đội, Cảnh sát và Biên phòng). Tuy NLD không thể cải cách hiến pháp, họ đã cải cách nhiều bộ luật liên quan đến quản lý kinh tế quốc gia, trực tiếp đe dọa nguồn lợi bất hợp pháp của giới quân sự.

Kết quả cuộc bầu cử 2020 tiếp tục duy trì tình thế 2015 – 2020, đặt quân đội vào khả năng mất thế thượng phong về mặt chính trị trong tương lai, từ đó, mất khả năng kiểm soát các nguồn lực kinh tế.

NLD và Aung San Suu Kyi ngăn chặn Trung Quốc

Hoàn Cầu thời báo, một tờ báo trực thuộc Tân Hoa Xã, cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Trung Quốc, không che giấu cái nhìn của Trung Quốc về bà Suu Kyi, coi cuộc đảo chính là “một sự điều chỉnh cấu trúc quyền lực bị rối loạn về mặt chức năng của đất nước”. (“an adjustment to the country’s dysfunctional power structure”)

Theo số liệu của Ngân Hàng Thế giới, đến cuối năm 2019, Miến Điện chỉ còn nợ Trung Quốc 3.34 tỉ đô la, giảm 26% so với cuối năm 2015, trước khi NLD cầm quyền. Trong cùng khoảng thời gian này, nợ của Lào tăng vọt 72%, nợ của Campuchia tăng 34%.

Việc giảm nợ Trung Quốc giữa lúc đang cần tiền đầu tư cho kinh tế phải chăng là biểu hiện của thái độ “thoát Trung” trong thực chất của chính quyền Aung San Suu Kyi?

Chính quyền Suu Kyi có lý do để không thích vay nợ của Trung Quốc.

Nhật Bản đã xóa nợ 6 tỷ USD cho Miến Điện năm 2012 và 2013 mà không kèm theo điều kiện nào. Sau đó, Nhật tiếp tục cho những khoản vay hợp lý để phát triển kinh tế, xã hội, viện trợ không hoàn lại để đào tạo nhân lực cho Miến Điện.

Ngược lại, Trung Quốc đề nghị cho vay 7,5 tỷ USD để xây dựng cảng Kyaukpyu, chủ yếu để phục vụ lợi ích của chính bản thân Trung Quốc còn Miến Điện chỉ nhận được những lợi ích nhỏ và một món nợ không có nguồn thu để trả. Mặc dù Suu Kyi đang cần sự ủng hộ của Trung Quốc sau khi phương Tây tẩy chay bà vì vấn đề người Rohingya, bà đã gọi “món quà nợ” 7,5 tỷ USD của Trung Quốc là “điên rồ và lố bịch” (“crazy” and “absurd”) và yêu cầu giảm quy mô dự án và món nợ xuống còn 1,2 tỷ USD.

Có thể nói chính quyền Suu Kyi đã ngăn chặn để Miến Điện không rơi vào bẫy nợ và phải nhượng hải cảng cho Trung Quốc như Sri Lanka.

Đó có phải là “cấu trúc quyền lực bị rối loạn về mặt chức năng” trong cách nhìn của “Hoàn Cầu thời báo”? Trung Quốc không những không thể đưa Miến Điện vào bẫy nợ 7,5 tỷ USD mà số nợ của Miến Điện còn bị giảm xuống gần một phần ba kể từ khi bà Suu Kyi cầm quyền.

Sự trợ giúp của Trung Quốc cho giới quân sự Miến Điện

Diễn biến của cuộc bầu cử cuối năm 2020 và đảo chính ở Miến Điện đầu tháng 2 năm 2021 cho thấy cuộc đảo chính ở Miến Điện đã được lập kế hoạch ít nhất từ khi có kết quả bầu cử và được Trung Quốc hỗ trợ. Quân đảo chính cũng cân nhắc kỹ lưỡng từng thời điểm hành động.

Cuộc bầu cử quốc hội ở Miến Điện diễn ra ngày 8 tháng 11 năm 2020. Ngày 10 tháng 11, bà Aung San Suu Kyi và đảng National League for Democracy (NLD) tuyên bố chiếm đa số ghế trong quốc hội để tự thành lập chính phủ.

Tuy nhiên, quân đảo chính không “tố cáo gian lận bầu cử” ngay lập tức. Quân đội Miến Điện chờ đợi hai tháng sau, cuối tháng 12 năm 2020, tuyên bố bầu cử có gian lận một cách hệ thống. Có thể họ đã cân nhắc đến các mối quan hệ với Hoa Kỳ. Cuối tháng 12 năm 2020 là thời điểm các nỗ lực bằng con đường kiện tụng để lật ngược kết quả bầu cử ở Hoa Kỳ của cựu tổng thống Trump đã ngã ngũ. Biden chắc chắn nhậm chức vào ngày 20 tháng 1 năm 2021, tuy nhiên ông sẽ phải tập trung xử lý hàng loạt khó khăn trong nội bộ nước Mỹ.

Hai tuần sau khi quân đội Miến Điện tuyên bố có gian lận bầu cử, tháng 1 năm 2021, Ngoại trưởng Trung Quốc Wang Yi thăm Miến Điện, đã gặp riêng rẽ bà Suu Kyi (ngày 11) và Tổng tư lệnh quân đội Min Aung Hlaing (ngày 12).

Đến 26 tháng 1 năm 2021, quân đội Miến Điện cảnh cáo có thể làm đảo chính. Một tuần sau, họ đảo chính. Họ không thể làm sớm hơn, nhưng cũng không thể chậm hơn, vì nếu đảo chính khi chính quyền mới ở Mỹ đã ổn định được chính trị nội bộ, cuộc đảo chính có thể bị phản ứng mạnh mẽ.

Sau khi người dân Miến Điện biểu tình phản đối chính quyền quân sự, Trung Quốc đã trợ giúp Miến Điện. Các nhà hoạt động Miến Điện biểu tình phản đối trước Đại sứ quán Trung Quốc ở Yangon, tố cáo các chuyến bay của Trung Quốc đến nước này với tần suất lớn để hỗ trợ quân đảo chính. Trung Quốc chỉ đơn giản trả lời rằng đó là những chuyến bay chở hải sản. Họ cũng chặn nghị quyết của Liên Hiệp Quốc lên án cuộc đảo chính, từ chối tham gia các cuộc thảo luận quốc tế để giải quyết vấn đề Miến Điện. Xinhua, cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Trung Quốc, gọi cuộc đảo chính này là “cải tổ nội các” và thừa nhận chính phủ mới.

Việc quân đội Miến Điện thẳng tay bắn giết người biểu tình trên đường phố cho thấy họ đã chủ động đóng lại cánh cửa thương lượng và hòa giải với NLD. Lựa chọn này cũng đồng nghĩa với việc chấp nhận tách khỏi phương Tây và Nhật Bản, dựa vào Trung Quốc để giữ quyền lực.

Cho đến đầu tháng Ba, hơn một tháng sau cuộc đảo chính, phản ứng của Hoa Kỳ và phương Tây đối với cuộc đảo chính và các cuộc giết người biểu tình trên phố ở Miến Điện nói chung là yếu ớt bởi lẽ họ không có nhiều công cụ để gây sức ép lên giới quân sự nước này. Các quan chức ngoại giao của họ phát biểu phản đối. Họ tuyên bố trừng phạt kinh tế. Họ đưa vấn đề Miến Điện lên Hội đồng Bảo an Liên Hiệp quốc, nơi chắc chắn Trung Quốc và Nga bác bỏ. Đó là những biện pháp trừng phạt mà giới quân đội Miến Điện đã có kinh nghiệm đối phó, như Tổng tư lệnh quân đội Miến nói thẳng với một quan chức UN, “chúng tôi đã quen thuộc với các lệnh trừng phạt và chúng tôi đã sống sót sau các lệnh trừng phạt đó trong quá khứ (…) chúng tôi phải học cách đi tiếp chỉ với một vài người bạn.

Vị trí chiến lược của Miến Điện trong bản đồ địa chính trị mới của Trung Quốc

Trong “Chiến tranh lạnh” giữa hai khối cộng sản và tư bản, Việt Nam có vị trí chiến lược về mặt địa chính trị đối với Trung Quốc. Việt Nam vừa là cánh cửa cho Trung Quốc tiến xuống Đông Nam Á, vừa là hàng rào phòng thủ phía nam của họ. Đảng Cộng sản Trung Quốc đã ủng hộ Đảng Lao động Việt Nam (tức “Đảng Cộng sản Việt Nam”) tối đa về mặt vật chất trong chiến tranh Việt Nam. Ngày nay, phải chăng Miến Điện thay thế vị trí này của Việt Nam trong bản đồ địa chính trị Trung Quốc?

Từ 2013, Trung Quốc triển khai đại chiến lược “Một vành đai, một con đường” để thúc đẩy tiến trình toàn cầu hóa theo hướng tạo ra một hệ thống mới, cạnh tranh với hệ thống phương Tây dẫn đầu từ sau thế chiến thứ hai. Đại chiến lược này xây dựng “Vành đai kinh tế phân bố dọc theo con đường tơ lụa” (“Silk Road Economic Belt”) và “Con đường Tơ lụa trên biển” (“Maritime Silk Road”). Ấn Độ Dương chiếm vị trí trung tâm trên “Con đường Tơ lụa trên biển” này. Do đó, Miến Điện đã trở nên đặc biệt quan trọng về mặt địa chính trị với Trung Quốc.

Xét về địa chính trị, Miến Điện là con đường nối trực tiếp Trung Quốc với Ấn Độ Dương, một điểm Trung Quốc cần giữ trong chiến lược “One Belt One Road”. Kiểm soát được Miến Điện, Trung Quốc không cần đi qua yết hầu Malacca, nơi Hoa Kỳ có thể dễ dàng khóa chặt.

Trung Quốc đã đầu tư đập thủy điện Myitsone ở Miến Điện, một số đường cao tốc nối Miến Điện với Côn Minh và Thành Đô, một tuyến đường sắt mới, xuyên qua vùng biên giới để nối Trung Quốc với Miến Điện, một đường ống dẫn dầu chạy từ cảng Kyaukpyu đến Trung Quốc.

Giới quan sát đã để ý đến động thái của Trung Quốc tại Kyaukpyu từ lâu. Trung Quốc có thể làm cho Kyaukpyu từ một địa điểm ít người quan tâm trở thành một vị trí chiến lược về mặt quân sự và kinh tế đối với họ.

Trung Quốc có thể dùng cảng Kyaukpyu và đường ống dẫn dầu từ vị trí này đến Côn Minh để hóa giải yết hầu Malacca Straits hay không?

Đường ống dẫn dầu hiện hữu từ Kyaukpyu đến Côn Minh, Trung Quốc. Tuyến đường sắt từ Kyaukpyu đến Côn Minh dự kiến cũng đi song song với đường ống dẫn dầu. Ảnh: Google. Minh họa và chú thích của tác giả.
Đường ống dẫn dầu hiện hữu từ Kyaukpyu đến Côn Minh, Trung Quốc. Tuyến đường sắt từ Kyaukpyu đến Côn Minh dự kiến cũng đi song song với đường ống dẫn dầu. Ảnh: Google. Minh họa và chú thích của tác giả.

Trung Quốc nhập khẩu 505.68 triệu tấn dầu thô năm 2019. Khoảng 80% dầu Trung Quốc nhập khẩu đi qua eo biển Malacca, tương đương khoảng 400 triệu tấn. Hệ thống đường ống dẫn dầu nối cảng Kyaukpyu đến Côn Minh hiện có khả năng vận chuyển 12 triệu tấn dầu thô và đang hoạt động hết công suất. Như vậy, đường ống dẫn dầu nối từ cảng Kyaukpyu ở Miến Điện đến Côn Minh chỉ vận chuyển được khoảng 2,5% lượng dầu thô Trung Quốc nhập khẩu từ Trung Đông và Châu Phi năm 2019, do đó nó vẫn chưa thể hóa giải được yết hầu Malacca.

Vai trò của Malacca vẫn chưa thể nhanh chóng mất đi trong tương lai gần nhưng Trung Quốc đang nỗ lực hết sức mình để giảm sự lệ thuộc vào nó. Năm 2017 Trung Quốc có kế hoạch xây dựng đường ống dẫn dầu thứ hai từ Miến Điện. Ngoài ra, các dự án đường sắt và đường cao tốc phục vụ vận chuyển hàng hóa nói chung và dầu thô nói riêng từ cảng Kyaukpyu vào Trung Quốc cũng đang được nghiên cứu triển khai.

Nếu Trung Quốc muốn giảm sự lệ thuộc vị trí yết hầu Malacca, mở con đường mới kết nối với Ấn Độ Dương, Miến Điện là một vị trí Trung Quốc không thể mất.

Trung Quốc đã kiểm soát được cảng Gwadar của Pakistan. Nhưng khoảng cách từ cảng Gwadar đến Tân Cương (Xinjiang), Trung Quốc, dài gấp đôi khoảng cách từ Kyaukpyu đến Côn Minh. Mặt khác, con đường đi từ cảng Gwadar đến Tân Cương đi qua vùng núi non hiểm trở và khu vực Kashmir tranh chấp với Ấn Độ. Ngoài ra, con đường này cũng gần các điểm nóng ở Afghanistan. Việc xây dựng đường ống dẫn dầu, đường cao tốc và đường sắt kết nối Gwadar và Tân Cương sẽ rất tốn kém vì quá xa, hiểm trở và có nhiều rủi ro chính trị. So với Gwadar của Pakistan, cảng Kyaukpyu của Miến Điện có những lợi thế đáng kể. Khoảng cách từ Kyaukpyu đến Côn Minh chỉ bằng một nửa khoảng cách từ Gwadar đến Tân Cương. Côn Minh lại là một trung tâm đô thị ở phía Tây Trung Quốc, phát triển vượt trội so với Tân Cương. Miến Điện đã có con đường Burma Road kết nối Yangon với Côn Minh được Anh và Trung Quốc xây dựng từ thế chiến thứ hai để thay thế cho tuyến đường biển nối khu vực miền Tây Trung Quốc với vùng đồng bằng ven biển Guangzhou bị Nhật Bản khóa lại sau khi đánh chiếm Nam Ninh.

Khoảng cách từ cảng Gwadar của Pakistan đến Tân Cương [Xinjiang] và khoảng cách từ Kyaukpyu của Miến Điện đến Côn Minh [Kunming]. Ảnh: Google Map. Chú thích và minh họa của tác giả.
Khoảng cách từ cảng Gwadar của Pakistan đến Tân Cương [Xinjiang] và khoảng cách từ Kyaukpyu của Miến Điện đến Côn Minh [Kunming]. Ảnh: Google Map. Chú thích và minh họa của tác giả.

Cảng Kyaukpyu thuộc bang Rakhine, nơi xảy ra cuộc diệt chủng người Rohingya. Cuộc khủng hoảng này đã đẩy cả quân đội Miến Điện và Suu Kyi lại gần Trung Quốc từ ba năm trước. Kiểm soát an ninh ở bang Rakhine không phải là việc khó khăn đối với Trung Quốc và quân đội Miến Điện.

Miến Điện, Biển Đông và Ấn Độ Dương

Các cuộc sắp xếp thế trận quân sự xung quanh eo biển Malacca càng làm cho Trung Quốc có lý do để kiểm soát Miến Điện.

Trung Quốc đã kiểm soát phía đông eo biển Malacca trên Biển Đông. Trung Quốc đã xây dựng hai thực thể địa lý nửa nổi nửa chìm là Subi Reef và Fiery Cross Reef thành hai căn cứ quân sự, án ngữ tuyến đường biển từ Malacca lên vùng Đông Bắc Á.

Ngoài ra, Trung Quốc đã xây đảo nhân tạo và căn cứ quân sự trên các thực thể địa lý khác trên Biển Đông như Cuarteron Reef, Gaven Reef, Hughes Reef, Johnson Reef, Mischief Reef, Antelope Reef. Những căn cứ này kiểm soát khu vực trung tâm và phía đông quần đảo Trường Sa và tuyến đường biển đi từ Australia vào Biển Đông. Trong trường hợp yết hầu Malacca Strait bị khóa, tàu thuyền sẽ phải đi vòng qua quần đảo Indonesia rồi vòng vào Biển Đông và đi qua các căn cứ này của Trung Quốc.

Nhiều nước lớn đã thực hiện những bước đi có tính chiến lược để phản ứng lại các bước leo thang của Trung Quốc trên Biển Đông. Ấn Độ đã thành lập lực lượng quân sự nhỏ tại chuỗi đảo Andaman và Nicobar (“Andaman and Nicobar Command”) năm 2001 nằm ngay cửa phía tây của Malacca Strait, trên Ấn Độ Dương. Khi Trung Quốc bắt đầu mở rộng sự hiện diện ra các vùng biển xa, Bộ Tứ Mỹ, Nhật, Úc, Ấn đã phát triển các căn cứ quân sự tại đây. Như vậy họ có thể khóa yết hầu Malacca khi nào họ muốn.

Eo biển Malacca là một điểm yết hầu kết nối Ấn Độ Dương và Biển Đông. Căn cứ quân sự của Ấn Độ nằm trên chuỗi đảo Andaman và Nicobar ở cửa phía đông của eo biển. Ở cửa phía Tây, trên Biển Đông, Trung Quốc đã xây các căn cứ quân sự khổng lồ trên các đảo nhân tạo ở đá Xu Bi và đá Chữ Thập. Ảnh Google Map, chú thích và minh hoa của tác giả.
Eo biển Malacca là một điểm yết hầu kết nối Ấn Độ Dương và Biển Đông. Căn cứ quân sự của Ấn Độ nằm trên chuỗi đảo Andaman và Nicobar ở cửa phía đông của eo biển. Ở cửa phía Tây, trên Biển Đông, Trung Quốc đã xây các căn cứ quân sự khổng lồ trên các đảo nhân tạo ở đá Xu Bi và đá Chữ Thập. Ảnh Google Map, chú thích và minh hoa của tác giả.

Tình thế này tại Malacca Strait làm cho Trung Quốc cần phải tìm con đường khác đi ra Ấn Độ Dương, kết nối với khu vực dầu mỏ ở Trung Đông và Châu Phi. Có thể nói Trung Quốc đã chọn Miến Điện. Trong những năm sắp tới, Trung Quốc sẽ đầu tư mạnh mẽ hơn vào Miến Điện đồng thời kiểm soát chính trị nước này để phát triển nơi này thành cánh cửa kết nối với Ấn Độ Dương.

Trung Quốc can thiệp vào biên giới Miến Điện

Cuộc đảo chính tháng Hai năm 2021 buộc giới quan sát nhìn lại việc Trung Quốc can thiệp Miến Điện lâu nay ở vùng biên giới thông qua các nhóm cộng sản từ thời chiến tranh lạnh và các nhóm thổ phỉ vùng miền núi.

Trung Quốc đã viện trợ cho các đảng cộng sản ở Đông Nam Á từ thập niên 1950s, gồm ở Miến Điện, Việt Nam, Philippines, Cambodia… Mặc dù cùng được Trung Quốc hỗ trợ, các đảng cộng sản này có số phận khác nhau.

Đảng Cộng sản Việt Nam, do nằm ở vị trí địa chiến lược quan trọng với Trung Quốc trong chiến tranh lạnh, đã được Mao viện trợ vũ khí và nhu yếu phẩm quy mô lớn và liên tục từ 1950, lần lượt giành quyền kiểm soát một nửa nước từ 1954 và toàn bộ đất nước từ 1975. Đảng Cộng sản Philippines có vai trò mờ nhạt đối với khối cộng sản chủ nghĩa trong chiến tranh lạnh, không được viện trợ quy mô lớn để giành chính quyền, từ lâu đã thoái hóa thành thổ phỉ, hiện ẩn náu trong khu vực rừng núi. Đảng Cộng sản Khmer chìm đắm trong “chủ nghĩa dân tộc chống Việt Nam”, bị đồng chí Việt Nam tiêu diệt năm 1979 sau 4 năm cầm quyền. Riêng ở Miến Điện, lịch sử các nhóm cộng sản phức tạp hơn.

Ở Miến Điện, năm 1962, tướng Ne Win đảo chính, cướp chính quyền vào tháng Hai, thành lập Đảng Chương trình Xã hội Chủ nghĩa Miến Điện (Burma Socialist Programme Party – BSPP) vào tháng Bảy, tiến hành xây dựng chế độ xã hội chủ nghĩa. Đảng Chương trình Xã hội Chủ nghĩa Miến Điện nắm quyền đến 1988, tổ chức nền kinh tế kế hoạch tập trung với hạt nhân là quân đội.

Trung Quốc của Mao đã trợ giúp cho nhiều nhóm cộng sản khác nhau ở Miến Điện như Communist Party of Burma (1948-1989), Red Flag Communist Party (1948-1978), Shan State Communist Party (1956-1958), Communist Party of Arakan (1962-1986). Ngoại trừ Shan State Communist Party vốn tách ra từ Communist Party of Burma năm 1956 và đầu hàng chính phủ vào năm 1958, các nhóm cộng sản khác đều ở khu vực rừng núi và chống lại người đồng chí xã hội chủ nghĩa BSPP ở trung ương. Trong số đó, Communist Party of Burma (CPB) có ảnh hưởng mạnh nhất. CPB trước đây chủ yếu là người Hán di cư từ Trung Quốc đến Miến Điện sau khi Mãn Thanh lật đổ triều Minh. Từ 1989, họ chuyển hóa thành “Quân đội Liên minh Dân chủ Quốc gia Myanmar” (“Myanmar National Democratic Alliance Army” – MNDAA), một tổ chức thổ phỉ chống đối chính quyền trung ương Miến Điện, hoạt động ở vùng miền núi Kokang, giáp ranh biên giới Trung Quốc.

Theo Wikileaks, từ 1975, cơ quan U.S. Drug Enforcement Agency (DEA) của Mỹ đã liệt lãnh tụ của Đảng này, Peng Jiasheng, một người Miến gốc Hán, vào danh sách một trong những đầu sỏ buôn lậu (major trafficker). Năm 2009, chính phủ Miến Điện tấn công và kiểm soát hoàn toàn Kokang, Peng Jiasheng rời khỏi Miến Điện và ẩn náu ở Trung Quốc.

Năm 2015, khi đảng NLD của bà San Suu Kyi nắm quyền, Peng Jiasheng đột nhiên quay trở lại Kokang, thổi bùng xung đột quân sự với chính phủ trung ương Miến Điện. Tướng Miến Điện Myat Htun Oo cáo buộc “lính đánh thuê Trung Quốc” đã tham gia hàng ngũ của MNDAA. Tờ báo “Global New Light of Myanmar” do chính phủ Miến Điện tài trợ đưa tin là MNDAA sử dụng vũ khí do Trung Quốc sản xuất. Cả chính phủ Trung Quốc và Peng Jiasheng đều phủ nhận sự can dự của Trung Quốc.

Chiến sự ở Kokang giữa MNDAA và chính phủ Yangon kéo dài đến 2017. Năm 2017, Peng Jiasheng và MNDAA quyên góp được nửa triệu dollars từ “tư nhân” và “doanh nghiệp” Trung Quốc, thông qua một tài khoản ngân hàng tại Agricultural Bank of China. Khi việc này được công khai, Agricultural Bank of China đã tạm ngưng tài khoản này. Tuy nhiên, việc một tổ chức thổ phỉ và buôn lậu như MNDAA “quyên góp” được số tiền lớn từ “tư nhân” và “doanh nghiệp” Trung Quốc thông qua một ngân hàng quốc doanh của nước này đã cho phép các nhà quan sát Miến Điện đặt ra giả thuyết về sự can thiệp của Bắc Kinh vào nước này.

Vị trí của cảng Kyaukpyu và khu vực Kokang của Miến Điện, tiếp giáp Yunnan [Vân Nam] của Trung Quốc.
Vị trí của cảng Kyaukpyu và khu vực Kokang của Miến Điện, tiếp giáp Yunnan [Vân Nam] của Trung Quốc.

Quá trình Trung Quốc thao túng các nhóm cộng sản ở Miến Điện trước đây, bao gồm “Communist Party of Burma” mà ngày nay là MNDAA, cho thấy Trung Quốc đã chủ động tạo ra bất ổn chính trị nội bộ bên trong Miến Điện để dễ dàng thực hiện chiến thuật “hỗn thủy mạc ngư” (khuấy bùn cho nước bị đục, rồi thừa cơ bắt cá) và đẩy chính phủ Yangon, dù đó là phe quân đội hay phe NLD, vào tình thế cần họ hơn.

Mặc dù mâu thuẫn nhau trong chính sách kinh tế, đảng NLD và quân đội Miến Điện không mâu thuẫn nhau trong chính sách đối với người Rohingya. Năm 2017, quân đội Miến Điện đẩy mạnh bạo lực nhắm vào người Rohingya ở bang Rakhine trên bờ biển Ấn Độ Dương. Bà Suu Kyi đứng về phe quân đội, bị phương Tây phê phán. Trung Quốc cũng đã ngăn chặn Liên Hiệp Quốc ra nghị quyết lên án cuộc thảm sát.

Như vậy, Trung Quốc đã cố gắng chơi tất cả các quân cờ đối địch nhau trên chiến trường chính trị và quân sự của Miến Điện, để có thể đi những nước cờ phù hợp với từng tình huống sao cho không trật khỏi đường ray dẫn đến mục tiêu. Đây cũng là chính sách Trung Quốc thực hiện ở Cambodia hơn nửa thế kỷ nay.

Tương lai của Miến Điện?

Quá trình toàn cầu hóa đang dần dần bước vào tình thế hình thành hai hệ thống song song, một do Mỹ xây dựng và dẫn đầu từ sau thế chiến thứ hai và một do Trung Quốc đang tái cấu trúc lại. Con đường chính trị đúng của Miến Điện là không trở thành chiến trường cho hai hệ thống cạnh tranh lẫn nhau bằng vũ lực.

Miến Điện cần phải dân chủ hóa, tôn trọng các lực lượng chính trị đối lập, chấm dứt thảm sát người Rohingya và hỗ trợ họ khôi phục cuộc sống hòa bình, hòa giải với lực lượng vũ trang của các dân tộc thiểu số nổi loạn, như nhóm “Karen National Union” (KNU) của tộc người Karen ở vùng Kawthoolei giáp với Thái Lan, và ngăn chặn không để cho hình thành những nhóm vũ trang mới.

Con đường này của Miến Điện là không phải bất khả thi nhưng có nhiều trở ngại nội tại. Có một số vấn đề giới quan sát sẽ phải tiếp tục theo dõi về Miến Điện:

Một là, quân đội Miến Điện hiện nay có thể chấp nhận rút lui khỏi chính trường, trở thành quân đội chuyên nghiệp, như thường thấy ở các nước văn minh hay không? Trong điều kiện nào họ sẽ chấp nhận bước vào hệ thống dân chủ, dù đương nhiên vẫn giữ mối quan hệ hữu hảo với Trung Quốc? Các nước phương Tây có thể giúp Miến Điện tạo ra các điều kiện này hay không?

Hai là, Mỹ và phương Tây đã tẩy chay Aung San Suu Kyi và NLD vì cuộc thảm sát người Rohingya từ năm 2017. Trong điều kiện nào thì họ quay trở lại giúp đỡ “lực lượng dân chủ” bị đảo chính này?

Ba là, nếu các lợi ích kinh tế không được phân chia “công bằng” trong giới chóp bu quân đội, và cuộc phản kháng của người dân tiếp tục dâng cao, tạo ra sức ép khiến họ phải thay đổi chính sách bạo lực hiện nay, liệu có thể xuất hiện những rạn nứt trong lãnh đạo quân đội Miến Điện dẫn đến sự trở lại chính sách năm 2011 hay không?

Xem xét nước cờ Miến Điện của Trung Quốc trong một bàn cờ rộng hơn

“Binh thư yếu lược” là cuốn sách quân sự cổ xưa nhất của Việt Nam, trước tác của Trần Hưng Đạo, người lãnh đạo Việt Nam ba lần đánh bại quân Mông Cổ vào thế kỷ 13. Cuốn sách mặc dù đã bị hủ Nho đời sau thêm thắt, sửa chữa đến mức trở nên tầm thường, nhưng may mắn vẫn còn sót lại một vài ý tưởng có thể coi là tinh hoa về mặt tư duy chiến lược, có thể phán đoán là được lưu lại từ bản gốc. Một trong những ý tưởng ấy là “Đánh chỗ cứng, chỗ mềm hóa cứng. Đánh chỗ mềm, chỗ cứng hóa mềm”.

Có thể hiểu “chỗ cứng” là mục tiêu chính, cuối cùng, chủ yếu, khó giải quyết, còn “chỗ mềm” là những mục tiêu phụ, thứ yếu, dễ thành công, có liên quan đến “chỗ cứng”. Lời dạy này nhấn mạnh đến tính chất chiến lược của “quy trình thực thi” một chiến dịch để đạt được mục đích cuối cùng. Nếu ngay lập tức tấn công trực diện vào mục tiêu chính, không những khó có thể giành mục tiêu này mà còn làm cho các mục tiêu phụ trở nên khó khăn (“chỗ mềm hóa cứng”). Ngược lại, nếu trước tiên tấn công vào các mục tiêu mềm, tính cấu trúc của đối phương có thể bị phá vỡ (“chỗ cứng hóa mềm”) để từ đó xem xét đánh tiếp. Lời dạy này có thể soi sáng cho chúng ta về chiến lược của Trung Quốc.

Ở Miến Điện, đảng NLD và bà Aung San Suu Kyi tuy nắm chính quyền nhưng không nắm được quân đội và cảnh sát, và cũng chưa kịp xây dựng lực lượng vũ trang riêng để tự vệ. Đối đầu với cả nhóm lợi ích trong quân đội Miến Điện và đại chiến lược “Một vành đai – một con đường” của Trung Quốc khi mới nắm chính quyền chưa lâu, họ đã trở thành “chỗ mềm” trên bàn cờ địa chính trị của Trung Quốc.

Trận đánh nhỏ của Trung Quốc ở Miến Điện vừa qua ngoài mục tiêu kiểm soát chắc chắn một vị trí quan trọng trên Ấn Độ Dương, còn có mục đích thăm dò khả năng đáp trả của Hoa Kỳ, Nhật Bản và châu Âu. Mục tiêu cuối cùng không dừng lại ở Miến Điện. Nếu các nước dân chủ phản ứng yếu ớt và không có thực chất, Trung Quốc sẽ đánh dứt điểm ở mục tiêu mình thực sự mong muốn. Hẳn nhiên các nhà quan sát chính trị Châu Á đang theo dõi xem “chỗ cứng” thực sự mà Trung Quốc mong muốn là chỗ nào.

Kênh đào Kra

Trung Quốc từng có kế hoạch xây dựng kênh đào Kra ở Thái Lan để thay thế cho Malacca Strait. Tuy nhiên, các căn cứ quân sự của Ấn Độ trên chuỗi đảo Andaman và Nicobar cũng có thể khóa được cả eo biển Malacca và kênh đào Kra. Kênh đào Kra do đó sẽ không còn nhiều giá trị với Trung Quốc về mặt địa chính trị dù có thể có lợi ích kinh tế.

Nhật Bản

Từ khi Miến Điện tiến hành cải cách chính trị và mở cửa với thế giới, cả Nhật Bản và Trung Quốc đều cạnh tranh lẫn nhau đầu tư vào nước này. Bên cạnh việc xóa nợ cho Miến Điện, Nhật Bản đã đầu tư sân bay quốc tế, nhà máy điện và cải tạo hệ thống đường sắt hiện hữu ở nước này. Cuộc đảo chính và đàn áp đẫm máu người biểu tình sau đảo chính ở Miến Điện chắc chắn sẽ đẩy Nhật Bản ra khỏi nước này. Nhật Bản có thể phải chấp nhận tổn thất từ những đầu tư trước đây.

Biển Đông

Hiện Trung Quốc có hai mục tiêu lớn là Đài Loan và một số đảo lớn trên Biển Đông. Trong hai mục tiêu này, Đài Loan là chỗ khó giải quyết nhất. Các đảo lớn trên Biển Đông có thể là một lựa chọn thích hợp cho Trung Quốc trong tương lai gần.

Việc kiểm soát Biển Đông vẫn tiếp tục quan trọng đối với Trung Quốc. Subi Reef và Fiery Cross Reef trên Biển Đông là những căn cứ quân sự Trung Quốc gần Malacca nhất. Chúng cần thiết cho Trung Quốc khi xảy ra xung đột ở Malacca.

Chúng tôi hiện không đủ thông tin để có thể suy nghĩ sâu và rộng hơn về “chỗ cứng” thực sự mà Trung Quốc mong muốn. Vấn đề này cần phải được tiếp tục theo dõi và phân tích kỹ lưỡng hơn trong tương lai khi xuất hiện những chuyển động mới.

Bài viết của Nguyễn Lương Hải Khôi / VOA

(*) Về tác giả: Nguyễn Lương Hải Khôi là thư ký tòa soạn của tạp chí Nghiên cứu Việt Mỹ (US Vietnam Review) thuộc Đại học Oregon. Các bài viết báo chí của ông tập trung vào các chủ đề: Xung đột trên Biển Đông, kinh tế chính trị Việt Nam đương đại và lịch sử tinh thần cộng hòa ở Việt Nam. Một số bài viết và bài dịch tiếng Việt của ông được đăng tải ở đây https://usvietnam.uoregon.edu/author/khoin/, một số bài tiếng Anh được đăng ở đây: https://usvietnam.uoregon.edu/en/author/khoin/ .