Hoa mận nở trắng bản người H’Mông

LÀO CAI

Vào cuối tháng 2, bản Tả Van Chư – Sa Pa thu nhỏ của Lào Cai ngập trong sắc trắng tinh khôi của hàng trăm cây mận.

Những ngày cuối tháng 2, các cụm mận dọc triền đồi, trong các bản bắt đầu trổ hoa, mang sắc trắng tinh khôi bao trùm một vùng núi đồi miền biên giới. Trong khí hậu trong lành, mát mẻ, nhiều du khách và các nhiếp ảnh gia tới đây để tham quan, ghi lại khung cảnh này.

Bản Tả Van Chư cách trung tâm huyện Bắc Hà khoảng 20 km về phía Tây Bắc và cách thị trấn Sa Pa 150 km. Bản nằm gần các phiên chợ vùng cao nổi tiếng như chợ phiên Cốc Ly, Lùng Phình, Cán Cấu, Bắc Hà, Si Ma Cai…

Người dân bản Tả Van Chư thân thiện, mộc mạc và mến khách. Họ đa phần sử dụng tiếng H’Mông và nói được ít tiếng phổ thông. Một số khách tham quan cần thêm hướng dẫn viên du lịch người bản địa nếu muốn trao đổi, tìm hiểu sâu về văn hóa người H’Mông.

Đa số người dân bản làm nông, trồng mận, ngô và đến mùa nước đổ thì trồng lúa. Những ngôi nhà trình tường đất và hình ảnh người dân trong trang phục thổ cẩm truyền thống sặc sỡ luôn có sức hút với du khách.

Chị Giàng Thị Mảy, hướng dẫn viên du lịch người H’Mông làm phiên dịch và dẫn khách đến tham quan bản. Chị Mảy rất thích đến những bản người cùng dân tộc ở nơi khác để tìm hiểu văn hóa địa phương nơi đó.

Trong thời tiết đẹp, hoa mận ở bản có thể nở kéo dài từ 7 đến 10 ngày tới, khoảng giữa tháng 3.

Từ năm 2006, bản Tả Van Chư được UBND tỉnh Lào Cai phê duyệt đề án mô hình làng sinh thái H’Mông. Theo chia sẻ của anh Vũ Nguyễn Quốc Quang, một hướng dẫn viên du lịch tự do tại Sa Pa thì bản làng vẫn còn nguyên sơ, chưa có nhiều hàng quán hay nhà nghỉ qua đêm. Nếu muốn ở chơi dài ngày, du khách có thể mua thêm đồ ăn nhẹ, nước uống mang theo và nghỉ chân ở thị trấn Bắc Hà.

Để đến bản Tả Van Chư, bạn có thể di chuyển bằng xe gắn máy, xe khách hoặc ô tô đến thị trấn Bắc Hà, sau đó di chuyển theo đường tỉnh 195 khoảng 20 km là đến nơi. Ngoài ra, bạn cũng có thể đến thị trấn Sa Pa, sau đó di chuyển đến bản, tuyến đường này mất khoảng 120 km đi bằng xe gắn máy hoặc ô tô.

Hiện hoa mận nở trắng xóa ở bản Tả Van Chư, các bản như Sín Chéng và Lữ Thần ở huyện Si Ma Cai cũng đang có hoa đào nở đẹp.

Huỳnh Nhi / Ảnh: Gôn Râu

Mỹ Tho con gái mặn mà dễ thương

Mỹ Tho (Tiền Giang) được đánh giá là trung tâm phát triển thương mại đô thị sớm nhất miền Nam. Vùng đất này hội tụ những dòng tộc người Khơme, người Việt… khai hoang lập ấp rất trù phú cách đây hơn 300 năm. Những xóm làng bám dọc sông Tiền Giang mênh mang tạo nên một phong vị riêng biệt với hình ảnh: “Gái xinh, gạo trắng, nước trong”. Mỹ Tho theo phương ngữ Khơme là xứ gái đẹp có nước da trắng hồng.

Những nữ hoàng Tiền Giang

Có nhiều vùng đất kỳ lạ với bao câu chuyện về những kỳ nhân. Nhưng có lẽ vùng đất Mỹ Tho là xứ sở của những nhan sắc mà ông trời đã ban cho từ khi mới khai sinh lập địa. Con gái sinh ra bên sông Tiền đều đẹp như tiên. Xưa không ít công tử từ khắp nơi đã về đây tìm vợ. Con gái Tiền Giang được truyền bá trong dân gian: “Tội gì anh phải đi xa/ Mỹ Tho con gái mặn mà dễ thương”. Điều đặc biệt cho đến nay Tiền Giang nức tiếng với danh hiệu là vùng đất có tới 4 người đẹp là “Hoàng hậu”. Trong số đó nổi bật có hai nữ hoàng rất xinh đẹp và tài năng.

Hoàng hậu sớm nhất là bà Từ Dụ (hay còn gọi là Từ Dũ). Từ khi còn trẻ, Từ Dụ (tên thật là Phạm Thị Hằng) đã nức tiếng xinh đẹp và dịu dàng. Bà sinh năm 1810 tại Gò Công (Tiền Giang). Là con gái của Lễ bộ thượng thư Phạm Đăng Hưng nên Phạm Thị Hằng sớm được đưa vào cung khi mới 14 tuổi. Bà trở thành vợ vua Thiệu Trị với danh hiệu Từ Dụ. 

Được học hành từ nhỏ, bà Từ Dụ lại thông minh học một biết mười. Khi được làm vợ vua, bà vẫn không ngơi đèn sách và giúp vua trị vì triều Nguyễn. Từ danh vị Nhất Giai quý phi qua tám đời vua nhà Nguyễn, bà Từ Dụ trở thành Hoàng Thái hậu (thời vua Thành Thái – 1889). Bà được coi là ”mẫu nghi thiên hạ” có công vun đắp cho nhiều đời triều Nguyễn được bền vững và yên hòa.

Tượng Hoàng Thái Hậu Từ Dũ đặt tại Bệnh viện Từ Dũ.

Đặc biệt Hoàng Thái hậu Từ Dũ là người thường xuyên đấu tranh chống tham nhũng và trừng trị quan tham. Không ít lần bà đã tuyên cáo: “Từ xưa đến nay, quan lại chỉ một chữ tham mà chưa trừ được. Mọt nước hại dân cũng từ đó mà ra. Làm quan mấy năm vị nào cũng giàu có gấp bội. Của ấy không lấy của dân thì lấy ở đâu? Nên nhất quyết phải trừ”. Bà mất năm 1902 thọ 92 tuổi. 

Hiện tại ở Gò Công vẫn lưu truyền những bài thơ ca ngợi bà như một chúa xứ phương Nam. Bệnh viện “Bà mẹ và trẻ em” (TP Hồ Chí Minh) mang tên bà (được gọi trong dân gian là Từ Dũ). Đó là biểu tượng luôn luôn đem lại phúc lành cho mọi người. Chính vì thế hiện nay ở Gò Công quê hương bà vẫn truyền tụng rằng: “Nước đẹp dâng điềm lành/ Gò Rùa xây nền Phúc”.

Tiếp sau Hoàng thái hậu Từ Dụ là người đẹp Nam Phương Hoàng hậu, cũng sinh ra ở Gò Công Tiền Giang. Bà có tên cúng cơm là Nguyễn Hữu Thị Lan, sinh năm 1914. Người đẹp Nguyễn Hữu Thị Lan được đi du học tại Pháp từ khi mới 12 tuổi. Lớn lên, bà có sắc đẹp sắc nước hương trời và đã từng ba lần đoạt giải Hoa khôi Đông Dương. Bà đã kết hôn với vua Bảo Đại và được phong là Nam Phương Hoàng hậu khi tròn 19 tuổi. 

Sau này Nam Phương Hoàng hậu cũng có những đóng góp trong sự vận động mọi người chống thực dân Pháp. Bà đã từng bày tỏ khi gửi thông điệp: “Tôi tha thiết yêu cầu những ai đã từng đau khổ vì chiến tranh hãy bày tỏ thái độ và hành động để giúp chúng tôi chấm dứt chiến tranh”. Khi Cách mạng Tháng Tám thành công, bà đã khuyên giải Bảo Đại thoái vị để tránh những tang thương cho dân lành. Sau đó Hoàng hậu Nam Phương sang sinh sống tại Pháp và mất năm 1963, thọ 49 tuổi.

Sống như những đóa hoa

Bên cạnh những Hoàng hậu Từ Dụ và Nam Phương còn có những người đẹp rạng danh khác ở Tiền Giang cũng là bậc đệ nhất phu nhân. Nhưng có lẽ bà Đoàn Thị Giàu, vợ của cố Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng (Bác Tôn) có cuộc đời phong ba nhất. 

Bà sống ở quê nhà (xã Vĩnh Kim, Châu Thành Tiền Giang) đợi chồng bị cầm tù ở Côn Đảo suốt 16 năm ròng. Khi Cách mạng Tháng Tám thành công, Bác Tôn mới được tự do. Hai người chỉ sống với nhau một thời gian ngắn. Bởi năm 1946, Bác Tôn tập kết ra Bắc tiếp tục hoạt động cách mạng. Đó là chặng đường thử thách mới và dài không xác định. 

Ở lại quê hương, bà Đoàn Thị Giàu đã trực tiếp tham gia cách mạng. Mãi đến năm 1954, sau chiến thắng Điện Biên Phủ, bà Giàu mới được tập kết ra Bắc, sum họp cùng chồng con. Đó là chặng đường dài đầy cam go và thử thách đối với bản lĩnh của người đẹp Tiền Giang. Bà là tấm gương sáng tiêu biểu cho những phụ nữ miền Nam đã dấn thân trên con đường cách mạng. 

Người đẹp Mỹ Tho.

Vẫn còn đó những người đẹp Tiền Giang xinh tươi trong tấm áo bà ba. Đặc biệt những nghệ sĩ nổi tiếng đã sinh ra từ mảnh đất Mỹ Tho. Nói đến dàn nghệ sĩ lừng danh ở Tiền Giang, ai cũng nhớ đến NSND Phùng Há (1911-2009). Ngay từ bé, Trương Phụng Hảo (tên khai sinh của NSND Phùng Há) đã có những tố chất mà một thầy tướng số đã nhận xét: “Cô bé mặt mày rất sáng, đẹp như nàng tiên trong tranh vẽ. Tương lai sẽ là một tài nữ, được sống trong vinh hoa phú quý nhưng lại nhiều khổ lụy trong những cuộc tình”. 

Quả nhiên Phụng Hảo có một giọng hát thiên phú cùng với nhan sắc “mắt phượng mày ngài”. Vì cha mất sớm, Phụng Hảo đã cùng mẹ phải làm công tại một lò gạch kiếm sống. Mỗi khi rảnh rỗi, Phụng Hảo theo bạn bè nghe hát tuồng và chầu bên các nhóm đờn ca tài tử. Phụng Hảo học nhẩm theo không sai một nhịp phách. Bên lò gạch, Phụng Hảo luôn cất tiếng hát để vơi đi những mệt nhọc của mọi người.

Tiếng lành đồn xa. Ông bầu một ban nhạc đã tìm tới. Mới chợt nghe một câu của Phụng Hảo cất lên, ông đã giật mình sửng sốt và quyết định ký hợp đồng với đoàn Tái Đồng Ban. Ở đây Phụng Hảo được nghệ sĩ Tư Chơi dạy đàn và luyện giọng ca. Còn phần diễn xuất thì do Năm Châu chỉ bảo. 

Cuộc đời nghệ sĩ của Phụng Hảo bắt đầu từ tuổi 14 và được chính mẹ đặt cho nghệ danh Phùng Há. Vai diễn đầu tiên của Phùng Há là nhân vật rất đặc sắc Giả Thị trong vở tuồng ”Hoàng Phi Hổ quy châu”. Đó là một ngày hội ở chợ Mỹ Tho. Khách chen chúc đông vui. Họ muốn nghe giọng hát của một nàng tiên bên lò gạch bên sông Tiền Giang. Cái tên Phùng Há được xướng lên. Hàng trăm người im phăng phắc, nín thở lắng nghe giọng hát ngọt ngào vang xa.

Từ đó cuộc đời nghệ sĩ Phùng Há lên như diều gặp gió. Đoàn nào cũng mong được cô đào Phùng Há đến hát. Với diễn xuất bẩm sinh, giọng hát có âm sắc phong phú, Phùng Há đã làm chao đảo bao công tử và các nghệ sĩ tài danh. Chính vì thế mà cuộc đời của Phùng Há cũng trôi nổi phong ba. NSND Phúng Há được mệnh danh là “Bà Hoàng cải lương”. Rạp hát Thày Năm Tú nơi Phùng Há biểu diễn cũng được coi là nhà hát cải lương đầu tiên ở nước ta. Bà đã để lại hàng chục vai mẫu xuất sắc trên sân khấu cải lương miền Nam. Về cuối đời, NSND Phùng Há đã sống tại Chùa Nghệ sĩ do chính bà là người sáng lập ở Gò Vấp (TP Hồ Chí Minh) và mất ở đó (2009).

Vườn hoa nhan sắc Tiền Giang

Dàn người đẹp và tài danh ở đất Tiền Giang thời nào cũng có, sau những bà Hoàng kể trên. Người đẹp lớn tuổi nhất hiện nay vẫn còn hiện diện trên các sân chơi ca nhạc là ca sĩ Phương Dung (sinh năm 1946 ở Gò Công, Tiền Giang). Tài sắc của nghệ sĩ Phương Dung sớm được vinh danh là “Nhạn trắng Gò Công”. Nối tiếp Phương Dung là một dàn nghệ sĩ và người mẫu trẻ rất nổi tiếng. Đó là Hoa khôi Thân Thúy Hà với đôi mắt đầy cuốn hút. 

Bên cạnh đó có một người đẹp với đôi mắt to đẹp khác là “Ngọc nữ” Tăng Thanh Hà. Đàn em của Tăng Thanh Hà như người đẹp Vân Trang cũng nổi lên như một ngôi sao mai lấp lánh trong giới phim trường. Rồi nữa, đó là người mẫu MC lừng danh Phan Thị Mơ cùng với Nữ hoàng trang sức Lê Huỳnh Thúy Ngân và Hoa khôi Nam Em… Đúng là người đẹp Tiền Giang thật xứng với lời sấm truyền từ xa xưa: “Mỹ Tho đi dễ khó về”.

Vương tâm / Vannghe CA

ĐỂ TRẢ THÙ BÀ TRƯNG TRẮC – NGƯỜI TÀU ĐÚC TƯỢNG MÃ VIỆN ĐẠP LÊN LƯNG NGƯỜI GIAO CHỈ

Đăng trên Tạp chí Phổ thông số 30 ngày 30.6.1960 Theo Le Van Quy 
Lời dẫn của Le Van Quy: Ngày 21.3.2010, khi cả nước nhộn nhịp tổ chức Lễ hội kỷ niệm 1970 năm khởi nghĩa Hai Bà Trưng thì “nước lạ” kế bên cũng tổ chức “Miếu Hội Phục Ba Tướng Quân” tại Đông Hưng. Việt Nam đã gửi đoàn Văn Công sang giao lưu và các ông bà trong Đoàn Văn Công cũng thắp nhang quỳ lạy khấn vái truớc bức tượng của Mã Viện, một người đóng vai Thi Sách múa may quay cuồng rồi đến tạ tội với Mã Viện, còn hai bà phụ nữ thì nhập vai Hai Bà Trưng quy hàng, rót rượu, dâng kiếm lên Mã Viện để tạ lỗi. Ai có chút liêm sĩ nghe thấy chuyện này cũng đau lòng !
Rồi mới đây chính quyền Hà Nội lại định tổ chức “Sinh nhật” cho Hai Bà, không biết ngày sinh của Hai Bà có chính xác không, nhưng dư luận không đồng tình nên đành hủy bỏ (mỗi lần tổ chức lễ hội chắc cũng kiếm chác được nhiều nên họ tích cực lắm).
Người Tàu vốn rất thâm nho và thù dai, người Nam ta chớ quên điều đó !  

Xin gửi đến các bạn một bài viết của Trần Hữu Tư được viết từ năm 1960, có nhiều chi tiết đáng để chúng ta suy ngẫm.
ĐỂ TRẢ THÙ BÀ TRƯNG TRẮC – NGƯỜI TÀU ĐÚC TƯỢNG MÃ VIỆN ĐẠP LÊN LƯNG NGƯỜI GIAO CHỈ 
Trần Hữu TưĐăng trên Tạp chí Phổ thông số 30 ngày 30.6.1960

Mông-cấy là tỉnh lị tỉnh Hải Ninh, có dinh quan Sứ và dinh quan Đạo.Trước mặt Mông-cấy có sông Na-lương là con sông chia nước Tàu và nước Việt Nam ta. Ngang mặt Mông-cấy là làng Đông-hưng thuộc tỉnh Quảng-Đông. Đông-hưng vui vẻ, phố xá nhiều, buôn bán coi mòi phát đạt, cảnh vật khả quan. Nhơn dịp tàu đậu, ông Turion dắt quan Giám đốc và bỉ nhơn lên viếng quan Sứ và đi luôn qua Đông-hưng chơi. Trước hết ông đưa chúng tôi đến xin phép quan Doanh trưởng, là quan Tàu cai trị Đông-hưng, đặng đi quan sát cảnh vật. Xin phép xong, ông Quan ba dắt chúng tôi lại xem đền thờ của Mã Viện.

Đền thờ này cất trên một hòn núi con đối diện với hòn Hổ-sơn bên ta. Vào trong đền thấy tại căn Chánh điện, trên bàn thờ có cái tượng ngồi lớn bằng đứa trẻ lối 12, 13 tuổi, chơn mặt đạp trên lưng tượng đứa nhỏ chừng bằng đứa con nít mới đẻ được vài tháng. Tượng đứa nhỏ này, nằm sấp ngóc đầu lên và le lưỡi ra. Tượng lớn tay cầm cây đoản giơ lên, một tay nắm tóc cái tượng nhỏ. Trước bàn thờ có treo một tấm hoành thêu bốn chữ: “Oai trấn Nam bang”. Tưởng không cần cắt nghĩa, người mình ai xem cái tượng nhỏ cũng biết ngay là để ám chỉ vào nước Nam ta.

Chúng tôi còn đang đứng xem hình Mã Viện, ông Turion đi ngay lại ông Từ, dùng tiếng Quảng-đông nói chuyện với ông nầy rất lâu. Một lát sau bỉ nhơn hỏi ông Quan-ba nói chi với ông Từ, thì ông thuật lại cho bỉ nhơn nghe như vầy: Cách 18 tháng trước đó, trong lúc ông còn làm Quan hai trên chiếc tuần dương hạm, nhơn một lúc tàu về tập dượt tại vịnh Hải-long, ông có đến miễu này quan sát, thấy tượng Mã Viện và tấm hoành có cái ý nghĩa miệt thị nước Nam như thế nên ông có yêu cầu ông Từ dẹp tấm hoành đi, ông Từ đã hứa dẹp, nhưng đến ngày nay cũng không dẹp. Ông hỏi tại sao vậy, thì ông Từ nói: “Đền Mã Viện ngày nay đã thuộc về Chánh phủ Trung-huê làm chủ; nếu ông Turion muốn dẹp bỏ tấm hoành thì phải đến xin phép quan Doanh-trưởng mới được”.

Nghe vậy, ông Turion, ông Rotily và bỉ nhơn liền trở lại dinh quan Doanh-trưởng. Đến nơi ông Turion nói với quan Doanh-trưởng như vầy: “Thưa ngài, tôi nghe nói cái tượng Mã Viện và tấm hoành để thờ tại đền Mã Viện đó, là của Mã Viện tạo ra khi nước Tàu và nước Nam có việc bất hòa với nhau; ngày nay ông Mã Viện đã du tiên mà quí quốc và nước An Nam đã trở lại thân thiện với nhau lâu rồi. Nếu Quan lớn còn để tấm hoành và cái tượng như vậy hoài thì khó coi quá; tôi tưởng Quan lớn nên vị cái tình lân bang với nước An Nam, là nước của Đại Pháp bảo hộ, xuống lịnh dạy dẹp bỏ cái tượng và tấm hoành kia đi, thì chúng tôi cảm ơn Quan lớn biết dường nào”.
Ông Doanh trưởng suy nghĩ một chập, rồi trả lời với ông Turion như vầy: “Miếu Mã Viện thuộc về ngôi cổ miếu, để tôi hỏi lại ý kiến của vài ông kỳ lão tại đây, rồi sẽ cho quí chức hay, dầu thế nào chúng tôi cũng ráng làm vừa ý quí chức”.

Ông Turion để lời cám ơn trước quan Doanh trưởng, kế đó chúng tôi xin kiếu xuống tàu. Qua tháng sau chúng tôi trở lại đền Mã Viện, thấy tượng vẫn còn y như cũ, nhưng tấm hoành đa thay mới, lại có đổi chữ bang ra chữ biên, thành ra: Oai trấn Nam biên.

Thấy ông Turion đọc 4 chữ: “Oai trấn Nam biên”, rồi cười và khen khéo sửa nên bỉ nhơn liền hỏi: “Thưa ông Quan ba, cái tượng của Mã Viện đạp trên lưng chúng tôi còn đứng y nguyên tại giữa miễu đó, cớ sao ngài cười và dường như được thỏa nguyện?”

Ông Turion: “Cái tượng Mã Viện và thằng bé kia, bất quá là hai cái tượng bằng gỗ sơn đỏ đen vậy thôi, chớ có quan hệ gì tới nước An Nam. Chúng ta có trách người Tàu được là tại tấm hoành có chữ Nam bang kia. Ngày nay họ đã sửa chữ bang ra chữ biên rồi thì chúng ta chẳng còn chỗ nào mà trách họ được nữa; bởi vì Nam bang là nước Nam còn Nam biên là biên giới phía nam nước Tàu của họ kia mà”.

Còn về sự tôi cười là tại lẽ ngày: “Nguyên khi Mã Viện dạy khắc 6 chữ “ĐỒNG TRỤ CHIẾT GIAO CHỈ DIỆT”, vào cây súng đồng cậm tại biên giới thì va sợ người Giao chỉ (An Nam) không hiểu, nên va có cắt nghĩa cho người An Nam biết rằng; 6 chữ đó là va nói với người Giao chỉ, nếu ai nhổ mất trụ đồng thì va sẽ trở qua giết hết người Giao chỉ. Vậy mà đến khi người An Nam nhổ trụ đồng của va đem bán cho thợ đúc chuông. (Đây là do theo lời của quan Thái thú đương lúc ấy, bẩm tấu về cho Mã Viện hay như vậy) va không trở qua giết hết người Giao chỉ mà va lại trả thù bằng cách tạo ra cái tượng của va đạp trên lưng người Giao chỉ; nhưng ngày nay lại thành ra va đạp trên lưng đồng bào của va. Tôi cười là tại vậy đó”.

Đọc chuyện này, những người Nam có trí phán đoán, chắc ai ai cũng muốn hỏi: Mã Viện là tay thượng tướng của nước Đại Trung Quốc, 400 triệu dân, dầu có đánh thắng nước Nam ta mấy trăm trận cũng chẳng phải là giỏi giắn gì, cớ sao Mã Viện lại làm ra cái tượng quái gở như thế, để khoe khoang?

Ông Turion nhờ có xem Chính sử của Tàu nên mới biết rõ nguyên nhân của cái tượng là như vầy:

Hồi đời Đông Hán, bên Tàu, nhơn một buổi bàn luận quốc sự, vua Quan Vũ nhớ lại chuyện bà Trưng Trắc dấy loạn giết Tô Định nên liền sai Mã Viện qua Bắc Kỳ dẹp loạn. Dẹp xong, Mã Viện về tới biên giới, muốn dựng một cây trụ đồng để kỷ niệm cuộc thắng trận của va và cũng để hăm dọa người An Nam luôn thể, nhưng vì đang đi giữa đường làm sao đúc trụ đồng được; bởi vậy Mã Viện mới bảo lấy một cây súng đồng, dài lối 1 trước rưỡi, là thứ súng va có đem theo để dẹp loạn, giũa bằng mặt một khoản gần trên đầu súng và chạm vào 6 chữ: Đồng trụ chiết, Giao chỉ diệt; đoạn va bảo thợ lấy một viên đá lớn, đục một cái lỗ rồi cậm cây súng đồng vào. Nhưng vì súng vắn quá, không thể để ngay tại mặt đất được, nên Mã Viện phải bắt quân lính, vác đá chất thành một đống lớn, cao hơn 3 thước, đoạn va dạy đem cây súng để lên trên đầu đống đá đó. Kế vài tháng sau bị bọn dư đảng của Hai Bà Trưng nhổ súng liệng mất.

Đến chừng Mã Viện hay chuyện như vậy, va tức giận quá, quyết lòng trả thù, nên mới bảo thợ tạo ra cái tượng ghê gớm và tấm hoành thị oai như thế kia, để thay cho cây trụ đồng, đặng điếm nhục nước Việt Nam ta đó.

Có lẽ sau khi cây súng đồng bị nhổ liệng mất, rồi có người đến biên giới không thấy trụ đồng, chỉ thấy đống đá cao lớn kia thì họ tưởng cây trụ đồng đã bị đống đá chôn mất. Từ đó về sau họ đồn ra mãi, thế là cái tin cây trụ đồng bị chôn mất, được cả thảy người Việt Nam đều công nhận; bởi vậy lâu nay hễ nói đến chuyện trụ đồng của Mã Viện, thì người mình đều quả quyết rằng: nó đã bị đá của đồng bào chúng ta đến biên giới lượm liệng vào nên đã lấp mất rồi.

Ông Turion nói: “Chỗ cắm trụ đồng là nơi núi non vắng vẻ, có ai đi đến đó làm gì mà lượm đá liệng vào cho đến nỗi lấp mất trụ đồng được; đã vậy mà lúc bấy giờ người An Nam đương oán thù Mã Viện dữ lắm, thì có ai dại gì lại lượm đá liệng vào đặng bảo tồn cho cây trụ đồng của va, có cái ý nghĩa điếm nhục nước mình?”

Tại miễu Mã Viện còn một chuyện lạ này; xin thuật luôn ra đây để các bạn đọc chơi giải buồn.

Nguyên khi xem xét phía trước miễu rồi, bỉ nhơn nhìn ra phía sau vách, đâu lưng với tượng Mã Viện tướng quân, thấy có cái bàn thờ một bức họa hình người đàn bà rất xinh xắn. Ban đầu bỉ nhơn tưởng là hình bà Quan âm, đến chừng lại gần nhìn kỹ, té ra không phải. Cậy ông Turion hỏi, ông Từ trả lời rằng: “Bức hình đó là hình nàng Đắt Kỷ, ấy là một bức họa gia bửu, đã lưu truyền nhiều đời trong thân tộc của một bà mạng phụ hồi Thanh triều, hiện giờ bà cũng ở tại Đông-hưng này. Không rõ tại sao mấy lúc nay, tấm hình Đắt Kỷ đó dường như hóa ra linh ứng. Hễ ai muốn thấy nàng thì nhang đèn cầu xin, ắt sẽ chiêm bao thấy nàng về nói chuyện với mình rất vui vẻ, còn ai vô lễ nói xúc phạm khinh khi thì nàng về la rầy dữ lắm. Bởi có việc lạ như vậy, bà mạng phụ mới đem bức hình Đắt Kỷ cúng vào chùa, nên tôi mới để thờ tại đó”.

Nghe vậy bỉ nhơn rất mừng, vì muốn gặp cho được Đắt Kỷ, dầu nàng có rầy la bao nhiêu cũng không sao, nên bỉ nhơn mua nhang đèn đốt lên và lấy giấy viết vào một câu: “Vong thương tội chết đã đành, còn khoe nghiêng nước nghiêng thành với ai?”. Đoạn bỉ nhơn đem dán lên lư hương thờ Đắt Kỷ, nhưng sợ nàng không hiểu tiếng An Nam, bỉ nhơn bèn cậy ông Turion cắt nghĩa ra tiếng Quảng-đông. Kế đó chúng tôi nhờ một đứa bạn làm đèn giội cho ông Từ dắt tới nhà bà mạng phụ, hỏi thăm về sự linh ứng của bức họa hình Đắt Kỷ, thì bà cũng nói y như lời ông Từ đã thuật cho chúng tôi nghe.

Nhơn thấy bà mạng phụ và mấy người phụ nữ ở nhà bà đều bó cẳng nhỏ xíu. Bỉ nhơn hỏi họ bó cẳng chi vậy, ông Turion trả lời: “Đặng cho họ đừng chạy được”.

Từ giã bà mạng phụ, chúng tôi thả dong chơi một lát rồi xuống tàu. Tối đi ngủ, bỉ nhơn vẫn tin chắc sẽ gặp Đắt Kỷ về rầy lung; nhưng ngủ tới sáng bét, chuông dưới tàu đã kêu dùng điểm tâm, mà bỉ nhơn chẳng thấy ma nào về rầy la chi.
 Nguồn: FB Le Van Quy.

Người đàn ông giàu nhất Việt Nam ‘mơ giấc mơ Mỹ’


Tỷ phú Phạm Nhật Vượng, người giàu nhất Việt Nam với khối tài sản trị giá 9,1 tỷ USD, có tham vọng bán xe ô tô 'Made-in-Vietnam' vào thị trường Mỹ.
Tỷ phú Phạm Nhật Vượng, người giàu nhất Việt Nam với khối tài sản trị giá 9,1 tỷ USD, có tham vọng bán xe ô tô ‘Made-in-Vietnam’ vào thị trường Mỹ.

Tỷ phú giàu nhất Việt Nam, người đang làm nhiều người Việt tự hào với thương hiệu ô tô ‘Made-in-Vietnam’ đầu tiên, đang nhắm tới cái mà nhiều công ty của Trung Quốc chưa thể làm được: bán ô tô vào thị trường Mỹ.

Kế hoạch đầy tham vọng của ông Vượng, người tung ra dòng xe sản xuất trong nước đầu tiên ở Việt Nam hồi tháng 6 vừa qua, là làm cho VinFast trở thành thương hiệu toàn cầu với việc mở rộng bán hàng ra các thị trường thế giới trong đó có Mỹ.

Theo Bloomberg, hãng xe ô tô VinFast của ông Vượng sẽ bắt đầu bán ô tô ‘Made-in-Vietnam’ vào thị trường Mỹ vào năm 2021.

Không chỉ đơn thuần đưa xe ô tô Việt vào thị trường Mỹ, ông Vượng thậm chí nhắm mục tiêu bán xe ô tô chạy bằng điện – một dòng xe hoàn toàn mới đối với hãng xe Vinfast, hiện có giám đốc điều hành là cựu phó chủ tịch sản xuất toàn cầu của General Motors Co.

Giữa tháng 6 vừa qua, hãng ô tô 100% vốn Việt Nam Vinfast bắt đầu bàn giao những chiếc ô tô đầu tiên của họ cho khách hàng với kỳ vọng những sản phẩm ‘Made-in-Vietnam’ này sẽ có thể cạnh tranh với ô tô của Mỹ và Nhật.

Các dòng xe được Vinfast tung ra hồi tháng 6 là dòng xe đa dụng (crossover) Fadil, xe nhỏ sedan và xe gầm cao SUV.

Tuy nhiên sản phẩm ô tô chạy bằng điện mà ông Vượng sẽ đưa vào Mỹ là một dòng xe hoàn toàn riêng biệt, theo Bloomberg.

“Mục đích cuối cùng của chúng tôi là tạo ra một thương hiệu quốc tế”, tỷ phú 51 tuổi nói trong một cuộc phỏng vấn với Bloomberg tại trụ sở của tập đoàn Vingroup JSC ở Hà Nội. “Nó sẽ là một chặng đường rất khó khăn và chúng tôi sẽ phải cố gắng rất nhiều. Nhưng chỉ có một con đường ở phía trước.”

Tham vọng lớn

Xe ô tô của ông Vượng sẽ phải đối mặt với một sự cạnh tranh khốc liệt để có thể thành công ở một thị trường khó tính như Mỹ.

Các hãng xe như Automobile Quảng Đông của Trung Quốc, Tata Motors Ltd của Ấn Độ, hay Proton Holdings Bhd của Malaysia đã phải bỏ cuộc hoặc hoãn các kế hoạch bước vào thị trường Mỹ. Thậm chí một số hãng xe hơi tên tuổi của châu Âu như Citroen, Opel, Peugeot và Renault, từng có mặt ở thị trường Mỹ, đã phải trầy trật để đưa ô tô của họ trở lại thị trường này.

Đối với một thị trường khó tính như Mỹ, những công ty đó đã thất bại vì nhiều lý do, như các vấn đề về chất lượng, rào cản về quy định, kế hoạch không tốt, các điều kiện thị trường không thuận lợi và không được nhiều người Mỹ biết tới.

Dù có một buổi ra mắt ở Paris Motor Show với sự hiện diện của ngôi sao bóng đá Anh David Beckham hồi tháng 10 năm 2018, Vinfast vẫn là một hãng xe hoàn toàn mới trên thế giới.

Nhà máy sản xuất ô tô Vinfast, của tập đoàn Vingroup do ông Vượng sáng lập và làm chủ tịch, chỉ mới được khánh thành tại Hải Phòng hồi tháng 6 vừa qua, sau chỉ ‘vỏn vẹn’ 21 tháng xây dựng và hoàn thiện. Những chiếc xe đầu tiên của Vinfast được lăn bánh chỉ vài ngày sau đó.

2 tỷ USD

Tuy nhiên, để bù đắp vào sự thiếu hụt về kinh nghiệm và ít danh tiếng, ông Vượng, người được Bloomberg đánh giá là tỷ phú giàu nhất Việt Nam với 9,1 tỷ USD, sẽ sẵn sàng chi 2 tỷ USD từ tiền túi của ông vào Vinfast để sản xuất dòng xe mà ông sẽ bán vào thị trường Mỹ, châu Âu và Nga. Theo Bloomberg, các nguồn tiền khác sẽ đến từ các khoản vay, phát hành cổ phiếu và bán bớt cổ phần của Vingroup.

Ông Vượng sở hữu 49% cổ phần của Vinfast trong khi công ty mẹ, Vingroup, nắm giữ 51% cổ phần.

Ngoài ô tô, tập đoàn Vingroup còn sản xuất điện thọai thông minh. Các điện thoại “made in Vietnam” VinSmart được tung ra thị trường từ tháng 12 năm ngoái. Theo Reuters, VinGroup sẽ không dừng lại ở điện thoại thông minh mà sẽ lần lượt cho ra mắt các sản phẩm thông minh khác.

Vinfast phải vượt qua những rào cản lớn để có thể cạnh tranh bên ngoài Việt Nam, theo giám đốc điều hành của công ty tư vấn ô tô ZoZo Go LLC, Michael Dunne, nói với Bloomberg.

“Sẽ mất một thời gian để công ty này có thể cạnh tranh ở Mỹ – hiện vẫn là thị trường khốc liệt nhất thế giới”, ông Dunne nói. “Bạn cần phải có được một thương hiệu vững chắc”.

Nhiều người tiêu dùng thích các xe cũ của Honda hay Toyota hơn là một chiếc xe mới của một thương hiệu không tên tuổi, theo CEO của ZoZo Go LLC. Ông Dunne nói rằng nhà sản xuất xe hơi của Việt Nam, tức VinFast, sẽ cần phải sản xuất ít nhất 100.000 xe mỗi năm để có thể cạnh tranh về giá, phát triển một thương hiệu toàn cầu và thiết lập một mạng lưới dịch vụ và bảo trì.

Ngoài những sự hỗ trợ về kỹ thuật từ các nhà cung cấp chính như AVL, Bosch, Magna, Siemens và Pininfarina, VinFast đã thuê ông James DeLuca, người từng có “37 năm kinh nghiệm về ô tô tại tập đoàn General Motors của Mỹ” cũng như “từng quản lý hoạt động sản xuất trên khắp thế giới” làm tổng giám đốc.

Nói với VOA hồi tháng 2 năm ngoái, ông DeLuca cho biết ông tin vào khả năng thành công của xe hơi mang thương hiệu quốc gia Việt Nam.

VinFast cho biết rằng mục tiêu của công ty này là “trở thành nhà sản xuất ôtô hàng đầu Đông Nam Á với công suất thiết kế lên đến 500.000 xe/năm vào năm 2025, với sản phẩm chủ lực là ôtô động cơ đốt trong, ôtô sử dụng động cơ điện và xe máy điện thân thiện với môi trường”.

VOA