Lê Thị Lựu, một “Renoir của Việt Nam”

Phải nói thêm rằng bản thân Lê Thị Lựu là một người đàn bà đẹp, một phụ nữ tài sắc vẹn toàn. Nhan sắc của bà là Cái Đẹp mẫu mực của phụ nữ Việt Nam nửa đầu thế kỷ 20. Bà là mơ ước của giới văn chương nghệ sĩ Tự Lực Văn Đoàn. Nếu tôi sống vào thời của bà, e rằng tôi cũng rơi vào tình trạng si mê bà như phái mày râu cùng thời với bà – làm sao kháng cự được sự thu hút của một người đàn bà đẹp và tài hoa như Lê Thị Lựu?  Thụy Khuê mô tả điều này rất rõ ràng:

Thập niên 1930, các báo trong nước đều nhắc tới người nữ họa sĩ đầu tiên của Việt Nam, tốt nghiệp thủ khoa khoá III, trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Đông Dương năm 1932. Ra trường nổi tiếng ngay khắp ba kỳ. Đặc biệt báo Phong Hoá, cũng ra đời năm 1932, số 18, nhận định về trường Mỹ Thuật Đông Dương bằng những hàng:

“Ông Lê Phổ, cô Lê Thị Lựu, ông Mai Trung Thứ cùng nhiều họa sĩ khác đều là người có tài, mỗi người một vẻ riêng… Có một điều đáng ghi là cô Lê Thị Lựu không ngần ngại là quần vận, yếm mang, chen chân thích cánh với bọn hoạ sĩ đàn ông, mà cái hay cái khéo của cô lại hơn người, thật là vẻ vang cho phụ nữ nước nhà”.

Bài viết không ký tên nhưng ta có thể đoán là của Thạch Lam, bởi Thạch Lam là người phụ trách thường xuyên mục phê bình mỹ thuật trên Phong Hoá và Ngày Nay và cũng là nhà văn theo sát sinh hoạt của người nữ họa sĩ đầu tiên của Việt Nam lúc bấy giờ. Thạch Lam đã đặt Lê Thị Lựu cùng hàng với hai họa sĩ đàn anh là Lê Phổ và Mai Trung Thứ (tức Mai Thứ), tốt nghiệp khoá I, năm 1930……….

Những sự kiện này đưa đến thắc mắc: nhà văn trẻ Thạch Lam đã bị nghệ thuật hay sắc đẹp của họa sĩ Lê Thị Lựu chinh phục? Chắc chắn cả hai. Mà không chỉ có Thạch Lam, trong tám năm sống trên đất nước, sau khi tốt nghiệp, Lê Thị Lựu đã làm giáo sư dạy vẽ ở các trường Nam Bắc: trường Bưởi, Hàng Bài, Áo Tím… Trong đám học trò, rất nhiều văn nhân thi sĩ…”.

Tôi rất thích bức “Chân dung Lê Thị Lựu” do họa sĩ Lê Phổ vẽ năm 1935. Qua đó có thể thấy Lê Thị Lựu đẹp một cách sang trọng:

Chân dung Lê Thị Lựu, do Lê Phổ vẽ năm 1935.

Gần đây thị trường đấu giá tranh trên thế giới khá ồn ào bởi sự cạnh tranh và lên ngôi của hội họa Á Đông, đặc biệt là tranh của các danh họa Việt Nam, như tranh của Lê Phổ, Mai Trung Thứ, Tô Ngọc Vân, Trần Văn Cẩn, Bùi Xuân Phái, Trần Đông Lương, … và tất nhiên, cả Lê Thị Lựu nữa. 

Thú thật, tôi không mê tranh theo giá trị đo bằng tiền bán tranh trong các cuộc đấu giá ấy. Tôi mê tranh theo sở thích của bản thân tôi. Tôi không bao giờ ca ngợi một bức tranh cao giá mà chính tôi không thích. Chẳng hạn như tranh của Picasso. Tôi xin thú nhận rằng tôi không thích tranh của Picasso, bất kể thế giới ca ngợi ông ra sao. Ngày xưa, khi tôi tâm sự điều đó với họa sĩ Linh Chi, ông khuyên tôi: “Trong nghệ thuật không thể giả dối. Nếu không thích thì cứ nói không thích. Chân thật như thế là tốt”.

Môtj số tranh vẽ của Lê thị Lựu

Jeune fille dans le jardin (Thiếu nữ trong vườn), Lê Thị Lựu
Nửa chừng xuân 1960-62

LeAn sưu tầm & Biên soạn

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s