Những bức ảnh chụp từ trên không ấn tượng của một năm qua

Nhìn từ trên không, Trái Đất đẹp rực rỡ với những gam màu ấn tượng được kết hợp bởi các kỳ quan thiên nhiên mà khi đứng dưới đất bạn không thể quan sát được.

Đồng bằng sông Cửu Long, Việt Nam: Bức ảnh rực rỡ sắc màu chụp cánh đồng lúa ở huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang, Việt Nam. Từng thửa ruộng với mảng màu riêng từ xanh ngọc lục bảo, da cam, vàng… tạo nên khung cảnh tuyệt đẹp nhìn từ trên không. Ảnh: Nguyen Quang Ngoc Tonkin.

Chảo muối, Gozo, Malta: Hòn đảo Gozo xinh đẹp của Malta nổi tiếng với những vựa muối lớn cùng nghề sản xuất truyền thống. Nhìn từ trên cao, những vựa muối trông như bức tranh được khảm các ô màu trắng, nâu, xanh lục bảo đẹp rực rỡ. Ảnh: Nicholas Courtney.

Estrada Marginal Norte, Peniche, Bồ Đào Nha: Khu vực này gồm hàng ngàn vách đá nhô ra ở Peniche, Bồ Đào Nha. Nhìn từ trên cao, cách thành vách đá tự nhiên bị gió và nước bào mòn hàng trăm năm tạo thành hình dáng kỳ quái không hề ăn khớp. Nhưng tổng quan lại là một sự hỗn loạn hoàn hảo. Ảnh: lucasmiguel.

Thác Niagara, biên giới Canada – Mỹ: Niagara là một cụm thác khổng lồ gồm 3 ngọn thác nhỏ: Horseshoe, American và Bridal Veil. Trong bức ảnh là thác Horseshoe (Móng ngựa), được đặt tên bởi hình dáng cong của nó. Ngọn thác này cao 67 m và dài 671 m, khiến chúng ta chỉ có thể chiêm ngưỡng hết nếu nhìn từ trên không. Ảnh: TRphotos.

Sa mạc Atacama, Chile: Sa mạc Atacama của Chile là một trong những nơi khô hạn nhất hành tinh, với những tảng đá đỏ rỉ sét, đất nứt nẻ và vựa muối trắng. Từ trên cao bạn có thể thấy những đầm phá màu xanh đang phá vỡ vùng đất khô cằn. Chúng tạo nên những con mắt giữa sa mạc muối trắng. Ảnh: benjagremler.

Rừng bao quanh đèo Berthoud, Colorado, Mỹ: Đèo Berthoud là một tuyến đường cao qua dãy núi Rocky ở phía tây nam bang Colorado, Mỹ. Ngọn đèo nằm ở độ cao 3.446 m và đã được sử dụng từ những năm 1860. Nhìn từ trên cao, khu rừng quanh đèo gồm toàn những ngọn cây phủ tuyết trắng như đang rơi thẳng về phía bạn. Ảnh: Keghan Crossland.

Đồng bằng Okavango, Botswana: Đồng bằng Okavango được miêu tả là “Vườn địa đàng cuối cùng của châu Phi”. Cả vùng đất ngập nước trải dài này hoàn toàn tự nhiên, hoang sơ, không có dấu chân người. Ngoài ra sự đa dạng sinh học tại đây rất lớn, với 160 loài động vật có vú nổi bật ở châu Phi, như báo săn, hà mã, voi, sư tử. Ảnh: Ondrej Prosicky.

Công viên địa chất quốc gia Trương Dịch, Trung Quốc: Những ngọn núi bảy sắc cầu vồng này chỉ được tìm thấy tại Công viên địa chất quốc gia Trương Dịch, miền Bắc Trung Quốc. Quan sát từ trên cao bạn sẽ thấy những ngọn núi mang màu sắc trầm tích và sa thạch từ hàng triệu năm, như được thiên nhiên tô vẽ bằng tay. Ảnh: M.Scheja.

Thác Thập Phần, Đài Loan (Trung Quốc): Thập Phần không phải là ngọn thác nổi tiếng nhất thế giới, nhưng chắc chắn là đẹp nhất nhìn từ trên không. Ngọn thác cao 20 m này có làn nước trong và lấp lánh như thủy tinh. Bên dưới thác là một hồ nước tĩnh lặng đáng ngạc nhiên, không hề có một gợn sóng. Ảnh: Yusheng Hsu.

Khu địa nhiệt Hverir, Iceland: Khu địa nhiệt Hverir còn được gọi là “Vòng tròn kim cương”, là nơi chứa đầy những chậu bùn sôi sục và suối nước nóng. Khung cảnh mãn nhãn nhìn từ trên không cho thấy tông màu xanh và vàng nổi bật, không khác biệt so với Grand Prismatic Spring nổi tiếng của nước Mỹ. Ảnh: ProMedia Sudath.

Rub’ Al Khali, sa mạc Ả Rập: Rub ‘Al Khali nằm bên trong sa mạc Ả Rập, đây được coi là vùng cát liên tục lớn nhất trên hành tinh, nằm trong lãnh thổ các nước Arab Saudi, Oman, Yemen và UAE. Nhìn từ trên cao, cảnh quan hiện ra siêu thực với các bụi cây và đỉnh đồi cát màu cam. Đây cũng là địa điểm sử dụng làm bối cảnh phim Star Wars: The Force Awakens. Ảnh: HansMusa.

Theo TRI THỨC TRỰC TUYẾN / MSN

Chàng trai Hà thành bỏ bằng giỏi, lên núi trồng cam

HÒA BÌNHNhìn trang trại cam của gia đình xơ xác dù đã “rót” vào đó vài tỷ đồng, Khuất Cao Khuê quyết định cất tấm bằng đại học loại giỏi, rời Hà Nội lên núi.

“Con lên Hòa Bình làm vườn” – tuyên bố của Khuê khiến bố mẹ và cả bạn bè choáng váng. “Người ta trụ ở thành phố không được, dở người hay sao mà lên núi làm gì?”, mọi người nói và vẫn không tin cậu sinh viên vừa tốt nghiệp loại giỏi Đại học Ngoại thương, bố là bác sĩ, mẹ là giảng viên, nhà thừa điều kiện lại bỏ lại tất cả để đâm đầu vào một lĩnh vực hoàn toàn xa lạ, gian khổ hiển hiện trước mắt.

“Tôi quyết định lên với trang trại cam sau một lần bắt gặp người làm chất đầy phân bón lên xe mang đi tiêu hủy do quá hạn sử dụng. Đó là sự lãng phí khủng khiếp trong khi cây cối vẫn héo úa. Tôi nói với bố: Phải thay đổi, bố làm chưa được thì con làm”, chàng trai 25 tuổi giải thích về quyết định ba năm trước của mình.

Bà Nguyễn Phương Dung (mẹ Khuê) kể: “Lúc đó không xót không được. Khuê từ trước chỉ biết học, chưa từng cầm đến cái cuốc, giờ một mình ở nơi rừng núi, làm cái việc mà cả nhà không ai có kinh nghiệm”.

Từ không biết trồng một cái cây, giờ đây Khuất Cao Khuê  am hiểu từng thớ đất, thổ nhưỡng, chu kì sinh trưởng, ra hoa kết trái của từng loại bưởi, cam trong vườn. Ảnh: Nhân vật cung cấp.
Từ không biết trồng một cái cây, giờ đây Khuất Cao Khuê am hiểu từng thớ đất, thổ nhưỡng, chu kì sinh trưởng, ra hoa kết trái của từng loại bưởi, cam trong vườn. Ảnh: Nhân vật cung cấp.

Sáu năm trước, gia đình Khuê thuê lại một trang trại rộng 33 ha ở Cao Phong, Hòa Bình để trồng cam. Trong ba năm đầu, gia đình khoán cho người làm chăm sóc. Chính vì thế, dù đã “ngốn” vài tỷ đồng nhưng khu vườn vẫn xơ xác, đất đai suy kiệt, nước tưới không ngấm mà chỉ dập dềnh ở mặt đất.

Kết thúc cuộc họp gia đình, bà Dung đành chấp nhận cho con trai lên núi thử sức nhưng vẫn dặn: “Nếu mệt quá, về Hà Nội mẹ xin việc cho”.

Kể từ đó, trong căn nhà tạm lợp tôn, chàng trai Hà thành bắt đầu cuộc sống không tivi, điều hòa, tắm bằng nước suối và chuỗi ngày ăn ngủ với cây cam.

Không biết tí gì về loại cây này, Khuê mua sách vở về đọc rồi rong ruổi khắp các tỉnh Hưng Yên, Hòa Bình, Bắc Giang xin học hỏi. Những ngày mới lên vườn, học được kiến thức gì, Khuê lại ra hướng dẫn người làm công. Nhưng chẳng ai thèm nghe cậu.

“Cậu là dân phố còn chúng tôi có hàng chục năm trồng cam rồi”, người làm “bật lại” khi được hướng dẫn dùng cuốc chim đào đất thay cho xẻng. Không ít lần, họ cố tình làm sai hướng dẫn. Đến bữa cơm, anh ngồi một góc còn tốp người làm ngồi một góc dùng tiếng Mường nói chuyện với nhau. Xa gia đình, điều kiện sinh hoạt thiếu thốn, không điều khiển được người làm, nhìn khắp vườn chỗ nào cũng thấy cảnh “làm ăn tào lao không thể vừa mắt”, chàng trai bắt đầu suy nghĩ và lờ mờ về một thất bại đầu đời của mình.

Sau nửa năm sống ở vườn, một lần to tiếng với nhân công khiến Khuê chán nản. Giữa đêm anh lái xe một mạch ra đường, đi ngược về hướng bắc, vừa đi vừa tự hỏi: “Tiếp tục hay dừng lại”. Tình cờ điện thoại báo có tin nhắn: “Đừng để bản thân qua đời ở tuổi 25 và được chôn cất ở tuổi 75”, từ người bạn thân ở nước ngoài gửi đến. Đọc xong, Khuê lên xe quay trở lại trang trại. Đêm hôm đó anh được tròn giấc bởi hiểu mình sẽ phải làm gì tiếp theo.

“Với nông dân, họ chỉ phục khi mình làm tốt hơn họ. Chỉ thế người ta mới nể và nghe mình”, Khuê nghĩ. Kể từ đó, hàng ngày anh làm việc 9-10 tiếng, không nề hà trộn phân, lái máy xúc cải tạo đất hay vác đá dọn vườn, thậm chí chạy ngược đồi khi bão đến để chằng buộc cây mới. Một lần, người làm bị tai nạn xe máy giữa đêm, Khuê đội mưa gió chở đi cấp cứu, lo viện phí. Sau lần “ra tay” này, mỗi lần ăn cơm anh không còn thu lu một góc, bữa ăn không chỉ có tiếng địa phương. Trao đổi công việc, mọi người cũng cởi mở, tiếp thu hơn.

Ông chủ vườn bắt đầu áp dụng phương pháp “Thuận tự nhiên” cho trang trại cam của mình. Dưới tán cây, anh để cỏ dại mọc um tùm, đạt đủ khối lượng sẽ được cắt tỉa để tạo mùn và giữ ẩm cho đất. Các loại côn trùng như ong, châu chấu, kiến đỏ vẫn được sinh tồn ở giới hạn cho phép. Theo Khuê, sâu bọ hay cỏ dại là một phần trong hệ sinh thái. Anh chú trọng gia tăng khối lượng mùn hữu cơ và hàm lượng vi sinh vật để cải thiện chất lượng đất “nuôi” cây.

“Mỗi khu vườn là một hệ sinh thái. Nuôi lớn cam không phải là chăm sóc nó hàng ngày mà là xây dựng một hệ sinh thái để nó tự do phát triển”, anh giải thích với người làm công vốn là những nông dân người Mường có nhiều năm trồng cam ở đất Cao Phong.

Hàng ngày, Khuê dậy từ 5h sáng cùng nhân công ra đồi làm việc, tối đến lại tìm tài liệu nước ngoài – những nước có thế mạnh về nông nghiệp hữu cơ như Hà Lan, Mỹ… để học hỏi. Công việc thường kết thúc sau 1h đêm. Kết quả sau một năm, từ chàng sinh viên trắng trẻo, mặt búng ra sữa, Khuê sụt 5kg, tay chân chi chít sẹo và đen nhẻm.

Thay đổi cách làm thuận tự nhiên, nông dân hợp tác, sau một năm đất đai trong trang trại dần trở nên tơi xốp, cây sinh trưởng tốt. Nguồn nước suối quanh vườn trở nên trong xanh hơn, không ai còn bị dị ứng khi sử dụng để tắm như trước.

Dưới tán cam trong vườn gia đình Khuê, cỏ dại mọc um tùm, đạt đủ khối lượng sẽ được cắt tỉa để tạo mùn và giữ ẩm cho đất. Ảnh: Nhân vật cung cấp.
Dưới tán cam trong vườn gia đình Khuê, cỏ dại mọc um tùm, đạt đủ khối lượng sẽ được cắt tỉa để tạo mùn và giữ ẩm cho đất. Ảnh: Nhân vật cung cấp.

Một vụ cam kéo dài bốn tháng chia đều cho những tháng trước và sau Tết, tám tháng còn lại Khuê dốc sức chăm sóc, nuôi dưỡng cây. Từ chàng trai không biết trồng một cái cây, giờ đây anh am hiểu từng thớ đất, thổ nhưỡng, chu kì sinh trưởng, ra hoa kết trái của từng loại bưởi, cam trong vườn.

Được sinh trưởng trong hệ sinh thái “thuận tự nhiên”, năm 2018, lứa đầu trang trại thu hoạch 20 tấn hoa quả, bán sạch bách. Sang năm 2019, sản lượng tăng gấp 10 lần, doanh thu đạt 2,2 tỷ đồng, bắt đầu có lãi. Tuy nhiên sang năm 2020, sau nhiều trận mưa đá, khô hạn kéo dài, nhiều cây không trụ được, héo rũ. Mỗi lần ra thăm vườn, đứng dưới những gốc cây tưởng như sắp chết, Khuê lại vỗ về: “Cố gắng vượt qua nhé”. “Vậy mà chúng vượt qua được thật, dù sản lượng giảm một nửa nhưng trái cam vẫn ngọt như mùa đầu tiên”, Khuê nói.

Để tăng thêm thu nhập, hiện Khuê còn triển khai thêm tour tham gia trải nghiệm tại vườn. Anh dự tính sẽ trồng thêm ổi, mít… đa dạng trái cây cung ứng ra thị trường. Mỗi năm, chàng trai 25 tuổi tạo việc làm ổn định cho khoảng 10 nhân công, lương 6 – 9 triệu đồng/tháng.

Những ngày trước và sau Tết, đơn hàng tăng, nhận được phản hồi tốt từ khách, Khuê dần dần yên tâm hơn. Nhìn ra vườn, anh lại càng vui khi từng lứa hoa bưởi, hoa cam rộ nở đúng như kỳ vọng. Nhận điện thoại của người bạn, hỏi: “Sống trên núi nhiều, có nhớ phố không?”, Khuê mỉm cười, nói rằng cứ làm mọi việc cho tốt, ở đâu mang lại giá trị sống tích cực, nơi đó là quê hương.

Hải Hiền / VNExpress

Cô Dinh

Cô Dinh làm tốt cho em gái (ảnh tư liệu 2006)

Cô Dinh làm tốt cho em gái (ảnh tư liệu 2006)

Trịnh Bách (từ Hà Nội)


Cô Lê Thị Dinh sinh năm 1920. Cô là cháu ngoại Kiên Quận công Ưng Quyến. Kiên Quận công là em trai của các vua Đồng Khánh, Kiến Phúc và Hàm Nghi (tức là chú ruột của vua Khải Định).

Khi vua Hàm Nghi xuất bôn, người Pháp muốn đưa Kiên Quận công lên ngôi. Nhưng ông trốn theo vua Hàm Nghi. Hai năm sau khi vua Hàm Nghi bị bắt, ông mới trở về, với đủ thứ bệnh tật sau bao gian truân ẩn lánh trong rừng núi lam chướng.

Theo Cô Dinh thì công việc của những người như Cô trong nội cung gọi là hầu cận. Các bà hầu cận nội cung này là những người được phép đụng chạm trực tiếp đến thân thể của các thái hậu, quý phi. Như để tắm rửa, mặc áo quần, chải đầu vấn khăn, làm tốt (trang điểm),v.v. Họ phải là những người có vai vế cao như công chúa, quận chúa, thân cận trong hoàng tộc. Họ khác với các nữ quan hay thị nữ làm các tạp vụ, tạp dịch trong nội cung là người ngoài, thường phải giữ khoảng cách.

Đối với các bà hầu cận đương nhiệm trong nội cung thì dù có là công chúa, quận chúa, người ta cũng gọi là Cô (viết hoa, nói gọn đi từ ‘lệnh Cô’). Gọi bằng Cô đây cũng để phân biệt với cấp bậc của các bà vợ vua trong tam cung, lục viện. Các bà phi, tần, mỹ nhân trong nội cung này cao thấp có các bậc là Bà (lệnh Bà), Dì (lệnh Di) và Chị (lệnh Tỷ). Các nữ quan trong nội cung như các bà thống sự, tùng sự, thì gọi là các Má (như Má Thống, Má Tùng).

Nhưng ở ngoài thật người ta không gọi các bà nội cung là lệnh Bà, lệnh Di, lệnh Tỷ mà gọi là đức Bà, đức Dì, đức Chị. Riêng các vua Nguyễn gọi mẹ mình là Ả (đức Ả). Lần vua Bảo Đại gặp vua Thành Thái khi vua Thành Thái trở về từ Phi Châu năm 1954 (cả hai lúc đó đều không còn là hoàng đế), vua Bảo Đại gọi vua Thành Thái là đức Bác và xưng mình là cháu hay có lúc là tiểu tử… Không biết vua Thành Thái lúc đó gọi vua Bảo Đại là gì. Nhưng trong một bức thư do cựu Hoàng Thành Thái đang bị lưu đày viết cho vua Bảo Đại khi còn tại vị, cựu Hoàng gọi nhà vua là Kim Thượng. Dù sao đấy cũng chỉ là cách xưng hô trong thư từ, văn bản.

Cũng nên lan man sơ lược thêm một chút về các cách xưng tụng trong nội cung, triều đình. Những ‘Trẫm’, ‘khanh’, bệ hạ, điện hạ, v.v., chỉ dùng trong giấy tờ, khi làm lễ, hay trên sân khấu. Thường các quan tâu với nhà vua là ‘tâu Hoàng thượng’. Các thị vệ gần gũi và các người trong nội cung thì ‘tâu Hoàng đế’. Vua Bảo Đại xưng với mọi người là ta, nhưng với người thân là ‘quả’. Khi nói chuyện trực tiếp, Vua và các hoàng thái hậu gọi các đại quan là ‘thầy’, với chức vị của họ. Ví dụ như họ gọi thượng thư bộ Lại là ‘Thầy Lại’. Hay thượng thư bộ Hộ là ‘Thầy Hộ’.

Với các hoàng thái hậu đã được sách phong, tức là được ở ngôi vị bệ hạ, thì người ta phải tâu. Và gần như trong mọi trường hợp khi trao đổi với Thái hậu thì người ta nói ‘tâu Ngài’. Khi nói chuyện về Hoàng hậu Nam Phương, người ta gọi bà là ‘ngài Hoàng’. Hoàng hậu không ở ngôi vạn tuế, mà chỉ là đại thiên tuế (mão có 7 phụng), giống như hoàng thái tử (mão có 7 rồng), cho nên người ta không tâu lên hoàng hậu, mà chỉ ‘bẩm’. Người ta sẽ hoặc là ‘bẩm Hoàng hậu’, hay ‘bẩm Ngài’. Không bao giờ có việc xưng tụng hoàng hậu, quý phi là nương nương hay lệnh bà, ít nhất là ở thời cuối Nguyễn triều.

Hoàng Hậu Nam Phương tự xưng mình là ‘tôi’. Trong bài viết về một buổi phỏng vấn Hoàng hậu Nam Phương đăng trong báo Tràng An ở Huế ngày 1-6-1937, Hoàng hậu nói cảm thấy “lỡ ngỡ” nhất là khi thấy người ta gọi mình là ‘đức Bà’. Và trong câu chuyện, Hoàng hậu gọi Hoàng tử sơ sinh Bảo Long là “nó”hay “thằng nhỏ”…

Có người làm việc hầu cận toàn phần như Cô Dinh, Cô Sen (em gái Cô Dinh). Có người làm việc bán phần thỉnh thoảng vào hầu cận các thái hậu một lần khoảng một, hai tuần, như Mệ Bông (tức bà Ngoại công nữ Nguyễn Thị Cẩm Hà, con gái Mỹ Lương Công chúa); hay Mệ Sen (bà Hoàng nữ Lương Linh, con vua Thành Thái)…

Cô Dinh lúc đầu vào hầu cận bà Thánh Cung Hoàng thái hậu (mẹ đích vua khải Định), rồi sau làm Hầu cận Tổng Quản cho bà Đoan Huy Thái hậu (tức bà Từ Cung, mẹ vua Bảo Đại). Mọi chuyện từ thư từ, tiếp khách, cho đến trang điểm, chọn lựa quần áo, v.v., của đức Từ đều do Cô xếp đặt. Ví dụ như các thư của đức Từ Cung gởi cho vua Bảo Đại đều do Cô chấp bút. Hay hồi tổng tuyển cử năm 1967, hai phu nhân của các ông Nguyễn Văn Thiệu và Nguyễn Cao Kỳ có thay phiên vào gặp đức Từ. Mọi chuyện đều do Cô Dinh sắp xếp. Cô kể cả hai đều gọi đức Từ là Ngài. Bà Kỳ xưng con và bà Thiệu xưng cháu. “Đức Từ tiếp hai bà rất thân mật, dù ngài thường không thích người ngoài xưng con cháu với mình”, Cô kể…

Giây phút đức Từ Cung trút hơi thở cuối cùng hồi đầu tháng 10 năm 1980, chỉ có mình Cô Dinh ở cạnh. Và Cô có triệu hai người bà con là các chị Hiền, Diệu đến giúp việc tẩn liệm. Sau đó Cô dọn về phủ thờ Kiên Thái Vương để ở đó phụ với người em gái trông nom phủ.

Cô Sen, người em gái Cô Dinh, tên thật là Lê Thị Bích Cẩn. Cô Sen cũng là hầu cận của các thái hậu, từ thời bà Thánh Cung, mẹ đích của vua Khải Định. Trong đợt biến cố 1947, Phủ thờ Kiên Thái Vương, với các ban thờ Kiên Thái Vương và các hoàng đế con cháu của ngài là Kiến Phúc, Hàm Nghi, Đồng Khánh và Khải Định (bài vị của vua Bảo Đại trong phủ mới được lập năm 2003), bị thiêu hủy. Đến năm 1951 khi phủ thờ được xây dựng lại, Thái hậu Đoan Huy cử Cô Sen về trông coi. Cô Sen mất tại phủ này năm 2008. Cô chưa bao giờ lập gia đình.

Tôi được biết các Cô, mà thân mật tôi gọi là các dì, từ những năm đầu của thập niên 1970, khi tôi sống ở Huế trước khi xuất ngoại. Có lần tôi được bà Tân Điềm, tức bà Tam giai Diễm Tần, vợ thứ của vua Khải Định, cho theo vào biệt thự Phan Đình Phùng của đức Từ Cung. Có khi tôi cùng cậu em họ mang gạo đỏ của Sư bà Diệu Không gởi lên tiến Ngài. Sư Bà rất nhiệt huyết với thuyết dưỡng sinh của Oshawa. Những lần như thế chúng tôi gọi là “lên Ngài”. Các Cô hay mang bánh trái của Ngài ban, trao cho chúng tôi. Cậu em họ lí lắc đã khiến các Cô phải đánh bài xếp (xếp bài cho đúng mà tới, phát âm theo lối Huế thành bài xệp) với chúng tôi, dù các Cô không thích món này lắm. Nhưng chính vì câu chuyện bài xếp này mà hơn hai chục năm sau chúng tôi nhận được lại nhau.

Điều tôi thấy ấn tượng nhất cho đến tận bây giờ là những khuôn mặt đầy phấn nụ của các Cô. Mốc mốc trắng như cách các bà phủ, huyện ngoài Bắc đánh phấn bột ngày xưa. Cũng với những đóa môi tươi son. Sao mà xưa cổ thế, như từ thời nào, thuở nào còn vương về.

Các Cô luôn chỉ dùng phấn nụ do họ tự làm. Sau này tôi có tặng hai dì ít mỹ phẩm của Ester Lauder, Channel, nhưng các dì không dùng. Rồi dì Dinh chỉ cho tôi cách làm phấn nụ và sáp môi trong cung. Và một hôm hai dì cháu lên truyền hình dậy cách làm phấn nụ. Các dì còn dậy làm nhiều thứ. Từ cách vấn khăn vành dây, cách xếp rau thơm, salad, dưa leo, trái vả, đu đủ thành tháp nhiều tầng trong cung; cho đến thế nào là cỗ kiều, thế nào là cỗ chạp trong nội cung. Và bao nhiêu thứ nữa…

Hồi đó tôi hay ở lâu trong Huế để làm các việc phục tạo, có khi cả 2 tháng. Có lần các dì nói “Bách mấy bữa ni mần việc nhiều ngó ốm rồi đó. Để hai dì nấu ăn tẩm bổ cho nghe”. Và đồ ăn bánh trái các dì nấu thì ngon hết cách nói. Nhớ nhất là món bún dấm nuốc của dì Sen và các thứ bánh khảo, phục linh, quai vạc, v.v. của dì Dinh. Các dì vẫn còn giữ lại được các khuôn bánh, và các giấy gói bánh có tráng kim thật đẹp trong cung ngày xưa.

Ngày vui bao giờ cũng qua mau. Sau một lần bị ngã năm 2017, sự đi lại, hoạt động của Cô Dinh dần khó đi. Sau hơn một năm liệt giường, Cô Dinh tạ thế lúc 13 giờ 45 phút ngày 21 tháng 02 năm 2021 tại phủ thờ Kiên Thái Vương. Cô thọ 101 tuổi. Tang lễ được cử hành sáng ngày Chủ Nhật 28 tháng Hai tới đây. Giờ thì tất cả mọi sự liên quan đến Nguyễn triều lúc còn vua đều coi như không còn…

Từ phải sang: Công chúa Phương Minh, Đức Từ Cung, Bà Tam giai Diễm Tần (vợ thứ của vua Khải Định), Cô Sen, Cô Dinh, Phu nhân Thượng thư Nguyễn Hy (con gái lớn của bà Mỹ Lương Công chúa), một ông thị vệ cũ. Ảnh tư liệu chụp năm 1956.
Từ phải sang: Công chúa Phương Minh, Đức Từ Cung, Bà Tam giai Diễm Tần (vợ thứ của vua Khải Định), Cô Sen, Cô Dinh, Phu nhân Thượng thư Nguyễn Hy (con gái lớn của bà Mỹ Lương Công chúa), một ông thị vệ cũ. Ảnh tư liệu chụp năm 1956.
Kiên Quận Công. Trái: Trước khi bôn tẩu theo vua Hàm Nghi. Phải: Tơi tả trở về sau 2 năm theo vua Hàm Nghi lẩn tránh trong rừng núi.
Kiên Quận Công. Trái: Trước khi bôn tẩu theo vua Hàm Nghi. Phải: Tơi tả trở về sau 2 năm theo vua Hàm Nghi lẩn tránh trong rừng núi.
Cô Dinh chụp ở cung Diên Thọ 1948 (ảnh tư liệu)
Cô Dinh chụp ở cung Diên Thọ 1948 (ảnh tư liệu)
Cô Dinh làm tốt cho em gái (ảnh tư liệu 2006)
Cô Dinh làm tốt cho em gái (ảnh tư liệu 2006)
Thuở xa vắng khi còn phấn nụ (ảnh tư liệu 2006)
Thuở xa vắng khi còn phấn nụ (ảnh tư liệu 2006)
Dạy làm phấn nụ (ảnh tư liệu 2013). Tác giả bài viết bên trái hình.
Dạy làm phấn nụ (ảnh tư liệu 2013). Tác giả bài viết bên trái hình.
Tác giả và Cô Dinh. Ảnh chụp cuối cùng khi Cô Dinh còn gắng tự ngồi dậy được (ảnh tư liệu mùa Thu 2019)
Tác giả và Cô Dinh. Ảnh chụp cuối cùng khi Cô Dinh còn gắng tự ngồi dậy được (ảnh tư liệu mùa Thu 2019)

Trịnh Bách từ Hanoi / VOA

Phi cảng – cơ hội mới để chia chác nội lực quốc gia


Sân bay Tân Sơn Nhất. Hình minh họa.
Sân bay Tân Sơn Nhất. Hình minh họa.

Ông Nguyễn Xuân Phúc – Thủ tướng Việt Nam vừa đồng ý giao phi cảng Hớn Quản cho chính quyền tỉnh Bình Phước và chính quyền tỉnh này đã quyết định mở rộng diện tích phi cảng này đến 400 héc ta hoặc 500 héc ta để làm một phi trường lưỡng dụng (1).

Sau vô số phong trào, từ xây dựng nhà máy xi măng, nhà máy đường, nhà máy sản xuất nhiên liệu sinh học, nhà máy nhiệt điện, cảng cá, cảng biển quốc tế, khu công nghiệp, khu kinh tế,… đến sân golf, cổng chào, tượng đài,.. giờ là thời của… phi cảng!

Chẳng hạn bất kể các khuyến cáo – phân tích thiệt, hơn của chuyên gia nhiều ngành, Ninh Bình vẫn đề nghị Bộ Giao thông – Vận tải (GTVT) bổ sung cảng hàng không của tỉnh này vào Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc 2021 – 2030 và định hướng đến năm 2050 (2). Ở miền Trung, Quảng Trị (3) và Ninh Thuận (4) cũng không chịu kém cạnh, thành ra cả hai tỉnh này cũng đang vận động để có… phi cảng riêng!…

Hà Nội với tư cách thủ đô, tự thấy phi cảng Nội Bài là chưa đủ thành ra muốn có thêm một phi cảng khác ở huyện Ứng Hòa. Nếu tham vọng này không được đáp ứng thì theo… mong muốn của nhiều địa phương, không phận Hà Nội cũng vẫn bị hàng loạt phi cảng vây chặt: Lý Nhân (tỉnh Hà Nam) cách trung tâm Hà Nội khoảng 60 km. Thanh Miện và Bình Giang (tỉnh Hải Dương) cách trung tâm Hà Nội khoảng 50 km. Tiên Lãng (thành phố Hải Phòng), cách trung tâm Hà Nội khoảng 120 km (5)…

***

Cách nay khoảng 20 năm, các chuyên gia nhiều giới (kinh tế, hàng không,…) từng cảnh báo, khi khoảng cách giữa nhiều phi cảng quá nhỏ (chỉ từ vài chục đến chừng hơn một trăm cây số) và khi hệ thống giao thông đường bộ đã cũng như đang rút ngắn cả khoảng cách lẫn thời gian di chuyển thì đầu tư xây dựng, nâng cấp các phi cảng là vứt tiền qua cửa sổ nhưng Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc vẫn liên tục thay đổi theo… ý muốn của hệ thống công quyền.

Tháng 3 năm 2016, Tổng Công ty Hàng không Việt Nam chính thức thú nhận, trong 22 phi cảng thì chỉ Nội Bài (Hà Nội) và Tân Sơn Nhất (TP.HCM) sinh lợi, 20 phi cảng còn lại đều lỗ nặng. Lượng khách hàng năm của 20 phi cảng đó chỉ dao động trong khoảng từ 8% đến 37% so với qui mô đầu tư. Đó cũng là lý do sau khi biến Trà Nóc thành… phi cảng quốc tế, chính quyền thành phố cần Thơ đề nghị dùng công quỹ để… bù lỗ cho các hãng hàng không mở… đường bay đến Trà Nóc (6)…

Tuy nhiên đầu tư vào phi cảng không hề giảm. Thời điểm đó, bất kể khuyến cáo, phân tích thiệt – hơn của các chuyên gia, bất chấp đa số phi cảng lỗ nặng, chính phủ Việt Nam vẫn phê duyệt đầu tư vào phi cảng Nà Sản (Sơn La), Tân Uyên (Lai Châu), Sapa (Lào Cai), Vân Đồn (Quảng Ninh), chấp nhận nâng cấp Thọ Xuân (Thanh Hóa) thành phi cảng quốc tế như… phi cảng quốc tế Trà Nóc! Việc xây dựng mới, nâng cấp các phi cảng như vừa kể ngốn của ngân sách khoảng 227.800 tỉ đồng (tương đương 14,2 tỉ Mỹ kim) (7)!..

Rõ ràng, vốn (thuế, tiền vay cả trong lẫn ngoài Việt Nam và phải trả lãi) rót vào hệ thống phi cảng không những không sinh lợi còn khiến nợ nần càng ngày càng lớn không… quan trọng, hệ thống công quyền từ trung ương tới địa phương đang xem quy hoạch tổng thể hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc cho giai đoạn từ 2021 – 2031 và định hướng đến năm 2050 là… cơ hội, với chính phủ thì đó là cơ hội… soạn – duyệt, với các tỉnh thì đó là cơ hội đoạt được suất đầu tư (8)!

Theo tính toán của các chuyên gia, quy hoạch tổng thể hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc cũ không chỉ lãng phí mà còn giảm hiệu quả hoạt động của các phi cảng đã được đầu tư trước đó, gia tăng rủi ro thua lỗ dây chuyền vì mật độ phi cảng quá dày (ở miền Trung, tỉ lệ dân số tiếp cận phi cảng trong bán kinh 100 km tới 95,94% hơn mức trung bình của thế giới – chừng 75%) nhưng thua lỗ, nợ nần do đầu tư phi cảng không… quan trọng. Quan trọng là lại có lý do để soạn – duyệt qui hoạch và nhận… đầu tư.

***

Cách nay sáu năm, Chủ tịch tỉnh Sơn La – nơi xin 1.400 tỉ để xây dựng quảng trường, tượng đài – đền thờ “bác Hồ” – từng ấm ức biện bạch với dư luận: Chưa có tượng đài là thiệt thòi cho chúng tôi (9)! Năm ngoái, trước những băn khoăn của nhiều giới về đề nghị xây dựng phi cảng ở Gio Linh, một Phó Chủ tịch của tỉnh Quảng Trị, bảo rằng… đầu tư vào phi cảng này là để… phục vụ nhu cầu tâm linh của người dân cả nước vì lâu nay Quảng Trị vốn là trung tâm tâm linh (nghĩa trang liệt sĩ, các khu di tích hoài niệm)

Tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh” theo tuyên truyền để vận động… học tập và làm theo không… quan trọng, quan trọng là tỉnh nào cũng có quảng trường, tượng đài – đền thờ bác Hồ thì Sơn La cũng phải có. Tương tự, tỉnh nào cũng có phi cảng thì Quảng Trị dứt khoát phải giành phần, thiếu nền tảng để thuyết phục thì viện đến yếu tố… tâm linh dành cho… liệt sĩ và… hoài niệm. Tài nguyên hay nội lực quốc gia cạn kiệt không… quan trọng, quan trọng là đã chia chác thì phải… đồng đều!

Traanf Vawn / VOA

Trung Quốc lật đổ Hoa Kỳ như thế nào trong những thập kỷ qua?

Trung Quốc lật đổ Hoa Kỳ như thế nào trong những thập kỷ qua?

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bắt tay ông Joe Biden trong Đại lễ đường Nhân dân tại Bắc Kinh vào ngày 4/12/2013 (Ảnh Ảnh Lintao Zhang / Getty)

Trong nhiều thập kỷ qua, Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đã cố gắng lật đổ Hoa Kỳ trên mọi góc độ, và nó gần như đã thành công.

Ảnh hưởng toàn cầu: Làm suy yếu các liên minh của Hoa Kỳ và thiết lập bẫy nợ

Chính quyền ĐCSTQ đang cố gắng mở rộng ảnh hưởng kinh tế và quân sự ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, và đe dọa các đồng minh của Hoa Kỳ trong khu vực này. Nó cũng cố gắng thuyết phục các quốc gia đang phát triển rằng mô hình chuyên chế của nó là một con đường khả thi để đạt được nền kinh tế thịnh vượng. Chế độ này đã tài trợ cho các dự án cơ sở hạ tầng khắp Đông Nam Á, Trung Á, Đông Âu và Châu Phi thông qua sáng kiến ​​”Một vành đai, một con đường” và khiến các nước này trở thành con nợ của Trung Quốc. Đồng thời, ĐCSTQ cũng lợi dụng tài nguyên thiên nhiên và các tuyến đường thương mại chiến lược để mưu đồ cho lợi ích của riêng mình.

Ảnh AAMIR QURESHI/AFP qua GETTY

Xem thêm: Bên trong có đập Tam Hiệp, bên ngoài có BRI’ – Trung Quốc xuất khẩu tham nhũng, gây tổn thất cho người dân trong và ngoài nước

Phố Wall: Sử dụng ảnh hưởng ở Phố Wall để định hình chính sách của Hoa Kỳ

Vào tháng 12/2020, một giáo sư Trung Quốc tiết lộ rằng ĐCSTQ đã gây ảnh hưởng lên Hoa Kỳ thông qua những người “bạn cũ” ở Phố Wall trong nhiều thập kỷ qua. Ông Địch Đông Thăng (Di Dongsheng), Phó hiệu trưởng Trường Quan hệ Quốc tế thuộc Đại học Nhân dân Trung Quốc ở Bắc Kinh, nói rằng trong 30-40 năm qua, ĐCSTQ đã “lợi dụng vòng tròn quyền lực cốt lõi của Hoa Kỳ”. Ông Địch mô tả Phố Wall là một ngành “có ảnh hưởng rất mạnh mẽ đến các vấn đề đối nội và đối ngoại của Hoa Kỳ kể từ những năm 1970”. Ông nói rằng giới lãnh đạo ĐCSTQ đã cố gắng lợi dụng điểm này để “tìm ra con đường của chúng ta và những người mà chúng ta có thể dựa vào”.

Hollywood: Kiểm soát xưởng phim

Trong thập kỷ vừa qua, Bắc Kinh đã mở rộng đáng kể ảnh hưởng của mình ở Hollywood bằng cách tài trợ cho các công ty điện ảnh hàng đầu và sử dụng thị trường khổng lồ của Trung Quốc làm mồi nhử. ĐCSTQ sử dụng sức ảnh hưởng của nó để kiểm duyệt các chủ đề phim, trong khi đó lại truyền bá các luận điệu chống Mỹ. Vào ngày 16/7/2020, Tổng chưởng lý khi đó là ông Bill Barr tuyên bố: “Hiện Hollywood đang tự kiểm duyệt các bộ phim của chính họ để làm hài lòng ĐCSTQ”. Tập đoàn Vạn Đạt (Wanda Group) Trung Quốc sở hữu công ty điện ảnh Legendary và trước năm 2018 đã nắm giữ đa số cổ phần của AMC Entertainment. Các công ty Mỹ khác cũng đã thành lập liên doanh với các công ty điện ảnh Trung Quốc.Xưởng sản xuất phim Hollywood. (Ảnh Getty)

Xem thêm: Lăng kính thời dịch: ĐCS Trung Quốc đã khống chế Hollywood như thế nào?

Tin tặc: Đánh cắp bí mật thương mại và dữ liệu cá nhân của người Mỹ

Một lượng lớn tin tặc được nhà nước Trung Quốc hậu thuẫn đã nhắm mục tiêu vào các cơ quan chính phủ, công ty và tổ chức nghiên cứu của Hoa Kỳ để lấy bí mật thương mại và thông tin cá nhân. Năm 2018, hai tin tặc làm việc cho cơ quan tình báo tối cao của Trung Quốc đã bị truy tố vì thực hiện một hoạt động đánh cắp dữ liệu quy mô lớn từ các công ty thuộc nhiều ngành của Mỹ. Trong những năm gần đây, tin tặc Trung Quốc liên tục đứng sau các cuộc tấn công mạng quy mô lớn, bao gồm đột nhập vào cơ quan nhân sự của chính phủ Mỹ, cơ quan báo cáo tín dụng Equifax và công ty bảo hiểm y tế Anthem, khiến hàng chục triệu thông tin cá nhân của người Mỹ bị đánh cắp.Một lượng lớn tin tặc được nhà nước Trung Quốc hậu thuẫn đã nhắm mục tiêu vào các cơ quan chính phủ, công ty và tổ chức nghiên cứu của Hoa Kỳ để lấy bí mật thương mại và thông tin cá nhân. (Ảnh Getty)

Chính trị: Gây ảnh hưởng và mua chuộc các chính trị gia

Trong nhiều thập kỷ qua, ĐCSTQ đã gây ảnh hưởng và thu hút các chính trị gia từ tất cả các cấp chính quyền ở Hoa Kỳ. Mức ảnh hưởng của nó đã phát triển từ hội đồng trường học, nghị viện thành phố cho đến Nhà Trắng. Trong một số trường hợp, ĐCSTQ còn sử dụng thủ đoạn “mỹ nhân kế” để lừa gạt các chính trị gia hoặc người nhà của họ, buộc họ phải thỏa hiệp, rồi tống tiền họ. ĐCSTQ cũng sử dụng “quyền lực mềm” để dẫn dụ các chính trị gia thực hiện theo mệnh lệnh của nó.

Kiểm duyệt: Xuất khẩu hình thức kiểm duyệt của chính quyền chuyên chế

Ở Trung Quốc, tất cả những gì liên quan đến kỹ thuật số đều do ĐCSTQ kiểm soát. Trong những năm gần đây, ĐCSTQ đã dồn lực để xuất khẩu mô hình kiểm duyệt của nó đến tất cả các nơi trên thế giới. Một ví dụ là ứng dụng trò chuyện di động “WeChat” rất phổ biến đối với người Hoa ở nước ngoài và kể cả người dân các nước khác. Việc kiểm duyệt ứng dụng này ở nước ngoài cũng tương tự như ở Trung Quốc. Ngoài ra, các nền tảng truyền thông xã hội của Mỹ cũng liên tục đáp ứng các yêu cầu của ĐCSTQ. Bộ trưởng Tư pháp khi đó, ông Bill Barr, đã tuyên bố vào ngày 28/5/2020 rằng các nền tảng này “trong nhiều trường hợp, theo chỉ thị của chính phủ nước ngoài, ví như Đảng Cộng sản Trung Quốc, đang kiểm duyệt các nội dung được chỉ định đặc biệt”.(Nguồn ảnh Getty)

Doanh nghiệp: Thu hút giới tinh hoa doanh nghiệp

Ông Barr nói rằng các nhà lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ đã trở thành “mục tiêu chính” của Trung Quốc trong việc mở rộng ảnh hưởng của ĐCSTQ tại Mỹ. Ông nói, “Việc kín đáo tạo áp lực hoặc lấy lòng các nhà lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ, để họ thúc đẩy chính sách hoặc thúc đẩy các chính trị gia Mỹ, đã tạo thành một mối đe dọa to lớn. Chính quyền ĐCSTQ có thể ẩn nấp sau tiếng nói của Hoa Kỳ để tăng sức ảnh hưởng của chính mình, chính sách thân ĐCSTQ mang một ‘khuôn mặt thân thiện’ “.

Giám sát: Theo dõi người Mỹ thông qua công nghệ

Công nghệ của Trung Quốc, bao gồm cả phần mềm và phần cứng, đều mang rủi ro gián điệp, vì tất cả các công ty Trung Quốc đều phải chịu trách nhiệm trước ĐCSTQ và phải hợp tác với các cơ quan tình báo khi được yêu cầu. Rủi ro này xuất hiện ở một loạt sản phẩm, từ các ứng dụng di động như TikTok, v.v. cho đến máy bay không người lái sản xuất tại Trung Quốc. Cùng với đó, Trung tâm Phản gián và An ninh Quốc gia Hoa Kỳ đã cảnh báo rằng, các công ty công nghệ sinh học của Trung Quốc, như tập đoàn nghiên cứu gen lớn nhất thế giới – BGI Group, đang thu thập dữ liệu y tế của Mỹ, bao gồm thông tin ADN, để thúc đẩy việc nghiên cứu y tế của chính chế độ ĐCSTQ.(Nguồn ảnh: Getty)

Tuyên truyền: Tuyên truyền thông qua các kênh truyền thông quốc doanh

ĐCSTQ sử dụng các thực thể thuộc sở hữu của nhà nước Trung Quốc để tiến hành các hoạt động tuyên truyền tại Hoa Kỳ. Hai ví dụ chính là tờ báo China Daily và Đài truyền hình trung ương Trung Quốc CCTV. Ví dụ, ấn bản của China Daily được gửi đến văn phòng của tất cả các dân biểu Hoa Kỳ mỗi ngày. ĐCSTQ cũng lợi dụng các kênh truyền thông của Mỹ như The New York Times, The Washington Post, và The Wall Street Journal, v.v. để chèn các trang quảng cáo đăng tải nội dung tuyên truyền của nó, đồng thời sử dụng các đài phát thanh của Mexico và Canada để tuyên truyền vào Hoa Kỳ.

Quyền sở hữu trí tuệ: Không từ thủ đoạn ăn cắp công nghệ Mỹ

Các hành động được chính phủ Trung Quốc chấp thuận bao gồm thu thập công nghệ của Mỹ thông qua các kênh hợp pháp và cả bất hợp pháp. Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) Christopher Wray cho biết, toàn xã hội (Trung Quốc) được huy động tham gia vào hành động [ăn cắp] này. Ngoài tin tặc, các nhà nghiên cứu và những nhân viên [có liên hệ với ĐCSTQ] làm việc trong các công ty Mỹ cũng đánh cắp công nghệ của Mỹ để phục vụ cho Bắc Kinh. Chương trình tuyển dụng do chính phủ Trung Quốc hỗ trợ khuyến khích các nhà nghiên cứu Mỹ chuyển giao bí mật và công nghệ cho Trung Quốc. Ông Wray nói rằng, cứ 10 tiếng thì FBI lại khởi động điều tra một vụ án liên quan đến gián điệp Trung Quốc.(Nguồn ảnh Getty)

Kinh tế: Cướp bóc, sao chép, thay thế, làm suy yếu nền kinh tế Mỹ

Thông qua trợ cấp và các thủ đoạn thương mại không công bằng khác, chính quyền ĐCSTQ đã hỗ trợ các công ty nội địa trong việc trở thành nhà lãnh đạo của các ngành sản xuất trên thế giới, từ ngành sắt thép cho đến ngành dược phẩm. Dựa vào thủ đoạn phá giá tiền tệ, các công ty này đã giành được lợi thế khi cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Hàng Trung Quốc giá rẻ, hàng nhái cũng được tuồn ra thị trường nước ngoài. Đồng thời, khi muốn tiến vào thị trường Trung Quốc, các công ty nước ngoài thường gặp phải những trở ngại lớn, do đó họ phải chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ của mình để làm điều kiện trao đổi. Chính quyền ĐCSTQ đang thực thi kế hoạch “Made in China 2025”, và ước mơ trở thành cường quốc sản xuất công nghệ cao trên thế giới.

Mỹ đã phải phụ thuộc vào sự cung ứng một số nguyên liệu quan trọng từ Trung Quốc, ví dụ như thành phần dược phẩm và đất hiếm. Điều này khiến Mỹ rất dễ bị tổn hại trước sự đe dọa kinh tế của chính quyền ĐCSTQ.Trung Quốc âm mưu dẫn đầu về các lĩnh vực kinh tế trên thế giới (Ảnh Getty)

Đại dịch COVID-19: Che đậy khiến dịch bệnh bùng phát, gây ra cuộc khủng hoảng trên toàn cầu

Trong vòng chưa đầy ba tuần, Bắc Kinh đã biết được mức độ nghiêm trọng của virus Corona mới ở thành phố Vũ Hán. Tuy nhiên, chính quyền ĐCSTQ đã cố gắng làm giảm tính nguy hiểm của dịch bệnh, dập tắt mọi thông tin không phù hợp với tuyên bố của họ đồng thời nói rằng virus có thể được kiểm soát. Việc che giấu này đã khiến virus lây lan ra toàn thế giới, gây ra một trận đại dịch toàn cầu. Tính đến thời điểm hiện tại đã có hơn 2 triệu người chết vì COVID-19, và nền kinh tế toàn cầu cũng bị làm gián đoạn nghiêm trọng.

Vào thời đầu của bệnh dịch, ĐCSTQ đã đầu cơ tích trữ được một lượng lớn các thiết bị bảo hộ cá nhân đến từ khắp nơi trên thế giới. Sau khi dịch bệnh trở nên tồi tệ hơn ở những khu vực khác, chính quyền này đã tự cho mình là “vị cứu tinh” của thế giới, và quyên tặng hoặc bán thiết bị bảo hộ cá nhân cho các nước khác.(Nguồn ảnh Getty)

Đả kích ý chí: Làm người Mỹ mất tinh thần thông qua xung đột nội bộ

Các tổ chức của Mỹ thân ĐCSTQ như: Tổ chức Xã hội Chủ nghĩa Con đường Tự do” (Freedom Road Socialist Organization, FRSO) và “Con đường Giải phóng”, đều đã tham gia vào các cuộc bạo động xảy ra trên khắp Hoa Kỳ vào mùa hè năm 2020. ĐCSTQ cũng đang tiến hành các hoạt động chia rẽ nước Mỹ trên các nền tảng mạng xã hội. Trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2020, ĐCSTQ đã cố gắng gây ảnh hưởng trên Twitter, nhằm tạo ra sự hỗn loạn trong nội bộ nước Mỹ.

Tổ chức quốc tế: Lật đổ Liên Hợp Quốc và các tổ chức quốc tế khác

Chính quyền ĐCSTQ đã mở rộng sức ảnh hưởng của mình trong Liên Hợp Quốc và các tổ chức quốc tế khác, đồng thời kiểm soát các chương trình nghị sự của họ. Hiện tại, các quan chức của ĐCSTQ đang lãnh đạo 4 trong số 15 cơ quan chuyên môn của Liên Hợp Quốc, ngược lại, Hoa Kỳ chỉ lãnh đạo 1 cơ quan. Sự ảnh hưởng của Bắc Kinh đối với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã làm giảm tốc độ phản ứng của thế giới đối với dịch bệnh. Vào đầu năm 2020, WHO đã lặp lại một cách thất trách tuyên bố của các quan chức Trung Quốc, rằng virus không lây từ người sang người, và giúp Bắc Kinh che giấu tình hình dịch bệnh bùng phát. Một người tố cáo của Liên Hợp Quốc còn tiết lộ rằng, Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc từ lâu đã cung cấp cho chính quyền ĐCSTQ tên của những người bất đồng chính kiến.

Giáo dục: Thâm nhập các trường học của Mỹ

Bắc Kinh đã tài trợ riêng cho Viện Khổng Tử trong các trường đại học và các lớp Khổng Tử trong các trường K-12 (trường có chương trình giáo dục từ cấp mẫu giáo tới hết Phổ thông) ở Mỹ để mở các dự án về ngôn ngữ và văn hóa. Trong những năm gần đây, những dự án này đã thu hút sự chú ý vì truyền bá những tuyên truyền của ĐCSTQ và đàn áp tự do ngôn luận.

Bộ Giáo dục Hoa Kỳ cũng phát hiện rằng, trong khoảng thời gian từ năm 2014 đến năm 2020, các trường đại học Mỹ đã nhận được các hợp đồng và quà tặng có trị giá gần 1,5 tỷ USD từ Trung Quốc.

Để chống lại việc Bắc Kinh đánh cắp thành quả nghiên cứu của Mỹ, chính quyền Tổng thống Trump đã kiện những học giả có mối quan hệ mờ ám với Trung Quốc, cấm các nghiên cứu sinh thuộc quân đội ĐCSTQ nhập cảnh vào Mỹ, đồng thời tấn công vào các nhà khoa học quân sự bí mật của ĐCSTQ đang làm việc trong các trường học ở Mỹ. 

Truyền thông: Ảnh hưởng đến giới truyền thông Mỹ

Nhiều quản lý cấp cao và phóng viên của giới truyền thông Mỹ đã trở thành mục tiêu nhắm tới của ĐCSTQ. Quỹ Giao lưu Mỹ – Trung (CUSEF), một tổ chức phi lợi nhuận có trụ sở chính tại Hong Kong và chịu sự kiểm soát của ĐCSTQ, đã tổ chức hàng chục chuyến thăm đến Trung Quốc cho các nhà báo đến từ hơn 50 kênh truyền thông của Mỹ, và tổ chức các bữa ăn tối riêng với những quản lý cấp cao của nhiều kênh truyền thông.

Các cơ quan truyền thông của Mỹ được khuyến khích không đăng tải những nội dung chỉ trích chính quyền ĐCSTQ, bởi vì họ sợ rằng Bắc Kinh sẽ trả đũa và cắt đứt kênh tiếp cận thị trường Trung Quốc của họ.(Nguồn ảnh Getty)

Thuốc Opioid: Tăng nguy cơ gây ra tử vong

Trung Quốc là nguồn cung lớn nhất đưa Fentanyl (một loại thuốc opioid tổng hợp) và các chất khác tương tự Fentanyl vào Hoa Kỳ. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ, trong năm 2019, thuốc opioid (tự nhiên và tổng hợp) đã khiến 49.860 người tử vong ở Mỹ. Mặc dù chính quyền ĐCSTQ hứa hẹn sẽ ngăn chặn Fentanyl tuồn vào Mỹ, nhưng các quan chức Hoa Kỳ chỉ trích rằng, Bắc Kinh không tích cực trong việc thực hiện các biện pháp để ngăn chặn việc sản xuất và phân phối Fentanyl ở Trung Quốc. (Nguồn ảnh Getty)

Ngoại giao: Truyền bá quan điểm của Bắc Kinh

Bắt nguồn từ hai bộ phim hành động mang sắc thái chủ nghĩa dân tộc nổi tiếng của Trung Quốc, mà các quan chức ngoại giao của nước này đã được mệnh danh là “chiến lang ngoại giao”. Gần đây, họ đã bắt đầu lợi dụng các nền tảng mạng xã hội phương Tây để tiến hành tranh biện với những người chỉ trích chính quyền ĐCSTQ, đồng thời truyền bá những thông tin sai lệch. Sau khi dịch bệnh viêm phổi Vũ Hán bùng phát, các quan chức ngoại giao ĐCSTQ đã sử dụng những ngôn từ mang tính kích động, nhằm chuyển hướng những chỉ trích của cộng đồng quốc tế về việc Bắc Kinh xử lý không thích đáng dịch bệnh. Năm 2020, chính quyền Tổng thống Trump đã ra lệnh đóng cửa Lãnh sự quán Trung Quốc ở Houston, và gọi đây là “trung tâm của các hoạt động gián điệp và trộm cắp quyền sở hữu trí tuệ”.

Mặt trận thống nhất: Kiểm soát người Hoa kiều ở nước ngoài

Ban Công tác Mặt trận Thống nhất của ĐCSTQ đã lãnh đạo một mạng lưới khổng lồ gồm các nhóm văn hóa và doanh nghiệp, nhóm sinh viên và truyền thông của Trung Quốc ở nước ngoài, nhằm thúc đẩy các chương trình nghị sự của Bắc Kinh, đồng thời buộc những người khác cũng phải làm như vậy. Bắc Kinh đặc biệt nhắm vào người Hoa ở nước ngoài, và gây áp lực cho công dân Trung Quốc ở các nơi trên khắp thế giới, buộc họ phải “báo ơn Tổ quốc” thông qua nhiều cách khác nhau, bao gồm việc tiến hành tuyên truyền trên các kênh truyền thông tiếng Trung trên khắp thế giới, trấn áp các phong trào bất đồng chính kiến, tuyển dụng gián điệp và thúc đẩy nước ngoài chuyển giao các sáng chế công nghệ cho Trung Quốc.(Nguồn ảnh Getty)

Đông Phương – Ngọc Trân 

Theo Epoch Times tiếng Trung

Điện Long An – cung điện đẹp nhất của vương triều Nguyễn

Sau nhiều thập niên chiến tranh, điện Long An đã may mắn không bị tàn phá, vẫn còn khá nguyên vẹn sau hơn một thế kỷ tồn tại…

Tọa lạc tại số 3 Lê Trực, cạnh góc Đông Nam Hoàng thành Huế, Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế chính là điện Long An, công trình được coi là cung điện có kiến trúc hoa mỹ bậc nhất của nhà Nguyễn còn tồn tại đến nay.

Tòa điện này được xây kiểu “trùng thiềm điệp ốc” như nhiều cung điện khác ở Huế, gồm hai tòa nhà song song, nhà trước 7 gian với 8 bộ “vì kèo chồng rường giả thủ”, nhà sau 5 gian với 6 bộ “vì kèo cánh ác”. Công trình đặt trên nền cao 1,1m, vỉa ốp đá thanh.

Phần mái điện Long An lợp ngói hoàng lưu ly, được chia làm ba tầng giống như phần mái của điện Thái Hòa trong Hoàng thành. Bờ nóc trên đỉnh mái và dải cổ diêm ngăn cách giữa mái thượng và mái hạ trang trí nhiều hoa văn sinh động.

Hình tượng lưỡng long tranh châu trang trí trên đỉnh mái.

Mặt ngoài điện lắp các khung cửa kính, một đặc điểm giống với tòa điện chính của cung Diên Thọ trong Hoàng thành.

Ðiểm đặc biệt nổi bật nhất ở nghệ thuật kiến trúc điện Long An là sự kết hợp hài hòa giữa kết cấu kiến trúc và trang trí mỹ thuật.

Khác với đa số cung điện của nhà Nguyễn ở Huế, những chi tiết gỗ của điện Long An không sơn son thếp vàng, chỉ để mộc trơn và được tô điểm bằng các kỹ thuật chạm trổ tinh xảo.

Tám bộ vì kèo nóc tiền điện không được thiết kế theo lối chồng rường giả thủ thông thường mà là 8 đồ án lưỡng long tranh châu liền khối đồ sộ, được các nghệ nhân Huế xưa thực hiện bằng nghệ thuật chạm lộng.

Phần trang trí nội thất chính của ngôi điện là các liên ba, đồ bản chạm khắc theo lối nhất thi nhất họa và nhất tự nhất họa phổ biến trong các cung điện Huế.

Ở những tác phẩm này, các nghệ nhân xưa đã dùng các chất liệu như xương, ngà voi, xà cừ… khảm lên bề mặt gỗ, vừa giản dị mà toát lên sự tinh tế.

Đáng chú ý trong hệ thống trang trí là những bài thơ, hầu hết là do đích thân vua Thiệu Trị sáng tác.

Thơ trang trí trong điện Long An được bố trí, sắp xếp ở hầu khắp trong -ngoài ngôi điện nhưng không bị lặp lại, không gây cảm giác nhàm chán mà rất hài hòa.

Sự phong phú của thơ ở đây được thể hiện không chỉ về nội dung, hình thức trình bày mà còn cả về thể loại thơ.

Hai bài thơ đặc sắc nhất trong điện là bài “Vũ trung sơn thủy” (Cảnh trong mưa) và “Phước Viên văn hội lương dạ mạn ngâm” (Đêm thơ ở Phước Viên) được làm theo kiểu “hồi văn kiêm liên hoàn” gồm 56 chữ Hán.

Ở hai bài này, người đọc có thể đọc xuôi ngược nhiều chiều thành 64 bài thơ khác nhau mà việc giải mã vẫn còn gây tranh cãi trong giới nghiên cứu đến ngày nay.

Có thể nói, những tác phẩm nghệ thuật tuyệt vời trong nội thất của điện Long An là những hiện vật lịch sử vô giá, góp phần làm phong phú thêm cho hệ thống trưng bày đặc sắc của Bảo tàng Cổ vật cung đình Huế.

Về mặt lịch sử, điện Long An đã trải qua rất nhiều thăng trầm, từng vài lần chuyển đổi công năng và một lần phải di dời địa điểm.

Tòa điện này vốn là chính điện của cung Bảo Định, được xây dựng năm 1845, thời vua Thiệu Trị (1841-1847), tại bờ Bắc sông Ngự Hà (phường Tây Lộc của TP Huế ngày nay) để làm nơi nghỉ lại của nhà vua sau khi tiến hành lễ cày ruộng Tịch Điền – lễ mở đầu cho vụ mùa mới tổ chức đầu xuân.

Sau khi vua Thiệu Trị qua đời, điện Long An là nơi quàn thi hài của vua trong 8 tháng, trước khi làm lễ Ninh lăng (đưa đi an táng). Bài vị của vua Thiệu Trị cũng được đưa vào thờ tại điện Long An ngoài nơi thờ chính thức trong Thế Miếu.

Khi kinh thành Huế thất thủ năm 1885, quân Pháp tràn vào ngôi điện, làm mất đi sự tôn nghiêm của một nơi thờ phụng. Sau biến cố này, bài vị của vua Thiệu Trị được đưa vào thờ tại điện Phụng Tiên bên trong Hoàng thành.

Sau khi cung Bảo Định bị triệt giải năm 1909, điện Long An được dời về vị trí hiện nay để làm Tân Thơ Viện – nơi lưu giữ hàng ngàn tư liệu bằng chữ Hán và cả chữ Pháp, chữ Anh – chủ yếu phục vụ cho các học sinh của trường Quốc Tử Giám gần đó.

Năm 1913, Hội Đô Thành Hiếu Cổ được thành lập với mục đích sưu tầm và nghiên cứu những vấn đề liên quan đến văn hóa – lịch sử vùng đất Thừa Thiên Huế và thời Nguyễn, đã lấy một góc của Tân Thơ Viện làm trụ sở. Sau đó, hàng ngàn hiện vật được đưa về đây cất giữ.

Năm 1923, Tân Thơ Viện chuyển đổi thành Bảo tàng Khải Định, nơi gìn giữ và trưng bày những hiện vật do những hội viên của Hội Đô Thành Hiếu Cổ sưu tầm được.

Sau nhiều thập niên chiến tranh, điện Long An đã may mắn không bị tàn phá, vẫn còn khá nguyên vẹn sau hơn một thế kỷ tồn tại. Bảo tàng trong điện vẫn còn hoạt động dưới sự quản lý của Trung tâm Bảo tồn Di tích cố đô Huế với tên gọi Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế.

Đây là bảo tàng sở hữu bộ sưu tập hiện vật của thời Nguyễn vào loại phong phú bậc nhất Việt Nam. Nhiều hiện vật trưng bày là vật dụng đã từng qua tay các vị vua nhà Nguyễn.

Vào năm 1993, điện Long An trở thành một di tích trong Quần thể di tích Cố đô Huế được công nhận là Di sản văn hóa thế giới. Đến năm 1997, công trình này được công nhận là di tích cấp quốc gia của Việt Nam.

Theo KIẾN THỨC

Vẻ rạng rỡ của cô bé Pa Cô ở Quảng Trị

Hồ Thị Khánh Huyền (10 tuổi) – hiện sinh sống tại xã A Bung, huyện Đa Krông, tỉnh Quảng Trị – thu hút người đối diện nhờ đôi mắt sáng, nụ cười tươi cùng làn da bánh mật.

Chia sẻ với Zing, chị Họa My – bác ruột của Hồ Thị Khánh Huyền – cho biết cô bé là chị cả trong gia đình có 2 người con. Cha mẹ Huyền đều là người Pa Cô, sống bằng nghề làm rẫy.

Do hoàn cảnh khó khăn, chị em Huyền thiếu thốn từ cơm ăn, áo mặc tới sách vở đến trường. Từ nhỏ, cô bé phải lên rẫy phụ cha mẹ làm việc.

“Huyền là cô bé rất ngoan ngoãn, lanh lợi. Vừa qua, tôi cùng vài người bạn đến tặng áo quần đẹp, hướng dẫn đi cat walk theo nhạc, chụp cho bé bộ ảnh”, chị My kể.

Chị nói thêm dù lần đầu đứng trước ống kính máy ảnh, Huyền không hề rụt rè, bỡ ngỡ. Chỉ cần hướng dẫn một lần, em đã biểu diễn và tạo dáng rất tự tin, chuyên nghiệp.

co be dan toc Pa Co xinh dep anh 1

Sau khi phát hiện năng khiếu của Huyền, chị My muốn cổ vũ, tạo động lực và nuôi dưỡng để cháu gái có điều kiện phát triển bản thân.

Bộ ảnh chụp bé cũng nhận nhiều lời khen, được chia sẻ nhiều trên mạng xã hội. Những ngày qua, Huyền không biết có nhiều người quan tâm và ấn tượng với gương mặt tươi tắn, nụ cười đầy sức sống cùng đôi mắt to tròn, long lanh của em.

“Chúng tôi hạnh phúc khi nhìn thấy các em bé người đồng bào của mình, thế hệ tương lai thay đổi theo hướng tích cực, tiến bộ hơn. Mong bé Huyền luôn sống hồn nhiên, vô tư”, chị My tâm sự.

Kiều Trang / Zing

Chiến dịch truy lùng trùm ma túy “El Chapo” của châu Á

Ngày 22-1, trùm ma tuý Tse Chi Lop (57 tuổi), kẻ bị cáo buộc là thủ lĩnh của tổ chức tội phạm lớn nhất châu Á và là một trong những kẻ bị truy nã gắt gao nhất thế giới đã bị bắt ở Hà Lan. Australia hiện đang thúc đẩy việc dẫn độ tên này để đưa ra xét xử.

Vụ bắt giữ ở sân bay

Tse Chi Lop được mệnh danh là “El Chapo” của châu Á (El Chapo là biệt danh của trùm ma túy Mexico Joaquin Guzman, hiện đang thụ án chung thân trong một nhà tù ở Mỹ). “Một nghi phạm nằm trong danh sách những kẻ bị truy nã gắt gao nhất của Europol đã bị bắt vào sáng 22-1 khi máy bay vừa hạ cánh xuống sân bay Schiphol của Amsterdam. Tên này hiện đang bị giam giữ. Một cuộc dẫn độ sẽ diễn ra theo yêu cầu của Australia”, Thomas Aling nói nhưng không cho biết chuyến bay xuất phát từ đâu.

Trong khi đó, hãng tin Reuters cho hay, Tse Chi Lop với biệt danh là “Anh Ba” đã bị Văn phòng Liên Hợp Quốc về chống ma túy và tội phạm (UNODC) xác định là thủ lĩnh của băng đảng lớn nhất châu Á có tên The Company (hay còn gọi là Công ty) chuyên sản xuất và cung cấp ma tuý lớn trên toàn cầu. UNDOC ước tính, doanh thu lớn nhất của The Company vào năm 2018 là 8 tỷ USD, nhưng từ năm 2019 thì có thể lên tới 17,7 tỷ USD. UNDOC cho biết,  The Company thường giấu ma tuý trong các gói trà và  chiếm từ 40% đến 70% thị trường bán buôn ma túy trong khu vực và đã mở rộng hoạt động ít nhất gấp 4 lần trong 5 năm qua.

Reuters cho biết, Australia đã điều tra hoạt động của tổ chức này từ năm 2012 và bắt giữ 27 người có liên quan với cáo buộc nhập khẩu “số lượng đáng kể heroin và methamphetamine” vào nước này. Trong một cuộc đột kích năm 2012-2013 ở Melbourne, cảnh sát Australia đã thu giữ số tài sản trị giá 7 triệu USD bao gồm tiền mặt, túi xách hàng hiệu, chip sòng bạc và đồ trang sức của tổ chức này. Việc bắt giữ Tse Chi Lop gần một thập kỷ sau khi The Company hoạt động được đánh giá là đột phá lớn đối với nhà chức trách Australia.

Cuộc săn lùng khắp châu Á

Trước khi bị bắt giữ, Tse Chi Lop đã trở thành mục tiêu chính của Chiến dịch Kungur – một cuộc điều tra về tổ phức tội phạm buôn bán ma túy do cảnh sát Australia (AFP) đứng đầu từ năm 2015. Chiến dịch Kungur có sự tham gia của khoảng 20 cơ quan từ châu Á, Bắc Mỹ và Châu Âu. Các nhân viên thực thi pháp luật tham gia cuộc điều tra cho biết đây là nỗ lực quốc tế lớn nhất từ trước đến nay để chống lại các tổ chức buôn bán ma túy châu Á. Khi đó, các nguồn tin đã xác định Tse Chi Lop là “trùm El Chapo của châu Á”, kẻ được bảo vệ bởi nhóm vệ sĩ là võ sĩ quyền Anh Thái Lan và có bay bằng máy bay riêng, từng mất 66 triệu USD trong một đêm duy nhất tại một sòng bạc ở Macau.

Một tài liệu của Lực lượng chống ma tuý Mỹ (DEA) được chia sẻ với các cơ quan chính quyền khu vực cho biết Tse Chi Lop là thủ lĩnh cao nhất của The Company và tổ chức này cực kỳ giàu có, kỷ luật, hoạt động tinh vi hơn bất kỳ băng đảng nào ở Mỹ Latinh. The Company cung cấp một thị trường ma túy lớn hơn, phân tán hơn và hợp tác với nhiều nhóm tội phạm địa phương đa dạng hơn so với các băng đảng ở Mỹ Latinh. Tham gia Company gồm cả Yakuza của Nhật Bản, các băng nhóm xe đạp của Australia và các băng nhóm tội phạm gốc Hoa trên khắp Đông Nam Á.

Tse Chi Lop sinh ra ở tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc và lớn lên thì gia nhập một doanh nghiệp tội phạm mang tên Big Circle Gang. Khi Big Circle Gang chuyển đến Hong Kong, Tse Chi Lop quyết định sang Canada và định cư ở đây từ năm 1988. Vào những năm 1990, Tse Chi Lop di chuyển giữa Bắc Mỹ, Hong Kong, Ma Cao và Đông Nam Á và trở thành thành viên cấp trung của một đường dây buôn bán heroin có nguồn gốc từ Tam giác vàng, khu vực sản xuất thuốc phiện bất hợp pháp nơi giáp ranh giữa Myanmar, Thái Lan, Trung Quốc và Lào. Năm 1998, Tse Chi Lop bị buộc tội buôn bán ma túy tại tòa án quận phía Đông của New York và bị kết án 9 năm tù giam. Hai năm sau, Tse Chi Lop bắt đầu chiến dịch xin được khoan hồng với lý do cha mẹ ốm yếu cần được chăm sóc thường xuyên và con trai 12 tuổi bị bệnh phổi. Năm 2006, Tse Chi Lop được thả tự do, cho về Canada nhưng chịu sự giám sát trong 4 năm tiếp theo.

Không rõ Tse Chi Lop trở lại châu Á khi nào nhưng hồ sơ kinh doanh cho thấy vợ chồng Tse Chi Lop đã  mở Công ty TNHH Đầu tư hòa bình Trung Quốc tại Hong Kong vào năm 2011. Một điều tra viên cao cấp của AFP cho biết: “Tse Chi Lop khai thác các mối quan hệ ở Trung Quốc đại lục, Hong Kong, Ma Cao và Tam giác vàng, và áp dụng một mô hình kinh doanh chứng tỏ khách hàng của mình không thể cưỡng lại được. Nếu một trong những chuyến giao hàng ma túy của hắn bị cảnh sát chặn lại, nó sẽ được thay thế miễn phí hoặc tiền đặt cọc được trả lại cho người mua. Chính sách bảo đảm việc vận chuyển ma túy kiểu này đã giúp công việc kinh doanh của hắn tốt hơn”.

Năm 2011, cảnh sát Australia đã bắt quả tang một nhóm ở Melbourne nhập khẩu heroin và ma túy đá. Vì số hàng hoá chỉ vài chục kg nên thay vì bắt giữ những kẻ này, cảnh sát giám sát họ, thực hiện nghe lén và liên tục ngăn chặn các chuyến hàng đưa ma tuý vào Australia. Các ông trùm ma tuý ở Hong Kong đã rất tức giận vào đến năm 2013, chúng triệu tập thủ lĩnh của các băng nhóm tội phạm ở Melbourne tới Hong Kong để bàn thảo. Tại đó, cảnh sát Hong Kong theo dõi nhóm người Australia gặp hai người đàn ông, một trong số đó là Tse Chi Lop.

Theo dõi ông trùm này, cảnh sát phát hiện mỗi năm, Tse Chi Lop đều tổ chức tiệc sinh nhật xa hoa tại các khu nghỉ dưỡng ở và khách sạn 5 sao, hắn cũng thường xuyên đến các sòng bạc ở châu Á, thích cá cược đua ngựa. Khi cuộc điều tra về Tse Chi Lop được mở rộng, cảnh sát bắt đầu nghi ngờ rằng người đàn ông Canada gốc Hoa này là kẻ buôn ma túy đá và heroin vào Australia.

“Hang động của Aladdin”

Quy mô và phạm vi hoạt động thực sự của Tse Chi Lop chỉ lộ rõ vào cuối năm 2016, khi một thanh niên Đài Loan tên Cai Jeng Ze vào sân bay Yangon ở Myanmar với một túi bột trắng buộc ở mỗi đùi. Kiểm tra điện thoại của Cai Jeng Ze, cảnh sát đã phát hiện một video trong đó Tse Chi Lop cảnh báo với các thành viên của mình về cái giá của việc “không trung thành hoặc khai báo thông tin với cảnh sát”. Bên trong điện thoại, cảnh sát còn phát hiện một thư viện ảnh và video gồm các cuộc trò chuyện trên mạng xã hội, nhật ký của hàng nghìn cuộc gọi và tin nhắn văn bản.

Cảnh sát đã gọi đây là “Hang động của Aladdin” bởi nó cung cấp chi tiết hoạt động của Cai Jeng Ze trong ít nhất 2 tháng trước khi bị bắt. Cai Jeng Ze đã đi khắp Myanmar để thu thập một hợp đồng khổng lồ cho Tse Chi Lop vận chuyển ma tuý theo hình thức chuyển phát nhanh loại trà của Trung Quốc. Mỗi gói trà thường chứa 1 kg ma tuý đá. Hai ngày sau khi Cai Jeng Ze bị bắt, cảnh sát Myanmar đột kích một địa chỉ ở Yangon, nơi họ thu giữ 622 kg ketamine và 1,1 tấn ma tuý đá tại một cầu cảng ở Yangon.

Việc theo dõi và bắt giữ Cai Jeng Ze cũng giúp giới chức Myanmar lần tới điểm xuất phát của hoạt động buôn bán ma túy là bang Shan. Kết quả cho thấy, Cai Jeng Ze có tham gia vào mạng lưới điều hành tàu đánh cá vận chuyển hàng lậu mà cụ thể là ma tuý sang một tàu lớn hơn ở vùng biển quốc tế. Điện thoại của Cai Jeng Ze có hình ảnh về các phương tiện được sử dụng để vận chuyển ma túy đá, nơi thả ma túy đá và thuyền đánh cá. Khi đột kích vào cơ sở Loikan ở khu vực này đầu năm 2018, lực lượng an ninh Myanamar đã thu giữ hơn 200.000 lít tiền chất, 10.000 kg caffein và 73.550 kg natri hydroxit –  những hoá chất được sử dụng để sản xuất ma túy.

Cảnh sát cho biết quản lý và kỹ sư hóa học của phòng thí nghiệm này hầu hết là công dân Đài Loan. UNODC ước tính thị trường bán lẻ ma tuý đá ở Châu Á – Thái Bình Dương trị giá từ 30,3 đến 61,4 tỷ USD hàng năm. Việc sản xuất ma tuý đá ở bang Shan, Myanmar mang lại lợi nhuận khổng lồ. Và việc tiêu thụ có liên quan đến một con tàu của Đài Loan mang tên Shun de Man 66.

“Anh Ba gốc Hoa”

Từ đây, cảnh sát lần ra Joshua Joseph Smith – một tay môi giới hàng hải ở Perth, Tây Australia. Tiếp tục kiểm tra video an ninh và hồ sơ thuê khách sạn, máy bay, xe hơi rồi nghe lén điện thoại của Joshua Joseph Smith, cảnh sát xác định tên này thành viên của một băng đảng thế giới ngầm người Lebanon. Chúng đã kết hợp với các băng nhóm xe máy Hells Angels và Comanchero nhập khẩu 1,2 tấn ma tuý đá vào Australia. Joshua Joseph Smith cũng là kẻ đã gặp gỡ các thành viên của Sam Gor tại Bangkok (Thái Lan) hồi tháng 8- 2017. Tháng 12-2017, Shun De Man 66 bị bắt quả tang khi đang nhận ma tuý đá từ Myanmar. Một số kẻ buôn ma tuý có mặt trên tàu sau này đã khai ra hoạt động của nhóm tội phạm khắp khu vực do Tse Chi Lop thiết lập.

Các vụ thu giữ ma tuý  đã tăng khoảng 50% trong năm 2018 lên 126 tấn ở Đông và Đông Nam Á. Đồng thời, giá thuốc giảm ở hầu hết các nước. UNODC cho biết trong một báo cáo được công bố vào tháng 3-2019 rằng, mô hình giá giảm và gia tăng này “cho thấy nguồn cung thuốc đã mở rộng”. Tse Chi Lop đã chuyển sang giấu ma tuý trong các thùng vận chuyển. Để có thể siết chặt hơn nữa vòng vây đối với Tse Chi Lop, cảnh sát khu vực đã tìm kiếm đến sự hỗ trợ của cộng đồng cảnh sát, nhờ đó mới bắt giữ trùm ma tuý châu Á này tại Hà Lan.

Khánh Chi (Tổng hợp) / Vannghe CA

Hàng loạt công ty tốt nhất Việt Nam thuộc nhiều lĩnh vực đang nằm trong tay người Thái, chủ sở hữu gồm cả hoàng gia và các tỷ phú giàu nhất châu Á

Hàng loạt công ty tốt nhất Việt Nam thuộc nhiều lĩnh vực đang nằm trong tay người Thái, chủ sở hữu gồm cả hoàng gia và các tỷ phú giàu nhất châu Á
TẬP ĐOÀN SCG, THUỘC SỞ HỮU CỦA HOÀNG GIA THÁI LAN; C.P GROUP NHÀ CHEARAVANONT; TTC GROUP CỦA ÔNG CHỦ CHAROEN SIRIVADHANABHAKDI; CENTRAL GROUP NHÀ CHIRATHIVAT ĐỀU ĐANG NẮM TRONG TAY NHỮNG KHOẢN ĐẦU TƯ LỚN TẠI VIỆT NAM, DOANH THU MỖI NĂM CỦA HỌ HÀNG TỶ USD.

Big C – hệ thống siêu thị lớn nhất Việt Nam; Sabeco – thương hiệu Việt thành công nhất trong lĩnh vực sản xuất bia; Redbull – công ty nước tăng lực bán 2 đồng lãi 1; C.P Group – thống trị lĩnh vực 3F tại một quốc gia thế mạnh nông nghiệp; Long Sơn – nhà máy lọc hoá dầu lớn nhất Việt Nam khi hoàn thành; hay tại Bến Tre, thủ phủ dừa, công ty lớn nhất mang tên Viet World…

Tất cả những doanh nghiệp kể trên có một điểm chung là đều thuộc sở hữu của những ông chủ Thái Lan. Các nhà đầu tư xứ sở chùa vàng tỏ ra rất hứng thú với việc đầu tư vào lĩnh vực tiêu dùng của Việt Nam, nơi mà tăng trưởng cao và dư địa rộng lớn.

Trên thực tế, người Thái đang nắm trong tay nhiều công ty tốt nhất Việt Nam trên nhiều lĩnh vực, thông qua cả đầu tư trực tiếp và mua bán sáp nhập.

Nhiều công ty tốt nhất Việt Nam doanh thu hàng tỷ USD đang nằm trong tay người Thái, ông chủ đứng sau gồm cả hoàng gia và các tỷ phú hàng đầu châu Á - Ảnh 1.

Mô hình từ nông trại đến bàn ăn của C.P Group giúp doanh nghiệp này thu về hàng tỷ USD doanh thu tại Việt Nam. Như năm 2019, họ đạt gần 65.000 tỷ đồng. Ở vị thế này, chưa một công ty nội địa nào có thể vươn tới. 

Ứng cử viên sáng giá nhất, Masan MEATLife năm ngoái doanh thu mới ở mức trên 16.100 tỷ đồng. Thành viên của Tập đoàn Masan đang trong giai đoạn đầu của tiến trình 3F, phần lớn doanh thu của MEATLife đang đến từ mảng thức ăn chăn nuôi. Trang trại tại Nghệ An và hai nhà máy chế biến thịt mát mới chỉ hoàn thành trong vài năm gần đây.

Thông qua M&A, Tập đoàn SCG tạo nên một hệ sinh thái các lĩnh vực vật liệu xây dựng, nhựa, giấy, hóa dầu lớn nhất Việt Nam.

Nhiều cái tên nổi tiếng gồm nhà sản xuất gạch – gốm sứ Prime Group; nhựa Bình Minh, nhựa Duy Tân, nhựa TPC Vina; xi măng StarCemt; giấy Kraft Vina; bao bì Sovi, Batico… Đây đều là những công ty có hiệu quả sinh lời rất tốt, đồng loạt báo lãi năm 2019, trường hợp của Prime Group lãi gần 1.000 tỷ đồng, Kraft Vina và Nhựa Bình Minh lãi trên 400 tỷ đồng. Tổng doanh thu của nhóm SCG Việt Nam theo tính toán đạt gần 26.600 tỷ đồng năm 2019.

SCG đang trong quá trình đầu tư nhà máy lọc dầu Long Sơn sau nhiều năm đình trệ. Đây là dự án có tổng mức đầu tư 5,4 tỷ USD, dự kiến hoàn thành trong năm 2021. 

Nhiều công ty tốt nhất Việt Nam doanh thu hàng tỷ USD đang nằm trong tay người Thái, ông chủ đứng sau gồm cả hoàng gia và các tỷ phú hàng đầu châu Á - Ảnh 2.

Cuối năm 2017, ThaiBev bỏ ra gần 5 tỷ trong thương vụ thâu tóm nhà sản xuất bia Sabeco. Người sáng lập ThaiBev, Charoen Sirivadhanabhakdi, cũng là ông chủ tập đoàn TCC Group, Fraser and Neave, từ lâu đã nổi tiếng với nhiều khoản đầu tư vào Việt Nam.

TCC Group sở hữu công ty thương mại Phú Thái, hệ thống siêu thị MM Mega Market, cổ phần trong liên doanh khách sạn Melia, một trong những khách sạn 5 sao nổi tiếng nhất Hà Nội. Fraser and Neave cũng đang là một trong những cổ đông lớn tại Vinamilk, công ty sữa số một Việt Nam, với gần 17,7%.

Khoản đầu tư vào Sabeco, một thương hiệu quốc gia khiến cho ThaiBev giành được sự quan tâm đặc biệt. Doanh thu của Sabeco tiếp tục tăng trưởng ổn định trong hai năm tiếp theo sau khi về tay người Thái, nhưng họ gặp phải cú sốc lớn trong năm 2020 khiến tổng doanh thu sụt giảm gần 10.000 tỷ đồng. Mặc dù vậy, lợi nhuận của Sabeco vẫn vươn lên đỉnh cao mới do giảm mạnh giá vốn, siết chặt chi phí quản lý và gia tăng hiệu quả hoạt động…

Central Group là công ty Thái sở hữu hệ thống siêu thị quy mô số một Việt Nam – Big C. Họ cũng là ông chủ của Nguyễn Kim Trading, nhà thương mại điện tử top đầu cả nước; và Lan Chi Mart – hệ thống siêu thị tập trung vào đô thị cấp 2 và khu vực nông thôn.

Doanh thu của Big C Việt Nam tăng lên trên 16.600 tỷ đồng trong năm 2019, trong khi quy mô của Nguyễn Kim Trading cũng cỡ 9.500 tỷ đồng.

Trong số các công ty Thái Lan doanh thu lớn còn có sự xuất hiện của Siam City Cement, một trong số những nhà sản xuất xi măng hàng đầu. Doanh thu năm 2019 của ông chủ thương hiệu Insee hơn 5.350 tỷ đồng.

Đứng sau đội “kỵ binh” chinh chiến xứ người, các ông chủ Thái Lan đều có tiềm lực đáng nể.

Nhiều công ty tốt nhất Việt Nam doanh thu hàng tỷ USD đang nằm trong tay người Thái, ông chủ đứng sau gồm cả hoàng gia và các tỷ phú hàng đầu châu Á - Ảnh 3.

Quốc vương Thái Lan – Maha Vajiralongkorn

Tập đoàn SCG thuộc sở hữu phần lớn bởi hoàng gia Thái Lan. Quốc vương Maha Vajiralongkorn được cho là một trong những nhà cầm quyền giàu có nhất thế giới, tài sản của ông ước tính giá trị 40 tỷ USD.

Nhiều công ty tốt nhất Việt Nam doanh thu hàng tỷ USD đang nằm trong tay người Thái, ông chủ đứng sau gồm cả hoàng gia và các tỷ phú hàng đầu châu Á - Ảnh 4.

Dhanin Chearavanont – Chủ tịch cấp cao của C.P Group, người giàu nhất Thái Lan

Chủ sở hữu C.P Group, đế chế nông nghiệp không chỉ ở Thái Lan mà trên toàn Châu Á là gia đình Chearavanont. Tổng tài sản của gia tộc này được Forbes ước tính khoảng 36,6 tỷ USD, xếp thứ 4 trong số những gia tộc giàu có nhất châu Á năm 2017.

Nhiều công ty tốt nhất Việt Nam doanh thu hàng tỷ USD đang nằm trong tay người Thái, ông chủ đứng sau gồm cả hoàng gia và các tỷ phú hàng đầu châu Á - Ảnh 5.

Charoen Sirivadhanabhakdi – Chủ tịch TCC Group

Chủ tịch của TCC Group, ông Charoen Sirivadhanabhakdi nắm trong tay đế chế đồ uống lớn mạnh nhất khu vực Đông Nam Á. Tài sản của ông này đang ở mức 13,3 tỷ USD, tỷ phú giàu thứ 3 Thái Lan.

Nhiều công ty tốt nhất Việt Nam doanh thu hàng tỷ USD đang nằm trong tay người Thái, ông chủ đứng sau gồm cả hoàng gia và các tỷ phú hàng đầu châu Á - Ảnh 6.

Tos chirathivat – Người điều hành Central Group

Nhà bán lẻ Central Group được sở hữu bởi gia đình Chirathivat, ước tính tổng giá trị tài sản 9,5 tỷ USD. Họ là nhà phát triển trung tâm thương mại lớn nhất Thái Lan, và xếp thứ 4 nước này về độ giàu có.

Trong những năm gần đây, các nhà đầu tư Thái Lan nổi lên với việc đầu tư hàng nghìn tỷ đồng vào các dự án năng lượng tái tạo ở Việt Nam. Những cái tên có thể để đến như Gunkul, Super Energy, Gulf, B.Grimm…

Bạch Mộc / Theo Doanh nghiệp và Tiếp thị

Israel đã tìm ra cách chấm dứt đại dịch Covid-19

Israel đã tìm ra cách chấm dứt đại dịch Covid-19
KẾT QUẢ THỬ NGHIỆM CHO THẤY VACCINE PFIZER-BIONTECH ĐÃ VƯỢT QUA MỌI THỬ THÁCH, HIỆU QUẢ ĐẾN NỖI CÁC CHUYÊN GIA CHO RẰNG NẾU TIÊM CHỦNG ĐỦ RỘNG THÌ CÓ THỂ CHẶN ĐỨNG ĐƯỢC ĐẠI DỊCH.

Một nghiên cứu trên gần 1,2 triệu người ở Israel cho thấy vaccine của Pfizer và BioNTech tỏ ra rất hiệu quả trong việc chống lại virus, kết quả mà các chuyên gia y tế công cộng cho là từ đó có thể đi đến kết luận việc tạo ra miễn dịch cộng đồng bằng cách tiêm chủng sẽ chấm dứt đại dịch Covid-19.

Theo báo cáo của Viện nghiên cứu Clalit và ĐH Harvard, trong số 596.618 người được tiêm vaccine từ ngày 20/12 đến ngày 1/2 (mà khoảng 25% là trên 60 tuổi), 2 liều vaccine sẽ giúp ngăn ngừa Covid-19 với hiệu quả lên đến 94%.

Các nhà nghiên cứu đã ghép cặp mỗi người được tiêm vaccine với 1 người không được tiêm để so sánh, từ đó phân tích tốt nhất liệu những kết quả từ các vòng thử nghiệm lâm sàng trước đó sẽ như thế nào trong thế giới thực. Ví dụ, 1 người đàn ông người Do Thái sẽ được ghép cặp với 1 người đàn ông Do Thái khác có lịch sử tiêm chủng và tiền sử bệnh tật tương tự, cùng độ tuổi và cùng sống ở 1 vùng.

Kết quả thử nghiệm cho thấy vaccine Pfizer-BioNTech đã vượt qua mọi thử thách, hiệu quả đến nỗi các chuyên gia cho rằng nếu tiêm chủng đủ rộng thì có thể chặn đứng được đại dịch.

“Đây là loại vaccine đem đến cho chúng ta hi vọng rằng miễn dịch cộng đồng là có thể”, Raina MacIntyre, giáo sư nghiên cứu về an ninh sinh học tại ĐH New South Wales (Úc) nhận xét. Là người đứng ngoài nghiên cứu này, bà cho rằng với mức độ hiệu quả ở Israel, khoảng 60% – 70% dân số tiêm chủng là đủ để ngăn đại dịch và “chúng ta có cơ hội tốt nhất để quay trở lại cuộc sống bình thường”.

Sau 2 liều, tỷ lệ hiệu quả trên nhóm 70 tuổi trở lên cũng ngang bằng với nhóm trẻ tuổi hơn. Có những dấu hiệu cho thấy vaccine sẽ kém hiệu quả hơn với những người đang ốm hoặc mắc bệnh mãn tính như cao huyết áp và tiểu đường. Tuy nhiên hiệu quả vẫn khá cao: 7 ngày sau khi tiêm, 89% được bảo vệ khỏi các triệu chứng.

Vaccine cũng cho ra những kết quả rất tích cực trên khía cạnh ngăn dịch bệnh lây lan. 92% các trường hợp lây nhiễm (gồm cả những trường hợp không có triệu chứng) đã được ngăn chặn trong nhóm được tiêm.

Cho đến nay đây là nghiên cứu lớn nhất định lượng những tác động của vaccine, cho phép các nhà nghiên cứu có cơ hội nhìn thấy hiệu quả ngoài đời thực. Quan trọng hơn, vào cuối đợt nghiên cứu, khoảng 80% số ca nhiễm ở Israel mắc biến thể mới mà lần đầu được phát hiện ở Anh.

Hiện Israel là nước có tỷ lệ tiêm vaccine cao nhất thế giới và đã có được một loạt kết quả rất tích cực.

Tham khảo Bloomberg

An Nguyên / Theo Doanh nghiệp và Tiếp thị