Đi tìm câu trả lời thế kỷ cho hiện tượng ‘nước Mỹ đỏ’ (Kỳ 2)

Đi tìm câu trả lời thế kỷ cho hiện tượng 'nước Mỹ đỏ' (Kỳ 2)

Nước Mỹ của Joe Biden sẽ đi theo định hướng xã hội chủ nghĩa, các quyền của người dân sẽ dần bị tước bỏ, mở rộng sự kiểm soát của chính phủ và sự thao túng của ĐCSTQ. (Tổng hợp)

Những “kẻ ngốc hữu dụng” ấy là sản phẩm của “Cuộc trường chinh bên trong thể chế” đang hiện diện ở mọi vị trí của xã hội Hoa Kỳ hiện đại, từ những chính trị gia cánh tả, đến giới truyền thông cánh tả, đến giới giáo sư đại học cánh tả, đến các ngôi sao ca nhạc và các minh tinh Hollywood, các tỷ phú truyền thông và công nghệ…

Kỳ 2: Cuộc trường chinh bên trong thể chế

Xem lại Kỳ 1.

Nước Mỹ trong cuộc vận động phản văn hóa thập kỷ 60 trời long đất lở

Những linh hồn lạc lối

“America – nước Mỹ” là một ca khúc nổi tiếng của nhóm nhạc lừng danh Simon & Garfulken. Ca nhạc sĩ Paul Simon đã sáng tác ca khúc này nhờ cảm hứng từ chuyến đi xuyên nước Mỹ trong 5 ngày của anh với cô bạn gái Kathy vào năm 1964, chuyến đi để giúp anh tìm nước Mỹ – “I’ve gone to look for America”, theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng. 

Bắt đầu ca khúc là những cái nhìn lạc quan vui vẻ của người kể chuyện khi hai người chơi trò đoán lai lịch hành khách trên xe bus, rồi sau đó cảm giác này mờ dần đi. Cuối cùng khi người bạn đồng hành chìm vào giấc ngủ, người kể chuyện bắt đầu tỉnh táo và suy ngẫm về ý nghĩa của chuyến hành trình và nói lên cảm xúc thật của mình. 

Anh viết: “Kathy, I’m lost”. I said though I knew she was sleeping. “I’m empty and aching and I don’t know why” – “Kathy, anh lạc lối rồi”. Tôi nói dù biết cô ấy đang ngủ. “Anh trống rỗng và đau đớn và anh không biết tại sao”. Người kể chuyện sau đó đã nhìn chăm chăm ra ngoài cửa sổ, đếm những chiếc xe, rất nhiều những con người, những tâm hồn trống rỗng đang lang thang vật vã trên những con đường cao tốc, đường mòn nước Mỹ. Đó cũng là những linh hồn đang lạc lối và đau khổ như anh giữa những năm 60 của nước Mỹ. Tất cả họ đều đang tìm kiếm một nước Mỹ xa vời – “All come to look for America” – người kể chuyện viết thế.

Nhạc phẩm này ghi lại cảm xúc tuyệt vọng đặc trưng của những người Mỹ mất phương hướng trong cuộc vận động phản văn hóa lớn nhất của nước Mỹ từ khi lập quốc. Tạp chí Rolling Stone đã viết rằng: “nó đã ghi lại cảm giác bối rối và bồn chồn của nước Mỹ trong những năm chứng kiến các vụ ám sát Martin Luther King, Jr. và Robert F. Kennedy cũng như sự leo thang chiến tranh ở Việt Nam”.

Vì sao mà tinh thần thanh niên Mỹ lại trở nên trống rỗng và lạc lối đến thế? Chính là vì họ chịu ảnh hưởng sâu của những trí thức cánh tả, sản phẩm của sự xâm nhập của phong trào cánh tả từ những thập niên đầu thế kỷ 20 mà chúng ta đã đề cập ở trên.

Những kẻ “đầu têu” trong công cuộc phản văn hóa

Ở nước Mỹ sau Thế chiến 2 xuất hiện cái gọi là “Thế hệ sụp đổ” (Beat Generation) – đa số chỉ một nhóm các tác giả tại nước Mỹ những năm 50 sau thế chiến 2, họ dẫn đầu làm ra một cuộc vận động văn học và nghệ thuật làm bại hoại thế nhân. Những người này miệt thị những hiện tượng bại hoại đạo đức trong xã hội, nhưng lại từ đó mà lại rút ra những kết luận phản lại với đạo đức truyền thống, tiêu cực chán đời. 

Đa số các thành viên của “Thế hệ sụp đổ” đều thuộc dạng bất cần đời, họ cổ súy cho lý luận chủ nghĩa tự do, phóng đại quan niệm tự ngã, cự tuyệt giá trị quan truyền thống, mê đắm vào chủ nghĩa thần bí, thuốc phiện, phạm tội, sống cuộc sống phóng đãng không kiềm chế. Trên thực tế trong số họ có rất nhiều người chịu nhận ảnh hưởng rất sâu của tư tưởng phong trào cánh tả, như Jack Kerouac, trước khi thành danh đã từng viết một cuốn tiểu thuyết “Sự đản sinh của một người Chủ nghĩa Xã hội”, biểu đạt sự chống đối đối với xã hội chủ nghĩa tư bản. 

Một nhân vật đại biểu khác của cuộc vận động này là Allen Ginsberg, sau này công khai trở thành một người đồng hành với CNCS. Tác phẩm của những người này không tuân thủ các quy tắc, kết cấu thông thường của sáng tác truyền thống, về mặt hình thức cũng thường tạp loạn vô chương, ngôn ngữ thô tháo thậm chí thô bỉ. Hơn nữa, chúng phản luân thường đạo lý, từ phương diện tư tưởng cho đến văn hóa, đã trải đường cho cuộc vận động phản văn hóa những năm 60 trên phạm vi toàn thế giới, có ảnh hưởng rất lớn đối với xã hội.

Sau năm 1960, càng có nhiều trào lưu tư tưởng biến dị hơn xuất hiện, như hippie, punk, goth v.v. Những trào lưu phản truyền thống này có ảnh hưởng rất lớn ở các thành phố lớn của phương Tây, dẫn dụ từng thế hệ thanh niên tôn sùng bạo lực, hút thuốc phiện, giải phóng tình dục, ăn mặc kiểu quái dị, văn hóa đồi phế, hắc ám và tử vong v.v.

Cuộc tấn công vào văn hóa truyền thống thập niên 60 ở phương Tây

Năm 1968, do Martin Luther King và Robert Kennedy bị ám sát, cùng với việc chiến tranh Việt Nam không ngừng leo thang, khiến cuộc vận động này đạt đến cao trào. Mùa xuân năm 1968, ước chừng hơn 2000 người hippie ăn mặc quái dị, tụ tập mấy ngày đêm liền ở công viên Cánh cổng vàng-San Francisco, dùng các loại hành vi quái đản như nhạc rock, diễn xướng, thi ca, thậm chí là lõa thể để biểu đạt sự phản kháng đối với xã hội. Mùa hè năm 1969, khoảng hơn 400 nghìn người cùng tụ tập tại vùng ngoại ô Woodstock. Khẩu hiệu mà họ hô lớn là “tình yêu, tự do, hòa bình”. Mấy trăm nghìn người trôi theo nhạc rock mà phóng đãng, cuồng hoan, không lý trí, không câu thúc, kéo người ta vào trào lưu dung tục thấp kém, suy đồi, đạo đức trượt dốc. Bởi vì ảnh hưởng quá lớn, nên được cho là lần tụ hội âm nhạc quan trọng nhất trong lịch sử nhạc Pop. Công viên trung tâm New York, công viên Cánh cổng vàng San Francisco, và vùng Woodstock cũng vì thế mà trở thành tượng trưng cho cuộc vận động phản văn hóa của nước Mỹ.

Thanh niên Mỹ thì phản chiến, phản văn hóa truyền thống, nhưng kinh phí thì lại được rót sang từ Liên Xô. Theo lời khai của Stanislav Louv, cựu quan chức thuộc cấp cao nhất của GRU (viết tắt của Tổng cục Tình báo thuộc Bộ Tổng Tham mưu Liên Xô cũ), người đào thoát khỏi Nga sang Mỹ vào năm 1992, hỗ trợ tài chính của Liên Xô cho tuyên truyền phản đối cuộc chiến tranh Việt Nam tại các quốc gia phương Tây nhiều gấp đôi tài trợ quân sự và kinh tế cho Bắc Việt. Ông nói: “GRU và KGB đã tài trợ cho hầu hết các cuộc vận động và các nhóm phản chiến ở Mỹ và các nước khác.”

Lúc này ở châu Âu cũng đang diễn ra những cuộc vận động phản văn hóa kinh thiên động địa, như cuộc nổi loạn “Cơn bão tháng 5” của sinh viên Pháp mà trong đó hàng chục triệu người bị cuốn vào trên phạm vi toàn quốc, với cùng nguyên do là sự thù hận và phản kháng chống đối của các sinh viên trẻ đối với văn hóa và đạo đức truyền thống. Họ đòi tự do tình dục và phản đối khuôn phép. Cuộc vận động này cũng được gọi là “Cách mạng văn hóa của phương Tây”, một hô một ứng với Đại Cách mạng Văn hóa đang diễn ra ở Trung Quốc. Sự phản kháng chống đối của sinh viên đồng thời nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ của Đảng Chủ nghĩa Xã hội (Socialist Party) và Đảng Chủ nghĩa Xã hội Cấp tiến (Radical-Socialist Party) của nước Pháp. Những đoàn diễu hành dài ngút tầm mắt ở Paris, tay giơ cao chân dung Mao Trạch Đông, miệng phát ngôn những tư tưởng của 3M (Mark, Mao, Marcuse) trở thành hình ảnh đặc trưng của cuộc vận động này.

Trở lại nước Mỹ, năm 1973, sau khi tổng thống Nixon tuyên bố kết thúc chiến tranh Việt Nam, phong trào phản chiến đã mất đi mục tiêu trực tiếp, phong trào sinh viên bắt đầu đi vào thoái trào. Tuy nhiên, những sinh viên cấp tiến được bồi dưỡng trong những phong trào sinh viên quy mô lớn vẫn không hề vứt bỏ “lý tưởng” của họ. Sau khi vào đại học, ưu tiên nghiên cứu của họ là các chuyên ngành khoa học xã hội nhân văn như báo chí, văn học, triết học, xã hội học, giáo dục, nghiên cứu văn hóa v.v. Tốt nghiệp xong, họ vào làm việc ở những cơ quan có tầm ảnh hưởng rất lớn đối với văn hóa, xã hội như các tổ chức phi chính phủ, cơ quan chính phủ, cơ quan báo chí truyền thông và các trường đại học, trở thành các chủ nhiệm khoa, viện trưởng, nắm giữ quyền phát ngôn và quyền hành chính khá lớn ở các học viện, giữ chức vị giáo dục suốt đời tại các trường đại học, gieo rắc “lý tưởng chính trị” vào đầu những thế hệ sinh viên tiếp theo, tạo ra những phần tử cấp tiến giống họ. 

Và thế là mặc cho ở bên ngoài thế giới tự do người ta tung hô mừng rỡ khi CNCS ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ và những học giả như Francis Fukuyama lạc quan tuyên bố: “Lịch sử đã cáo chung”. Giờ đây, “cuộc trường chinh bên trong thể chế” đã thực sự bắt đầu – từ trong tâm hồn người Mỹ.

Xem tiếp trang: 1 2 3 4 

Nguyên Vũ / NTD Vietnam.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s