Bầu cử Mỹ: Thấy gì với đội ngũ chính sách đối ngoại mới của Biden?

Ambassador Greenfield-Thomas pictured with Tanzania's former ambassador
Chụp lại hình ảnh,Đại sứ Greenfield-Thomas và cựu đại sứ Tanzania năm 2014

Ba người được Tổng thống đắc cử Mỹ Joe Biden chọn lãnh đạo nhóm chính sách đối ngoại của ông sẽ mang lại nhiều thập kỷ kinh nghiệm ngoại giao cho Nhà Trắng, nhưng với hành trang mang theo trong nhiều năm phục vụ chính phủ Mỹ, họ cũng vấp phải sự chỉ trích từ giới phản đối.

Dưới đây là một chút thông tin về họ và những gì giới chuyên gia nói về thông điệp mà ông Biden đang gửi đi, qua việc lựa chọn các nhà ngoại giao hàng đầu của Mỹ.

HỌ LÀ AI?

Ba người sẽ cố vấn cho ông Biden về các vấn đề bên ngoài biên giới nước Mỹ không được biết đến nhiều ngoài Washington DC. Antony Blinken, Linda Thomas-Greenfield và Jake Sullivan đều là cựu thành viên Nhà Trắng của Barack Obama, được xem là trung thành với Biden và là những người có chính sách đối ngoại trung dung.

Ông Blinken, 58 tuổi – người đã làm việc với ông Biden gần 20 năm – được chọn làm ngoại trưởng, nhà ngoại giao hàng đầu của quốc gia.

Linda Thomas-Greenfield, một trong những nữ quan chức ngoại giao da đen cấp cao nhất của Hoa Kỳ, từng làm việc nhiều năm về các vấn đề châu Phi, được đề cử làm Đại sứ Hoa Kỳ tại Liên Hiệp Quốc.

Jake Sullivan là cựu quan chức bộ ngoại giao và là trợ lý của Hillary Clinton, người đóng vai trò quan trọng trong đàm phán thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015. Ông từng là cố vấn an ninh quốc gia của ông Biden khi ông còn là phó tổng thống

NHỮNG NGƯỜI TRONG CUỘC

Ông Blinken đã làm việc với ông Biden gần 20 năm, kể từ nhiệm kỳ của ông Biden trong Ủy ban Đối ngoại Thượng viện. Một số nhà phê bình đổ lỗi cho ông vì cuộc bỏ phiếu xâm lược Iraq của ông Biden năm 2003.

Mối liên hệ cá nhân đó sẽ phục vụ tốt cho cả nhóm, một số cựu quan chức ngoại giao Hoa Kỳ nhận định, nhưng nó cũng có thể đồng nghĩa với sự thiếu đa dạng trong quan điểm.

Và kinh nghiệm dày dặn của họ ở Washington với tư cách là những người kỳ cựu trong chính sách đối ngoại sẽ không khiến họ được tất cả yêu mến. Tuy nhiên, nó đánh dấu sự đoạn tuyệt với cuộc chiến với cái gọi là “chính quyền ngầm” của Trump – với những cá nhân trong chính phủ mà ông Trump coi là làm việc chống lại chương trình nghị sự của chính mình.

Dưới đây là một số nhận định.

PJ Crowley, cựu trợ lý ngoại trưởng Hoa Kỳ: Đây không phải là một đội của các đối thủ. Mặc dù họ có lịch sử làm việc tốt cùng nhau, nhưng họ cũng sẽ mang đến những quan điểm bổ sung cho Phòng Tình huống, với kinh nghiệm thực tiễn trong các cuộc xung đột toàn cầu. Giá trị của sự gắn kết chiến lược sẽ lớn hơn bất kỳ tiềm năng nào cho tư duy nhóm. Họ không phải là thành viên mang thẻ của một chính quyền ngầm, mà sẽ giúp lãnh đạo một quốc gia Mỹ hiệu quả hơn, tập trung vào các lợi ích và giá trị chung. Họ là những người thực dụng, không theo chủ nghĩa tư tưởng.

Andrew Bacevich, chủ tịch của Quincy Institute for Responsible Statecraft: Các bổ nhiệm này thể hiện sự trở lại bình thường và chấm dứt một cách tiếp cận chính sách thất thường. Nhưng câu hỏi đặt ra là liệu việc chỉ trở lại trạng thái bình thường là đủ. Nhóm nghiên cứu này có niềm tin vào quyền lực tối cao của Mỹ, điều có thể khiến họ liều lĩnh trong việc sử dụng sức mạnh quân sự của Mỹ.

Charles Kupchan, cựu thành viên Hội đồng An ninh Quốc gia Nhà Trắng: Với tư cách là một nhân viên phục vụ nước ngoài lâu năm, bà Thomas-Greenfield nói riêng, đại diện cho “ch1inh quyền ngầm” mà Donald Trump luôn bác bỏ. Đối với Donald Trump, các sĩ quan phục vụ nước ngoài là binh lính chân chính của chủ nghĩa cấp tiến quốc tế mà ông muốn dẹp bỏ. Đây một phần là lý do tại sao tinh thần nhân viên trong Bộ Ngoại giao hiện nay rất thấp.

Jake Sullivan consults with former US Secretary of State Hillary Clinton during a congressional hearing
Chụp lại hình ảnh,Jake Sullivan tham vấn với cựu Ngoại trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton trong một phiên điều trần trước quốc hội
LIÊN MINH TOÀN CẦU

Đứng hàng đầu trong chương trình nghị sự của nhóm Biden sẽ là tái gia nhập các tổ chức, liên minh và hiệp ước mà ông Trump đã tìm cách làm suy yếu hoặc giải thể trong bốn năm qua.

Họ sẽ có nhiệm vụ đưa Mỹ trở lại hiệp định khí hậu Paris và giữ Mỹ trong Tổ chức Y tế Thế giới. Họ cũng sẽ tìm cách sửa đổi thỏa thuận hạt nhân Iran, củng cố quan hệ với Nato và tìm kiếm các thỏa thuận thương mại như một phương tiện để chống lại ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc.

Andrew Bacevich: Một trong những lý do khiến Trump đắc cử là do một số lượng lớn người Mỹ đánh giá chính sách đối ngoại của Mỹ đã thất bại. Câu hỏi đặt ra là liệu đội ngũ này đã rút tỉa kinh nghiệm đủ để mang lại những thay đổi mà chúng ta thực sự cần, gồm giảm ngân sách quân sự và hạn chế hơn trong việc sử dụng lực lượng quân sự hay không.

PJ CrowleyDonald Trump chưa bao giờ thực sự xây dựng một đội ngũ an ninh quốc gia. Thay vào đó, ông đóng vai ‘Người hùng Cô đơn” và tập hợp xung quanh mình với các nhà thầu độc lập mà ông có thể thuê mướng và sa thải qua tweet. Cả ba quan chức này đều đã từng phục vụ tại Bộ Ngoại giao và sẽ tái tạo giá trị cho ngoại giao và hợp tác quốc tế để giải quyết các thách thức cấp bách từ đại dịch toàn cầu đến biến đổi khí hậu và thách thức Trung Quốc.

Stewart Patrick, Giám đốc Hội đồng Quan hệ Đối ngoại của Chương trình Quản trị Toàn cầu và Các Định chế Quốc tế: Một thách thức lớn là thuyết phục khán giả nước ngoài, thậm chí cả các đối tác và đồng minh, rằng sức mạnh tồn tại của Mỹ đáng tin cậy – rằng “nước Mỹ đã trở lại” như tổng thống đắc cử đã nói. Đây sẽ là lần thay đổi 180 độ thứ hai trong chính sách đối ngoại trong vòng 4 năm qua. Chính quyền sắp tới có quyết tâm khôi phục các liên minh mà Mỹ đã dựa vào hơn bảy thập kỷ hiện đã rạn nứt. Nhưng đây là một công việc hết sức khó khăn.

Blinken (centre left) participates in a White House presidential briefing
Chụp lại hình ảnh,Antony Blinken (thứ ba từ trái) tham gia cuộc họp tổng thống của Nhà Trắng
SỰ TRỞ LẠI CỦA CÁC CHUYÊN GIA?

Hầu hết các chuyên gia đồng ý rằng đội ngũ mà ông Biden đưa vào có kinh nghiệm hơn những người được ông Trump bổ nhiệm, chẳng hạn như Ngoại trưởng đầu tiên của ông Trump, Rex Tillerson, người từng là giám đốc điều hành Exxon Mobil.

Nhưng di sản của ông Trump tại Bộ Ngoại giao – nơi đã chứng kiến ​​nhiều nhà ngoại giao vỡ mộng nghỉ hưu sớm dưới thời ông Tillerson và người thay thế ông Mike Pompeo – còn rất sâu sắc và không thể nhanh chóng thay đổi trong một sớm một chiều.

Charles Kupchan: Đã có một sự thay đổi đáng kể về việc xem thường kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm dưới cả thời Tillerson lẫn Pompeo. Cơ quan quản lý dịch vụ nước ngoài nhìn chung đã cảm thấy bị ra rìa. Thông thường, chính sách được đưa ra từ bên dưới và được lọc qua một số cơ quan trước khi đến tay tổng thống. Điều đó đã không xảy ra dưới thời Trump.

PJ CrowleyHọ có một quan điểm nhất quán về thế giới. Họ là những người tin tưởng mạnh mẽ vào sự lãnh đạo của Mỹ và các liên minh quốc tế. Cả ba đều đã từng phục vụ tại Bộ Ngoại giao và sẽ đặt giá trị mới về ngoại giao và hợp tác quốc tế để giải quyết những thách thức cấp bách từ đại dịch toàn cầu đến biến đổi khí hậu và thách thức Trung Quốc.

(Tường trình của Tara McKelvey và Max Matza)

BBC

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s