Sa Pa về đêm

LÀO CAI

Tối cuối tuần, trung tâm thị xã Sa Pa thu hút nhiều du khách đến dạo phố, ăn uống, mua sắm…5

Khu vực trước nhà thờ Đá, quảng trường Sa Pa là nơi có đông du khách ghé thăm từ khoảng 19h – 21h30. Vào 19h tối thứ Bảy hàng tuần, ở đây còn có màn biểu diễn khèn của những chàng trai người Mông.

Hạt dẻ là mặt hàng được nhiều du khách chọn mua về làm quà.

Một lái xe ôm trên đường Thạch Sơn cho rằng khách đông vì thời tiết đẹp, không mưa bão và có sự kiện chạy marathon vượt núi.

“Trước khi đến mình không nghĩ Sa Pa sẽ nhộn nhịp như vậy, phố xá rất đông đúc. Mình rất thích không khí ở đây, mát mẻ như Đà Lạt. Tuy nhiên, mình thấy giao thông vẫn hơi lộn xộn, và hơi ô nhiễm ánh sáng, tiếng ồn”, Mai Trinh, một du khách đến từ TP HCM, cho hay.

Quanh khu vực hồ Sa Pa, khách tập trung hóng mát, uống cà phê, đá cầu…

Ảnh chụp một quán cà phê trên đường Xuân Viên (đối diện hồ) gần kín bàn lúc 21h30.

Trong tiết trời se lạnh khoảng 12 – 13 độ C, các quán đồ nướng vỉa hè trên đường Thạch Sơn, Cầu Mây… được nhiều du khách lựa chọn.

Giá đồ nướng trung bình từ 15.000 – 40.000 đồng một xiên. Các món được du khách ưa thích là lạp xưởng Tây Bắc, thịt ba chỉ xiên nướng, thịt lợn cuốn cải, thịt trâu khô…

“Cuối tuần này khách ghé ăn khá đông, tôi bán được gấp rưỡi so với bình thường. Các tuần trước mưa, ngồi cả tối cũng không có mấy khách”, chị Huệ, một người bán hàng trên đường Ngũ Chỉ Sơn niềm nở cho biết.

Trung tâm trưng bày và giới thiệu các sản phẩm Sa Pa (đối diện quảng trường) cũng có nhiều khách tham quan, mua sắm các mặt hàng như nông sản, đồ thổ cẩm…

Trung tâm thị trấn Sa Pa nhìn từ trên cao. Theo số liệu từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai, ước tính từ đầu năm 2020 đến nay Sa Pa đón 1,2 triệu lượt khách. Năm 2019, con số này là 3,5 triệu lượt khách. Ảnh: Bảo Long

Ngân Dương

Nghị lực của chàng trai chỉ có nửa thân mình

MỸChỉ còn nửa thân trên, Loren Schauers hy vọng trở thành người có ảnh hưởng bằng việc chia sẻ câu chuyện của bản thân.

Loren Schauers, 19 tuổi, sống tại thành phố Great Falls, bang Montana vốn có một cuộc sống hạnh phúc bên bạn gái Sabia Reiche. Họ từng dự định kết hôn vào năm sau và sẽ sinh nhiều con. Tuy nhiên, vụ tai nạn bị xe cẩu 4 tấn đè nát thân dưới đã khiến cuộc sống của chàng trai này thay đổi hoàn toàn.

Loren Schauers tập phục hồi chức năng sau khi bị cắt nửa thân dưới. Ảnh: The Mirror.
Loren Schauers tập phục hồi chức năng sau khi bị cắt nửa thân dưới. Ảnh: The Mirror.

“Đó là ngày 27/9/2019, một ngày kinh hoàng với tôi”, Loren Schauers nhớ lại. Hôm đó, thanh niên 19 tuổi đang lái chiếc xe nâng di chuyển qua một cây cầu tại công trình xây dựng. Do lái xe quá gần mép cầu nên mặt đất đột nhiên vỡ vụn, cả người và xe đều lao xuống một ngọn đồi cao hơn 15m. Chiếc xe nâng lăn nhiều vòng xuống đồi trước khi Loren Schauers chạm đất và đè bẹp chàng trai.

Khi tai nạn xảy ra, Loren Schauers hoàn toàn tỉnh táo và cảm nhận được thân dưới của mình không còn cảm giác. Khi được đưa vào bệnh viện, các bác sĩ đã quyết định cắt bỏ từ phần thắt lưng trở xuống để giữ tính mạng cho cậu. “Chúng tôi cũng cố gắng cứu tinh trùng của chàng thanh niên này vì cậu ta còn quá trẻ, nhưng lực bất tòng tâm”, một bác sĩ trong ê kip cấp cứu chia sẻ.

Sau cuộc đại phẫu, ngoài mất toàn bộ thân dưới, Loren Schauers còn phải cắt hoàn toàn cẳng tay và bàn tay phải. Các bác sĩ nói với người thân rằng dù được phẫu thuật nhưng chàng trai này khó có cơ hội sống sót.

Thế nhưng Loren Schauers đã chiến thắng tử thần một cách ngoạn mục. Sức khỏe của anh cải thiện với tốc độ đáng kinh ngạc. Theo bác sĩ, Loren Schauers phải nằm viện ít nhất một năm rưỡi nhưng trên thực tế anh chỉ nằm viện 3 tháng, phục hồi chức năng trong 4 tuần, sau đó được về nhà. Thanh niên này cũng tự học cách đeo chân giả và ngồi vào xe lăn mà không cần bất kỳ sự trợ giúp nào. Hàng ngày anh vẫn tập thể dục, phục hồi chức năng để có sức khỏe tốt.

“Bất cứ khi nào xuất hiện chướng ngại vật xuất hiện trong cuộc sống mới của chúng tôi, Loren sẽ tìm mọi cách để giải quyết và đưa ra một giải pháp hoang đường mà người bình thường sẽ không nghĩ ra. Nếu ở vào vị trí của anh ấy, có lẽ tôi chỉ chìm đắm trong hố sâu thương hại bản thân”, Sabia Reiche nhận xét về người yêu mình.

Loren Schauers tình cảm bên vị hôn phu của mình. Ảnh: The Mirror.
Loren Schauers tình cảm bên vị hôn phu của mình. Ảnh: The Mirror.

Trong thời gian nằm viện, mối tình của Loren và Sabia Reiche ngày càng trở nên sâu đậm hơn dù chàng trai đã 6 lần nói lời chia tay với bạn gái. “Anh ấy đã làm mọi thứ có thể để khiến cuộc sống trở nên bình thường nhất cho bản thân và cho tôi, đó là điều mà tôi thực sự yêu anh ấy”, cô gái nói. Cặp đôi đã hẹn hò được một năm rưỡi tin rằng tai nạn đã khiến cả hai xích lại gần nhau hơn và họ đã đính hôn vào đầu năm nay.

Loren nói rằng tương lai anh muốn trở thành một người truyền cảm hứng cho nhiều người để vượt qua nghịch cảnh qua Twitch – một dịch vụ phát video trực tiếp. Anh cũng muốn đi du lịch vòng quanh thế giới với vị hôn thê của mình, nuôi dạy vài đứa trẻ để chúng trở thành người có ích cho xã hội.

Thanh niên 19 tuổi cũng khuyên những người có hoàn cảnh tương tự mình: “Hãy bỏ qua những gì bạn không thể sở hữu, tập trung và tận dụng tối đa những gì mình có để có cuộc sống hạnh phúc”.

Vy Trang (Theo The Mirror) ?VNEXpress

Điều gì khiến một số người ‘bắt cá hai tay’?

  • William Park
  • BBC Future
Getty Images

Ta thường nghĩ quan hệ yêu đương là sự hòa hợp thấu hiểu giữa hai người.

Nhưng giờ đây, lệ thường này ngày càng bị soi xét khi nhiều người định nghĩa lại tình cảm lãng mạn.

“Sự duy nhất có ý nghĩa gì đối với anh?” Amy Hart, người tham gia loạt chương trình truyền hình thực tế Love Island (Đảo Tình yêu) ở Anh hồi năm 2019, chất vấn.

Người yêu cô, Curtis Pritchard, bị dồn vào thế bí và cô biết điều đó. Anh đã hôn nhiều cô gái khác sau lưng cô.

Pritchard thu mình trong chiếc ghế khi Hart hùng hồn và bình tĩnh liệt kê ra những khúc mắc trong tình yêu của họ, bắt đầu từ việc anh có thể có cảm xúc lãng mạn với hai người cùng lúc, đến chuyện cô cần anh ra sao và anh đã khiến cô hụt hẫng thế nào.

Hart đang sống với quy tắc cho rằng tình yêu lãng mạn chỉ có thể xảy ra giữa hai người với nhau mà thôi, và cô cho rằng Pritchard đang phá vỡ luật chơi.

Nhưng những gì mà chúng ta biết về tình yêu của con người là, về mặt lịch sử thì tình cảm đó phức tạp hơn rất nhiều so với chế độ một vợ một chồng vốn đã trở nên đương nhiên trong nhiều xã hội ngày nay.

Liệu ta có thể quay trở lại với cội rễ đa thê hoặc đa phu như trước kia không?

QUAN HỆ TÌNH NHIỀU BÊN

Việc thuận tình chấp nhận mối quan hệ nhiều bạn tình (consensual non-monogamy, viết tắt là CNM) cho phép hai người trong cặp đôi có thể thoải mái qua lại tình cảm với những người khác.

Điều này bao gồm tất cả mọi thứ, từ quan hệ đa thê, đa phu cho đến thay đổi bạn tình và những thể thức khác của quan hệ “mở”.

Dù là dưới hình thức gì, thì một trong những điều tạo nên định nghĩa ‘thuận tình chấp nhận mối quan hệ nhiều bạn tình’ là hai người trong cặp đôi đó thảo luận và đồng ý với những giới hạn, chẳng hạn như họ có thể đi xa tới mức nào, và khi nào, ở đâu.

Điều này có nghĩa là hành vi dại dột của Pritchard không nằm trong định nghĩa này, vì Hart chưa đồng ý.

Tuy nhiên, sự tồn tại – tuy không nhiều cho lắm – của mối quan hệ đa phu hoặc đa thê trong cộng đồng có thể lý giải vì sao Pritchard hành động như vậy.

Bất chấp sự phổ biến của quan hệ một vợ một chồng, nói chung con người bị ta vẫn ám ảnh về việc muốn có quan hệ tình dục với người khác ngoài bạn đời.

Nhà tâm lý học Justin Lehmiller yêu cầu 4.000 người Mỹ mô tả khát khao tình dục họ muốn trong cuốn sách của ông, Hãy Nói Tôi Nghe Bạn Muốn Gì (Tell Me What You Want).

Làm tình tay ba là điều được nhiều người mơ tới nhất, với một số giới hạn. Vậy quan hệ tình dục ba người là gì nếu không phải là sự đồng thuận quan hệ nhiều bạn tình?

Getty Images
Chụp lại hình ảnh,Không hẳn lúc nào cũng cần một đám đông – quan hệ tình dục ba người là một trong những mơ tưởng phổ biến nhất

“Nếu tính tất cả những người đang có người yêu, thì khoảng 5% trong số đó có thể gọi là có nhiều bạn tình,” Amy Muise, phó giáo sư tâm lý tại Đại học York ở Toronto, Canada, chia sẻ.

Nhưng nếu tính cả những người muốn thử tìm để có nhiều bạn tình cùng lúc thì con số này tăng lên. “Trong cuộc sống, 21% mọi người từng có lúc duy trì mối quan hệ với không chỉ một người.”

21% là tỷ lệ thấp hơn so với số hộ gia đình ở Mỹ nói ở nhà một thứ ngôn ngữ nào đó không phải là tiếng Anh (21,9%).

“Tôi sẽ không ngạc nhiên nếu điều này phổ biến hơn,” Amy Moors, phó giáo sư tâm lý từ Đại học Chapman, California, nói.

“Do kỳ vọng xã hội, nên mọi người thường trả lời theo cách bảo thủ hơn. Đó có thể là lý do vì sao mọi người thường ước tính cao hơn thực tế số lượng trái cây hay rau củ họ ăn mỗi ngày, hoặc ước tính thấp hơn thực tế lượng nước họ uống mỗi ngày.”

Vào lúc này, cơ hội gặp bạn tình mới bên ngoài gia đình có thể là khá ít do nhiều quốc gia đang áp dụng các biện pháp hạn chế giao tiếp xã hội, nhằm phòng chống Covid-19.

Những người có nhiều bạn tình nay nhận ra rằng bản thân họ đang có nhiều thời gian hơn ở bên người chung sống cùng nhà, đồng thời phải học cách thích nghi với việc giảm bớt rất nhiều thời gian đến với những bạn tình khác.

Chưa rõ điều này ảnh hưởng ra sao đến sức khỏe về lâu dài.

Và, như ngành tâm lý học xã hội giải thích, trong những khoảng thời gian bình thường thì có nhiều lý do cho thấy người cùng lúc quan hệ tình cảm với nhiều bạn tình có thể được lợi một số thứ mà những người trong quan hệ một vợ một chồng không có.

QUAN HỆ MỘT VỢ MỘT CHỒNG HÌNH THÀNH TỪ KHI NÀO?

Câu hỏi khi nào thì quan hệ một vợ một chồng xảy ra với con người vẫn còn là đề tài gây tranh cãi.

Một số nhà nhân chủng học lấy thực tế rằng con người thời cổ đại cực kỳ lưỡng hình về mặt tính dục – tức là nam giới và nữ giới hoàn toàn khác nhau về kích cỡ, hình dáng – làm bằng chứng cho thấy có sự tồn tại của mối quan hệ đa phu/đa thê. Mức độ lưỡng hình về tính dục cao cho thấy áp lực chọn lọc tính dục là cực kỳ lớn với một hoặc cả hai giới tính.

Ở một số loài như khỉ đột, các con đực to lớn hơn nhiều khả năng sẽ có lợi thế hơn về mặt tính dục, vì kích cỡ to lớn chính là lợi thế giúp chúng áp đảo các con đực khác. Chẳng hạn, với khỉ đột núi, một con đực ở thế thượng phong sẽ kiểm soát và thực hiện 70% tổng số các lần giao phối, tạo ra một quần thể xã hội đa thê (nơi nhiều cá thể cái giao phối với một cá thể đực).

Lưỡng hình về tính dục không hẳn lúc nào cũng là ở vóc dáng, kích cỡ.

Một số loài phô trương vẻ đẹp cơ thể hoặc những dấu hiệu chứng tỏ độ sung sức, như ở chim là bộ lông cánh lộng lẫy hay ở cá là màu tươi sáng, làm vũ khí cạnh tranh nhằm quyến rũ bạn tình, thay vì dùng vũ lực để tranh giành với các đối thủ.

Sự khác biệt giữa các loài động vật này so con người, là chúng thường không có tính xã hội, vì vậy một con đực hay một con cái có thể sẽ không kiểm soát được tất cả những bạn tình tiềm năng trong khu vực.

Lập luậ tương tự cũng có thể được dùng để giải thích theo hướng ngược lại – đó là sự khác biệt giữa đàn ông và đàn bà thời cổ đại khá tương tự như chúng ta ngày nay, và điều này được chứng minh qua các mẫu hóa thạch cổ khác nhau. Vì vậy, rất có thể chế độ một vợ một chồng đã xảy ra từ rất sớm.

Sự đa dạng hoặc thiếu đa dạng nhiễm sắc thể Y ở con người cũng là điều được dùng để lý giải vì sao con người duy trì chế độ đa thê cho mãi đến thời gian gần đây.

Một lần nữa, các nhà nhân chủng học lại phản bác bằng chứng. Tuy nhiên, một số người cho rằng sự thiếu đa dạng trong các dữ liệu về gene ở nam giới cho thấy chỉ có một số ít đàn ông có cơ hội giao phối trong quá trình tiến hóa của con người.

Trong thời gian gần đây hơn, sự đa dạng này đã tăng lên, cho thấy số lượng nam giới được thực hiện hành vi giao phối hơn, nhờ chế độ hôn nhân một vợ một chồng.

Getty Images
Chụp lại hình ảnh,Chế độ hôn nhân chỉ bắt đầu được áp dụng rộng rãi sau khi ý niệm về sở hữu đất đai nổi lên, đặt ra những vấn đề về thừa kế

Ta biết được từ các bằng chứng khảo cổ học rằng con người cổ đại sống trong những nhóm nhỏ gồm các gia đình nhiều thế hệ.

Mô hình máy tính mô phỏng xã hội săn bắn – hái lượm cho thấy nhìn chung họ cần phải quan hệ với những người bên ngoài nhóm mình để có thể duy trì nòi giống. Vì vậy, có thể là đã có dòng dịch chuyển lớn các cá nhân giữa các cộng đồng săn bắn – hái lượm khác nhau, nhằm tìm đến và giao phối với nhau. Duy trì một gia đình giữa những người có chung bộ gene giống hệt nhau là điều bất khả thi.

Mô hình máy tính cho thấy xã hội săn bắn – hái lượm là dạng một vợ một chồng theo từng thời kỳ, nghĩa là các cặp đôi ở bên nhau một khoảng thời gian cho đến khi đứa con nhỏ cai sữa thì họ chuyển qua tìm bạn tình mới. Điều này cực kỳ có lợi về mặt tính dục cho đàn ông hiện đại, đó là lý do có thể lý giải vì sao đàn ông thích có quan hệ mở hơn.

Nghiên cứu của Lehmiller về những khát khao tình dục cho thấy đàn ông thích làm tình tập thể (khoảng 26% nam giới, so với 8% là nữ giới).

Xu hướng tương tự cũng thấy ở các dạng “tình dục cộng đồng” khác, như thích tham dự tiệc tình dục hoặc các câu lạc bộ trao đổi bạn tình (17% nam giới thích điều này so với 7% nữ giới).

Tuy nhiên, những phụ nữ mơ tưởng tới chuyện này nhiều khả năng sẽ thực hiện điều đó hơn so với đàn ông. Số người trong cùng nhóm tham gia trả lời nghiên cứu nói rằng họ từng tham dự hoạt động làm tình tập thể là khoảng 12% nam giới và 6% nữ giới. Có vẻ như phụ nữ dễ tìm được cơ hội thích hợp hơn trong các phiêu lưu tình dục.

Điều mà ta biết là trong khoảng 85% xã hội hiện đại trên toàn cầu, các hình thức quan hệ vượt ra ngoài khuôn khổ một vợ một chồng sẽ bị trừng phạt.

Dẫu rằng trong Kinh Cựu Ước có đầy các đoạn trích dẫn về chế độ đa thê/đa phu, nhưng điều được đương nhiên chấp nhận trong hầu hết các xã hội vẫn là một vợ một chồng.

Dù rằng mô hình này thời nay là phổ biến, nhưng bất kể bạn nhìn vào vấn đề này theo cách nào thì trong lịch sử, con người trước đây không sống kiểu một vợ một chồng như chúng ta bây giờ. Vậy tại sao một vợ một chồng suốt đời lại được xem là điều đương nhiên?

“Rất khó để trả lời câu này một cách cô đọng mà không đề cập tới truyền thông,” Moors giải thích, nhấn mạnh rằng tác động của nghệ thuật và văn hóa có ảnh hưởng đến ta trong quá trình lớn lên.

“Trong hầu hết thời gian khi ta lớn lên, cha mẹ ta đã kết hôn hoặc cố gắng sống kiểu một vợ một chồng. Ở hầu hết mọi nơi trên thế giới, ta đều có chế độ hôn nhân.”

“Từ khi con người bắt đầu chiếm hữu và sở hữu đất đai, quan hệ hôn nhân trở nên phổ biến, bởi đó là cách rành mạch để kiểm soát tài sản, để tài sản thuộc về gia đình bạn,” Moors lý giải. “Từ thời điểm đó, ta bắt đầu ưu tiên quan hệ vợ chồng và quan hệ dị tính.”

QUEN THÊM NGƯỜI KHÁC CÓ TỐT KHÔNG?

Các nghiên cứu về quan hệ tình nhiều bên cho thấy nếu hai người trong một cặp đôi để ý tới tình dục theo mức khác nhau, thì sẽ tốt hơn nếu mỗi người có nhiều bạn tình.

“Trong một mối quan hệ, thường sẽ có sự khác biệt giữa sở thích của hai người,” Muise nói. “Tuy nhiên, những người có nhiều bạn tình nói chung cảm thấy được thoả mãn hơn. Nếu bạn có ham muốn tình dục với người khác, thì sẽ là lành mạnh thôi nếu như bạn đi khám phá ham muốn đó.”

Điều mà nghiên cứu về quan hệ tình nhiều bên còn thiếu đến nay, đó là thời gian nghiên cứu kéo dài, trong đó những nhóm người muốn tính đến chuyện mở rộng quan hệ sẽ được tiếp tục theo dõi trong nhiều năm, thậm chí từ trước khi họ có đối thoại đầu tiên với bạn đời.

Getty Images
Chụp lại hình ảnh,Một số người có thể đóng vai trò khác nhau trong mối quan hệ bạn tình; có những người là do có nhu cầu chăm sóc người khác, có những người tìm đến nhiều bạn tình vì khát khao được đáp ứng ham muốn tình dục

Tuy nhiên, một số nghiên cứu đã bắt đầu lấp khoảng trống đó.

Trong một nghiên cứu, những người tò mò với mối quan hệ nhiều bạn tình và những người chưa bao giờ nghĩ tới chuyện đó được mời trả lời một bảng hỏi về tình yêu và mức độ thỏa mãn tình dục của họ.

Ban đầu, không ai trong số họ nói chuyện với bạn đời về ý tưởng có quan hệ mở với người khác. Cuối cùng, họ được hỏi lại cùng những câu hỏi trên về việc họ cảm thấy thỏa mãn ra sao về đời sống tình cảm, và đồng thời hỏi họ có mối quan hệ mở hay chưa.

“Với những người muốn có quan hệ mở và cuối cùng đã có mối quan hệ đó, thì mức độ thỏa mãn của họ cao hơn thấy rõ,” Samantha Joel, phó giáo sư tâm lý xã hội từ Đại học Western ở London, Canada, cho biết.

“Trong khi đó, những người nghĩ đến ý tưởng này nhưng không thực hiện, thì sự thỏa mãn của họ sụt giảm, nhưng mà giảm không đáng kể.”

Joel cho rằng sự thỏa mãn tăng lên ở những người chuyển qua mối quan hệ có nhiều bạn tình có thể là kết quả của hiệu ứng dây chuyền.

Đời sống tình dục tốt hơn với bạn tình thứ hai khiến cho sự thỏa mãn với bạn tình thứ nhất, tức là người bạn đời chính thức, tăng lên, bởi đột nhiên áp lực trong việc chỉ có một người phải đáp ứng nhu cầu của họ đã được gỡ bỏ.

“Chúng ta cũng biết rằng khi viên mãn với đời sống tình dục thì con người ta sẽ giao tiếp tốt hơn,” Joel cho biết.

“Những người có nhiều bạn tình nói rằng họ tâm sự cởi mở – bởi sẽ rất khó để có nhiều bạn tình nếu bạn không trao đổi với nhau về các giới hạn. Trong khi đó, giữa những cặp đôi một vợ một chồng, họ không mấy khi thảo luận về các giới hạn.”

Sự thỏa mãn về cảm xúc – như cảm giác yên tâm, sự chăm sóc và gần gũi – có xu hướng tăng lên theo thời gian trong các mối quan hệ thông thường.

Trong khi đó, sự bất ngờ và thích thú, vốn liên quan đến sự phấn khích tình dục, sẽ giảm xuống.

“Ban đầu, tình cảm rất đắm say và nồng nhiệt, nhưng dần dần nó trở nên dễ đoán,” Rhonda Balzarini, nhà tâm lý học từ Đại học York cho biết. “Khó mà duy trì được sự mới mẻ cũng như sự cuồng nhiệt.”

Balzarini lấy ví dụ về người bạn tình chính, người mà bạn kết hôn hợp pháp, sống chung, có con và nói chung là có một số trách nhiệm liên quan đến cuộc sống hôn nhân một vợ một chồng.

Với tất cả những mối lo cơm áo gạo tiền đi kèm như thế, người ta sẽ cần phải dự tính nhiều việc – khiến mối quan hệ không còn hấp dẫn về mặt tình dục nữa, bà giải thích.

Người bạn tình thứ hai có thể không cần phải chia sẻ trách nhiệm gì với bạn, và vì vậy, sự cuồng nhiệt cảm xúc sẽ không bị lụi tàn. Kết quả là người thứ hai sẽ có xu hướng làm chuyện chăn gối với bạn nhiều hơn mà lại có ít cam kết, ràng buộc nhau hơn.

“Nói chung, tôi nghĩ có sự điều chỉnh giữa sự mới mẻ và an toàn, và sống trong mối quan hệ nhiều bạn tình về lâu về dài là cách để có thể đồng thời thỏa mãn được cả hai nhu cầu,” Joel nói. “Đó không phải là cách duy nhất, nhưng là một trong các cách và nó có tác dụng với một số người.”

Số cách để có mối quan hệ với nhiều bạn đời cũng đa dạng như số người đang sống theo cách này.

BẠN KIỂM SOÁT SỰ GHEN TUÔNG RA SAO?

Ích lợi của mối quan hệ nhiều bạn tình có thể thấy rõ nhất khi cả hai người trong mối quan hệ chính đều ủng hộ cho hạnh phúc của người kia, Muise nói.

“Nó giống như khi một người muốn bạn đời của họ được thỏa mãn đời sống tình dục, nhưng bản thân họ không nhất thiết phải là người đem đến sự thỏa mãn đó,” bà giải thích. “Và một người, khi thấy bạn đời của mình muốn thành toàn cho mình thì họ sẽ cảm thấy thoải mái hơn khi tìm đến người thứ ba, thứ tư để thỏa mãn nhu cầu.”

Điều này giải thích một khái niệm tâm lý, mà trong tiếng Anh gọi là “compersion”, tức là trạng thái một người cảm thấy hài lòng khi thấy người mình yêu được thỏa mãn tình dục hoặc thăng hoa cảm xúc với một người khác.

Bạn có lẽ sẽ thấy dễ hình dung hơn về khái niệm này khi thay quan hệ yêu đương, tình dục bằng một dạng quan hệ khác. Ví dụ, hãy nghĩ tới cảm giác của bạn khi nhìn người khác vui sướng mở gói quà.

Vậy làm sao những người sống trong mối quan hệ chấp nhận đối phương có nhiều bạn tình khác có thể dẹp bỏ cảm giác ghen tuông?

Với đàn ông, cảm giác ghen tuông dễ nổi lên hơn khi bạn tình không chung thủy về thể xác hơn là về tâm hồn, Katherine Aumer, tác giả và là nhà nghiên cứu ở Đại học Hawaii Pacific, viết. Bà là đồng tác giả một nghiên cứu về tâm lý ‘compersion’ trong mối quan hệ một vợ một chồng và trong các mối quan hệ nhiều bạn tình.

Theo thuyết tiến hóa, thường thì người đàn ông sẽ rất muốn biết ai là cha ruột của con mình, trong khi với người phụ nữ thì việc xác định mẹ đẻ lại không phải là vấn đề gì phức tạp.

Tuy nhiên, phụ nữ dễ cảm thấy ghen tuông hơn trước sự không chung thủy về mặt cảm xúc, Aumer nói.

Với áp lực tiến hóa trong việc nuôi nấng con cái, phụ nữ có động cơ mạnh mẽ trong việc giữ bạn đời ở bên cạnh để người đàn ông đó chu cấp nuôi dưỡng và bảo vệ cho hai mẹ con trong thời gian họ còn phải nuôi con bằng sữa mẹ.

Nếu người đàn ông đang dồn tình cảm cho một người phụ nữ khác, người mẹ có thể sẽ không được anh ta chăm sóc ở mức tốt nhất, không được anh ta bảo vệ trước các bất trắc, khó khăn có thể có.

TẠI SAO MỘT SỐ NGƯỜI CHỌN CÁCH SỐNG CÓ NHIỀU BẠN TÌNH?

Có bằng chứng cho thấy một số người khéo hơn những người khác trong việc thu xếp, duy trì nhiều mối quan hệ tình cảm một lúc.

Thuyết gắn bó miêu tả cảm giác về tâm trạng an toàn và bất an hình thành nên những mối quan hệ tình cảm của ta, và nó cũng có thể lý giải vì sao một số người không chấp nhận chia sẻ bạn đời với người khác.

Getty Images
Chụp lại hình ảnh,Việc chuyện trò tâm sự với nhau là yếu tố then chốt trong mối quan hệ CNM, nhưng có thể lại không được ưu tiên trong mối quan hệ một vợ một chồng

Chris Fraley từ Đại học Illinois đã thu thập dữ liệu về sự gắn bó ở những người tham gia bảng hỏi trên mạng trong hai thập niên qua.

Tổng số có khoảng 200.000 người đã tham gia trả lời, và rất nhiều nhà nghiên cứu khác đã dựa vào bộ dữ liệu đồ sộ này để thiết lập chuẩn mực cho nhiều kiểu hành vi khác nhau.

Dựa trên những dữ liệu này, Moors cho biết bà nhận thấy những người có quan hệ tình cảm với nhiều người thì có mức độ ‘gắn bó lo âu’ và ‘gắn bó tránh né’ thấp hơn so với những người khác.

Tuy nhiên, bà cũng chỉ ra rằng đây chỉ là phát hiện mang tính tương đối, bởi rất có thể là chỉ có những người cảm thấy vững tâm, không lo âu, không tránh né mới bị thu hút với lối sống như vậy.

Hồ sơ tâm lý của những người có nhiều bạn tình cho thấy họ có những nhu cầu cảm xúc mà chỉ một người thì không thể nào thỏa mãn được.

“Nói chung, người có nhiều mối quan hệ tình cảm có nhu cầu cao hơn bình thường,” Balzarini nói. “Chúng tôi thấy rằng những người có mối quan hệ một vợ một chồng có sự cân bằng trong nhu cầu chăm sóc và hưng phấn tình dục. Nhưng ở những người có nhiều bạn tình, họ có thể có nhu cầu này cao hơn nhiều trong lúc nhu cầu kia lại thấp hơn nhiều. Họ là người cần cả hai nhu cầu cùng lúc, và rất khó mà đạt được tất cả từ một bạn đời duy nhất. Người bạn đời gắn bó, người vẫn luôn ân cần chăm sóc cho họ không hẳn là người có hấp lực tình dục đối với họ.”

Rất khó có thể dựng nên chân dung một người có nhiều bạn tình, theo Moors.

Bà cho rằng không có tương quan nào giữa tuổi tác, thu nhập, nơi sinh sống, trình độ giáo dục, chủng tộc, dân tộc, tôn giáo hay hội nhóm liên quan đến kiểu sống có nhiều bạn tình trong nghiên cứu của bà.

Những người đồng tính nữ, đồng tính nam, người song tính có xu hướng có nhiều bạn tình cùng lúc hơn so với những người khác.

Nếu có điều gì trải dài suốt cuộc đời, đó là vẫn có sự kỳ thị không che giấu đối với việc có nhiều bạn tình.

Moors lấy ví dụ, người ta vẫn coi tình yêu trong sáng không cần đến quan hệ thể xác, hay tình yêu vô tận dành cho gia đình là điều bình thường, nhưng vì lý do nào đó ta lại tin rằng tình yêu lãng mạn là nhất thời.

“Ta đã biết cách để có mối quan hệ yêu đương gần gũi với nhiều bạn đời,” bà chia sẻ. “Nhưng ta lại tin rằng tình yêu lãng mạn chỉ tồn tại hữu hạn? Bao nhiêu bạn tình tuyệt vời nhất mà bạn có thể có trong đời? Ồ, thật đáng ghê tởm nếu bạn có quá nhiều bạn tình? Nói ra như vậy nghe quả thật ngớ ngẩn.”

Ta đòi hỏi rất nhiều từ bạn đời. Ta kỳ vọng họ là người nâng đỡ cuộc đời ta, là bạn thân, là tri kỷ.

“Chúng ta không nên đòi hỏi một người phải đáp ứng được tất cả mọi thứ,” Moors nói. Có lẽ tốt hơn hết là ta nên đem nhu cầu của mình chia sớt, đòi hỏi từ nhiều người.

Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future.

Cựu Chủ tịch Hà Nội Nguyễn Đức Chung bị truy tố, khung 10-15 năm tù

Ông Nguyễn Đức Chung về làng Mỹ Đức, Đồng Tâm để đối thoại với người dân hồi tháng 4/2017
Chụp lại hình ảnh,Ông Nguyễn Đức Chung về làng Mỹ Đức, Đồng Tâm để đối thoại với người dân hồi tháng 4/2017

Ông Nguyễn Đức Chung và các đồng phạm bị truy tố về hành vi chiếm đoạt tài liệu bí mật nhà nước. Trong đó, ông Chung được xác định có vai trò chủ mưu.

Chỉ sau 5 ngày có kết luận điều tra của cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an, Viện KSND tối cao đã ban hành cáo trạng truy tố 4 bị can trong vụ án “chiếm đoạt tài liệu bí mật nhà nước” xảy ra tại Hà Nội.

Ngày 25/11, ông Chung cùng Phạm Quang Dũng, cựu cán bộ Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về kinh tế, tham nhũng, buôn lậu (C03, Bộ Công an) bị VKSND Tối cao truy tố về tội Chiếm đoạt tài liệu bí mật nhà nước với khung hình phạt 10-15 năm tù, theo khoản 3 điều 337 Bộ luật hình sự 2015. Đây là mức phạt cao nhất của tội danh này.

Hai bị can khác là thuộc cấp thân thiết của ông Chung cũng bị truy tố cùng tội danh gồm: Nguyễn Anh Ngọc, 46 tuổi, công tác tại phòng thư ký biên tập, tổ giúp việc UBND TP Hà Nội; Nguyễn Hoàng Trung, 37 tuổi, lái xe của ông Nguyễn Đức Chung, đồng thời là chuyên viên phòng thư ký – biên tập, Văn phòng UBND TP Hà Nội. Hai người này bị truy tố theo khoản 1; khung hình phạt 2-7 năm tù.

Bản cáo trạng cho thấy ông Nguyễn Đức Chung có vai trò chủ mưu vụ đánh cắp tài liệu điều tra đại án Nhật Cường. Đây là vụ án hình sự buôn lậu; vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng; rửa tiền và vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng.

Theo cáo buộc, muốn nắm thông tin điều tra, tài liệu, ông Chung thông qua người quen để móc nối với cán bộ điều tra đang thụ lý vụ án Nhật Cường lúc bấy giờ là ông Phạm Quang Dũng.

Ngày 16/6/2019 ông Chung đã đặt vấn đề và được Dũng đồng ý cung cấp thông tin, tài liệu về tình hình tiến độ điều tra vụ án Công ty Nhật Cường.

Từ tháng 7/2019 đến 6/2020, thực hiện đề nghị của ông Chung, Dũng đã 5 lần chiếm đoạt 9 tài liệu mật. Trong số này, Dũng chuyển cho ông Chung 2 lần với 6 tài liệu được xem là mật. Việc cung cấp tài liệu cho ông Chung thực hiện qua ba cách: Gọi điện thoại qua ứng dụng phần mềm Viber; chuyển trực tiếp file ảnh chụp và thông qua người khác để cung cấp tài liệu này.

Bị can Trung và Ngọc Anh bị cáo buộc một lần tham gia in, chỉnh sửa 3 tài liệu mật cho ông Chung. Quá trình điều tra cũng xác định ông Chung và vợ là Nguyễn Thị Trúc Chi Hoa đều là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án.

Đây chỉ là một trong ba vụ án mà Bộ Công an đang điều tra về ông Nguyễn Đức Chung.

Ngoài ra, còn vụ án “Buôn lậu”, “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”, “Rửa tiền”, “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Kỹ thuật Nhật Cường (Công ty Nhật Cường), Sở Kế hoạch và Đầu tư TP Hà Nội và một số đơn vị liên quan.

Báo Người Lao Động đưa tin, bên hành lang Quốc hội chiều 26/5/2020, Bộ trưởng Bộ Công an, Đại tướng Tô Lâm nói về việc Bùi Quang Huy – Tổng giám đốc Công ty Nhật Cường bỏ trốn, ông Tô Lâm đã khẳng định: “Bằng mọi biện pháp, cách gì có thể làm được thì đều làm để bắt được”.

Vụ án thứ hai ông Nguyễn Đức Chung có liên quan là “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” xảy ra tại TP Hà Nội.

Đầu tiên, ngày 11/8, Bộ Chính trị Đảng Cộng sản đình chỉ sinh hoạt Ban Chấp hành Đảng bộ, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội và đình chỉ chức vụ Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội đối với ông Nguyễn Đức Chung, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội để xác minh, điều tra.

Bình luận với BBC hôm 23/11 vừa qua, nhà nghiên cứu Lê Văn Sinh nói: “Nếu vụ án được xử trước Đại hội 13, theo tôi có thể coi đây là vụ án điểm nhằm gửi đi thông điệp, Đảng Cộng sản Việt Nam vẫn không từ bỏ công cuộc “Đốt lò” của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng.

Chủ trì cuộc họp ngày 25/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng, đồng thời là Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, đã nhấn mạnh “hoàn thành đúng tiến độ” điều tra, truy tố, xét xử một loạt vụ án tham nhũng lớn. Trong đó, vụ án Công ty Nhật Cường được nhắc tới là một trong 5 vụ cần “khẩn trương điều tra”.

BBC

Bầu cử Mỹ: Thấy gì với đội ngũ chính sách đối ngoại mới của Biden?

Ambassador Greenfield-Thomas pictured with Tanzania's former ambassador
Chụp lại hình ảnh,Đại sứ Greenfield-Thomas và cựu đại sứ Tanzania năm 2014

Ba người được Tổng thống đắc cử Mỹ Joe Biden chọn lãnh đạo nhóm chính sách đối ngoại của ông sẽ mang lại nhiều thập kỷ kinh nghiệm ngoại giao cho Nhà Trắng, nhưng với hành trang mang theo trong nhiều năm phục vụ chính phủ Mỹ, họ cũng vấp phải sự chỉ trích từ giới phản đối.

Dưới đây là một chút thông tin về họ và những gì giới chuyên gia nói về thông điệp mà ông Biden đang gửi đi, qua việc lựa chọn các nhà ngoại giao hàng đầu của Mỹ.

HỌ LÀ AI?

Ba người sẽ cố vấn cho ông Biden về các vấn đề bên ngoài biên giới nước Mỹ không được biết đến nhiều ngoài Washington DC. Antony Blinken, Linda Thomas-Greenfield và Jake Sullivan đều là cựu thành viên Nhà Trắng của Barack Obama, được xem là trung thành với Biden và là những người có chính sách đối ngoại trung dung.

Ông Blinken, 58 tuổi – người đã làm việc với ông Biden gần 20 năm – được chọn làm ngoại trưởng, nhà ngoại giao hàng đầu của quốc gia.

Linda Thomas-Greenfield, một trong những nữ quan chức ngoại giao da đen cấp cao nhất của Hoa Kỳ, từng làm việc nhiều năm về các vấn đề châu Phi, được đề cử làm Đại sứ Hoa Kỳ tại Liên Hiệp Quốc.

Jake Sullivan là cựu quan chức bộ ngoại giao và là trợ lý của Hillary Clinton, người đóng vai trò quan trọng trong đàm phán thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015. Ông từng là cố vấn an ninh quốc gia của ông Biden khi ông còn là phó tổng thống

NHỮNG NGƯỜI TRONG CUỘC

Ông Blinken đã làm việc với ông Biden gần 20 năm, kể từ nhiệm kỳ của ông Biden trong Ủy ban Đối ngoại Thượng viện. Một số nhà phê bình đổ lỗi cho ông vì cuộc bỏ phiếu xâm lược Iraq của ông Biden năm 2003.

Mối liên hệ cá nhân đó sẽ phục vụ tốt cho cả nhóm, một số cựu quan chức ngoại giao Hoa Kỳ nhận định, nhưng nó cũng có thể đồng nghĩa với sự thiếu đa dạng trong quan điểm.

Và kinh nghiệm dày dặn của họ ở Washington với tư cách là những người kỳ cựu trong chính sách đối ngoại sẽ không khiến họ được tất cả yêu mến. Tuy nhiên, nó đánh dấu sự đoạn tuyệt với cuộc chiến với cái gọi là “chính quyền ngầm” của Trump – với những cá nhân trong chính phủ mà ông Trump coi là làm việc chống lại chương trình nghị sự của chính mình.

Dưới đây là một số nhận định.

PJ Crowley, cựu trợ lý ngoại trưởng Hoa Kỳ: Đây không phải là một đội của các đối thủ. Mặc dù họ có lịch sử làm việc tốt cùng nhau, nhưng họ cũng sẽ mang đến những quan điểm bổ sung cho Phòng Tình huống, với kinh nghiệm thực tiễn trong các cuộc xung đột toàn cầu. Giá trị của sự gắn kết chiến lược sẽ lớn hơn bất kỳ tiềm năng nào cho tư duy nhóm. Họ không phải là thành viên mang thẻ của một chính quyền ngầm, mà sẽ giúp lãnh đạo một quốc gia Mỹ hiệu quả hơn, tập trung vào các lợi ích và giá trị chung. Họ là những người thực dụng, không theo chủ nghĩa tư tưởng.

Andrew Bacevich, chủ tịch của Quincy Institute for Responsible Statecraft: Các bổ nhiệm này thể hiện sự trở lại bình thường và chấm dứt một cách tiếp cận chính sách thất thường. Nhưng câu hỏi đặt ra là liệu việc chỉ trở lại trạng thái bình thường là đủ. Nhóm nghiên cứu này có niềm tin vào quyền lực tối cao của Mỹ, điều có thể khiến họ liều lĩnh trong việc sử dụng sức mạnh quân sự của Mỹ.

Charles Kupchan, cựu thành viên Hội đồng An ninh Quốc gia Nhà Trắng: Với tư cách là một nhân viên phục vụ nước ngoài lâu năm, bà Thomas-Greenfield nói riêng, đại diện cho “ch1inh quyền ngầm” mà Donald Trump luôn bác bỏ. Đối với Donald Trump, các sĩ quan phục vụ nước ngoài là binh lính chân chính của chủ nghĩa cấp tiến quốc tế mà ông muốn dẹp bỏ. Đây một phần là lý do tại sao tinh thần nhân viên trong Bộ Ngoại giao hiện nay rất thấp.

Jake Sullivan consults with former US Secretary of State Hillary Clinton during a congressional hearing
Chụp lại hình ảnh,Jake Sullivan tham vấn với cựu Ngoại trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton trong một phiên điều trần trước quốc hội
LIÊN MINH TOÀN CẦU

Đứng hàng đầu trong chương trình nghị sự của nhóm Biden sẽ là tái gia nhập các tổ chức, liên minh và hiệp ước mà ông Trump đã tìm cách làm suy yếu hoặc giải thể trong bốn năm qua.

Họ sẽ có nhiệm vụ đưa Mỹ trở lại hiệp định khí hậu Paris và giữ Mỹ trong Tổ chức Y tế Thế giới. Họ cũng sẽ tìm cách sửa đổi thỏa thuận hạt nhân Iran, củng cố quan hệ với Nato và tìm kiếm các thỏa thuận thương mại như một phương tiện để chống lại ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc.

Andrew Bacevich: Một trong những lý do khiến Trump đắc cử là do một số lượng lớn người Mỹ đánh giá chính sách đối ngoại của Mỹ đã thất bại. Câu hỏi đặt ra là liệu đội ngũ này đã rút tỉa kinh nghiệm đủ để mang lại những thay đổi mà chúng ta thực sự cần, gồm giảm ngân sách quân sự và hạn chế hơn trong việc sử dụng lực lượng quân sự hay không.

PJ CrowleyDonald Trump chưa bao giờ thực sự xây dựng một đội ngũ an ninh quốc gia. Thay vào đó, ông đóng vai ‘Người hùng Cô đơn” và tập hợp xung quanh mình với các nhà thầu độc lập mà ông có thể thuê mướng và sa thải qua tweet. Cả ba quan chức này đều đã từng phục vụ tại Bộ Ngoại giao và sẽ tái tạo giá trị cho ngoại giao và hợp tác quốc tế để giải quyết các thách thức cấp bách từ đại dịch toàn cầu đến biến đổi khí hậu và thách thức Trung Quốc.

Stewart Patrick, Giám đốc Hội đồng Quan hệ Đối ngoại của Chương trình Quản trị Toàn cầu và Các Định chế Quốc tế: Một thách thức lớn là thuyết phục khán giả nước ngoài, thậm chí cả các đối tác và đồng minh, rằng sức mạnh tồn tại của Mỹ đáng tin cậy – rằng “nước Mỹ đã trở lại” như tổng thống đắc cử đã nói. Đây sẽ là lần thay đổi 180 độ thứ hai trong chính sách đối ngoại trong vòng 4 năm qua. Chính quyền sắp tới có quyết tâm khôi phục các liên minh mà Mỹ đã dựa vào hơn bảy thập kỷ hiện đã rạn nứt. Nhưng đây là một công việc hết sức khó khăn.

Blinken (centre left) participates in a White House presidential briefing
Chụp lại hình ảnh,Antony Blinken (thứ ba từ trái) tham gia cuộc họp tổng thống của Nhà Trắng
SỰ TRỞ LẠI CỦA CÁC CHUYÊN GIA?

Hầu hết các chuyên gia đồng ý rằng đội ngũ mà ông Biden đưa vào có kinh nghiệm hơn những người được ông Trump bổ nhiệm, chẳng hạn như Ngoại trưởng đầu tiên của ông Trump, Rex Tillerson, người từng là giám đốc điều hành Exxon Mobil.

Nhưng di sản của ông Trump tại Bộ Ngoại giao – nơi đã chứng kiến ​​nhiều nhà ngoại giao vỡ mộng nghỉ hưu sớm dưới thời ông Tillerson và người thay thế ông Mike Pompeo – còn rất sâu sắc và không thể nhanh chóng thay đổi trong một sớm một chiều.

Charles Kupchan: Đã có một sự thay đổi đáng kể về việc xem thường kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm dưới cả thời Tillerson lẫn Pompeo. Cơ quan quản lý dịch vụ nước ngoài nhìn chung đã cảm thấy bị ra rìa. Thông thường, chính sách được đưa ra từ bên dưới và được lọc qua một số cơ quan trước khi đến tay tổng thống. Điều đó đã không xảy ra dưới thời Trump.

PJ CrowleyHọ có một quan điểm nhất quán về thế giới. Họ là những người tin tưởng mạnh mẽ vào sự lãnh đạo của Mỹ và các liên minh quốc tế. Cả ba đều đã từng phục vụ tại Bộ Ngoại giao và sẽ đặt giá trị mới về ngoại giao và hợp tác quốc tế để giải quyết những thách thức cấp bách từ đại dịch toàn cầu đến biến đổi khí hậu và thách thức Trung Quốc.

(Tường trình của Tara McKelvey và Max Matza)

BBC