Biệt thự sang trọng của Selena Gomez

Bên cạnh sự nghiệp ca hát, Selena Gomez còn nổi tiếng với danh mục bất động sản ấn tượng.

Selena Gomez anh 1
Năm 2011, nữ ca sĩ chi 2,2 triệu USD để sở hữu một căn biệt thự ở khu Tarzana, thành phố Los Angeles (California, Mỹ). Căn nhà có khuôn viên hơn 4.000 m2 với 5 phòng ngủ và 8 phòng tắm. Ảnh: Zillow.
Selena Gomez anh 2
Ngôi nhà có các tiện nghi nổi bật như phòng truyền thông, phòng giải trí, quầy bar, và khu vực thư giãn ngoài trời. Năm 2014, Selena Gomez rao bán bất động sản này với giá xấp xỉ 3,5 triệu USD. Ảnh: Zillow.
Selena Gomez anh 3
Bất động sản thứ 2 mà nữ ca sĩ người Mỹ này mua là một căn biệt thự sang trọng tọa lạc tại thành phố Calabasas, bang California. Ngôi nhà rộng đến 725 m2 với 5 phòng ngủ và 6 phòng tắm. Ảnh: Zillow.
Selena Gomez anh 4
Căn biệt thự có phòng tắm hơi, rạp chiếu phim, hệ thống an ninh cao cấp, và khuôn viên sân vườn rộng rãi. Selena Gomez bán ngôi nhà này vào tháng 5/2016 với giá 3,3 triệu USD. Ảnh: Zillow.
Selena Gomez anh 5
Cuối năm 2015, nữ ca sĩ mua một căn biệt thự sang trọng, mang phong cách kiến trúc cổ điển, có diện tích khoảng 930 m2 với 5 phòng ngủ và 6 phòng tắm, tọa lạc tại thành phố Fort Worth (Texas). Ảnh: Realtor.
Selena Gomez anh 6
Ngôi nhà được hoàn thiện vào năm 2005 với những không gian sinh hoạt trang nhã, mang đến cảm giác ấm cúng. Gomez bán nó vào tháng 10/2018 với giá 2,7 triệu USD. Ảnh: Realtor.
Selena Gomez anh 7
Vào khoảng cuối tháng 9/2020, Selena Gomez bán căn nhà tọa lạc tại khu Studio City, thành phố Los Angeles với giá xấp xỉ 2,4 triệu USD. Ảnh: Trulia.
Selena Gomez anh 8
Bất động sản ở Studio City này được nữ ca sĩ mua vào năm 2017 với giá 2,2 triệu USD. Căn biệt thự được xây dựng vào đầu những năm 1950. Các không gian sinh hoạt bên trong mang những gam màu rực rỡ, tươi tắn. Ảnh: Trulia.
Selena Gomez anh 9
Tháng 4/2020, nữ ca sĩ mua một căn biệt thự ở khu Encino, thành phố Los Angeles với giá 4,9 triệu USD. Ngôi nhà có diện tích gần 1.070 m2 với 6 phòng ngủ và 10 phòng tắm. Ảnh: Realtor.
Selena Gomez anh 10
Các tiện nghi nổi bật tại bất động sản này có thể kể đến phòng massage, phòng gym, khu vực tập yoga, phòng chơi nhạc và hồ bơi ngoài trời. Ảnh: Realtor.
Minh Đức / Zing

Câu chuyện về khối lập phương tung hoành thế giới

Nhà phát minh ra khối lập phương rubik đã tiết lộ hành trình ông phát triển ý tưởng này trong cuốn hồi ký “Cubed: The Puzzle of Us All”.

Hãy nhớ lần đầu tiên bạn nhìn thấy một khối rubik? Bạn sẽ muốn chạm vào, thử thao tác, cố gắng xoay các khối nhỏ về mọi hướng và sau đó là tìm mọi cách để phá giải câu đố này.

Ernö Rubik, người Hungary, người tạo ra món đồ chơi này và tìm ra cách để nó chuyển động khi mới 30 tuổi. Đây không chỉ là một món đồ chơi mà còn là một vấn đề thú vị hơn cần được giải quyết.

Hoi ky nguoi phat minh rubik anh 1
Cuốn sách được ra mắt ngày 15/9. Ảnh: Amazon.

Dù là một kiến ​​trúc sư và thường xuyên giảng dạy về chủ đề kiến trúc, Ernö Rubik luôn có niềm đam mê về hình học, đặc biệt là hình học 3D.

Ông tưởng tượng về các đối tượng trong thế giới thực và mô tả chúng bằng hình học với độ chính xác cao. Dù chỉ mang tính nghiệp dư nhưng sự tò mò, muốn khám phá thế giới hình học đã dẫn dắt Ernö Rubik đi theo con đường nghiên cứu sâu hơn.

Một trong những đề tài ông quan tâm là khối lập phương. Nó dần trở thành một phần quan trọng trong đời sống của ông, đến mức Ernö đã nhân cách hoá nó trong cuốn tự truyện Cubed: The Puzzle of Us All ngắn gọn, kỳ lạ và đầy thú vị.

Ban đầu Rubik tập trung phát triển khối lập phương theo công thức 2 x 2 x 2, nhưng dường như sự kết nối giữa chúng liên tục đứt gãy. Sau khi điều chỉnh thành kích thước 3 x 3 x 3, mọi thứ đã trở nên hoàn hảo.

Trong cuốn sách của mình, Rubik cũng chia sẻ về việc tìm kiếm vật liệu để làm ra khối lập phương này và việc nhận ra mỗi mặt của khối lập phương phải có một màu khác nhau. Tác giả cũng bày tỏ suy nghĩ về việc ông từng bỏ qua màu tím vì coi đây là một trong những màu không đủ “nam tính”.

Hoi ky nguoi phat minh rubik anh 2
Các khối rubik đã trở thành một phần không thể thiếu trong tuổi thơ của nhiều em nhỏ khắp thế giới. Ảnh: Reuters.

Sau khi chế tạo khối lập phương đầu tiên, Rubik đã dành vài tháng để chơi và tìm cách khôi phục các màu bị trộn lẫn trở lại trạng thái ban đầu. Hóa ra, người đầu tiên giải được một khối rubik chính là Ernö Rubik.

Tác phẩm văn chương này của Ernö Rubik không chỉ là một cuốn hồi ký, như ông từng tuyên bố là không thích viết lách, mà còn là một bản tuyên ngôn cho toàn bộ cách suy nghĩ, cho sự cần thiết phải giữ lại một trò chơi thời thơ ấu nếu bạn muốn tạo ra bất cứ thứ gì có giá trị khi trưởng thành.

Rubik cũng xuất hiện hết sức khiêm tốn khi ông tuyên bố bản thân không phải là người đã phát minh ra khối lập phương này mà chỉ là người “khám phá” ra nó. Và sau đó Ernö Rubik có một câu chuyện tuyệt vời để chia sẻ. Từ năm 1979-1982, 100 triệu khối lập phương đã được bán trên khắp thế giới.

Cho tới nay, trò chơi này tiếp tục phổ biến. Thật khó tưởng tượng một thế giới không có khối lập phương.

Minh Hoa / Sách hay / Zing

Sao lại nói chữ quốc ngữ VN ‘rất nực cười’?

Tác giả: Nguyễn Hải Hoành

Trung Quốc thời hiện đại có một học giả rất nổi tiếng là Quý Tiễn Lâm (季羡林Ji Xian-lin, 1911-2009), người được dư luận chính thống nước này tôn vinh là “Quốc học đại sư”, “Học giới Thái đẩu” (Siêu sao trong giới học thuật), “Quốc bảo” (Báu vật của nước nhà)… Cụ Quý chủ trương đề cao nền văn hóa truyền thống TQ, từng đưa ra thuyết “30 năm nước chảy bên Tây, 30 năm nước chảy bên Đông”, khẳng định trong thế kỷ XXI văn hóa TQ sẽ thay thế văn hóa phương Tây trở thành dòng chính trong văn hóa thế giới, chiếm địa vị lãnh đạo toàn cầu. Cụ còn đứng đầu phái chống lại việc cải cách chữ Hán ở TQ và vì thế càng được những người Hoa theo chủ nghĩa dân tộc hết lời ca ngợi.

Không lâu trước khi qua đời, cụ có nói mấy câu có tính trăng trối về vấn đề chữ Hán. Lẽ ra chúng ta chẳng cần quan tâm chuyện ấy nếu như ở đây cụ Quý không mang chữ Quốc ngữ Việt Nam ra làm ví dụ thuyết minh quan điểm của mình, hơn thế lại còn nhận xét không tốt về chữ Quốc ngữ, có ý cho rằng Việt Nam thất bại trong việc cải cách chữ viết. Nhân chuyện này, chúng tôi đã tìm hiểu xem dư luận TQ nghĩ gì về vấn đề trên, qua đó thấy nhiều người TQ, kể cả giới trí thức đều hiểu sai và a dua nhau nhận xét không chính xác về ngôn ngữ cũng như các vấn đề khác của Việt Nam. Trong tình hình đó dĩ nhiên cần phải vạch ra chỗ sai của họ.

Mấy câu trên của cụ Quý đăng trong bài viết có tiêu đề “Cụ Quý Tiễn Lâm bàn về Quốc học” phát trên một blog. Bài ấy lập tức được dân mạng TQ nhao nhao chia xẻ và bình luận, dấy lên một dư luận mạnh mẽ đòi phục hồi chữ phồn thể. Một lần nữa, sự chia rẽ quan điểm của người TQ về vấn đề cải cách chữ Hán lại bùng lên và tiếp diễn cho tới nay.

Nội dung bài blog nói trên như sau:[1]

“Chiều qua đến Y viện 301 thăm cụ Quý Tiễn Lâm. Cụ khỏe mạnh tỉnh táo, nói nhiều lời hay ý đẹp. Khi bàn tới việc phổ cập Quốc học, cụ nói một số ý kiến.

1- Sở dĩ nền văn minh Trung Hoa có thể kéo dài tới ngày nay, chữ Hán có tác dụng lớn. Đọc văn cổ tất phải đọc chữ phồn thể, mọi thông tin của văn hóa TQ đều ở trong chữ phồn thể;

2- Đơn giản hóa và ghi âm hóa chữ Hán là chủ trương sai lầm, tổ tiên ta dùng [chữ Hán phồn thể] đã mấy nghìn năm đều không cảm thấy bất tiện, cớ sao [khi] tới tay chúng ta thì [chữ phồn thể bị] từ bỏ? Theo đuổi hiệu suất không phải là lý do để đơn giản hóa chữ Hán. Chữ viết của Việt Nam sau khi được ghi âm hóa, đầu đội mũ, chân đi giày, rất nực cười. Cụ Quý chú trọng nói về chuyện đáng tiếc gây ra bởi việc đơn giản hóa chữ Hán năm xưa, khi chữ “hậu”  trong “Hoàng hậu” [vợ vua] và chữ “hậu” trong “dĩ hậu” [về sau] bị làm thành cùng một chữ;

3- Dùng lời văn hiện đại để dịch thư tịch văn cổ [cổ văn kim dịch] là cách hủy diệt văn hóa Trung Hoa, [đọc văn cổ] phải đọc nguyên văn, thêm chú thích là được;

4- “Chấn hưng quốc học tất phải nắm ngay từ lũ con nít” – cụ đặc biệt chỉ ra, Quốc học giảng dạy cho người lớn nên khác với Quốc học dạy cho trẻ em, phải dụng tâm suy nghĩ biên soạn giáo trình.

Các ý kiến nói trên của Quý Tiễn Lâm được đông đảo dân TQ sôi nổi bình luận theo cả hai hướng ủng hộ và phản đối. Đáng tiếc là họ lại không nói gì về lời nhận xét chữ Quốc ngữ Việt Nam “rất nực cười”. Có thể vì câu đó khó hiểu, hoặc vì người TQ không biết về ngôn ngữ Việt Nam nên ngại bình phẩm lời của một đại gia họ sùng bái hết mực.

Bởi thế trước hết chúng ta nên tìm hiểu xem câu “Chữ viết của Việt Nam sau khi được ghi âm hóa, đầu đội mũ, chân đi giày, rất nực cười[2] muốn nói lên ý gì? Câu này chiếm khoảng gần 1/10 tổng số chữ Hán trong bài blog nói trên.

Theo chúng tôi, câu này nên hiểu là: Việt Nam sau mấy nghìn năm dùng chữ Hán (là loại chữ ghi ý) đã tiến hành cải cách chữ viết theo hướng bỏ chữ Hán, chuyển sang dùng chữ Quốc ngữ (là loại chữ ghi âm viết bằng chữ cái Latin ghép lại), thứ chữ abc này của Việt Nam có hình thức khác với chữ Latin thường thấy trong Anh ngữ, Pháp ngữ… ở chỗ các từ có thêm nhiều dấu (sắc huyền hỏi ngã nặng…) ở trên và dưới chữ, giống như chữ Latin được “đội mũ đi giày”, trông rất buồn cười.

Ở đây chúng tôi có tham khảo nhận xét của một học giả TQ lớp trước về chữ Quốc ngữ Việt Nam: 100 năm trước, đại học giả có ảnh hưởng nhiều tới Quý Tiễn Lâm là Hồ Thích (1891-1962) từng nói:

Chữ viết Việt Nam hiện nay xem ra giống như chữ Pháp bị nước mưa xối tan ra, giống như phiên bản Latin của chữ hình vuông, vừa không thanh thoát cũng chẳng mỹ quan. Việt Nam từng dùng chữ Hán lâu dài và phát minh ra chữ Nôm của mình, về sau chịu ảnh hưởng của thực dân Pháp mà triệt để Latin hóa chữ viết, vì thế mà có thứ chữ “Tứ bất tượng” ([bốn thứ chẳng giống] chữ Pháp, chữ Hán, chữ Nôm, chữ Latin).

Ở đây Tứ bất tượng còn có nghĩa là không đâu vào đâu, chẳng ra cái giống gì.

Có lẽ họ Hồ và họ Quý nhận xét như vậy về chữ Quốc ngữ là do họ chưa hiểu vì sao chữ Quốc ngữ phải có thêm các dấu vào phía trên, dưới các chữ cái. Những dấu ấy thể hiện đặc điểm của tiếng Việt: đơn âm, có nhiều âm tiết, nhiều thanh điệu. Tiếng Việt có 6 thanh điệu, vì thế chữ Quốc ngữ phải có 5 dấu giọng thể hiện các thanh điệu sắc, huyền, hỏi, ngã, nặng, ngoài ra còn có dấu thể hiện âm đọc của các chữ ă, â, đ, ô, ơ, ư. Dân ta có câu “Ô thì đội nón, Ơ thì thêm râu” là thế. Các giáo sĩ châu Âu khi dùng chữ cái Latin để ghi âm tiếng Việt đã sáng tạo ra 5 ký hiệu (dấu) thể hiện 5 thanh điệu và các chữ cái có thêm dấu như â, ă, đ, ê, ô, ơ, ư. Nhờ những sáng tạo tuyệt vời đó, chữ Quốc ngữ ghi được 100% ngữ âm tiếng Việt, thực hiện được yêu cầu nghĩ và nói thế nào thì có thể viết đúng như thế; viết thế nào thì có thể đọc, nói đúng như thế. Đây là một yêu cầu rất cao về tính chính xác của ngôn ngữ, không phải tất cả các loại chữ viết trên thế giới đều có thể đạt được. Ví dụ ở Hán ngữ, cùng một chữ có thể đọc theo mấy âm khác nhau hoặc cùng một âm có hàng trăm chữ viết khác nhau, làm giảm tính chính xác của ngôn ngữ.

Hai vị nói trên từng học lâu năm ở phương Tây, giỏi nhiều ngoại ngữ (cụ Quý học 8 năm ở Đức, biết 11 ngoại ngữ), quen đọc sách báo Âu Mỹ, cho nên khi thấy chữ Quốc ngữ rặt những từ đơn âm và có nhiều dấu thêm vào phía trên hoặc dưới chữ cái, trông như “đội mũ, đi giày” sẽ có cảm giác lạ mắt, cho là không đẹp.

Người Việt Nam không có cảm giác ấy mà ngược lại nếu thấy thiếu những dấu đó thì rất khó chịu, tuy rằng vẫn có thể đọc hiểu. Thực ra các dấu này đều có thể thay bằng một chữ cái. Ví dụ dấu sắc thay bằng chữ s, dấu huyền thay bằng chữ f… viết ở cuối mỗi từ, hoặc chữ đ viết bằng hai chữ d, chữ ô bằng hai chữ o, chữ ă bằng aw… như cách hiện nay ta thường gõ phím máy tính. Có lẽ do thói quen, dân ta thích viết và đọc chữ có dấu hơn.

Tiếng nói một số dân tộc châu Á cũng có nhiều thanh điệu, vì vậy chữ viết Latin hóa của họ buộc phải thêm các dấu thanh điệu. Tiếng phổ thông TQ có 4 thanh điệu, vì thế chữ Latin trong phương án Hán ngữ Pinyin do Nhà nước TQ ban hành sử dụng từ năm 1958 cũng phải kèm theo 4 dấu giọng, ví dụ [lī], [lí], [lǐ], [lì], ngoài ra các phụ âm kép như zh, ch, sh có thể viết tắt là ẑ, ĉ, ŝ. Như vậy chữ Hán ngữ Pinyin cũng “đội mũ” , vì sao cụ Quý Tiễn Lâm lại chỉ chê chữ Quốc ngữ Việt Nam “rất nực cười”?

Chữ Pháp cũng dùng với tần suất không lớn một vài dấu hệt như dấu sắc, huyền, dấu mũ (dấu hình nón) ở tiếng Việt; chữ Bồ Đào Nha có cả dấu ngã “~”. Như vậy chữ Pháp, Bồ Đào Nha cũng “đội mũ” như chữ Việt Nam. Lẽ nào hai học giả họ Hồ và họ Quý biết nhiều ngoại ngữ lại không để ý tới điều đó?

Thực ra việc hai vị ấy nhận xét chữ Việt Nam kém mỹ quan cũng không đáng quan tâm, vì đó là cảm nhận riêng của họ. Điều đáng chú ý là Quý Tiễn Lâm dựa vào đấy để ngầm nhận xét Việt Nam cải cách chữ viết thất bại và lấy đó làm cái cớ biện luận rằng chữ Hán chớ nên Latin hóa theo cách chữ Việt Nam đã làm.

Đáng phê phán hơn nữa là nhiều người TQ do sùng bái cụ Quý nên đã đồng ý với quan điểm ấy và a dua nhau phát biểu những nhận thức sai lệch về Việt Nam và tiếng Việt. Chẳng hạn có người TQ nói chữ Quốc ngữ Việt Nam là phương ngữ Quảng Đông (còn gọi là phương ngữ Việt粤方言) được Latin hóa, Việt Nam bỏ chữ Hán là một sai lầm lịch sử, hoặc nói Việt Nam sau 1945 mới bỏ chữ Hán và chữ Nôm, chủ yếu xuất phát từ nhu cầu chính trị muốn độc lập “thoát Hán”. Vừa qua nhân dịp một vài học giả Việt Nam kiến nghị cho trẻ em ta học thêm chữ Hán, trên truyền thông TQ xuất hiện những bài viết với đầu đề đại để như “Việt Nam hối tiếc vì bỏ chữ Hán”…

Người TQ có các nhận thức nói trên là do họ hiểu sai về nguồn gốc dân tộc ta và về tiếng Việt. Nước ta thời cổ không có chữ viết để chép sử, phải mượn dùng chữ Hán hai nghìn năm, trong đó hơn nghìn năm từng là quận huyện của TQ, cho nên chính người Việt Nam cũng dễ tin theo quan điểm của các sách sử TQ viết về nguồn gốc dân tộc ta. Nhiều người TQ hiện nay vẫn nghĩ rằng người Việt Nam thời cổ thuộc tộc Lạc Việt, một trong các bộ tộc ở phía Nam sông Trường Giang mà họ gọi vơ đũa cả nắm là Bách Việt, tương tự như các tộc người Phúc Kiến, Quảng Đông, Giang Tô, v.v… Các tộc này đều thuộc chủng tộc Hán (tỷ lệ người Hán tại ba tỉnh nói trên là 97,6%; 94,1% và 99,64%; số liệu 2015), họ chủ yếu nói các phương ngữ Mân, Việt, Ngô của tiếng Hán. Các phương ngữ đó đều thuộc cùng một ngữ hệ Hán-Tạng, vì thế theo lẽ tự nhiên chữ Hán có thể ghi được tiếng mẹ đẻ của các tộc này và do đó không có vấn đề Hán hóa các tộc Bách Việt.

Thực ra dân tộc Việt Nam khác hẳn các tộc Bách Việt về chủng tộc, về văn hóa và nhất là về ngôn ngữ. Các thành tựu khảo cổ gần đây càng khẳng định ưu thế của giả thuyết cho rằng dân tộc Việt Nam thời cổ là cư dân bản địa (như người Mường) chứ không phải là dân Bách Việt di cư xuống miền Nam, như quan niệm của người TQ. Tiếng Việt thuộc nhóm ngôn ngữ Môn-khmer trong ngữ hệ Nam Á, khác hẳn ngữ hệ Hán-Tạng, và tuyệt đối không phải là một phương ngữ của tiếng Hán, thể hiện rõ nhất ở chỗ có nhiều âm tiết hơn và khác hẳn về ngữ pháp; bởi vậy chữ Hán không thể nào ghi được tiếng Việt. Cho dù đã dùng chữ Hán hai nghìn năm nhưng nước ta vẫn không bị Hán hóa như phong kiến TQ mong muốn, và không thể có một nền văn học tiếng Việt, chỉ có một nền văn học chữ Hán nghèo nàn (các học giả Đặng Thai Mai, Hoài Thanh…không xếp vào loại văn học dân tộc ta). Chữ Hán chỉ được tầng lớp quan chức và trí thức Việt Nam dùng trong công việc hành chính, giao tiếp với TQ, ghi chép sự việc, làm văn thơ theo kiểu văn thơ TQ…, và đọc bằng âm Hán-Việt. Để xây dựng một nền văn hóa dân tộc, tổ tiên ta đã tự sáng tạo ra chữ Nôm, và cuối cùng chấp nhận dùng chữ Quốc ngữ do các giáo sĩ châu Âu làm ra. Cả hai thứ chữ này đều ghi âm được tiếng Việt nhưng chữ Quốc ngữ hoàn thiện hơn.

Quá trình người Việt Nam bỏ chữ Hán chữ Nôm, chuyển sang dùng chữ Quốc ngữ là một quá trình tự nhiên, tự nguyện, chủ yếu vì chữ Quốc ngữ ghi được 100% tiếng Việt và dễ học, dễ nhớ, dễ viết, dễ dùng, hơn hẳn các loại chữ tổ tiên ta đã biết. Quá trình chuyển đổi chữ viết này rất thuận lợi, nhanh chóng thành công trên cả nước, tuy mới đầu có gặp sự phản đối yếu ớt từ một số ít nhà Nho cổ hủ. Tất nhiên sự ủng hộ của chính quyền cai trị cũng góp phần thúc đẩy quá trình đó. Trong thời gian ngắn, nước ta xuất hiện một nền văn hóa, văn học nghệ thuật, báo chí tiếng Việt và phát triển rầm rộ chưa từng thấy. Nói Việt Nam thất bại trong cải cách chữ viết là hoàn toàn sai lầm.

Rõ ràng, các giáo sĩ tham gia làm chữ Quốc ngữ như Antonio Barbosa, Gasparo d’Amiral, Alexandre de Rhodes, Francesco de Pina, Cristoforo Borri, Pigneau de Béhaine,…không chỉ giàu nhiệt tình tạo chữ ghi âm tiếng Việt mà còn có kiến thức cao siêu về ngôn ngữ học, nhờ thế tuy ít người và làm việc phân tán nhưng họ đã hoàn thành một sáng tạo vĩ đại trong lịch sử ngôn ngữ học thế giới: lần đầu tiên dùng chữ cái Latin làm ra một loại chữ ghi âm thành công tiếng nói của một dân tộc châu Á, tạo ra cho người Việt Nam một hệ thống chữ viết hoàn toàn mới, Latin hóa, ghi âm chính xác 100% tiếng Việt. Đây là món quà vô giá dân tộc ta nhận được từ nền văn minh Ki Tô giáo trong quá trình giao tiếp văn hóa Đông Tây.

Trên thế giới không có loại chữ viết nào tuyệt đối hoàn hảo; chữ Quốc ngữ cũng vậy. Dù sao nó thích hợp nhất với tiếng Việt. Do được Latin hóa nên việc mã hóa chữ Quốc ngữ để đưa tiếng Việt vào máy tính trở nên rất thuận tiện, không mất hàng chục năm nghiên cứu như việc mã hóa chữ Hán.

Thực ra từ thế kỷ XVII trở đi, các giáo sĩ châu Âu cũng hăng hái nghiên cứu dùng chữ cái Latin ghi âm tiếng TQ nhưng tất cả đều thất bại do gặp những khó khăn không thể vượt qua. Mọi cố gắng theo hướng đó của các học giả TQ về sau cũng vậy.

Năm 1605, nhà truyền giáo Matteo Ricci đầu tiên đề ra phương án dùng chữ cái Latin để ghi chú âm cho chữ Hán. Sau đó nhiều người TQ tiếp tục các nghiên cứu theo hướng đó, bắt đầu từ phương án chữ ghi âm tiếng Hán do Lô Tráng Chương đề xuất năm 1892. Tới năm 1958, sau khi bỏ ra cực nhiều công của, nhà nước CHND Trung Hoa mới làm ra được một phương án dùng chữ Latin để ghi chú âm chữ Hán, gọi là Phương án ghi âm Hán ngữ (Hanyu Pinyin Fangan). Nhưng đây chỉ là một bộ chữ Latin thể hiện âm đọc của từng chữ Hán, chỉ có chức năng làm công cụ hỗ trợ học và dùng chữ Hán mà chưa phải là một hệ thống chữ viết ghi âm hoàn chỉnh có thể thay cho chữ Hán.

Nói cách khác, người TQ chưa làm ra một hệ chữ viết Latin ghi âm được Hán ngữ. Các cố gắng của họ theo hướng này dường như đã chấm dứt sau một quyết định năm 1986 thống nhất từ nay không đặt vấn đề ghi âm hóa chữ Hán.[3] Công cuộc cải cách chữ Hán từ đó dừng lại ở tình trạng dùng “song ngữ”, tức chữ Hán kèm bộ chữ Pinyin Hán ngữ. Hầu như toàn bộ người TQ dùng điện thoại thông minh và máy tính đều biết sử dụng thành thạo bộ chữ Pinyin để đánh máy chữ Hán.

Trong các dân tộc từng dùng chữ Hán, duy nhất Việt Nam nhờ có chữ Quốc ngữ mà đã hoàn toàn “Thoát Hán” về ngôn ngữ, “thoát” một cách nhanh gọn, không chút dính dấp tới chữ Hán. Người Triều Tiên cũng sáng tạo được chữ Hangul là loại chữ ghi âm nhưng vẫn gặp khó khăn về các chữ/từ đồng âm, họ vẫn cần dùng chữ Hán để ghi chú nghĩa của một số từ, nhất là các từ về pháp lý.[4] Người Nhật tuy sáng tạo được loại chữ ghi âm Kana nhưng Nhật ngữ hiện nay vẫn phải dùng khoảng 2000 chữ Hán. Như vậy nghĩa là hai dân tộc ấy chưa hoàn toàn “Thoát Hán” về ngôn ngữ.

Có thể thấy chữ Quốc ngữ thực sự là một sáng tạo phi phàm, một thành tựu lao động trí tuệ xuất sắc của các nhà truyền giáo đạo Ki Tô người châu Âu – những người hiến dâng đời mình cho sứ mệnh truyền bá học thuyết của Chúa Jesus ấy khi sáng tạo ra chữ Quốc ngữ không biết rằng họ đã làm được một cống hiến vĩ đại cho dân tộc Việt Nam. Các giáo dân vùng Quảng Nam, Bình Định, Quy Nhơn, Phú Yên… từng đóng góp phần đáng kể vào sự hình thành và truyền bá chữ Quốc ngữ. Tiếp đó, công lao hàng đầu trong sự nghiệp bảo vệ và truyền bá phổ cập chữ Quốc ngữ thuộc về các nhà sáng lập phong trào Đông Kinh Nghĩa Thục, các học giả Trương Vĩnh Ký, Nguyễn Văn Vĩnh, Phạm Quỳnh…, cùng hàng triệu người tham gia phong trào Truyền bá Quốc ngữ và Bình dân học vụ.

Học giả Phạm Quỳnh ca ngợi Chữ Quốc ngữ là công cụ giải phóng trí tuệ của người Việt Nam. Đúng thế, chữ Quốc ngữ mở ra không gian vô tận cho tư duy của người Việt, bất kỳ ý nghĩ nào cũng có thể ghi lại bằng chữ – điều này trước đây chưa bao giờ thực hiện được. Chữ Quốc ngữ dễ học, dễ nhớ, dễ đọc dễ viết; nhờ thế chỉ trong một thời gian ngắn nước ta đã xóa được nạn mù chữ, nâng cao vượt bậc trình độ hiểu biết của dân chúng. Kho tàng tiếng Việt giàu có hơn bao giờ hết, có thể diễn dịch mọi thành tựu mới nhất của nhân loại về khoa học kỹ thuật, khoa học xã hội-nhân văn… Nhờ thế nền văn minh  Việt Nam phát triển nhanh chóng, toàn diện, hòa nhập xu thế toàn cầu hóa. Với khoảng gần 90 triệu người dùng, chữ Quốc ngữ trở thành ngôn ngữ viết top 25 thế giới… Các thành tựu của chữ Quốc ngữ rất to lớn, trên đây chỉ có thể lướt qua vài điểm. Hãy tưởng tượng nếu ngày nay nước ta vẫn dùng chữ Hán, chữ Nôm thì nền văn minh Việt Nam sẽ lạc hậu thảm thương như thế nào. Chữ Hán không ghi âm được tiếng Việt, chữ Nôm ghi âm được tiếng Việt nhưng khó gấp nhiều lần chữ Hán, phải biết chữ Hán mới học được chữ Nôm. Với hai loại chữ vuông đó sao có thể truyền bá được các giá trị văn hóa tư tưởng hiện đại, các khái niệm khoa học kỹ thuật… và xây dựng ngành văn hóa giáo dục, văn học, báo chí, truyền thanh truyền hình, xuất bản… với quy mô như ngày nay?

Rõ ràng chữ Quốc ngữ là di sản phi vật thể lớn nhất, giá trị nhất chúng ta nhận được từ tổ tiên mình – những người góp phần không nhỏ giúp các nhà truyền giáo châu Âu làm ra chữ Quốc ngữ và sau đó đồng tâm nhất trí chấp nhận dùng thứ chữ này.

Nguyễn Hải Hoành là dịch giả và nhà nghiên cứu tự do hiện sống tại Hà Nội. Một phiên bản của bài viết đã được đăng trên tạp chí Văn hóa Nghệ An số 353 (24/11/2017).

Nghiên cứu Quốc Tế

Bất đồng chính kiến Việt Nam: Góc nhìn qua các thế hệ

Việt Nam, nhân quyền, xã hội dân sự
Chụp lại hình ảnh,Ngày càng có nhiều hơn các bạn trẻ Việt Nam quan tâm đến các vấn đề xã hội dân sự, nhân quyền (ảnh minh họa)

Nhân việc hôm 25/6/2020, học giả nghiên cứu Hán – Nôm Trần Khuê, nhà bất đồng chính kiến được nhiều người biết đến qua đời ở Sài Gòn, một số nhà hoạt động dân chủ, nhân quyền ở VN chia sẻ quan điểm của mình về thực lực và triển vọng của hoạt động dân chủ, nhân quyền và xã hội dân sự ở nước này, trước thềm Đại hội XIII của đảng Cộng sản Việt Nam và dài hạn.

Qua bút đàm hôm 29/6, các nhà hoạt động nói với BBC News Tiếng Việt về việc liệu các thế hệ tiếp nối các nhà bất đồng nổi tiếng như Trần Khuê hay Hoàng Minh Chính v.v…, nay có thể làm được gì hay không.

Nhà báo tự do Cát Linh (từ Hà Nội): Những thế hệ tiếp theo sẽ có vai trò riêng của họ. Thế giới thông tin đã và đang tràn ngập, điều đó không khó để phát triển khả năng tư duy phản biện và theo những cách riêng, mỗi người dân sẽ dần hiểu ra được những điều tiệm cận của nên và không nên. Họ sẽ tiếp tục vai trò của họ trong xã hội.

Thạc sỹ Nguyễn Tiến Trung (cựu tù nhân chính trị, từ Sài Gòn): Có thể nói rằng Giáo sư Hoàng Minh Chính và nhà nghiên cứu Hán – Nôm Trần Khuê là hai người đầu tiên tạo cảm hứng cho tôi tham gia tích cực vào phong trào dân chủ. Năm 2006, chính hai cụ đã thành lập Phong trào dân chủ Việt Nam. Ngay sau đó cũng chính giáo sư Hoàng Minh Chính phục hoạt đảng Dân Chủ Việt Nam và lấy thêm tên mới là đảng Dân Chủ thế kỷ 21. Giáo sư Hoàng Minh Chính là Tổng thư ký, còn nhà nghiên cứu Trần Khuê là Phó Tổng thư ký đảng Dân Chủ. Sự kiên trì, can đảm dấn thân vì công lý, tự do, dân chủ của hai cụ qua hàng thập kỷ đã khiến tôi rất xúc động. Tôi tin rằng thế hệ sau chắc chắn sẽ thúc đẩy phong trào dân chủ đi xa hơn nữa vì thời thế thuận lợi hơn, công nghệ hiện đại hơn, dân trí cao hơn. Và thế hệ sau có thể rút ra được nhiều bài học kinh nghiệm từ công cuộc hoạt động của thế hệ trước.

Nhà hoạt động Nguyễn Vũ Bình (cựu Biên tập viên Tạp chí Cộng sản): Tất cả các thế hệ bất đồng chính kiến ở Việt Nam đều làm được chung một việc, đó là khai dân trí và góp phần thúc đẩy quá trình tự sụp đổ của chế độ cộng sản Việt Nam. Sự khác nhau giữa thế hệ sau với thế hệ đầu của các cụ Hoàng Minh Chính, Trần Độ và các ông Trần Khuê, Phạm Quế Dương, Lê Hồng Hà, Nguyễn Thanh Giang là hiệu quả hoạt động khai dân trí do sự mở rộng của hệ thống Internet và xuất hiện các mạng xã hội, đặc biệt là Facebook.

Tiến sỹ Khoa học Nguyễn Quang A (cựu Viện trưởng Viện phản biện chính sách độc lập – IDS): Tôi chưa được gặp cụ Trần Khuê lần nào nhưng đã đọc các bài viết của Cụ và nhất là do tôi có biết cụ Phạm Quế Dương cùng cụ Khuê định thành lập Hội giúp Đảng chống tham nhũng và bị bỏ tù cho nên tôi được nghe về cụ Khuê rất nhiều, cụ đúng một tri thức khả kính một nhà đấu tranh kiên cường theo nghĩa đen đến hơi thở cuối cùng. Các thế hệ sau phải tiếp bước các cụ, rút kinh nghiệm hoạt động của các cụ, phát huy cái hay của các cụ và tránh những lỗi nếu có của các cụ, sáng tạo ra cách mới hợp thời nay để đẩy phong trào tiến thêm một bước.

Không nên so sánh làm gì?

BBC: Có ý kiến nói, nhiều nhân vật trong giới bất đồng chính kiến, nhà hoạt động thuộc lớp trước có vị thế, vị trí chuyên môn nghề nghiệp, từ đó có ảnh hưởng mạnh mẽ, sâu rộng với cộng đồng, người dân, thế hệ sau này thì thế nào? Họ có nét gì mới và so với lớp trước họ có mạnh, yếu gì?

Nhà báo tự do Cát Linh: Nếu thế hệ sau là những người có địa vị, chức vụ, chuyên môn và đóng góp những ý kiến phản biện cho xã hội thì điều đó rất quan trọng. Bởi vì những họ là những người có cơ hội để bày tỏ mong muốn, yêu cầu.. trực tiếp tại các cơ quan chính phủ. Có chuyên môn thì ít nhất lời nói sẽ có sức thuyết phục cao và được lắng nghe…

Bất lợi thì có thể nói sẽ được giảm đi, và họ cũng có cơ hội để nâng cấp bản thân. Thế giới đang ngày càng được kết nối dễ dàng nên họ sẽ học được nhiều thứ và tầm nhìn, góc nhìn sẽ được thay đổi theo chiều hướng khách quan.

Nhà hoạt động Sương Quỳnh (nhà báo độc lập từ Sài Gòn): Trước tiên, tôi muốn nói là với những người đấu tranh đòi tự do và dân chủ, các vị như hai ông Hoàng Minh Chính và Trần Khuê luôn là những tấm gương kiên định quý giá cho con đường đấu tranh với thế hệ chúng tôi.

Với thế hệ đầu quả tình họ đã lãnh hội được những kiến thức sâu rộng và có vị thế nên tiếng nói của họ có uy tín và thức tỉnh cho thế hệ sau. Nhưng lúc đó họ quá ít và bị đàn áp khốc liệt. Nhưng thế hệ bây giờ có lợi thế là mạng Internet đã gắn kết và có thể lan rộng một vụ việc. Do đó hiệu quả nhờ lan toả thông tin mà đã có nhiều người dân thức tỉnh và ngày càng nhiều người tham gia khi nhà cầm quyền không thể bưng bít thông tin như trước.

Th.S Nguyễn Tiến Trung: Những nhà hoạt động thế hệ sau có thành phần đa dạng hơn và đó chính là lợi thế. Lớp trước đa số là các lão thành cách mạng, những người được chế độ đào tạo, còn các thế hệ sau thì ngoài những người đi ra từ chế độ còn có những người là trí thức độc lập, nông dân, dân oan mất đất, công nhân,… Nhờ mạng xã hội nên thông tin và tầm ảnh hưởng đến cộng đồng còn lan tỏa tốt hơn thế hệ trước nhiều.

Ông Nguyễn Vũ Bình: Vị thế, chuyên môn nếu có giúp ảnh hưởng tới cộng đồng cũng không nhiều. Điều tạo ra ảnh hưởng mạnh mẽ sâu rộng với cộng đồng và người dân ở thế hệ trước là kiến thức và nhận định của họ. Những người thế hệ trước tham gia vào phong trào dân chủ đều đã có kết luận, và họ đấu tranh nhắm vào kết luận, mục tiêu đó. Đó là, cần đấu tranh để thay đổi chế độ xã hội. Để đưa ra được kết luận đó, họ phải tìm hiểu, nghiên cứu cũng như đấu tranh nội tâm rất nhiều. Chính vì sự nghiên cứu và kết luận chắc chắn đó, họ được nhiều người tôn trọng và ngưỡng mộ.

TSKH Nguyễn Quang A: Thời nào cũng có những người như vậy. Không nên so sánh người này với người kia, thời này với thời kia!

‘Trọng thị, đừng chê bai’
Việt Nam, nhân quyền, xã hội dân sự
Chụp lại hình ảnh,Ngày càng nhiều các bạn trẻ Việt Nam quan tâm đến các vấn đề xã hội dân sự, nhân quyền

BBC:Có người băn khoăn liệu những điểm yếu nào đó so với thế hệ trước, lớp trước, có thể sẽ tạo thành nhược điểm khó khắc phục, hay có người gọi đó là ‘điểm dở’ trong một bộ phận của thế hệ bất đồng chính kiến hiện nay, làm hạn chế sức hút dư luận, có thể làm ảnh hưởng tới sự phát triển của phong trào dân chủ ở Việt Nam, quý vị có đồng tình với quan điểm này?

Nhà báo tự do Cát Linh: Quan điểm của tôi thì không. Bởi vì để một đất nước phát triển, một quốc gia độc lập và trưởng thành thì mọi công dân đặc biệt là lề trái họ phải trưởng thành và độc lập từ chính họ đã. Mọi công dân đều có vai trò bảo vệ và xây dựng đất nước.

Bà Sương Quỳnh: Theo tôi điểm yếu nào đó của cả thế hệ trước và thế hệ này là chưa bỏ được cái tôi, tức là chỉ bất đồng quan điểm với nhau là không thể bỏ qua bắt tay với nhau để bàn bạc đi đến cùng làm chung mục đích. Cách nói khác là không những bất đồng chính kiến với nhà cầm quyền mà còn bất đồng với nhau do đó khó đoàn kết thực lòng. Điểm yếu nữa là do trình độ nhận thức, kiến thức chỉ nhồi nhét của thời Xã hội Chủ nghĩa hết sức lạc hậu và thiển cận. Những người đấu tranh phải mày mò học hỏi không được đào tạo chuyên nghiệp do đó cũng là nguyên nhân trong bất đồng ý kiến.

Th.S Nguyễn Tiến Trung: Từ góc nhìn của cá nhân tôi, thì một trong những điểm lớn nhất khiến tôi băn khoăn chính là việc chưa đoàn kết đủ trong phong trào dân chủ, xã hội dân sự để tạo sức mạnh lớn hơn, cả đối với thế hệ trước và thế hệ sau. Tuy nhiên đã là đa nguyên thì phải chấp nhận hiện tượng này. Theo thời gian, những tổ chức, cá nhân xuất sắc sẽ thu hút được quần chúng, tập hợp được lực lượng xã hội rộng lớn hơn để có thể xây dựng được nền dân chủ thực thụ tại Việt Nam.

Ông Nguyễn Vũ Bình: Điểm yếu chung của thế hệ bất đồng chính kiến hiện nay là nền tảng kiến thức chung không bằng thế hệ trước. Do phần lớn được đào tạo trong môi trường Xã hội Chủ nghĩa, nơi mục tiêu của giáo dục là ngu dân. Một trong những nhược điểm lớn, nhưng rất khó khắc phục của thế hệ hiện nay là thiếu sự trau dồi kiến thức, ít chịu học hỏi những người đi trước trong khi xã hội cộng sản Việt Nam lại vô cùng phức tạp. Sự thiếu kiến thức cùng với sự hiếu thắng và bản năng bảo thủ dẫn tới các cuộc tranh luận, tranh cãi liên miên, bất tận làm ảnh hưởng tới tình đoàn kết, không khí chung của phong trào dân chủ.

TSKH Nguyễn Quang A: Những người có ảnh hưởng lớn mà có tật gì đó thì cái tật ấy cũng có ảnh hưởng về sau, nhưng thế hệ đi sau luôn phải có cách nhìn phê phán: dựa vào cái hay của các bậc tiền bối để phát huy cho hợp thời nay và tránh những cái dở, nhưng luôn trên tinh thần trọng thị và xây dựng chứ không phải để chê bai.

Thử chụp ảnh ‘chân dung’

BBC: Qua góc nhìn của quý vị, nếu có một bức ảnh chụp chân dung giới bất đồng chính kiến, giới hoạt động dân chủ, nhân quyền, xã hội dân sự… ở Việt Nam hiện nay, thì đặc điểm nổi bật nhất có thể nhận biết là gì?

Bà Sương Quỳnh: Để nhận ra bức chân dung của người tranh đấu thì phần lớn là họ lên Facebook viết những điều bất đồng với chính sách hay vụ việc của nhà cầm quyền đối với đất nước và người dân. Hoặc những người xuống đường biểu tình hoặc ký các kiến nghị.

Th.S Nguyễn Tiến TrungTôi tin rằng đó sẽ là một bức ảnh nhiều màu sắc. Từ trải nghiệm của cá nhân tôi, rất nhiều cá nhân và tổ chức, âm thầm và công khai, trong đảng cộng sản và ngoài đảng, đều đang tiến hành rất nhiều cách thức khác nhau để đóng góp vào tiến trình dân chủ hóa đất nước.

Ông Nguyễn Vũ Bình: Rất khó để có bức ảnh chung cho giới bất đồng chính kiến Việt Nam hiện nay. Tuy nhiên, nếu phải khái quát, thì đó là sự can đảm, kiên định trong đấu tranh nhưng khá bốc đồng và nông nổi, bảo thủ. Khá sáng tạo trong đấu tranh và luôn duy trì tính hài hước trong tranh đấu.

TSKH Nguyễn Quang A: Đông hơn, đa dạng hơn, hiệu quả hơn nhưng vẫn còn yếu so với yêu cầu của xã hội.

Tương kế, tựu kế?

BBC: Liệu những phương thức, biện pháp, kế sách chống diễn biến hòa bình, chống chuyển hóa nội bộ được ban lãnh đạo chính quyền, nhà nước và đảng Cộng sản Việt Nam thúc đẩy nhiều năm gần đây, đã đang gây khó khăn nào đó cho các phong trào bất đồng chính kiến và giới hoạt động được nhắc tới ở trên? Trong tình hình mới, bối cảnh mới, các giới này đang có những thích nghi, thích ứng nào?

Nhà báo tự do Cát Linh: Đôi khi tôi cũng chưa hiểu được các khái niệm như “chống diễn biến hoà bình”… vì theo tôi, bất đồng chính kiến chỉ là đưa ra những ý kiến mới để xây dựng đất nước, bảo vệ hoà bình dân tộc. Nên việc thích nghi, thích ứng là không cần thiết.

Bà Sương Quỳnh: Những phương thức của nhà cầm quyền chống lại phong trào đấu tranh càng ngày càng dữ dội và bắt bớ, ngăn chặn gắt gao cũng làm phong trào đấu tranh về vẻ ngoài không còn rầm rộ Nhưng tuy vậy để tiếp tục thì những người tranh đấu viết nhiều hơn để nâng cao dân trí cũng như đưa những tin tức sự thật cho người dân nhiều hơn. Và cách nâng cao dân trí cũng như ý thức trách nhiệm người dân cũng là con đường đấu tranh diễn biến hoà bình chậm mà chắc.

Th.S Nguyễn Tiến TrungCác biện pháp đàn áp, chia rẽ, cô lập, bắt bớ những nhà hoạt động đã gây khó khăn cho phòng trào dân chủ. Đó là điều chắc chắn. Tuy nhiên, sẽ ngày càng nhiều có nhiều nhà hoạt động xuất hiện vì bất công xã hội, ô nhiễm môi trường, tham nhũng v.v… ngày càng lan tràn rộng khắp. Bản thân tôi đã chứng kiến sự phát triển bùng nổ số lượng các nhà hoạt động dân chủ, xã hội dân sự từ năm 2006 cho đến nay (năm 2020). Năm 2006 là năm tôi chính thức trở thành một nhà hoạt động dân chủ công khai.

Từ trước đến nay đã có rất nhiều đợt đàn áp, bắt bớ các nhà hoạt động nhưng cuối cùng thì phong trào dân chủ vẫn luôn đông hơn, mạnh hơn. Dân chủ hóa là quy luật tất yếu của xã hội.

Trước các biện pháp đàn áp của nhà cầm quyền thì giới hoạt động càng phải thận trọng, khôn ngoan hơn để có thể tồn tại nhằm duy trì và phát triển phong trào. Lằn ranh đỏ mà nhà cầm quyền đã vạch ra rất rõ dù không hề quy định trong bộ luật hình sự: không được thành lập tổ chức, không được có quan hệ với nước ngoài, không được chủ trương bạo động, không được phát trực tiếp (livestream) kêu gọi biểu tình…

Ông Nguyễn Vũ Bình: Việc đàn áp, khởi tố bắt giam những người thuộc các hội nhóm Xã hội Dân sự ở Việt Nam, việc đàn áp khốc liệt các cuộc biểu tình, xuống đường của người dân và giới bất đồng chính kiến khiến cho hoạt động của giới bất đồng chính kiến hiện nay gặp khó khăn rất nhiều. Tuy nhiên, trong tình hình đó, giới bất đồng chính kiến chuyển sang các hoạt động trên không gian mạng theo hướng tích cực phê phán các đường lối chính sách, các sự vụ cụ thể được phân tích bình luận và phản biện rất gắt gao, sắc sảo. Đồng thời đẩy mạnh các việc khiếu kiện, đấu tranh theo các luật lệ có sẵn. Một số hội nhóm đẩy mạnh việc đấu tranh thông qua con đường quốc tế vận, vận dụng luật pháp các nước để chế tài nhà cầm quyền trong việc vi phạm nhân quyền.

TSKH Nguyễn Quang A: Chắc chắn có gây khó khăn nhưng nếu khéo biết dùng chính cái đó để đấu tranh chống lại chính bản thân các mưu mẹo bẻ cong sự thật ấy của nhà cầm quyền, thì lại là lợi thế.

Trên đây là quan điểm riêng của những người trả lời phỏng vấn, mời quý vị đón theo dõi phần hai cuộc trao đổi giữa BBC News Tiếng Việt với các nhà hoạt động, bất đồng chính kiến từ Việt Nam, trong đó các ý kiến chia sẻ các vấn đề khó khăn trong cuộc sống đời thường, mưu sinh cho tới viễn kiến về tương lai đất nước của họ.

Quốc Phương / BBC News Tiếng Việt

Chuyên gia: Chủ nghĩa Trump đã thắng, bất chấp kết quả bầu cử

Đại Nghĩa | DKN 4 giờ trước 3,057 lượt xem

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump (ảnh: Shutterstock).

Bạn chỉ cần nhìn thấy sự cổ vũ nhiệt tình của hàng trăm nghìn người biểu tình ủng hộ Tổng thống Trump đã đổ về Washington, DC vào cuối tuần, bạn sẽ hiểu rằng cuộc kiểm phiếu đại cử tri cuối cùng không thực sự quan trọng: Chủ nghĩa Trump đã thắng, nhà bình luận Miranda Divine có bài đăng trên tờ New York Post.

Trong bốn năm, Tổng thống Donald Trump đã bị vùi dập, bị tấn công, bị theo dõi, bôi nhọ và luận tội, tuy nhiên sau tất cả, chỉ bằng cách giữ vững lập trường cho các giá trị truyền thống của Mỹ, ông đã tăng thêm 10 triệu phiếu bầu.

Hơn 73 triệu người Mỹ có tư tưởng tự do đã từ chối bị đe dọa, không bị lừa, hoặc xấu hổ khi bỏ phiếu cho Tổng thống Trump. Họ đã chứng kiến ​​4 năm dối trá về những cái gọi là “sự thông đồng với Nga”, vòi hoa sen vàng ở các khách sạn ở Moscow, tham nhũng ở Ukraine, “những kẻ bóc lột và những kẻ thất bại” và “những người theo chủ nghĩa thượng đẳng da trắng”…


Ngay cả nếu giả định Joe Biden cuối cùng sống trong Nhà Trắng và mời con trai Hunter đi ăn tối với những triển vọng kinh doanh mới từ Trung Quốc, thì hệ thống toàn cầu lưỡng đảng tham nhũng vẫn chưa trở lại thời kỳ thịnh trị.

Bất chấp dự đoán của các chuyên gia, không có “làn sóng xanh” nào của Đảng Dân chủ. Cuộc bầu cử là một sự phủ nhận chắc chắn đối với chủ nghĩa xã hội, sự điên rồ “làm xấu mặt cảnh sát” và phần còn lại của món smorgasbord mà Đảng Dân chủ đã đề nghị.

Thay vì mất từ ​​15 đến 20 ghế trong Hạ viện, Đảng Cộng hòa đã lấy thêm ít nhất bảy ghế từ Đảng Dân chủ, và xu thế vẫn đang tiếp tục.

Nó sẽ là đa số nhỏ nhất mà Đảng Dân chủ có được kể từ Thế chiến II.

Không có Đảng viên Cộng hòa đương nhiệm nào mất ghế trong Hạ viện.

Đảng Cộng hòa sẽ giữ quyền kiểm soát Thượng viện, nếu hai nhà lãnh đạo Georgia đi đúng hướng. Họ không mất một cơ quan lập pháp tiểu bang nào, và dường như đã giành được ba cơ quan.

“Thành viên Đảng Dân chủ đã bị đánh bại bởi những người phụ nữ Đảng Cộng hòa, người thiểu số của Đảng Cộng hòa hoặc cựu chiến binh Đảng Cộng hòa”, Lãnh đạo phe thiểu số tại Hạ viện Kevin McCarthy nói với Fox News. “Chúng tôi đa dạng hơn và mạnh mẽ hơn vì những gì Tổng thống Trump đã làm”.

Ở lần kiểm phiếu cuối cùng, sẽ có 9 phụ nữ Đảng Cộng hòa mới vào quốc hội, dẫn đầu là Nicole Malliotakis, con gái của một người tị nạn Cuba. Có rất nhiều điều, cô ấy đang nói về việc thành lập “Biệt đội” của riêng mình, để chống lại nhóm do Hạ nghị sĩ Alexandria Ocasio-Cortez lập ra (Tứ nhân bang xã hội chủ nghĩa của Đảng Dân chủ), bà Malliotakis, 40 tuổi, nói với tờ The Post.

Bà đã làm khuynh đảo địa hạt của mình để theo đuổi các giá trị gia đình, luật lệ và trật tự.

Những phụ nữ bảo thủ khác đã lật ghế Đảng Dân chủ là Young Kim và Michelle Park Steel, những người nhập cư gốc Hàn theo đạo Thiên chúa từ California; Maria Salazar, con gái của một người Cuba tị nạn từ Florida; Ashley Hinson ở Iowa, Michelle Fischbach ở Minnesota, Yvette Herrell ở New Mexico, Stephanie Bice của Oklahoma và Nancy Mace ở Nam Carolina.

https://googleads.g.doubleclick.net/pagead/ads?guci=2.2.0.0.2.2.0.0&client=ca-pub-2791219656443006&output=html&h=250&slotname=5344817570&adk=1359787238&adf=3558114581&pi=t.ma~as.5344817570&w=300&lmt=1605604972&psa=1&format=300×250&url=https%3A%2F%2Fwww.dkn.tv%2Fthe-gioi%2Fchuyen-gia-chu-nghia-trump-da-thang-bat-chap-ket-qua-bau-cu.html&flash=0&wgl=1&adsid=ChEIgIbO_QUQ_KfXnrjew6LSARJMAHd_FkWMKGXBHzXvIu4TrJ3r0JQEUYeQz7ZzuUlNJg7Ixk304iDqyBvzNT7kephv3D35g_3Gsw6A4L34FjgSWqUQTtLbtX2CEGFVkw&tt_state=W3siaXNzdWVyT3JpZ2luIjoiaHR0cHM6Ly9hZHNlcnZpY2UuZ29vZ2xlLmNvbSIsInN0YXRlIjowfSx7Imlzc3Vlck9yaWdpbiI6Imh0dHBzOi8vYXR0ZXN0YXRpb24uYW5kcm9pZC5jb20iLCJzdGF0ZSI6MH1d&dt=1605642247894&bpp=4&bdt=1293&idt=382&shv=r20201112&cbv=r20190131&ptt=9&saldr=aa&abxe=1&cookie=ID%3D9c9dcea6abeb8c49-2292516420c40074%3AT%3D1602696545%3ART%3D1602696545%3AS%3DALNI_MZUf2KcR_a_fC2mz6LI2Xp9x2QlbQ&prev_fmts=300×250%2C300x250%2C300x250%2C0x0&nras=1&correlator=6438531159661&frm=20&pv=1&ga_vid=896614311.1591916072&ga_sid=1605642248&ga_hid=417012170&ga_fc=0&iag=0&icsg=4064&dssz=94&mdo=0&mso=0&u_tz=-480&u_his=5&u_java=0&u_h=768&u_w=1366&u_ah=728&u_aw=1366&u_cd=24&u_nplug=3&u_nmime=4&adx=339&ady=2617&biw=1358&bih=625&scr_x=0&scr_y=167&eid=21066705&oid=3&psts=AGkb-H8Hmj6OamEenqqor1Mz2AfajBJCL8kzV882U4EoYNkCZ1lBU-_sGgPpiIa5kurUfQ%2CAGkb-H86c7K90jS25tfNjNz2p91eAoZXLEnbHhJyHhDGf98cZIt8mzwNIjy2QrRJ7EYL5w%2CAGkb-H9S-HrXmisK9UO7_xWYkZ7hiZnQFvAO-gmBbjslbRqGQHxtdDxX4gI9Rl1nvIp4BA&pvsid=2499656007788701&pem=373&ref=https%3A%2F%2Fwww.dkn.tv%2Fcat%2Fthe-gioi%2Fphan-tich-binh-luan&rx=0&eae=0&fc=896&brdim=0%2C0%2C0%2C0%2C1366%2C0%2C1366%2C728%2C1366%2C625&vis=1&rsz=%7Co%7CoeEbr%7C&abl=NS&pfx=0&fu=8192&bc=31&jar=2020-11-17-19&ifi=3&uci=a!3&btvi=4&fsb=1&xpc=d2hi1AomZp&p=https%3A//www.dkn.tv&dtd=3319

Ba người đàn ông bảo thủ đã chiếm ghế của phe Dân chủ là: cựu ngôi sao NFL Burgess Owens ở tiểu bang Utah, cựu Thị trưởng Miami-Dade Carlos Giménez sinh ra ở Florida và cựu chiến binh Iraq Peter Meijer ở Michigan.

Trong khi đó, các đảng viên Đảng Dân chủ bị sốc đang la hét nhau trong các bài đăng trên Zoom, và kết quả dẫn đến sự bủng nổ, khi những người theo chủ nghĩa xã hội và ôn hòa đổ lỗi cho nhau.

Một điểm khác là Chủ tịch Hạ viện gây chia rẽ Nancy Pelosi có vẻ sẽ không còn được ở vị trí này lâu.

Theo McCarthy, 15 đảng viên Đảng Dân chủ đã bỏ phiếu chống lại bà trong Quốc hội vừa qua, và 10 trong số đó đang được bầu lại. Nếu họ bỏ phiếu như họ đã làm trước đây, bà ấy sẽ không giành được 218 phiếu bầu cần cho vai trò Chủ tịch Hạ viện.

Cuộc bầu cử là sự phủ nhận lòng căm thù vô tận của Pelosi và thói đạo đức giả của các nhà lãnh đạo đảng Dân chủ, những người đã dành bốn năm cố gắng đuổi Tổng thống Trump khỏi nhiệm sở. Bây giờ họ phàn nàn rằng ông đang từ chối nhượng bộ Joe Biden, bằng cách theo đuổi các con đường hợp pháp để tranh chấp kết quả của một cuộc bầu cử sát nút. Cũng như các đảng viên Đảng Dân chủ Al Gore và Stacey Abrams vẫn chưa chịu thua trong cuộc đua giành quyền thống đốc Georgia năm 2018.

https://googleads.g.doubleclick.net/pagead/ads?guci=2.2.0.0.2.2.0.0&client=ca-pub-2791219656443006&output=html&h=250&slotname=8505263573&adk=2904022356&adf=4083209426&pi=t.ma~as.8505263573&w=300&lmt=1605604972&psa=1&format=300×250&url=https%3A%2F%2Fwww.dkn.tv%2Fthe-gioi%2Fchuyen-gia-chu-nghia-trump-da-thang-bat-chap-ket-qua-bau-cu.html&flash=0&wgl=1&adsid=ChEIgIbO_QUQ_KfXnrjew6LSARJMAHd_FkWMKGXBHzXvIu4TrJ3r0JQEUYeQz7ZzuUlNJg7Ixk304iDqyBvzNT7kephv3D35g_3Gsw6A4L34FjgSWqUQTtLbtX2CEGFVkw&tt_state=W3siaXNzdWVyT3JpZ2luIjoiaHR0cHM6Ly9hZHNlcnZpY2UuZ29vZ2xlLmNvbSIsInN0YXRlIjowfSx7Imlzc3Vlck9yaWdpbiI6Imh0dHBzOi8vYXR0ZXN0YXRpb24uYW5kcm9pZC5jb20iLCJzdGF0ZSI6MH1d&dt=1605642247898&bpp=13&bdt=1296&idt=407&shv=r20201112&cbv=r20190131&ptt=9&saldr=aa&abxe=1&cookie=ID%3D9c9dcea6abeb8c49-2292516420c40074%3AT%3D1602696545%3ART%3D1602696545%3AS%3DALNI_MZUf2KcR_a_fC2mz6LI2Xp9x2QlbQ&prev_fmts=300×250%2C300x250%2C300x250%2C0x0%2C300x250%2C300x250&nras=1&correlator=6438531159661&frm=20&pv=1&ga_vid=896614311.1591916072&ga_sid=1605642248&ga_hid=417012170&ga_fc=0&iag=0&icsg=4064&dssz=94&mdo=0&mso=0&u_tz=-480&u_his=5&u_java=0&u_h=768&u_w=1366&u_ah=728&u_aw=1366&u_cd=24&u_nplug=3&u_nmime=4&adx=339&ady=3441&biw=1358&bih=625&scr_x=0&scr_y=947&eid=21066705&oid=3&psts=AGkb-H8Hmj6OamEenqqor1Mz2AfajBJCL8kzV882U4EoYNkCZ1lBU-_sGgPpiIa5kurUfQ%2CAGkb-H86c7K90jS25tfNjNz2p91eAoZXLEnbHhJyHhDGf98cZIt8mzwNIjy2QrRJ7EYL5w%2CAGkb-H9S-HrXmisK9UO7_xWYkZ7hiZnQFvAO-gmBbjslbRqGQHxtdDxX4gI9Rl1nvIp4BA%2CAGkb-H8gP1A_dIbG8sCAmvUSYKuvzyTIQOxAN3pXz5eAUG62GrJEBGvkbJ0hm2XQNlWJvA&pvsid=2499656007788701&pem=373&ref=https%3A%2F%2Fwww.dkn.tv%2Fcat%2Fthe-gioi%2Fphan-tich-binh-luan&rx=0&eae=0&fc=896&brdim=0%2C0%2C0%2C0%2C1366%2C0%2C1366%2C728%2C1366%2C625&vis=1&rsz=%7Co%7CoeEbr%7C&abl=NS&pfx=0&fu=8192&bc=31&jar=2020-11-17-19&ifi=4&uci=a!4&btvi=6&fsb=1&xpc=vOhvOhGNT5&p=https%3A//www.dkn.tv&dtd=31537

Trong số những kẻ đạo đức giả tồi tệ nhất vào tuần trước là cựu Tổng thống Barack Obama, người đã rên rỉ rằng Tổng thống Trump “không chịu nhượng bộ với không chỉ chỉ cho chính quyền mới đến của Biden, mà cả nền dân chủ nói chung”.

Còn về Chủ tịch Ủy ban Tình báo Hạ viện và nhà tưởng tượng luận tội Adam Schiff thì sao? Ông phàn nàn Tổng thống Trump đang “phá vỡ nền dân chủ của chúng ta” và than thở rằng Quốc hội mới sẽ “cố gắng. . . không chấp nhận Joe Biden”.

Không phải lỗi của Tổng thống Trump khi hàng triệu cử tri không tin tưởng vào tính toàn vẹn của cuộc bầu cử này.

Thủ phạm thực sự là các đảng viên Đảng Dân chủ đã thay đổi các quy tắc vào phút cuối, dưới sự che đậy của đại dịch, với đội quân luật sư của họ nộp nhiều đơn kiện để làm suy yếu luật nhận diện cử tri và cân bằng tỷ lệ có lợi cho họ.

Kết quả của một cuộc bầu cử bị nghi ngờ rộng rãi.

Tuy nhiên, một lần nữa, doanh nhân hướng ngoại thực tế Donald Trump sẽ dọn dẹp mớ hỗn độn trong bộ máy hành chính Mỹ. Vì điều đó, và hơn thế nữa, chúng ta nợ ông ấy một lời biết ơn.

Đại Nghĩa / ĐKN