7 phố đi bộ nên ghé thăm một lần trong đời

Những con phố đi bộ mang đến cái nhìn về quá khứ và chứa nét độc đáo của thành phố nơi nó tồn tại.

Việc giành lại đường phố cho người đi bộ đang khá thịnh hành trên thế giới. “Nhờ” Covid-19 và các biện pháp giãn cách xã hội, nhiều thành phố tìm cách mở rộng vỉa hè, ngăn xe qua lại để các nhà hàng có nhiều không gian ngoài trời hơn dành cho thực khách.

Tuy nhiên từ trước đại dịch, một số thành phố trên thế giới đã xây dựng các tuyến phố đi bộ lâu đời và được nhiều du khách biết tới. Dưới đây là những con phố đi bộ nổi tiếng và đẹp nhất thế giới, theo đánh giá của Matador Network, công ty truyền thông kỹ thuật số có trụ sở tại Mỹ, chuyên về du lịch, ẩm thực… Ảnh: Craig F. Walker

Phố đi bộ Buchanan ở Glassgow được bình chọn là con phố được yêu thích nhất Scotland vào năm 2003 và giữ vững danh hiệu đến nay. Được bao quanh bởi các tòa nhà từ thời Victoria và Edward, Buchanan là một trong những con phố được bảo tồn tốt nhất Scotland.

Từ năm 1978, nơi đây đã không cho xe cộ qua lại để người dân họp chợ nông sản hàng tháng, xem biểu diễn nghệ thuật đường phố. Các cửa hàng nhỏ xinh, bảo tàng, thư viện, phòng hòa nhạc hoàng gia cũng nằm trên con phố này. Nơi đây không chỉ thu hút khách du lịch, mà còn là điểm đến yêu thích của dân địa phương. Ảnh: Artur Kraft/Unsplash

Qianmen là phố đi bộ nổi tiếng ở Bắc Kinh, Trung Quốc, với tuổi đời hơn 570. Ban đầu, con phố có tên gọi là Zhengyangmen dưới thời nhà Minh và nhà Thanh, được đổi tên vào năm 1965.

Suốt thời nhà Thanh, phố Qianmen có nhiều tiệm bán thịt, vải và trang sức; nhiều xưởng thủ công, nhà kho và nhà hát ở những con hẻm gần đó. Hiện tại, nó là điểm đến nổi tiếng về đêm với ẩm thực phong phú. Một trong những điểm dừng chân hút khách ở đây là phòng trà Lao She. Ảnh: Skyscraper City

La Rambla là con đường dài 1,2 km rợp bóng cây, nằm ở trung tâm Barcelona, Tây Ban Nha. Đây là nơi những người biểu diễn đường phố tập trung, lý tưởng để thưởng thức cà phê và mua sắm. Một trong những điều thú vị nhất mà du khách nên làm là khám phá khu chợ trong nhà La Boqueria vào sáng sớm.

Vào buổi sáng muộn, bạn hãy thưởng thức ly cà phê cùng bánh ngọt tại Escribà, ghé nhà thờ Gaudí-esque đầy màu sắc. Vào buổi chiều, bạn chỉ cần đi bộ chưa đầy một phút từ La Rambla đến Bar Lobo để thưởng thức đồ ăn nhẹ như tapas và ly bia lạnh. Ảnh: Afar

Rue Mouffetard, ở trung tâm khu phố Latin của Paris, Pháp là một phần lịch sử sống động của thành phố. Có niên đại từ thế kỷ 12, con phố là tàn tích của con đường La Mã cổ. Ngày nay, khi đặt chân đến đây, du khách vẫn có cảm giác như du hành ngược thời gian.

Chợ trên đường Rue Mouffetard là một trong những khu chợ nổi tiếng nhất thành phố, tấp nập người mua bán vào mỗi sáng. Các nhà hàng dọc theo con đường rải sỏi phục vụ thực khách các món ăn nổi tiếng. Du khách khi tới đây có thể mất cả ngày chìm đắm trong những gian hàng trong chợ và cửa hiệu. Con đường từng được nhắc đến trong tác phẩm The Sun also Rises của Ernest Hemingway. Ảnh: Robyn Lee

Nằm trong danh sách những phố đi bộ dài nhất thế giới, Strøget trải dài 0,7 km qua trung tâm Copenhagen, Đan Mạch. Chạy qua khu phố cổ, Strøget trở thành một trong những con phố quan trọng, nổi tiếng và có nhiều người tới buôn bán nhất.

Từ năm 1962, xe cộ không được phép lưu thông tại đây. Ngày nay, nó được biết đến là con phố mua sắm lớn. Ảnh: Dr Hamad AlBarjas

Nếu bạn đang khao khát đi bộ trên những con phố cổ kính ở châu Âu, nhưng lại đang mắc kẹt ở châu Mỹ, thành phố Quebec, Canada là một giải pháp lý tưởng. Thành phố có từ thế kỷ 17 với con phố đi bộ mang tên Rue du Petit-Champlain.

Phố được đặt theo tên của Samuel de Champlain, người sáng lập ra thành phố Quebec vào năm 1608. Con phố này cũng là khu vực thương mại đầu tiên của Bắc Mỹ. Nhiều du khách cho biết khi đặt chân đến đây, họ có cảm giác như đang thấy mình dạo bước ở Paris vào thế kỷ 17, một phần cũng bởi người dân ở đây nói tiếng Pháp. Ảnh: Travel Notes

Cách bến tàu Santa Monica chỉ hai dãy nhà, Third Street Promenade nằm ở thành phố Los Angeles, Mỹ. Con phố mang đậm phong cách California cổ điển và là đặc trưng cho những gì tinh túy nhất của Los Angeles. Nơi đây trở thành phố đi bộ từ năm 1960. Ảnh: Los Angeles Magazine

Anh Minh (Theo Matador Network)

Ai đã tạo ra thế giới kỳ lạ của ‘Nghìn lẻ một đêm’?

Ai đã tạo ra thế giới kỳ lạ của 'Nghìn lẻ một đêm'?
NGHÌN LẺ MỘT ĐÊM LÀ BỘ SƯU TẬP CÁC TRUYỆN DÂN GIAN TRUNG ĐÔNG VÀ NAM Á ĐƯỢC BIÊN SOẠN BẰNG TIẾNG Ả RẬP TRONG THỜI ĐẠI HOÀNG KIM HỒI GIÁO.

“Nghìn lẻ một đêm” được biết đến như một tượng đài cốt truyện có một không hai, nó được coi là món quà từ trí tưởng tượng của nhân loại trong nhiều thế kỷ qua. 

Có lẽ những câu chuyện của “Nghìn lẻ một đêm” là kho tàng quý giá nhất mà văn học Ả Rập để lại cho thế giới. 

Nó đã ảnh hưởng đến văn học, âm nhạc, nghệ thuật và phim ảnh dưới nhiều hình thức và thể loại cho tới tận ngày nay. Và trong chúng ta, chắc hẳn ai cũng biết đến những nhân vật như Aladdin, Alibaba, Sinbad,…

Ai đã tạo ra thế giới kỳ lạ của Nghìn lẻ một đêm? - Ảnh 1.

Sinbad là một nhân vật thủy thủ hư cấu xuất hiện lần đầu tiên trong bộ truyện Nghìn lẻ một đêm.

Có rất nhiều thể loại truyện trong “Nghìn lẻ một đêm” , bao gồm truyện ngụ ngôn, phiêu lưu, bí ẩn, tình yêu, hài, bi kịch, kinh dị, thơ, truyện tranh,… 

Những câu chuyện này có một thế giới phức tạp và hoàn chỉnh, trong đó con người và những sinh vật tưởng tượng có sức mạnh siêu nhiên cùng sinh sống với nhau.

“Chúng chứa đựng điều gì đó mà ai cũng muốn, từ lãng mạn đến khoa học viễn tưởng, từ những bài tiểu luận ngắn đến thơ văn… 

Chúng được viết cho công chúng và mọi người đều có thể hiểu được nội dung. Chúng bộc lộ góc nhìn của phụ nữ. 

Việc quan sát thế giới đôi khi là tự nhiên, đôi khi là ham muốn”, nhà văn, người kể chuyện và nhà làm phim Nacer Khemir nói. 

Ông cũng tin rằng văn hóa Ả Rập chủ yếu được dựa trên hai cuốn sách đó là Kinh Koran và Nghìn lẻ một đêm.

Ai đã tạo ra thế giới kỳ lạ của Nghìn lẻ một đêm? - Ảnh 2.

Nacer Khemir, sinh năm 1948 tại Korba, Tunisia, là một nhà văn, nghệ sĩ, người kể chuyện và nhà làm phim người Tunisia.

Như đã đề cập trước đó, những câu chuyện trong nghìn lẻ một đếm là sự kết hợp nhiều thể loại và được đúc kết từ những truyền thống văn hóa dân gian phong phú trên khắp Trung Đông. 

Những câu chuyện được kết hợp những yếu tố phép thuật, bí ẩn, thần thoại với thực tế và lịch sử. 

Một số nhân vật chính trong các câu chuyện ngoài các nhân vật thần thoại như yêu tinh, ma cà rồng và các loài chim thì còn có cả các nhân vật có thật trong lịch sử như Harun Rashid (người cai trị đời thứ năm của triều đại Abbasid), Ja’far ibn Yahya (thành viên của gia đình Barmakid, trước đây là lãnh đạo Phật giáo của tu viện Nava Vihara), Abu Nuwas (một trong những nhà thơ Ả Rập xuất sắc thời trung cổ) và những nhân vật nổi tiếng có thật khác.

Tuy nhiên, do tính chất văn học dân gian của các câu chuyện nên nghìn lẻ một đêm thường được coi là văn học dân gian. 

Ngoài ra, vì một số câu chuyện có chứa những mô tả và gợi ý về tình dục, cũng như ngôn ngữ thô tục và một số chủ đề không được xã hội chấp nhận, nên những câu chuyện đó thường bị bỏ qua và cũng bị coi là thô tục.

Ai đã tạo ra thế giới kỳ lạ của Nghìn lẻ một đêm? - Ảnh 3.

Trên thực tế, những câu chuyện trong “Nghìn lẻ một đêm” được hình thành qua rất nhiều giai đoạn. 

Bản thảo đầu tiên có nguồn gốc ở Baghdad vào thế kỷ thứ 9 (nơi đây trở thành trung tâm chính trị, kinh tế và tôn giáo của thế giới Ả Rập lúc bấy giờ, và hiện là thủ đô của Iraq), sau đó được hợp nhất với các bản viết tay truyền thống của Syria và Ai Cập cùng với đủ các thể loại truyện dân gian truyền miệng.

Những câu chuyện trong nghìn lẻ một đêm được viết bởi nhiều người khác nhau và được tích lũy qua nhiều thế kỷ. 

Những câu chuyện này bắt nguồn từ truyền thống văn hóa của Trung Đông và tích hợp nhiều nền văn hóa thông qua trao đổi thương mại, du lịch, chiến tranh, thần huyền… 

Vì vậy, những câu chuyện trong nghìn lẻ một đêm có những yếu tố văn hóa của Ba Tư, Ấn Độ, Hy Lạp, Thổ Nhĩ Kỳ, Trung Á, và thậm chí có cả những câu chuyện đề cập đến cuộc xâm lược của Mông Cổ, các cuộc Thập tự chinh… và sau đó những câu chuyện này được Ả Rập hóa và chuyển thể thành phong cách phù hợp với thị hiếu của quần chúng Trung Đông và Hồi giáo.

Ai đã tạo ra thế giới kỳ lạ của Nghìn lẻ một đêm? - Ảnh 4.
Ai đã tạo ra thế giới kỳ lạ của Nghìn lẻ một đêm? - Ảnh 5.

Cho đến khi người châu Âu bị mê hoặc bởi những truyền thuyết huyền diệu của phương Đông huyền bí, những câu chuyện trong nghìn lẻ một đêm này vẫn chỉ là các bản chép tay và truyền miệng. 

Nghìn lẻ một đêm tượng trưng cho 1001 đêm, mỗi đêm tương ứng với một câu chuyện, nhưng trên thực tế con số này là một sự phóng đại của “nhiều đêm”.

Năm 1690, nhà Đông phương học người Pháp, dịch giả và nhà khảo cổ học Antoine Galland đã hoàn thành bản dịch tiếng Pháp đầu tiên và lúc này nó có tên là “Những đêm Ả Rập”, và từ đó nhiều nước Châu Âu khác đã sử dụng bản dịch của Antoine Galland để dịch sang các ngôn ngữ khác.

Ai đã tạo ra thế giới kỳ lạ của Nghìn lẻ một đêm? - Ảnh 6.

Antoine Galland là một nhà phương Đông và nhà khảo cổ học người Pháp, nổi tiếng nhất là dịch giả châu Âu đầu tiên của Nghìn lẻ một đêm, mà ông gọi là Les mille et une nuits.

Nhưng có lẽ bản dịch nổi tiếng nhất lại là của Richard Francis Burton, bản dịch năm 1885 – 1888 được dùng bằng tiếng Anh. 

Trong bản dịch này, ông đã mô tả chính xác những mô tả nguyên gốc và chỉnh sửa cho phù hợp với độc giả của triều đại Victoria, nhưng ông cũng đã thêm nội dung phù hợp hơn và một số ghi chú để làm cho mô tả này chi tiết hơn. 

Do đó, phiên bản dịch của ông đã được in riêng cho độc giả đặt hàng trước thay vì được xuất bản theo cách thông thường.

Ai đã tạo ra thế giới kỳ lạ của Nghìn lẻ một đêm? - Ảnh 7.

Richard Francis Burton KCMG FRGS là một nhà thám hiểm người Anh, nhà địa lý, dịch giả, nhà văn, quân nhân, nhà phương đông, nhà vẽ bản đồ, nhà dân tộc học, nhà dân tộc học, điệp viên, nhà ngôn ngữ học, nhà thơ, người thợ săn, Hội Tam điểm và nhà ngoại giao.

Năm 1835, NXB Braque ở Cairo công bố hoàn thành bản in tiếng Ả Rập đầu tiên, và cho đến nay, tất cả các bản dịch hiện đại và các phiên bản bằng các thứ tiếng khác nhau đều được dựa trên phiên bản này. 

Ulrich Marzolph, một học giả người nghiên cứu “Nghìn lẻ một đêm”, tin rằng phiên bản này kết thúc sự phát triển của bộ sưu tập này, bởi vì bộ sưu tập đã được thay đổi trong quá trình lưu thông miệng và bản thảo.

Ai đã tạo ra thế giới kỳ lạ của Nghìn lẻ một đêm? - Ảnh 8.

Trên thực tế, nghìn lẽ một đêm tồn tại rất

Trên thực tế, nghìn lẽ một đêm tồn tại rất nhiều dị bản cũng như các bản dịch khác nhau. Những bản dịch này rất thú vị đối với người Châu Âu (những năm 1700 và 1800). 

Vào thời đó, thế giới Hồi giáo Ả Rập luôn là một đất nước kỳ ảo huyền bí đối với thế giới phương Tây. 

Bùa hộ mệnh, công thức ma thuật, giả kim thuật và những điều mới lạ khác đối với thế giới phương Tây đã khơi dậy sự quan tâm mạnh mẽ của thế giới đối với những câu chuyện trong cuốn sách này.

Và xem xét những hạn chế đối với phụ nữ vào những năm 1800, bối cảnh của những câu chuyện này được kể từ miệng của một người phụ nữ, và nội dung của câu chuyện ấy lại rất táo bạo, bởi vậy nó thu hút được rất nhiều sự quan tâm của thế giới.

Ai đã tạo ra thế giới kỳ lạ của Nghìn lẻ một đêm? - Ảnh 10.

Theo TRÍ THỨC TRẺ

Phát hiện cơ quan chưa từng biết trong cơ thể người, giúp chữa ung thư an toàn

CÁC NHÀ NGHIÊN CỨU HÀ LAN ĐÃ KHÁM PHÁ RA TUYẾN NƯỚC BỌT Ở MỘT VỊ TRÍ CHƯA TỪNG BIẾT ĐẾN, HỨA HẸN TẠO RA PHƯƠNG PHÁP XẠ TRỊ UNG THƯ ĐẦU – CỔ TỐI ƯU.

Theo bác sĩ Wouter Vogel và bác sĩ Matthijs Valstar từ Viện Ung thư Hà Lan, 2 tác giả đứng đầu nghiên cứu, trong khi họ đang tìm tòi về một kiểu chẩn đoán hình ảnh mới thì 2 khu vực bất ngờ sáng lên ở phía sau vòm họng, tương tự với các tuyến nước bọt chính đã biết.

Nhiều cuộc kiểm tra trên hàng trăm người và mô của 2 thi hài hiến tặng mà họ đã cùng đồng nghiệp phân tích tại Khoa Y – Đại học Amtesdam cũng xác nhận sự tồn tại của cơ quan mới này.

Phát hiện cơ quan chưa từng biết trong cơ thể người, giúp chữa ung thư an toàn - Ảnh 1.

Tuyến nước bọt nằm ở vòm họng (mũi tên xanh) là một cơ quan chưa từng được y học biết đến trước đây – Ảnh: VIỆN NGHIÊN CỨU UNG THƯ HÀ LAN

Điều này có ý nghĩa đặc biệt trong xạ trị ung thư đầu – cổ, nhóm bệnh đang có xu hướng gia tăng. Nếu bức xạ bị phân phối đến các khu vực có tuyến nước bọt, bệnh nhân sẽ càng gặp nhiều biến chứng. Như vậy, chỉ cần điều chỉnh để bức xạ không phạm vào khu vực mới phát hiện này, điều mà các bác sĩ điều trị ung thư đã làm với các tuyến nước bọt đã biết, việc xạ trị cho bệnh nhân sẽ hiệu quả và an toàn hơn rất nhiều.

Giảm biến chứng trong điều trị ung thư là cực kỳ quan trọng trong quá trình hồi phục của bệnh nhân, bởi lẽ hầu hết các can thiệp dù là phẫu trị, hóa trị hay xạ trị đều làm bệnh nhân “mất mát” đi một cái gì đó, bao gồm các mô lành. Đối với tuyến nước bọt mới được phát hiện, kết quả đánh giá trên 723 bệnh nhân cũng cho thấy nguy cơ biến chứng tỉ lệ thuận với liều bức xạ vô tình đi đến khu vực này.

Nghiên cứu có sự hợp tác của Trung tâm Y tế Đại học Groningen (Hà Lan) và sẽ công bố trên tạp chí khoa học Radiotherapy & Oncology số sắp tới.

Anh Thư (Theo Medical Xpress) 

Thiên tai và hệ thống tham tàn

(Hình: Trích xuất từ Tuoitre.vn)

Nhiều triệu người ở miền Trung Việt Nam lại oằn mình gánh chịu hậu quả của mưa bão. Thiệt hại về nhân mạng, tài sản do lũ lụt, sạt lở trong ba tuần vừa qua khiến thiên hạ lại nổi giận với… thủy điện nhưng sự giận dữ ấy dường như chưa đủ và hoàn toàn chưa đúng! Thủy điện chỉ là phần nổi của thảm họa, thảm nạn…

***

Hai vụ sạt lở ở lưu vực Rào Trăng (huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên – Huế) đã bày ra sự vô tâm của hệ thống chính trị, hệ thống công quyền từ trung ương đến địa phương: Tuy Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản đã khảo sát, đã cảnh báo rằng Phong Điền là khu vực có nhiều đứt gãy, vật liệu bở rời, hỗn độn, liên kết kém, địa hình dốc, nguy cơ trượt lở đất sẽ diễn ra khi có mưa và cắt xẻ để làm đường, lấy mặt bằng xây dựng nhà ở khiến mất cân bằng (3),… nhưng giới hữu trách từ trung ương đến địa phương vẫn chia nhau cấp giấy phép đầu tư vào lưu vực Rào Trăng bốn công trình thủy điện (A Lin B1, A Lin B2, Rào Trăng 3, Rào Trăng 4)!

Rồi cũng vì không thèm bận tâm đến cảnh báo của các chuyên gia, không lưu tâm phòng ngừa – chuẩn bị ứng phó nên sau khi sạt lở xảy ra ở công trình xây dựng Thủy điện Rào Trăng 3, đại diện các cơ quan tìm kiếm – cứu nạn từ trung ương đến địa phương mới dắt nhau vào hiện trường tai nạn xem xét và 13 người trở thành nạn nhân của vụ sạt lở thứ hai…

Rào Trăng 3 không phải là công trình thủy điện đầu tiên và càng không phải công trình thủy điện cuối cùng sinh họa! Xây dựng các công trình thủy điện vừa và nhỏ đã trở thành phong trào tại Việt Nam vào thập niên 2000. Năm 2013, sau khi oán thán về thủy điện vang vọng khắp nơi, Quốc hội Việt Nam mới cử Ủy ban Khoa học – Công nghệ – Môi trường của Quốc hội thẩm tra các công trình thủy điện…

Sau khi thẩm tra, ủy ban vừa kể nhận định, việc quản lý chất lượng, an toàn tại các công trình thủy điện, đặc biệt là các công trình thủy điện vừa và nhỏ tiềm ẩn nhiều rủi ro khó lường: Khoảng 30% đập chắn nước chưa được kiểm định, 66% đập chắn nước chưa được duyệt phương án bảo vệ, 55% chủ đập chưa có phương án phòng chống lụt bão và… 160 dự án thực hiện từ 2006 đến 2012 đã hủy diệt 19.792 héc ta rừng (2).

Áp lực từ dân chúng đã buộc chính phủ Việt Nam tiến hành “rà soát quy hoạch thủy điện” và loại bỏ 424 dự án, không đưa vào quy hoạch 172 “vị trí tiềm năng”, tạm dừng có thời hạn 136 dự án, tiếp tục đánh giá 158 dự án khác. Cho đến 2014, Việt Nam vẫn còn 815 dự án thủy điện phục vụ công cuộc “công nghiệp hóa theo kiểu rút ngắn, gắn với hiện đại hóa và phát triển kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa”.

Ở thời điểm ấy, giới hữu trách tại Việt Nam bắt đầu thú nhận, những dự án thủy điện là nguyên nhân tăng thêm đói nghèo, đẩy người thiểu số lún sâu vào bần cùng. Chưa kể, mùa khô, cả điện lẫn nước ở nhiều khu vực cùng thiếu. Hạn hán có xu hướng năm sau nghiêm trọng hơn năm trước. Mừa mưa, xả lũ vô tội vạ làm hàng trăm người mất mạng, phá hủy nhiều khu dân cư, ruộng vườn, khiến hậu quả thiên tai thêm trầm trọng (3).

Tuy nhiên do thủy điện đã mọc lên như nấm, oán thán tiếp tục gia tăng. Tháng 3 năm 2017, Thủ tướng Việt Nam yêu cầu gia tăng kiểm soát quy hoạch, đầu tư, xây dựng, vận hành các công trình thủy điện. Bộ Công Thương được yêu cầu phải cương quyết loại bỏ các dự án, công trình thủy điện không hiệu quả, không an toàn, ảnh hưởng bất lợi tới dòng chảy, môi trường và đời sống dân chúng.

Ngoài ra Bộ Công Thương phải cùng với Bộ Tài nguyên – Môi trường hoàn thiện quy trình vận hành các hồ chứa để vừa bảo đảm hiệu quả phát điện, vừa đáp ứng nhu cầu sử dụng nước ở khu vực hạ du trong mùa khô, cắt – giảm lũ và các tác động tiêu cực trong mùa mưa. Bộ Nông nghiệp – Phát triển nông thôn thì được yêu cầu buộc chủ đầu tư các dự án thủy điện trồng rừng thay thế ngay lập tức (4) vì đến lúc đó, diện tích rừng được trồng để thay thế chỉ chừng 3,7%.

Song tới tháng 7 năm 2017, tại một hội thảo do Hiệp hội Năng lượng Việt Nam tổ chức, gần như toàn bộ chính quyền 33 địa phương có tiềm năng (núi, rừng) khăng khăng xin thực hiện thêm các dự án thủy điện vừa và nhỏ, còn Bộ Công Thương công khai tán thành (5). Hệ thống chính trị, hệ thống công quyền từ trung ương đến địa phương lại chia nhau cấp giấy phép đầu tư như trường hợp bốn nhà máy thủy điện ở lưu vực Rào Trăng.

Vì sao? Ông Trần Quốc Thành, Giám đốc Sở Khoa học – Công nghệ tỉnh Nghệ An, vừa giải thích: Nhiều doanh nghiệp lao vào dự án thủy điện “cóc” (thủy điện có công suất nhỏ) vì suất đầu tư vừa phải, thu hồi vốn nhanh, lợi nhuận lớn. Giống như nhiều chuyên gia đã từng lên tiếng cảnh báo trong nhiều năm, ông Thành khẳng định: Đó là “lợi bất cập hại” vì địa hình miền Trung có độ dốc lớn, sông ngắn, địa chất phần lớn thuộc nhóm dễ sạt lở. Đầu tư vào thủy điện “cóc” là một kiểu phá rừng hợp pháp, chủ yếu là rừng đầu nguồn, góp phần gây ngập lụt và thiếu nước ở hạ du vì mùa khô, hạ du cần nước thì thủy điện lại tích, mùa lụt hạ du thừa nước thì lại xả vì dung tích thấp không thể tích (6).

Vô tâm không phải do vô tình. Vô tâm vì tham và sự tham lam vừa đạt đến đỉnh của tàn nhẫn, bất kể tính mạng, tài sản của đồng loại, tương lai của quốc gia, vừa phổ biến trong toàn hệ thống nên không có cá nhân nào bị xem là có tội, phải trừng phạt để làm gương.

Chẳng riêng người Việt ở miền Trung, người Việt ở nhiều vùng, miền khác đã cũng như đang tiếp tục khốn khổ mỗi khi mưa bão vì lũ lụt, sạt lở, hạn hán… Năm 2017, Việt Nam công bố kết quả một cuộc khảo sát mà theo đó, riêng mười tỉnh ở vùng núi phía Bắc có 10.266 địa điểm có thể xảy ra sạt lở bất kỳ lúc nào, 2.110 điểm mà nguy cơ đất chuồi được nhận định là “rất lớn” thậm chí “đặc biệt lớn”…

Trước mức độ thảm khốc càng lúc càng cao của thiên tai, hệ thống chính trị, hệ thống công quyền Việt Nam thường giải thích đó là hệ quả của… biến đổi khí hậu, thời tiết dị thường nhưng các chuyên gia của nhiều lĩnh vực ở cả trong lẫn ngoài Việt Nam khẳng định không phải, chính xác là không hoàn toàn như thế!

Tại hội thảo về lũ quét và sạt lở do Ủy ban Dân tộc của Quốc hội Việt Nam tổ chức hồi tháng 10 năm 2017, ông Shinro Abe – một chuyên gia cao cấp về địa kỹ thuật của Nhật, cho rằng, lũ quét và sạt lở liên quan mật thiết đến phương thức thi công hệ thống hạ tầng giao thông. Không khảo sát kỹ và đào xới từ dưới lên trên (thay vì phải làm ngược lại) khi thi công mặt dốc dễ dẫn tới sạt lở, khó khắc phục hậu quả. Ông Vũ Mạnh Lợi, từng là Viện phó Viện Xã hội học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam thì khẳng định, lũ quét, sạt lở còn do phá rừng đầu nguồn, khai thác khoáng sản vô tội vạ, cho phép đào xới lung tung, không đánh giá tác động tiêu cực đến môi trường (7)…

Ông Lợi không phải người đầu tiên, càng không phải người cuối cùng nhận định như vậy. Trước đó bốn tháng, tại hội nghị về phòng chống thiên tai ở 18 tỉnh miền Bắc, ông Hoàng Văn Thắng, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp – Phát triển nông thôn từng thú nhận, ngoài tác động của biến đổi khí hậu, hậu quả của thiên tai (lụt, lũ, sạt lở, hạn hán,…) trở thành khốc liệt còn vì “phát triển thiếu bền vững, khai thác quá mức tài nguyên” (8).

Thỉnh thoảng, “phát triển thiếu bền vững, khai thác quá mức tài nguyên” lại được các viên chức hữu trách đề cập khi thảo luận về các vấn nạn kinh tế – xã hội nhưng chưa có ai phân tích cặn kẽ xem đâu là nguyên nhân. “Phát triển thiếu bền vững, khai thác tài nguyên quá mức” khởi đầu từ lúc nào? Phải chăng là từ 1991 khi các đại biểu dự Đại hội Đảng CSVN lần thứ bảy thông qua cương lĩnh, xác định “công nghiệp hóa theo hướng hiện đại” và đỉnh của “phát triển thiếu bền vững, khai thác tài nguyên quá mức” có phải từ khi Đại hội Đảng CSVN lần thứ chín (2001) đề ra chủ trương “công nghiệp hóa theo kiểu rút ngắn, gắn với hiện đại hóa và phát triển kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa”?

Trần Văn

CEO Faceook đã dần trở thành nhân vật ảnh hưởng rất lớn đến chính trường Mỹ như thế nào?

CEO Faceook đã dần trở thành nhân vật ảnh hưởng rất lớn đến chính trường Mỹ như thế nào?
VIỆC ÔNG ZUCKERBERG THAM GIA NHIỀU VÀO CHÍNH TRƯỜNG LÀ MỘT PHẦN TRONG NỖ LỰC CỦA ÔNG ĐỂ TỰ BẢO VỆ CÔNG TY CỦA MÌNH KHỎI NHỮNG ÁP LỰC CÓ THỂ GÂY TỔN HẠI NẶNG NỀ ĐẾN FACEBOOK.

Trong vòng khoảng hơn 1 thập kỷ xây dựng Facebook thành một đế chế toàn cầu, Mark Zuckerberg đã nhiều lần thể hiện rõ ràng quan điểm rằng ông không quan tâm đến chính trị.

Có nhiều nhà tư vấn suốt thời gian qua đã khuyên ông cũng quan tâm đến các chính trị gia, và ông thường nói rằng ông sẽ để chuyện chính trị cho người khác lo.

THAM GIA CHÍNH TRỊ ĐỂ BẢO VỆ FACEBOOK

Theo Wall Street Journal, giờ đây mọi chuyện đã khác xưa rất nhiều. Giờ đây, Mark Zuckerberg là một nhân vật hoạt động chính trị tích cực. Ông đã ăn tối với Tổng thống Trump, thường xuyên nói chuyện với tư vấn cấp cao Nhà Trắng Jared Kushner, vận động hành lang để các nhà hoạch định chính sách và giới chức Mỹ chỉ trích một số công ty đối thủ như TikTok hay Apple.

CEO Faceook đã dần trở thành nhân vật ảnh hưởng rất lớn đến chính trường Mỹ như thế nào? - Ảnh 1.

Việc ông Zuckerberg tham gia nhiều vào chính trường là một phần trong nỗ lực của ông để tự bảo vệ công ty của mình khỏi những áp lực, từ áp lực chống độc quyền cho đến chỉ trích liên quan đến quyền riêng tư của Facebook hay vai trò của Facebook trong việc phát tán tin sai sự thật hoặc nhiều loại thuốc âm mưu khác.

Facebook hiện cũng đang đương đầu với nhiều rủi ro cạnh tranh từ TikTok của ByteDance. Việc củng cố mối quan hệ với các chính trị gia, tên tuổi lớn của ngành truyền thông và các nhà hoạt động xã hội rất quan trọng để giúp đảm bảo vị thế thống trị của Facebook trên mạng xã hội.

Nếu như trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2016, Mark Zuckerberg để mặc việc điều chỉnh chính sách của Facebook cho cấp dưới thì đến cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2020, ông đang giữ vai trò chủ chốt trong việc định hình chính sách Facebook trong bối cảnh chính trường Mỹ có nhiều biến động bất ngờ.

Nhiều chính sách kiểu này, đặc biệt chính sách ảnh hưởng đến quảng cáo chính trị và bài đăng của người dùng đã gây tranh cãi và hứng chịu nhiều chỉ trích từ phía chính trị gia Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ, ứng viên tranh cử Tổng thống Mỹ Donald Trump và Joe Biden cũng như từ chính trong công ty của ông.

Tình trạng tranh cãi không ngừng về chính trị cho đến nay dường như chưa cản trở được tăng trưởng doanh thu của công ty. Doanh thu của Facebook năm ngoái đạt hơn 70 tỷ USD, cao hơn rất nhiều so với con số 28 tỷ USD của năm 2016.

Cựu phó Thủ tướng Anh, ông Nick Clegg, người được Zuckerberg thuê trong vòng 2 năm trong cương vị tư vấn chính sách và truyền thông toàn cầu, cho biết rằng vị CEO này đã có nhiều liên quan đến việc quyết định cấm các quảng cáo chính trị trước thềm cuộc bầu cử Mỹ.

Mới trong tháng này, Facebook cho biết sẽ tạm ngưng tất cả các quảng cáo chính trị, đồng thời hạn chế các bài đăng về kết quả trưng cầu dân ý với mục đích không phù hợp. Và rồi đến ngày thứ Tư mới đây, Facebook và Twitter hạn chế người dùng chia sẻ bài đăng của New York Post trong đó có nội dung chỉ trích con trai ứng viên Joe Biden và ngay cả chính ông.

KHÔNG TRANH KHỎI SỰ THIÊN VỊ VỀ QUAN ĐIỂM CHÍNH TRỊ

Việc đổi vai trò của Zuckerberg xét theo nhiều cách đã diễn ra đúng theo quá trình phát triển của Facebook từ một mạng xã hội của trường đại học thành một lực lượng quan trọng trong hệ thống chính trị Mỹ và đối tượng của cả hai đảng phái chính trị lớn. Việc những lời chỉ trích với trang mạng xã hội này từ nhiều phía trong suốt 4 năm qua đã khiến cho CEO của Facebook buộc phải tăng cường sự nhạy bén về chính trị.

Tầm ảnh hưởng cực lớn của Facebook cũng như quan điểm tập trung vào tự do ngôn luận nhiều lần đã khiến cho Facebook trở thành kênh lan truyền thông tin sai sự thật, phát ngôn thù hận, tuyên truyền khủng bố và nhiều loại nội dung mà chính Facebook cũng cảm thấy khó kiểm soát.

Theo quan điểm của Mark Zuckerberg, chính ông đã từng đề nghị những nhân viên vốn có xu thế thiên tả của mình rằng họ cần phải hiểu cách tôn trọng người dùng, chính vì vậy, họ sẽ không gỡ các bài đăng của ông Trump mà nhiều nhân viên cho rằng nó vi phạm quy định của Facebook. Việc ông suy nghĩ như vậy đã làm phật ý rất nhiều chính trị Đảng Dân chủ và nhiều nhóm hoạt động dân sự và khiến cả nhiều người làm việc trong Facebook cảm thấy không hài lòng, theo giám đốc phụ trách hoạt động Sheryl Sandberg.

Trong tháng trước, quản lý chiến dịch tranh cử của ông Biden gửi đến CEO một lá thư gọi Faceook là kênh truyền bá thông tin sai sự thật phổ biến nhất tại Mỹ về quá trình tranh cử. Ứng viên Đảng Dân chủ Joe Biden cho biết ông chưa bao giờ hâm mộ Zuckerberg.

Bất kỳ quan điểm nào cho rằng Facebook ưu tiên cho đảng phải chính trị này hơn đảng phái chính trị khác là hoàn toàn sai lầm“, phát ngôn viên của Facebook nhấn mạnh. Phát ngôn viên nói thêm rằng ông Zuckerberg chính là người đứng đằng sau chính sách nhất quán với cuộc bầu cử Mỹ.

Cả chiến dịch tranh cử của ông Biden và ông Trump đều quảng cáo mạnh trên Facebook. Người đứng đầu chiến dịch tranh cử của Tổng thống Trump thậm còn coi ông Zuckerberg như người có ảnh hưởng xã hội chứ không phải điều hành cao cấp tại một công ty công nghệ lớn.

Thế nhưng cùng lúc đó họ vẫn chỉ trích chính sách của Facebook. Phát ngôn viên chiến dịch tranh cử của Facebook, bà Samantha Zager, cũng vẫn chỉ trích chính sách của Facebook: “Cũng giống như những doanh nghiệp còn lại trong ngành công nghệ Mỹ, Facebook tin tưởng một cách sai lầm rằng Facebook là trung gian của sự thật và quyết định kết quả cuộc bầu cử”. Bà khẳng định các công ty công nghệ Mỹ kiểm soát ngày một nhiều với Tổng thống Trump và những người có quan điểm bảo thủ.

Theo Ngọc Diệp / BizLive