7 phố đi bộ nên ghé thăm một lần trong đời

Những con phố đi bộ mang đến cái nhìn về quá khứ và chứa nét độc đáo của thành phố nơi nó tồn tại.

Việc giành lại đường phố cho người đi bộ đang khá thịnh hành trên thế giới. “Nhờ” Covid-19 và các biện pháp giãn cách xã hội, nhiều thành phố tìm cách mở rộng vỉa hè, ngăn xe qua lại để các nhà hàng có nhiều không gian ngoài trời hơn dành cho thực khách.

Tuy nhiên từ trước đại dịch, một số thành phố trên thế giới đã xây dựng các tuyến phố đi bộ lâu đời và được nhiều du khách biết tới. Dưới đây là những con phố đi bộ nổi tiếng và đẹp nhất thế giới, theo đánh giá của Matador Network, công ty truyền thông kỹ thuật số có trụ sở tại Mỹ, chuyên về du lịch, ẩm thực… Ảnh: Craig F. Walker

Phố đi bộ Buchanan ở Glassgow được bình chọn là con phố được yêu thích nhất Scotland vào năm 2003 và giữ vững danh hiệu đến nay. Được bao quanh bởi các tòa nhà từ thời Victoria và Edward, Buchanan là một trong những con phố được bảo tồn tốt nhất Scotland.

Từ năm 1978, nơi đây đã không cho xe cộ qua lại để người dân họp chợ nông sản hàng tháng, xem biểu diễn nghệ thuật đường phố. Các cửa hàng nhỏ xinh, bảo tàng, thư viện, phòng hòa nhạc hoàng gia cũng nằm trên con phố này. Nơi đây không chỉ thu hút khách du lịch, mà còn là điểm đến yêu thích của dân địa phương. Ảnh: Artur Kraft/Unsplash

Qianmen là phố đi bộ nổi tiếng ở Bắc Kinh, Trung Quốc, với tuổi đời hơn 570. Ban đầu, con phố có tên gọi là Zhengyangmen dưới thời nhà Minh và nhà Thanh, được đổi tên vào năm 1965.

Suốt thời nhà Thanh, phố Qianmen có nhiều tiệm bán thịt, vải và trang sức; nhiều xưởng thủ công, nhà kho và nhà hát ở những con hẻm gần đó. Hiện tại, nó là điểm đến nổi tiếng về đêm với ẩm thực phong phú. Một trong những điểm dừng chân hút khách ở đây là phòng trà Lao She. Ảnh: Skyscraper City

La Rambla là con đường dài 1,2 km rợp bóng cây, nằm ở trung tâm Barcelona, Tây Ban Nha. Đây là nơi những người biểu diễn đường phố tập trung, lý tưởng để thưởng thức cà phê và mua sắm. Một trong những điều thú vị nhất mà du khách nên làm là khám phá khu chợ trong nhà La Boqueria vào sáng sớm.

Vào buổi sáng muộn, bạn hãy thưởng thức ly cà phê cùng bánh ngọt tại Escribà, ghé nhà thờ Gaudí-esque đầy màu sắc. Vào buổi chiều, bạn chỉ cần đi bộ chưa đầy một phút từ La Rambla đến Bar Lobo để thưởng thức đồ ăn nhẹ như tapas và ly bia lạnh. Ảnh: Afar

Rue Mouffetard, ở trung tâm khu phố Latin của Paris, Pháp là một phần lịch sử sống động của thành phố. Có niên đại từ thế kỷ 12, con phố là tàn tích của con đường La Mã cổ. Ngày nay, khi đặt chân đến đây, du khách vẫn có cảm giác như du hành ngược thời gian.

Chợ trên đường Rue Mouffetard là một trong những khu chợ nổi tiếng nhất thành phố, tấp nập người mua bán vào mỗi sáng. Các nhà hàng dọc theo con đường rải sỏi phục vụ thực khách các món ăn nổi tiếng. Du khách khi tới đây có thể mất cả ngày chìm đắm trong những gian hàng trong chợ và cửa hiệu. Con đường từng được nhắc đến trong tác phẩm The Sun also Rises của Ernest Hemingway. Ảnh: Robyn Lee

Nằm trong danh sách những phố đi bộ dài nhất thế giới, Strøget trải dài 0,7 km qua trung tâm Copenhagen, Đan Mạch. Chạy qua khu phố cổ, Strøget trở thành một trong những con phố quan trọng, nổi tiếng và có nhiều người tới buôn bán nhất.

Từ năm 1962, xe cộ không được phép lưu thông tại đây. Ngày nay, nó được biết đến là con phố mua sắm lớn. Ảnh: Dr Hamad AlBarjas

Nếu bạn đang khao khát đi bộ trên những con phố cổ kính ở châu Âu, nhưng lại đang mắc kẹt ở châu Mỹ, thành phố Quebec, Canada là một giải pháp lý tưởng. Thành phố có từ thế kỷ 17 với con phố đi bộ mang tên Rue du Petit-Champlain.

Phố được đặt theo tên của Samuel de Champlain, người sáng lập ra thành phố Quebec vào năm 1608. Con phố này cũng là khu vực thương mại đầu tiên của Bắc Mỹ. Nhiều du khách cho biết khi đặt chân đến đây, họ có cảm giác như đang thấy mình dạo bước ở Paris vào thế kỷ 17, một phần cũng bởi người dân ở đây nói tiếng Pháp. Ảnh: Travel Notes

Cách bến tàu Santa Monica chỉ hai dãy nhà, Third Street Promenade nằm ở thành phố Los Angeles, Mỹ. Con phố mang đậm phong cách California cổ điển và là đặc trưng cho những gì tinh túy nhất của Los Angeles. Nơi đây trở thành phố đi bộ từ năm 1960. Ảnh: Los Angeles Magazine

Anh Minh (Theo Matador Network)

Cuối tuần cười vui.

Mẩu chuyện 1: Cánh tay có tội

Một người đàn ông được đưa ra trước quan tòa. Nhân chứng nói rằng, ngày hôm trước người này đã lấy trộm vài quả lê ở tiệm thực phẩm của mình. Luật sư nói với thẩm phán: “Đúng là người này đã lấy vài quả lê từ cửa hàng tạp hóa, nhưng đó là cánh tay phải của anh ta lấy, cánh tay phải của anh ta có tội chứ không phải anh ta. Chúng ta không thể trừng phạt toàn bộ cơ thể chỉ vì một tay hay chân của họ phạm tội!”

“Anh nói đúng!”, thẩm phán trả lời, “Vì vậy tôi tuyên án cánh tay phải của người đàn ông này sẽ bị giam giữ 6 ngày. Bây giờ, anh ta có thể vào tù với cánh tay của mình nếu thích.”

Mọi người ở phiên tòa bắt đầu cười to, nhưng sau đó, họ im bặt khi nhìn thấy người đàn ông tháo mấy con ốc nơi cánh tay phải của anh ta ra, đó là cánh tay bằng gỗ. Anh ấy đưa nó cho thẩm phán và nói: “Thưa ngài, đây là cánh tay tội lỗi của tôi, tôi không muốn vào tù chung với nó.”

Mẩu chuyện 2: Cậu bé tự phụ

Fred về nhà trong kỳ nghỉ. Cậu cho rằng mình rất giỏi, vì cậu đã đứng nhất lớp trong khóa vừa rồi. Trong buổi ăn tối, cậu nói với bố mình: “Bố này, bố cho rằng bố chỉ có 2 cái bánh trên đĩa đó à? Con sẽ chỉ cho bố thấy là có 3 cái. Này nhé, đây là một, còn kia là hai, và một cộng hai là ba.”

“Tốt lắm con trai”, bố cậu vui mừng: “Bây giờ bố sẽ lấy cái bánh đầu tiên, mẹ con sẽ lấy cái bánh thứ hai, còn cái bánh thứ ba sẽ là của con nhé!” 

Mẩu chuyện 3: Thức ăn và bác sĩ

Bác sĩ dặn bệnh nhân:

– Bà bị thiếu tanin và chất xơ nghiêm trọng, cần ăn thật nhiều quả màu xanh và phải ăn cả vỏ không được gọt bỏ.

– Tôi xin ghi nhận lời khuyên của ông.

Đến hẹn khám lại, bác sĩ hỏi:

– Cách ăn hoa quả như vậy có ảnh hưởng gì không thưa bà?

– Thưa không! Đào, lê, táo, nho… đều ổn cả, chỉ có… quả dừa thì ăn hơi lâu.

Mẩu chuyện 4: Bé gái tội nghiệp

Một cô bé đang khóc nức nở trên phố. Một quý ông đi qua thấy vậy nên đã lại gần và hỏi chuyện gì đã xảy ra.

– Thưa ông, mẹ cháu cho cháu 1 xu, và cháu đã đánh mất nó.

– Không sao đâu cháu gái, bác sẽ giúp cháu, hãy cầm lấy đồng xu này và đừng khóc nữa nhé.

Rồi ông ấy móc bóp lấy ra 1 xu đưa cho cô bé. Nhưng khi nhận được một xu từ người đàn ông, đứa bé lại khóc nấc lên, to hơn lần trước.

– Sao cháu lại khóc nữa?, người đàn ông ngạc nhiên hỏi.

Đứa bé trả lời:

– Nếu cháu không đánh mất đồng xu kia thì bây giờ cháu đã có 2 xu rồi!

truyện cười, giải trí, cuối tuần
10 mẩu truyện cười giúp cuối tuần của bạn thêm vui vẻ. (Ảnh: Shutterstock)
Mẩu chuyện 5: Cậu sinh viên thật thà

Một cậu sinh viên năm nhất đại học đang bị chỉ trích nặng nề bởi giáo sư của mình.

“Bài của anh rất khó đọc“, giáo sư nói, “đáng lẽ ra anh phải viết làm sao cho người dốt nhất cũng có thể hiểu được mới phải.”

Cậu sinh viên từ tốn đáp: “Vâng thưa thầy, đoạn nào mà thầy không hiểu ạ?”

Mẩu chuyện 6: Biết giải thích sao đây?

Một ngày nọ, có một ông lão chậm rãi đi bộ dọc theo khu phố thì chợt trông thấy một cậu bé đang cố gắng với tay kéo chuông cửa treo quá cao so với cậu.

Ông lão là một người tốt bụng nên dừng lại và nói: “Ta sẽ kéo chuông cho cháu”. Sau đó ông kéo chuông thật mạnh khiến tiếng chuông kêu vang khắp trong ngoài nhà.

Cậu nhỏ ngước nhìn lên và nói: “Bây giờ thì chúng ta phải chạy ngay. Nào chạy thôi!”

Và trước khi ông lão kịp hiểu ra câu chuyện thì cậu bé ngỗ nghịch đã chạy vòng qua góc đường, để mặc ông lão ở lại phân trần với chủ nhà đang bực mình vì lý do tại sao ông lại kéo chuông.

Mẩu chuyện 7: Thuốc trị nấc cụt

Một ngày nọ, một người đàn ông đi vào cửa hàng dược phẩm và hỏi: “Cô có thuốc chữa bệnh nấc không?”. Người bán thuốc yêu cầu ông nhắm mắt lại và đột nhiên tát một cái thật mạnh vào mặt ông. Người đàn ông gần như ngã gục, giận dữ và hét lên: “Tại sao cô đánh tôi?”

“Không có thuốc cho bệnh nấc”. Người bán thuốc giải thích. “Nhưng một cú sốc đột ngột có thể chấm dứt nó. Như ông thấy, ông không còn nấc cụt nữa.”

“Dĩ nhiên là tôi không bị nấc cụt, vì người cần chữa bệnh là con trai của tôi chứ không phải tôi!”

Mẩu chuyện 8: Thành công một nửa

– Này anh, lần hẹn hò thế nào?

– Có thể nói là thành công một nửa?

– Anh nói vậy nghĩa là sao?

– Tôi có đến còn cô ấy thì không.

Mẩu chuyện 9: Không phải rửa bát

Người chồng trẻ nói với vợ:

– Em thân ỵêu, hôm nay em không phải rửa bát nữa đâu

– Ồ, anh yêu quý! – Người vợ sung sướng nói – Anh giúp em sao?

– Ồ, không. Anh nhỡ tay đánh rơi cả chồng bát rồi.

anh chàng đẹp trai TQ
(Ảnh: Pixabay)
Mẩu chuyện 10: Một vụ cướp xe hơi

Một bà cụ đi mua sắm xong, quay trở lại nơi đỗ xe ô tô của mình. Cụ thấy bốn gã đàn ông đang định bỏ đi bằng chiếc xe của cụ. Cụ đánh rơi túi hàng, rút khẩu súng ngắn ra, tới gần và gắng hết sức hét lên:

– Tôi có một khẩu súng trong tay và tôi biết cách dùng nó! Hãy ra khỏi chiếc xe, đồ cặn bã!

Bốn gã đàn ông không đợi lời mời tới lần thứ hai mà vội vã ra khỏi xe và chạy như điên. Bà cụ run rẩy, tới đặt túi hàng phía sau xe và vào chỗ lái. Vì quá lập cập, bà cụ không thể cắm được chìa khóa vào ổ khóa. Bà đã thử đi thử lại nhưng vẫn chẳng ích gì.

Và rồi bà cũng hiểu ra nguyên do. Vài phút sau, bà thấy xe của mình đỗ sau đó khoảng 4-5 chỗ để xe. Bà chất túi đồ của mình lên xe và lái tới đồn cảnh sát gần nhất.

Vị hạ sĩ cảnh sát, người mà nghe bà thuật lại câu chuyện, gần như cười vỡ bụng và đưa tay chỉ về phía cuối dãy bàn tiếp tân, nơi 4 người đàn ông mặt xanh mét đang trình báo về vụ cướp xe do một ‘bà lão điên’ được tả lại như sau: trắng, thấp hơn 5 feet, đeo kính, tóc bạc, xoăn và cầm một khẩu súng lục lớn.

(Sưu tầm)

Bức tranh kinh tế Việt Nam trong 9 tháng đầu năm

Tốc độ tăng trưởng quý III đã cải thiện nhiều so với quý II do Việt Nam bước đầu khống chế được dịch Covid-19. Công nghiệp vẫn là động lực quan trọng đóng góp cho tăng trưởng.

kinh te quy III 2020 anh 1

Cuộc đua vào Nhà Trắng sẽ tiêu tốn gần 11 tỷ USD

Khoản kinh phí cho các ứng cử viên vận động tranh cử năm nay vượt xa bất kỳ cuộc tranh cử nào trước đó.

Theo báo cáo từ Trung tâm Chính trị Đáp ứng, cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2020 có thể tiêu tốn gần 11 tỷ USD ở cấp liên bang, cao hơn so với mọi kỳ bầu cử tổng thống từng có trong lịch sử. Con số này gần như gấp đôi khoản tiền 6,5 tỷ USD mà Ủy ban Chính trị Liên bang và các ứng cử viên đã chi vào năm 2016. Cuộc bầu cử năm 2012 cũng chỉ tiêu tốn 6,3 tỷ USD.

Theo Business Insider, ngay cả khi các bên ngừng bơm thêm tiền ngay lúc này, thì cuộc bầu cử năm 2020 “vẫn sẽ là cuộc bầu cử tốn kém nhất từ trước đến nay”, báo cáo này cho biết. Tổng chi phí cho các cuộc bầu cử tổng thống và quốc hội cho đến nay là 7,2 tỷ USD. Trong đó, Đảng Dân chủ chi nhiều hơn các đối thủ của Đảng Cộng hòa.

Cuộc tranh cử năm nay có sự góp sức không hề nhỏ từ các siêu tài trợ PAC sẵn sàng chi hàng trăm triệu USD, những nhà tài trợ nhỏ hơn và các khu vực cử tri sẵn sàng chi tiền cho hoạt động tranh cử.

Sarah Bryner, giám đốc nghiên cứu tại Trung tâm Chính trị Đáp ứng, cho biết: “Các nhà tài trợ trong phạm vi chính trị có đủ động lực để tăng cường đổ tiền vào các chiến dịch. Mặt khác, các nhà tài trợ nhỏ ngày càng tăng và chiếm một phần đáng kể trong danh sách tài trợ”.

chi phi tranh cu tong thong my 2020 anh 1
Tổng chi phí cho các cuộc bầu cử tổng thống và quốc hội cho đến nay là 7,2 tỷ USD và dự đoán có thể lên tới 11 tỷ USD. Ảnh: Reuters.

Sự phát triển của nền tảng gây quỹ trực tuyến ActBlue của Đảng Dân chủ và WinRed của Đảng Cộng hòa đã giúp người Mỹ đóng góp vào mục tiêu tranh cử dễ dàng hơn bao giờ hết. Chỉ bằng một cú nhấp chuột trong vòng 20 giây, cử tri có thể quyên tặng 50 USD cho chiến dịch tranh cử tổng thống của Đảng Dân chủ hoặc ngược lại.

Các nhà tài trợ nhỏ lẻ này đóng góp ít hơn 200 USD/người, nhưng lại chiếm 22% tổng số tiền gây quỹ của các Ủy ban Chính trị Liên bang trong cuộc bầu cử năm 2020. Trong giai đoạn tranh cử 2016, tỷ lệ này chỉ chiếm 14% tổng số tiền gây quỹ, báo cáo của Trung tâm Chính trị Đáp ứng cho thấy.

Bên cạnh đó, cuộc chạy đua vào Nhà Trắng năm nay chứng kiến số tiền quyên góp từ nữ giới tăng vọt. Phụ nữ đã quyên góp gần 1,7 tỷ USD cho các hoạt động chính trị cấp liên bang, mức cao nhất trong lịch sử các cuộc bầu cử.

Bùi Ngọc / Zing

Đại hội 13: “Kịch tính” chuyển giao quyền lực tổng bí thư?

Hình minh hoạ. Đương kim Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng Hình minh hoạ. Đương kim Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng AFP

Trường hợp đặc biệt”, từng là “bất thường” tại Đại hội 12, nay tiếp tục “nóng”, trong đó việc chuyển giao quyền lực tổng bí thư đang là “kịch tính”, trước thềm Đại hội 13 tới đây. Khác với trước đây, lần này truyền thông của Đảng đưa công khai để dọn đường dư luận.

Việc Đảng Cộng sản giới thiệu một hay hơn các ứng viên không nằm trong tiêu chuẩn đã quy định để có thể tham gia hoặc tiếp tục giữ chức vụ quan trọng nhất của chế độ được gọi là “trường hợp đặc biệt”.

Bài viết phân tích “trường hợp đặc biệt” trong bối cảnh khủng hoảng của quá trình chuyển đổi chế độ đảng toàn trị nói chung. Đối với Việt Nam việc phá vỡ các tiêu chuẩn chuyển giao quyền lực liên tiếp trong hai nhiệm kỳ phản ánh một trong dấu hiệu “tình huống bất ổn”.

Liệu quá trình chuyển đổi chế độ sẽ thay đổi như thế nào và liệu việc chuyển giao quyền lực ai sẽ là tổng bí thư tại Đại hội 13 là hai khía cạnh của cùng vấn đề được quan tâm.

Chuyển đổi đang khủng hoảng

Dưới chế độ đảng cộng sản toàn trị các lãnh tụ có vai trò quyết định bởi quyền lực tập trung tuyệt đối, điển hình trong thời kỳ sau cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu và cho một số nước như Trung Quốc, Việt Nam và Cu Ba theo ý thức hệ này sau khi giành độc lập. Các lãnh tụ thường duy trì quyền lực tối cao suốt đời, cho đến chết. J. Stalin cai trị Liên Xô cũ 36 năm (1927–1953), Mao Trạch Đông cầm quyền ở Trung Quốc từ năm 1949 cho đến khi qua đời năm 1976, F. Castro lãnh đạo Cu Ba khoảng 50 năm từ năm 1961 –2011…

Thực tế đã minh chứng nhận định của John Locke là đúng khi cho rằng quyền lực tuyệt đối dẫn đến tha hoá tuyệt đối, và các nhà nghiên cứu chính trị cho rằng chế độ chuyên chế đã đang chuyển đổi. Trong bối cảnh chiến tranh lạnh các tiêu chuẩn chuyển giao quyền lực được thiết lập, như giới hạn không quá 2 nhiệm kỳ, quy định độ tuổi cho cấp lãnh đạo, cơ chế lãnh đạo tập thể… tuỳ thuộc mỗi quốc gia cộng sản.

Tuy nhiên, trong giai đoạn hậu chiến tranh lạnh, đặc biệt gần đây các tiêu chuẩn trên bị phá vỡ thường xuyên hơn với nhiều hình thức biểu hiện phức tạp. Tập Cận Bình, sau khi bắt đầu nhiệm kỳ cai trị thứ hai 2017-2022, đã thay đổi hiến pháp và điều lệ đảng để có thể tiếp tục duy trì chức vụ tổng bí thư và chủ tịch nước; hoặc hậu cộng sản. V. Putin cũng đã có động thái tương tự sau khi ở cương vị Tổng thống Liên bang Nga hơn 20 năm. A. Lukashenko đã cai trị Belarus 28 năm, từ 1991 đến nay, và đang bị cáo buộc gian lận trong cuộc bầu cử trong cuộc bầu cử vào tháng 8/2020…

Hình minh họa. Các tấm souvenir với hình chân dung Chủ tịch Mao Trạch Đông và Tập Cận Bình được bán ở một cửa hàng tại Bắc Kinh nhân đại hội 19 Đảng Cộng sản TQ hôm 21/10/2017

Hình minh họa. Các tấm souvenir với hình chân dung Chủ tịch Mao Trạch Đông và Tập Cận Bình được bán ở một cửa hàng tại Bắc Kinh nhân đại hội 19 Đảng Cộng sản TQ hôm 21/10/2017 Reuters

Mô hình Trung Quốc dường như không còn là “biểu tượng” đối với các nước mới nổi. Việc bộc lộ ngày càng hung hăng tính chất chuyên chế của chế độ toàn trị trong bối cảnh khủng hoảng y tế và kinh tế gây nên bởi đại dịch COVID-19. Ngoài ra, sự leo thang căng thẳng cuộc thương chiến dẫn đến đối đầu Mỹ – Trung sang các hồ sơ bành trướng lãnh hải, lãnh thổ, nhân quyền, dân chủ, dân tộc và tôn giáo… kéo theo sự thay đổi chính sách ngoại giao của các nước Phương Tây… Một trật tự thế giới mới đang được dự báo, có thể là “cuộc chiến tranh lạnh mới”, trong đó thời kỳ chuyển đổi của chế độ chuyên chế có thể sẽ chấm dứt?

Kịch tính chuyển giao quyền lực

Chế độ đảng cộng sản ở Việt Nam, không nằm ngoài xu hướng chuyển đổi nêu trên, cũng đang trong khủng hoảng. Từ sau khi có đường lối Đổi mới, năm 1986, Đảng “mở cửa” để hội nhập kinh tế với khu vực và thế giới việc chuyển giao quyền lực đã diễn ra theo các tiêu chuẩn cán bộ lãnh đạo là tương đối ‘trật tự’. Tuy nhiên, một quan sát rất đáng lưu tâm để có lý giải thoả đáng, rằng công tác quy hoạch cán bộ, trong có vị trí tổng bí thư đảng luôn gặp thách thức, hơn thế đã không thể được thực hiện. Quá trình chuyển giao quyền lực qua các thế hệ lãnh đạo dường như đang thay đổi nhằm hạn chế tốc độ cải cách thể chế kinh tế theo hướng thị trường.

Hình minh họa. TBT Nguyễn Phú Trọng (giữa) phát biểu giữa 200 uỷ viên Trung ương Đảng tại lễ bế mạc đại hội 12 ở Hà Nội hôm 28/1/2016

Hình minh họa. TBT Nguyễn Phú Trọng (giữa) phát biểu giữa 200 uỷ viên Trung ương Đảng tại lễ bế mạc đại hội 12 ở Hà Nội hôm 28/1/2016 AFP

Đã có những ‘đồn đoán’ về phe phái được cho “cải cách” và “bảo thủ” trong Đảng. Tuy nhiên, theo tôi, đã không tồn tại bất cứ dấu hiệu “chuyển hoá” sang chế độ dân chủ, mà chủ yếu là sự khác biệt về quan niệm và cách thức điều hành nền kinh tế “thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”. Trong nhiệm kỳ trước những sai lầm của chính sách tăng trưởng nóng vội và cải cách thể chế chính trị trì trệ bởi ý thức hệ, không phù hợp với chuyển đổi kinh tế đã dẫn đến hậu quả “nhà nước tư bản thân hữu” với những “nhóm lợi ích”, quan chức suy thoái đạo đức, lối sống, tham nhũng trầm trọng…

“Trường hợp đặc biệt” quá tuổi theo quy định được cho là “bắt buộc” khi được áp dụng tại Đại hội 12 đối với chức danh tổng bí thư và 4 uỷ viên trung ương trong điều kiện bất ổn thể chế và kinh tế vĩ mô. Dàn cán bộ lãnh đạo cấp cao của nhiệm kỳ 12 này được cho là kết quả thoả hiệp theo nguyên tắc tập thể lãnh đạo. Đây cũng chính là lý do để Đảng tập trung quyền lực cao hơn để duy trì sự tồn vong của chế độ. Từ đầu nhiệm kỳ đến nay chỉnh đốn đảng và chống tham nhũng được tăng cường. Một mặt, Đảng ban hành các quy định mới về công tác cán bộ, trong đó có các tiêu chuẩn riêng cho từng loại lãnh đạo cấp cao nhất. Mặt khác, nhiều tổ chức đảng và hàng nghìn quan chức bị kỷ luật và kết án tù vì vi phạm quy định của đảng và pháp luật trong chiến dịch chống tham nhũng và “suy thoái về tư tưởng, đạo đức và lối sống”.

Việc chuyển giao quyền lực tiếp tục bất ổn khi “trường hợp đặc biệt”  trở nên kịch tính trước thềm Đại hội 13. Truyền thông của Đảng nhấn mạnh rằng xem xét trường hợp đặc biệt “phải vì lợi ích của Đảng, của Nhân dân” và lý giải quy trình này. Thời gian một nhiệm kỳ dường như chưa đủ để thử thách ứng viên thay thế chức vụ tổng bí thư hiện tại, vốn đã là “trường hợp đặc biệt” tại Đại hội 12. Nhà phân tích chính trị Việt Nam David Hutt suy đoán, rằng “cuộc đua tam mã”, nghĩa là có ba “trường hợp đặc biệt” quá tuổi, hiện đang nắm các vị trí chủ chốt, đó là Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Thường trực Ban Bí thư Trần Quốc Vượng và Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân.

Một hay ba trường hợp đặc biệt, thậm chí Tổng bí thư đương nhiệm có thể “kéo dài để giữ ổn định”… vẫn là phương án chứa đựng “kịch tính”,  bởi vì, theo quy trình, kết quả được quyết định bởi lá phiếu của các uỷ viên Bộ Chính trị và Ban Chấp hành trung ương khoá 12, nhưng trên chính trường  luôn có những bất ngờ, nhất là còn đó những bài học từ những trường hợp đặc biệt trong nhiệm kỳ trước!

Tóm lại, việc chuyển giao quyền lực dưới chế độ đảng toàn trị một cách hoà bình và trật tự như trước đây có thể đã chấm dứt. Khi người dân đứng ngoài “trò chơi quyền lực” thì sự ổn định chế độ vẫn phụ thuộc vào ‘sự anh minh’ và vai trò của tổng bí thư đảng.

Phạm Quý Thọ gửi từ Hà Nội

* Bài viết không thể hiện quan điểm của Đài Á Châu Tự Do