Ga tàu như bảo tàng nghệ thuật

THỤY ĐIỂN

Đến Stockholm, du khách sẽ choáng ngợp vì vô số các tranh tường, tượng hay mô hình nghệ thuật nằm ngay trong các ga tàu điện ngầm.

Với khoảng 100 ga tàu được trang trí bằng các tranh tường, thiết kế độc đáo mang phong cách khác nhau, hệ thống ga tàu điện ngầm của Stockholm được mệnh danh là “triển lãm nghệ thuật dài nhất thế giới”. Vì thế, nếu có dịp tới Stockholm du khách hãy dành một ngày thăm các ga tàu điện ngầm để chiêm ngưỡng thế giới ngầm đậm chất nghệ thuật này.

David sinh ra ở Datteln, Đức, là người đam mê kiến trúc và nhiếp ảnh từ khi còn rất trẻ. Bộ ảnh Metro được anh chụp và chọn lọc ở những ga tàu điện ngầm đẹp nhất Stockholm.

Trong chuyến đi kéo dài cả tuần từ Hamburg, Đức, tới Thụy Điển, David đã tìm hiểu thông tin và dành thời gian chụp tư liệu các ga tàu. “Ý nghĩ trải nghiệm một triển lãm nghệ thuật bên ngoài không gian nghệ thuật làm tôi rất hứng thú, nên tôi đã đặt vé để tới tận Stockholm”.

Từ năm 1957 tại Stockholm, các nghệ sĩ đã góp phần rất lớn trong việc trang trí và hoàn thiện mỗi khi có một ga tàu mới xây nên ở đây. Các nhà ga dù cũ nhưng luôn là điểm đến hấp dẫn du khách và các nhiếp ảnh gia vì vẻ đẹp riêng từ những bức tượng, tranh tường hay mô hình trưng bày.

Bộ ảnh Metro của nhiếp ảnh gia David Altrath sẽ đưa mọi người khám phá thế giới đầy màu sắc của các ga tàu điện ngầm.

Trong thời gian ở Stockholm, David trò chuyện với nhiều người dân và nhận ra họ luôn có niềm tự hào và mong muốn bảo tồn vẻ đẹp của các ga tàu điện ngầm. Họ cho rằng, các thiết kế nghệ thuật giúp mọi người qua lại nơi đây bình tâm hơn, còn các ga tàu “thời trang” hơn. Trong khi các ga tàu trên thế giới có thiết kế tẻ nhạt, ở Stockholm chúng mang vẻ đối lập hoàn toàn và đem tới trải nghiệm du lịch thoải mái, nhẹ nhàng.

Suốt hai đêm lang thang ở các ga tàu vắng để chụp những bức hình làm toát lên trọn vẹn vẻ đẹp của chúng, David thấy khung cảnh rất khác biệt so với khi đông khách.

“Các ga tàu ở đây khiến bạn dừng chân, đưa mắt nhìn ngắm xung quay, đôi khi là chằm chằm để khám phá từng ngóc ngách, chi tiết”, David chia sẻ.

Stockholm cũng là nơi có hệ thống tàu điện ngầm sạch sẽ nhất mà anh từng tới. Các tác phẩm nghệ thuật không bị bôi bẩn hay làm hỏng bởi các bức graffiti. Trước đó, David từng du lịch qua các ga tàu điện ngầm ở nhiều thành phố châu Âu khác như Hamburg, London, Paris…

David nói: “Sự đối lập giữa các đường hầm thô ráp và các tác phẩm nghệ thuật khiến hệ thống ga ở Stockholm là hệ thống ga tàu đẹp và đáng ngưỡng mộ nhất”.

Bộ ảnh Metro của anh không chỉ nhận được phản hồi tích cực của người xem mà còn tạo cảm hứng xê dịch, khuyến khích nhiều người tới Stockholm khám phá các ga tàu. Sau dự án chụp ở Thụy Điển, David đang lên kế hoạch chụp hệ thống tàu điện ngầm ở Nga.

Khánh Trần (theo Insider)

Ảnh: David Altrath

Dịch bệnh thời Gia Long và cái chết của Nguyễn Du

Thời điểm đầu thế kỷ 19 có nhiều tai họa tương tự như hiện nay. Dịch bệnh bùng phát ra sao, ảnh hưởng gì trong quá khứ, tác động ra sao đến dòng lịch sử mà chúng ta đang kế thừa? Âu cũng là một dịp để nhìn lại.

Nước Việt của vua Gia Long đã nghi nhận thiệt hại có tới 206.835 ca tử vong vì dịch bệnh. Để khắc phục hậu quả, triều đình Huế đã xuất công quỹ 730.000 quan tiền để phát chẩn, mai táng.

Dân số Việt Nam vào lúc đó có khoảng 10 triệu, tính ra tổng số thiệt hại nhân mạng là 2% (có nguồn sử liệu nói là 4%), một con số chóng mặt, ngay cả với dân số 90 triệu như bây giờ.

Song hiện tại chúng ta có rất ít tư liệu về dịch bệnh thế kỷ trước.

Đại Nam Thực Lục chép sơ lược :

Giáp tuất, Gia Long năm thứ 13 [1814]

Quảng Đức có dịch. Sai dinh thần lập sở dưỡng tế ở Thế Lại (tên xã) cho người ốm ở, nhà nước cấp cho tiền gạo thuốc thang. Người chết thì cho tiền và vải để chôn (tiền 1 quan, vải 10 thước).

Định lệ thuế bách công. Mỗi năm mỗi người nộp 1 quan 5 tiền, vải trắng 2 tấm. Người nào ứng dịch ở Kinh thì miễn.

Năm này, vợ vua Gia Long là “hoàng hậu Tống thị băng, thọ 54 tuổi.” Song sử không ghi rõ chết vì nguyên nhân gì.

Ất hợi, Gia Long năm thứ 14 [1815] có hiện tượng người chết vô gia cư, người ốm bị xua đuổi. Hiện tượng này có phải tương tự như hiện nay, dân các vùng dịch sợ hãi chạy khỏi các ổ dịch và bị dân các vùng khác xua đuổi?

Vua Gia Long đã ra dụ rằng: “Nuôi dân như nuôi con là việc đầu của vương giả phát chính thi nhân. Trẫm thường lấy lòng thương người mà làm chính sách thương người, mong xa gần đều thông đức hóa, phong tục trở nên thuần hậu. Gần đây nghe có người đau ốm giữa đường, dân sở tại đã không nhận nuôi lại còn ruồng đuổi, chẳng chút lòng thương xót giúp nhau, phong tục ấy rất là bạc bẽo. Từ nay quân dân đi đường có người đau ốm thì chủ quản ở làng xóm đều phải tùy tiện bảo dưỡng, không được ruồng đuổi, mỗi ngày nuôi dưỡng bao nhiêu, nhà nước trả tiền, chết thì cấp tiền chôn cất, để cho kẻ còn người mất đều được nhờ ơn, không một ai phải bơ vơ thất sở. (Cấp tiền nuôi dân và quân mỗi ngày 30 đồng; cấp tiền chôn quân 3 quan, dân 1 quan). ”

Triều đình phải lập bệnh viện, nhà dưỡng tế, quan trấn thủ kinh thành phó tướng quân Chấn Võ là Trần Văn Tín chết, song không phải tại trận tiền mà ở kinh thành, có phải tử vong vì liên quan nạn dịch?

Ngày nay, có các ý kiến lo ngại dịch Covid-19 kéo dài sẽ khiến kinh tế nhiều nước bị suy thoái, thất nghiệp cao, căng thẳng xã hội dẫn tới xung đột, bạo loạn.

Năm đó, ở Việt Nam, nạn cướp bóc, nổi dậy xuất hiện ở nhiều nơi:

Thổ phỉ Cao Bằng là Nông Văn Nho hợp đảng sang ăn cướp châu Quy Thuận nước Thanh. Thanh Hoa giặc nổi, cướp bóc các hạt Vĩnh Lộc, Yên Định. Thổ phỉ ở Thái Nguyên đánh cướp Võ Nhai.

Hạ lệnh cho các phủ lỵ ở Bắc Thành đều chiếu theo số binh mà trữ hai tháng lương để chi dùng khi có việc.”

 

Dịch từ Ấn Độ sang

Tôi tìm lại các sách sử của Pháp thấy họ nhắc tới đại dịch lúc đó gọi là “Typhus Amaril“, vào năm 1816 đã càn quét Ấn Độ.

Vua Gia Long mất ngày 2.3.1820, thọ 58 tuổi. Xuất thân võ tướng, nếm mật nằm gai, môi trường rèn luyện cơ thể dẻo dai, thường thấy ở hiện tượng các tướng lĩnh đều rất thọ.

Vậy cái chết của vua Gia Long trùng vào thời điểm này có phải vì dịch bệnh? Đây là một nghi vấn chúng ta cần xem xét.

Thi hào Nguyễn Du cũng ra đi vào năm 1820, khi mới chỉ 54 tuổi.

Vị vua mới đã có các chính sách cứu trợ, hoãn bắt lính, khoan sức dân.

Đại Nam Thực Lục ghi lại Dụ của vua Minh Mạng:

Gần đây lệ khí lan tràn từ Gia Định trở ra đến Quảng Bình nhiều người ốm chết, trẫm nghe thấy rất lấy làm thương. Phàm lính là để giữ nước, vẫn không thể thiếu được, mà đạo nuôi dân cũng nên rộng rãi. Vậy thông dụ cho ở Kinh và các thành dinh trấn phàm việc sung điền binh đinh trốn và chết đều hoãn lại, đợi sau khi lệ khí yên rồi sẽ bắt cũng chưa muộn.

Hữu Tham tri Lễ bộ là Nguyễn Du chết. Du là người Nghệ An rộng học giỏi thơ, càng giỏi về quốc ngữ. Đến bây giờ có mệnh sai sang nước Thanh, chưa đi thì chết. Vua thương tiếc, cho 20 lạng bạc, 1 cây gấm Tống. Khi đưa tang về lại cho thêm 300 quan tiền. ”

Các bác sĩ Pháp vào đầu thế kỷ 19, là Pierre Lefort, Jean Guyon, Nicolas-Pierre Gilbert, Antoine Dalmas, từ năm 1818 đã tìm kiếm nguồn gốc của căn bệnh này, sau đó được gọi là “bệnh Siam” (bệnh sốt Thái lan).

Đông Dương bị rất nặng sốt xuất huyết, người bệnh nôn ra máu đen, mà còn bệnh sốt vàng da, có thể là thêm bệnh viêm gan siêu vi trùng, hay chỉ là một?

1

Dịch Typhus Amaril xuất hiện từ năm 1648 ở Yucatan (Mexico), được đề cập dưới thuật ngữ nôn mửa (nôn ra máu – đen – hoặc xuất huyết).

“Sốt vàng da” đã chặn cuộc tiến viễn chinh của Pháp qua kênh đào Panama (từ 1881 -1889), đã có hơn 22.000 công nhân xây dựng ở đây thiệt mạng.

Tội ác của “bệnh Siam”, “Typhus Amaril” rất nặng.

1793, ở Philadelphia, khoảng 5.000 người chết, bằng 10% dân số.

1805, 1/3 dân số Gibraltar chết.

1821, tại Barcelona, ​​20.000 người chết theo một số ước tính.

1878, ở Mississippi 13.000 người chết.

Cần lưu ý là mặc dù đã có vaccine, dịch này đến nay vẫn hoành hành.

Dịch tễ gia Max Theiler nhận giải Nobel 1951 nhờ tìm ra vaccine chống ‘sốt vàng da” (yellow fever), song các năm 1960-1962, tại Ethiopia, đại dịch sốt vàng da đã làm 30.000 người chết.

Năm 1965, tại Sénégal có hàng trăm trường hợp tử vong. Năm 2010 chỉ riêng Châu Phi và Nam Mỹ có tới 60 000 người chết.

Trước một chuyến đi làm việc tại châu Phi, tôi phải tiêm 300 euro vaccine chích ngừa trước khi rời Paris vì thời nay dịch bệnh vẫn còn bên đó.

Sử chỉ viết dịch từ Ấn Độ sang Hà Tiên rồi lây lan ngược lên phía Bắc của vương quốc của vua Gia Long thời ấy.

Ai là những ‘tác nhân’ đem dịch tới? Chắc chắn là bằng đường biển – như hàng không, tàu cruise ship ngày nay – nhưng có phải là những quân nhân người Âu từng phục vụ vua Gia Long?

Cần ghi lại các câu chuyện ‘thời đại’

Nhân đây, tôi muốn kể về một người Đài Loan có tâm với văn hóa Việt Nam để bổ sung thêm một nguồn tư liệu nữa về dịch bệnh và để nói rằng vào những thời điểm đất trời chuyển mình thế này, người ta cần sống với giá trị gì.

Câu chuyện trở lại với anh Hứa Xán Hoàng (anh Cao) trong bài tôi đã đăng trên trang BBC News Tiếng Việt về “hình ảnh rồng Lạc Long Quân”.

Anh Cao có những trang sách chép về dịch bệnh thế kỷ 19, sưu tầm những bài thuốc, những tục lệ, bùa chú, lễ khấn cầu dân gian Việt Nam thường làm mỗi khi có dịch.

2

Chúng ta hiện rất thiếu những tư liệu nói về những sự việc kể trên.

Thiết nghĩ nhân loại nói chung học được từ những sự vấp ngã nhiều hơn từ tiếng kèn khải hoàn, băng cờ chiến thắng, đỉnh cao sáng rực, nên việc xử lý những gì bài học của tiền nhân là trách nhiệm lương tâm.

Năm 1992, anh Hứa Xán Hoàng, thương nhân Đài Loan này sang Việt Nam ôm mộng làm giàu nhưng rồi “giác ngộ” về văn hóa, lịch sử Việt và bỏ công sưu tầm.

Đến nay anh sở hữu một khối lượng không nhỏ sắc phong, chỉ dụ, văn bản gồm đủ các dấu triện: Mạnh Đức chi bảo, Chế cáo chi bảo, Thảo tội an dân chi bảo, Sắc chinh vạn dân chi bảo, Quốc gia tín bảo, Thủ tín thiên hạ văn vũ quyền hành…nghĩa là đủ thứ chuyện từ thăng thưởng các hoàng thân, đại thần từ tước công hầu trở lên, thăng thụ từ tước hầu trở xuống, sai binh khiển tướng, răn dạy thần dân…

Một phần câu chuyện về đại dịch thời Gia Long tôi kể trên là có được từ cảm hứng khi gặp anh.

Anh Cao trao đổi với tôi:

Khi mới đến Việt Nam, tôi như bị một dạng trầm cảm, vì vừa làm ăn thua lỗ ở Đài Loan. Tôi thường ghé chùa Giác Lâm trên đường Lạc Long Quân, có cây bồ đề tuổi đời ba, bốn trăm năm, gốc cây phải mấy người ôm mới trọn. Trong chùa có hai kệ sách để Kinh Phật cổ, tôi thường lấy ra đọc.

Tôi thích ngôi chùvì đếđó cảm thấy được tĩnh lặng và từ đây, tôi lĩnh ngộ ra được đạo lý.

Mấy hôm nay anh nhà bácó nhc về chữ Tâm, làm gì cũng phải bằng trái tim của mình.

Nhưng Tâm thì ở đâu? Tim là cái gì?

Những người bình thường nghĩ rằng là, tâm chỉ cần nghĩ thôi.

Thật ra không phải là như thế. Nếu bạn chỉ nghĩ thôi, bạn không biết nói ra thành lời, bạn không làm, bạn không hành động thì trái tim cũng như không có. Như vậy là nếu có tâm, cái nơi gần tâm nhất là phải nghĩ, phải tư duy và phải biết biểu đạt và phải làm.

Tôi là một người sưu tập, tôi đã làm, tôi cũng đã nghĩ và tôi cũng biết nói ra để cho bạn nghe đó là cách tôi dùng tâm chăm chỉ.

Ngôi chùa Giác Lâm đã ảnh hưởng lớn nhất đến tôi chính ở điểm này.

Trong chùa có hai câu đối. Câu đối bên trái có một chữ chân như chân thật (左丿為真). Câu đôi bên phải có một chữ chính như chân chính (右\為正).

Chữ chân và chữ chính này, tôi không hiểu ý nghĩa là gì.Tôi đã đọc rất nhiều lần nhưng mà không đoán ra, (Tả丿-vi chân, Hữu\-vi chính).

Sau đó có một hôm, tôi nghĩ ra, đôi chữ này có ý nghĩa như thế nào.

Hai phảvà bên trácủa câu đố(丿\)ghélạthành chữ 人 –Nhân. Vậm người cần có hai điều, thứ nhất là’ Thật’, thứ hai là ‘Chính’.

Chính người Việt Nam dạy tôi, làm người là phải thật và phải chính. Anh Phong có hỏi tôi làm sao có duyên với Việt Nam thì chính từ chùa này, cũng chính từ trái tim tôi .

Xem ảnh anh Cao đi giảng kinh nghiệm điền dã về Việt Nam tại nhiều trường Đại Học Đài Loan, Trường Trung Sơn, Trung Quốc, hoặc hợp tác khai thác những thư tịch cổ, sách thuốc Việt Nam với các giáo sư Nhật, Mỹ, Hàn quốc, tôi thấy buồn.

Ông Nguyễn Tuấn Cương, Viện trưởng Viện Hán Nôm Việt đánh giá:

” tầcủa ông Hứa Xán Hoàng vượt xa tất cả những tài liệu có trong thư viện Yenching của Đại học Harvard, Học viện Viễn Đông của Pháp, Toyo Bunko của Nhật, Đại học Leiden của Hà Lan cộng lại.”

Chính phủ Việt Nam có nên tặng Hứa Xán Hoàng một chiếc huy chương Lao động cho 20 năm đẹp nhất cuộc đời ông đã âm thầm hy sinh cho chúng ta?

Thời gian, giặc giã, con người, thành kiến và dốt nát đã triệt phá gần hết kho tàng văn hóa của tiền nhân, mà ngay thời cận đại chúng ta cũng đã mất nhiều.

Việt Nam 200 trăm năm trước tưởng chừng là một ốc đảo thanh bình, cuộc nội chiến Nguyễn –Tây Sơn đang dần dần lành vết thương, cũng không thoát được cuộc lưỡi hái của thần chết, dịch bệnh.

Chiến tranh, bệnh dịch luôn là một phần của trào lưu quốc tế, liên kết Ấn Độ, Trung Hoa, Pháp, Việt Nam với cả những hòn đảo xa xôi giữa đại dương như vùng biển Caribbean.

Ngày nay toàn cầu hóa làm dịch đi nhanh hơn, chúng ta đang tập trung tuyên truyền ‘thành tích’ ghi điểm cho quan chức, rồi nhà nhà ‘thi đua từ thiện’, mà quên phần mất mát, đau thương?

Nguyễn Du ra đi để lại câu giã biệt “Ba trăm năm nữa ai người khóc Tố Như?“

Câu chuyện anh Hứa Xán Hoàng sưu tầm sách, thư tịch cổ Việt Nam trong lặng lẽ cũng như vậy.

Ngày mai, ai là người khóc cho chúng ta?

Albert Camus viết ‘Dịch hạch’, tác phẩm ghi lại một thời đen tối của châu Âu giữa thế kỷ 20, giờ đây có ai ở Việt Nam cầm bút để ghi lại nỗi đau nhân loại ngày hôm nay?

Tôi chỉ hỏi, các bạn tìm câu trả lời.

Bài viết thể hiện quan điểm của ông Phạm Cao Phong, nhà báo tự do tại Paris, Pháp.

Theo BBC

Nguyên tắc 40-40-20 và 5 lưu ý uống nước đúng vừa thải độc vừa tránh mất nước

Theo bác sĩ Huynh Wynn Trần – tổ chức y khoa VietMD tại Mỹ cho biết tình trạng thiếu nước có thể gây nguy hiểm cho cơ thể. Thực tế, nhiều bệnh nhân da khô, suy thận cấp chỉ vì lười uống nước.

Uống nước như nào cho đủNguy hiểm nếu lười uống nước

Khi chúng ta thiếu nước, những cảm biến khắp nơi trong cơ thể sẽ báo hiệu chúng ta nên uống nước, đồng thời dùng các biện pháp khác để giữ lại nước trong cơ thể.

Càng lớn tuổi, độ nhạy ngày càng yếu đi, đôi khi, cơ thể chúng ta đang khát và cần nước nhưng không biết được dẫn đến tình trạng thiếu nước. Khi đi khám bệnh bác sĩ sẽ quan sát màu nước tiểu có thể biết người bệnh có thiếu nước hay không?

Bác sĩ Huynh Wynn chia sẻ nước có vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc sống. BS Huynh Wynn đã khám và điều trị cho nhiều người bị suy thận cấp và trong đó có nguyên nhân từ việc lười uống nước. Ngoài suy thận cấp, nếu cơ thể thiếu nước còn gây ra tình trạng da khô, da nhăn nheo, viêm các khớp, tất cả đều liên quan tới thiếu nước.

Những người lười uống nước về lâu dài gây thiếu nước kinh niên khiến cơ thể suy nhược, mệt mỏi, và các bệnh nêu trên.

 Chuyên gia: Nguyên tắc 40-40-20 và 5 lưu ý uống nước đúng vừa thải độc vừa tránh mất nước - Ảnh 1.

Uống nước như nào cho đủ

Tuy nhiên, uống nước cần uống như thế nào là đủ, không thiếu, không thừa. Khi cơ thể có quá nhiều nước, nồng độ muối (Sodium) trong cơ thể loãng đi, khiến chúng ta bị tụt muối (Hyponatremia) hay tụt Kali (Hypokelamia).

Nguy hiểm hơn, nếu chúng ta bị yếu tim (heart failure), uống nhiều nước khiến tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu, dễ đến suy tim cấp (Congestive heart failure). Tụt muối quá nhiều có thể dẫn đến té xỉu hay tử vong.

Uống vào thời điểm nào?

Theo TS Trương Hồng Sơn – Viện trưởng Viện Y học ứng dụng nước có vai trò quan trọng, nó tham gia nhiều quá trình từ hấp thu, chuyển hoá và đào thải. Nước gần như là sự sống của chúng ta.

Cơ thể nếu thiếu 2% nứớc sẽ mệt mỏi, thiếu 10% sẽ gây tình trạng nguy hiểm, mất 20% lượng nước có thể tử vong.

Một người không ăn uống hai tháng mới tử vong nhưng người không uống nước 3 – 4 ngày sẽ có thể tử vong.

Theo cơ quan An toàn thực phẩm Châu Âu, nữ giới nên uống 1,6 lít nước mỗi ngày khoảng 8 cốc, nam giới uống 2 lít nước mỗi ngày khoảng 10 cốc. Nếu thiếu nước sẽ rất nguy hiểm. Mất nước trong 90 phút có thể làm cho não co nhỏ lại, chủ yếu mất nước qua đương ra mồ hồi. Mất nước nhẹ đồng nghĩa với cơ thể mất 1 – 2% nước.

 Chuyên gia: Nguyên tắc 40-40-20 và 5 lưu ý uống nước đúng vừa thải độc vừa tránh mất nước - Ảnh 2.

TS Trương Hồng Sơn

Mất nước sẽ khiến bạn tăng huyết áp do máu đặc hơn, chảy chậm hơn và gây ra tăng huyết áp, uống ít nước còn khiến mệt mỏi do các enzyme hoạt động không hiệu quả nên người bạn thấy uể oải, khó chịu.

Thiếu nước còn khiến các chất thải, chất độc không được đào thải làm tăng nguy cơ viêm da dị ứng, vẩy nến và gây nếp nhăn trên da. Thiếu nước cũng gây ra tình trạng chuột rút do cơ bắp phải hoạt động nhiều nên tăng nguy cơ bị chuột rút

Chính vì vậy, TS Sơn khuyến cáo bạn hãy cố gắng uống nước thường xuyên và uống đúng cách.

Thứ nhất, không nên chờ khát vì khi có cảm giác khát là đã thiếu nước. Uống nước vào các thời điểm quan trọng như lúc sáng ngủ dậy uống 200 ml nước để thanh lọc cơ thể. Ngoài ra, uống nước trước khi ăn 30 phút, trước khi chơi thể thao 30 phút, trước khi đi ngủ 1h.

Thứ hai, khi uống nước thì uống cốc vừa đủ, không nên uống cốc to quá.

Uống nước với lượng nước có thể tích 40 ml/kg cân nặng. Ví dụ người 60 kg uống khoảng 2,4 lít nước một ngày và uống 40% vào buổi sáng, 40% buổi chiều, 20% buổi tối.

Thứ ba, TS Sơn cho biết có thể theo dõi cơ thể có thiếu nước hay không qua nước tiểu.

Nếu uống đủ nước thì khoảng cách lần đi tiểu trung bình 3h, uống ít nước thì giãn cách kéo dài, ngoài ra có thể xem màu nước tiểu. Nếu uống đủ nước nước tiểu có màu vàng nhạt, màu càng đậm thì là thiếu nước.

Thứ tư, chú ý khi uống nước có hai loại nước không có cồn và có cồn. Tuy nhiên, lý tưởng nhất vẫn là nước lọc. BS Sơn cho rằng không nên uống nước ngọt có ga thay nước lọc vì trong nước có ga có nhiều chất gây hại cho sức khỏe nếu bạn uống quá nhiều. Ngoài ra, nước ngọt còn gây béo phì.

Thứ năm, không uống nước ngay sau khi vận động nặng hay tập thể dục vì uống nước như vậy sẽ tạo áp lực cho tim và tác động tới tim. Tốt nhất, bạn nên uống chậm và uống thành ngụm nhỏ.

Bảo Lâm / Trí thức trẻ

Vị trí Tổng Bí thư 2021: ‘Triển vọng lớn’ của ông Trần Quốc Vượng

Ông Trần Quốc Vượng đang được xem là ứng viên cho chức Tổng Bí thư hình ảnhGETTY IMAGES
Ông Trần Quốc Vượng đang được xem là một ứng viên hàng đầu cho chức Tổng Bí thư

Một chuyên gia về chính trị Việt Nam dự đoán Chủ tịch nước, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng sẽ thôi nhiệm vụ tại Đại hội Đảng 13 năm 2021, và ông Trần Quốc Vượng là ứng viên hàng đầu thành Tổng Bí thư.

Ông Nguyễn Phú Trọng, sinh năm 1944, đã là Tổng Bí thư Đảng Cộng sản từ khóa 11 năm 2011.

Nhà quan sát lâu năm về Việt Nam, Tiến sĩ Zachary Abuza, nói với BBC:

“Tôi không nghĩ ông Nguyễn Phú Trọng sẽ tiếp tục làm nữa, vì ông vừa rồi đã có thời gian ốm, và lại đã một lần được miễn tuổi.”

Vào năm 2016, Ban chấp hành trung ương Đảng đồng ý cho một trường hợp đặc biệt quá tuổi, ông Nguyễn Phú Trọng, ở lại làm Tổng Bí thư.

Tiến sĩ Zachary Abuza, đang là giáo sư tại National War College, Washington DC.

National War College, thành lập năm 1946, hiện là một trường trong Đại học Quốc phòng (National Defense University), tổ chức đào tạo đại học bao cấp bởi Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ.

Mục đích của National War College là đào tạo người cho quân lực, bộ ngoại giao và các cơ quan có trách nhiệm về chiến lược an ninh quốc gia của Hoa Kỳ.

Nhiều khả năng nhất

Tiến sĩ Zachary Abuza dự đoán ông Trần Quốc Vượng “nhiều khả năng nhất” để trở thành Tổng Bí thư sau ông Trọng.

Ông Trần Quốc Vượng, sinh năm 1953, ủy viên Bộ Chính trị khóa 12, đã là Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương và hiện là Thường trực Ban Bí thư.

Việt Nam hưởng một số lợi ích vì thương chiến Mỹ - Trunghình ảnhREUTERS
Việt Nam hưởng một số lợi ích vì thương chiến Mỹ – Trung

Mới đây, Phó ban tuyên giáo trung ương Nguyễn Hồng Diên tiết lộ Bộ Chính trị khóa 13 sắp tới sẽ có khoảng 17 – 19 người.

Bộ Chính trị khóa 12 hiện thời có 19 ghế, tuy thực tế chỉ có 16 người, do các vấn đề sức khỏe, qua đời và kỷ luật.

Ông Zachary Abuza nhận xét do Ủy viên Bộ Chính trị Hoàng Trung Hải mới đây bị cảnh cáo, nên có lẽ ông Hải sẽ khó tái cử.

Ngoài ra, Bộ Chính trị hiện có 7 người đang từ 66 tuổi tới 76 tuổi và có lẽ đa số của nhóm này sẽ nghỉ hưu.

Như thế, ông Zachary Abuza dự đoán Bộ Chính trị khóa 13 có thể chỉ còn khoảng 7 người ở lại, mở đường cho các gương mặt mới.

“Nhưng số người mới bầu vào Bộ Chính trị Đảng Cộng sản không bao giờ nhiều hơn số thành viên cũ.”

“Vì vậy, rất có thể, một hoặc nhiều hơn nữa trong số thành viên Bộ Chính trị quá 65 tuổi sẽ được cho ở lại, trong đó có ông Trần Quốc Vượng, hiện 67 tuổi,” ông Abuza nhận định.

Việt Nam được khen vì thành công chống Covid-19 hình ảnhREUTERS
Việt Nam được khen vì thành công chống Covid-19

Ông Zachary Abuza không cho rằng Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc hay Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân sẽ trở thành Tổng Bí thư “mặc dù hoàn toàn đủ tiêu chuẩn”.

“Ông Trần Quốc Vượng đã đóng vai trò quan trọng trong nỗ lực chống tham nhũng, dù đó là các cuộc điều tra chính đáng hay có động cơ chính trị để làm im lặng các đối thủ của ông Nguyễn Phú Trọng.”

“Tôi đoán ông Nguyễn Phú Trọng có nhiều ảnh hưởng để chọn thành phần Bộ Chính trị khóa mới. Nhất là khi ông sẽ kết thúc nhiệm kỳ với uy tín rất cao, nhờ kinh tế, và thắng dịch Covid-19.”

Ông Nguyễn Phú Trọng và Nguyễn Xuân Phúc đang là các lãnh đạo cao cấp của Việt Namhình ảnhNHAC NGUYEN/GETTY IMAGES
Ông Nguyễn Phú Trọng và Nguyễn Xuân Phúc đang là các lãnh đạo cao cấp của Việt Nam

‘Đảng phải giữ vai trò chủ đạo’

Trả lời phỏng vấn của BBC, Tiến sĩ Zachary Abuza cũng chân thành chia sẻ rằng ông đã từng dự đoán sai về kết quả Đại hội 12 năm 2016.

“Tôi đã suy nghĩ nhiều vì sao mình dự đoán sai năm 2016. Khi đó, tôi không nghĩ ông Trọng sẽ tái đắc cử, vượt qua Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng.”

“Theo tôi, điều ông Trọng làm tại Đại hội 12 là tái khẳng định uy quyền của Đảng. Khi ấy, tăng trưởng kinh tế và hiện đại hóa đang đặt nhiều quyền quyết định hơn vào tay giới kỹ trị và quan chức.”

“Điều đó làm ông Trọng lo ngại, vì ông muốn Đảng phải giữ vai trò chủ đạo trong mọi quyết định.”

Tiến sĩ Zachary Abuza cho rằng yếu tố này cũng sẽ giúp ông Trần Quốc Vượng trở thành Tổng Bí thư.

Ông Vượng làm Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao từ 2007 tới 2011, rồi giữ Chánh Văn phòng Trung ương Đảng tháng 7/2011.

Tháng 5/2013 ông được bầu bổ sung vào Ban Bí thư.

Năm 2016, ông được bầu vào Bộ Chính trị

Tiến sĩ Zachary Abuza nói: “Ông Trần Quốc Vượng cả sự nghiệp là làm trong bộ máy Đảng.”

“Ở ông Vượng, ông Trọng nhìn ra đấy là đồng minh.”

“Vậy nếu ông ấy được bầu, sẽ có nghĩa gì cho Việt Nam? Câu trả lời ngắn gọn là sự tiếp nối trong chính sách.”

Trước đó, nhiều nhà quan sát cũng chung nhận định ông Trần Quốc Vượng là ứng viên hàng đầu cho vị trí Tổng Bí thư sắp tới.

Mới đây, Tiến sĩ Lê Hồng Hiệp, đang làm việc tại Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS-Yusof Ishak) ở Singapore, nói trong một bài phân tích: “Quan trọng hơn, nếu xét chiến dịch chống tham nhũng cấp cao dưới sự lãnh đạo của ông Trọng và việc Đảng nhấn mạnh nhiệm vụ chống tham nhũng, rất có khả năng ông Trọng muốn người kế nhiệm sẽ duy trì di sản của mình và tiếp tục cuộc chiến chống tham nhũng.”

“Ông Vượng, người từng là Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao và Trưởng Ban Kiểm tra Trung ương, có thể được coi là đáp ứng nhiều điều kiện hơn để thay thế ông Trọng.”

“Với việc ông Trọng đang nắm quyền kiểm soát ở mức cao đối với hoạt động của Đảng, đặc biệt là trong vấn đề nhân sự, ông Trọng sẽ là người có tiếng nói quyết định đối với việc lựa chọn người kế nhiệm mình. Như vậy, ứng viên nào được ông hậu thuẫn sẽ có cơ hội thắng cử cao hơn,” tác giả Lê Hồng Hiệp nhận định.

BBC

Bạo loạn bên ngoài Nhà Trắng bị nghi có liên quan đến Trung Quốc

Nhiều người biểu tình tập trung trước Nhà Trắng ở Washington DC
Nhiều người biểu tình tập trung trước Nhà Trắng ở Washington DC ngày 30/5/2020. (Ảnh: bgrocker / Shutterstock).

Biểu tình bên ngoài Nhà Trắng nghi ngờ có sự tham gia của nhân viên Lãnh sự quán Trung Quốc

Ngày 3/6, kênh bình luận chính trị NTDEducation phát trực tiếp trên YouTube, trích dẫn lời ông P, cư dân bờ tây Hoa Kỳ, phát biểu rằng bạo loạn diễn ra khắp nơi ở Mỹ là do các đặc vụ chính quyền Trung Quốc đứng sau kích động, họ hành động đồng loạt để thể hiện lòng trung thành son sắt đối với ĐCSTQ, đi bước đường “ngọc đá cùng nát”  trước lúc hạ đài.

Chương trình trích đoạn video clip nói rằng, “Đám đông bạo loạn bên ngoài Nhà Trắng, một người đàn ông với khẩu âm tiếng phổ thông chỉ huy hô lớn: ‘Mau chạy! Chạy chạy chạy chạy chạy!’. Theo ông P. đó là một nhân viên Lãnh sự quán Trung Quốc. Cuộc biểu tình bạo loạn được chỉ huy bởi một sĩ quan quân đội họ Trương. Những người được chỉ đạo hầu hết là người Hoa nằm vùng tại Mỹ, phần lớn chịu sự quản lý bởi Lực lượng Đặc biệt của Bộ Tổng tham mưu ĐCSTQ. Một số nhóm trà trộn gây rối tạo bạo loạn giả ở Hồng Kông, cũng  thuộc Lực lượng Đặc biệt này.”

Ngày 2/6, tài khoản Twitter có tên “Nhất kiếm phiêu trần” đã đăng trên trang cá nhân: “Tin tức quan trọng: Các cuộc bạo loạn bên ngoài Nhà Trắng có bóng dáng của tùy viên quân sự ĐCSTQ! Câu tiếng Trung ‘chạy mau’ tại hiện trường là do nhân viên Lãnh sự quán Trung Quốc chỉ đạo các tên côn đồ bạo loạn! Bằng chứng xác thực! ĐCSTQ là ‘bàn tay đen’ đứng sau các cuộc hỗn loạn tại Hoa Kỳ, tại sao lại có thể vô đạo đức đến vậy? Đây chẳng phải là chế độ có vấn đề hay sao? Liệu Chính phủ Hoa Kỳ có nên hợp pháp hóa trấn áp nhóm người này  không? “.

Ảnh đính kèm tweet này chụp phần bình luận các câu chất vấn của “Washington XX”. Đây là một bức ảnh chụp màn hình đoạn chat trên Wechat, trong đó cố ý để lại chữ Washington. Người tiết lộ bức ảnh chụp màn hình này dường như cố ý nói cho mọi người rằng, đoạn chat này là của một nhóm chat có tên “Washington XX”.

一剑飘尘06@yjpc06

重大爆料:白宫暴乱有中共武官的影子!现场“走快走”的中国话,是中领馆安排的暴徒!证据确凿!中共是美国骚乱的幕后黑手,怎么会如此肆无忌惮?真的是制度问题?美国政府有没有镇压的合法性? https://youtu.be/QdqgMtfaB28  来自 @YouTube

View image on Twitter

Nội dung trò chuyện trong ảnh:

“Ai đã hét lên tiếng Trung tại hiện trường tối qua vậy? Không phải đã thống nhất cần làm âm thầm sao? Hét lên rồi chạy là sao?”

“Đúng rồi, hét to như vậy, bây giờ video truyền ra cả Hoa Kỳ rồi.”

“Tùy viên quân sự Trương cũng ở hiện trường, một chút kỷ luật tổ chức sao cũng chẳng có.”

Theo điều tra, tùy viên quân sự của Đại sứ quán Trung Quốc tại Hoa Kỳ là Thiếu tướng họ Trương. Không rõ liệu tùy viên quân sự Trương được đề cập trong đoạn trò chuyện có phải chỉ Thiếu tướng Trương hay không.

Ngoài ra, ngày 1/6, Gregory Wong, một người đàn ông Trung Quốc 31 tuổi ở Los Angeles, đã bị bắt tội tình nghi đóng giả binh sĩ Lực lượng Vệ binh Quốc gia Hoa Kỳ. Được biết, trang bị của Wong “hoàn chỉnh” giống như một binh sĩ quốc gia, nhưng khẩu súng trường của anh ta là vũ khí tự chế không có số sê-ri. Cảnh sát hiện đang điều tra ý đồ của người này.

Hiện tại, Tik Tok trở thành tâm điểm của cơn bão dư luận về các cuộc bạo loạn ở Mỹ. Bởi tất cả các thông tin kích động thù hận và khuyến khích bạo lực liên quan đến Hoa Kỳ được thoải mái lan truyền qua mạng này, trong khi các nền tảng xã hội khác thì không cho phép.

Bộ trưởng Tư pháp: Các nhóm nước ngoài, Antifa tham gia kích động

Fox News đưa tin, Bộ trưởng Tư pháp Hoa Kỳ William Barr chia sẻ tại họp báo: “Chúng tôi đã tìm thấy bằng chứng các nhóm lợi ích nước ngoài, Antifa, các nhóm cực đoan,  các nhóm chính trị khác đang tham gia kích động và biểu tình bạo lực.

Chúng tôi cũng đã nhận ra người nước ngoài đang đóng vai trò chủ chốt trong sự kiện này.” Ông Barr nói rằng tính đến nay, các đặc vụ liên bang đã bắt giữ ít nhất 51 người có dính líu đến hoạt động bạo loạn.

Ông còn cho biết trong các cuộc biểu tình ở Washington, 114 nhân viên thực thi pháp luật đã bị thương và 22 người khác phải nhập viện.

Giám đốc Cục Quản lý rượu, thuốc lá, vũ khí và chất nổ, bà Regina Lombardo cho biết, các nhà chức trách đang điều tra 7 vụ hỏa hoạn trong các cuộc bạo loạn xảy ra ở Washington vào cuối tuần vừa qua, hiện có một người đã bị bắt giữ. Giám đốc cục sẽ đề xuất truy tố trường hợp này.

Chính quyền ngoại quốc đang theo dõi và kích động bạo loạn

Mạng tin tức Washington Examiner dẫn lời ông Barr, rằng Chính phủ Hoa Kỳ đang nắm giữ các bằng chứng cho thấy một số tin tặc và nhóm ngoại quốc có liên quan đến chính quyền nước ngoài đang chú ý đến tình hình đặc biệt ở Hoa Kỳ, nhằm tìm kiếm các sơ hở để gia tăng bất ổn.

Hôm thứ Năm (4/6), Giám đốc Cục Điều tra Liên bang (FBI) Christopher Wray phản hồi lời phát biểu của ông Barr, đồng thời cho biết thêm rằng các nhóm nước ngoài đã lợi dụng các cuộc biểu tình hiện tại để kích động chia rẽ và bất hòa, đặc biệt là thông qua việc sử dụng truyền thông nhà nước ở một số quốc gia, các trang mạng xã hội nhằm kích động, gây tranh cãi và thậm chí cố tình đẩy bạo động lên cao trào.

Giám đốc FBI cảnh báo: “Các nhóm nước ngoài này nên biết rằng chúng tôi đang theo dõi chặt chẽ và sẵn sàng hành động khi cần thiết“.

Hôm thứ Tư (3/6), Công ty phân tích mạng xã hội Graphika có trụ sở tại New York, đã công bố một báo cáo, cho biết truyền thông Chính phủ Trung Quốc, Iran và Nga, cũng như các tài khoản truyền thông xã hội được chính quyền nhà nước hậu thuẫn, đang sử dụng các cuộc bạo loạn hiện tại để thúc đẩy chương trình nghị sự của họ.

Ví dụ, mục tiêu chính của Trung Quốc là làm mất uy tín của Hoa Kỳ trong việc lên án sự đàn áp của Trung Quốc đối với Hồng Kông, mục tiêu chính của Iran là làm mất uy tín của Hoa Kỳ đối với hồ sơ nhân quyền của Iran và đồng thời tấn công các lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ.

Cố vấn an ninh Hoa Kỳ: Các đối thủ nước ngoài sẽ lợi dụng cuộc khủng hoảng này

Cố vấn an ninh quốc gia Hoa Kỳ O’Brien nói, “Các đối thủ nước ngoài của chúng tôi sẽ lợi dụng cuộc khủng hoảng này.” Những “đối thủ nước ngoài” này bao gồm Trung Quốc, Nga, Iran và các nước khác.

Thượng nghị sĩ Rubio qua cập nhật trên Twitter cho biết, đã phát hiện có sự gia tăng một lượng lớn các hoạt động truyền thông xã hội đến từ các quốc gia đối thủ. Nhưng họ đang tích cực ủng hộ và kích động bạo loạn, đối đầu với Mỹ từ nhiều góc độ.

Mộc Lan / Trithucvn