Vẻ đẹp Tây Ninh

 

Nguyễn Tấn Tuấn  – Huỳnh Phương /VNExpress

Nhà thơ Nga Sergei Yesenin: Trên đời này chết có gì là mới mẻ…

Yesenin tự sát năm 1925, để lại cho hậu thế một nỗi day dứt khôn nguôi bởi những vần thơ tuyệt đẹp, và đầy ám ảnh.

Ngày 3/10/1895 tại làng Konstantinnovo trong một gia đình nông dân đã sinh ra một cậu bé mà về sau đã trở thành con họa mi lớn nhất của nền thi ca Nga thế kỷ 20. Đó là Sergei Yesenin.

Mặc dù chỉ sống trên cõi thế có ba thập niên nhưng chàng trai tóc vàng này đã để lại một di sản thi ca không chỉ đồ sộ về số lượng mà còn cực kỳ quý báu về giá trị nghệ thuật. Yesenin đã sống như tự đốt mình trong các cảm xúc trữ tình để tạo nên kiệt tác cho hậu thế.

Những giai điệu u sầu

Yesenin đắm chìm trong một cõi thiên nhiên vô cùng đẹp đẽ của nước Nga, nhưng chàng bủa vây thiên nhiên ấy bằng một cõi mộng, tinh tế và êm dịu vô cùng. Những điều giản dị nhất từ đời sống được chàng cóp nhặt, và cẩn trọng vẽ lên từng trang giấy, đầy run rẩy ngây ngất, tựa mùa xuân.

“Cỏ non như lụa đầu nghiêng xuống
Trời đất thơm lừng hương nhựa thông
Ôi, đám cây rừng, ôi bãi ruộng
Ngây ngất lòng ta say bước xuân”
(Anh đào dại hãy rắc đầy tuyết trắng)

Thật không ngoa khi gọi chàng là thi sĩ của thiên nhiên Nga. Tưởng như chàng thi sĩ ấy đi mải miết mãi trên những con đường, những cánh đồng để đồng cảm với tâm hồn của thiên nhiên:

“Ngoài cửa sổ bầu trời đang sùi sụt
Tôi không tiếc thương mà cũng chẳng buồn
Tôi vẫn yêu cuộc đời này tha thiết
Tựa hồ như tình trong buổi đầu tiên”
(Gió đã nổi lên rồi làn gió bạc)

Thiên nhiên của chàng là những cánh đồng xanh ngời, những chiếc cầu cũ kỹ lưu cữu trong mình một mối đắm đuối nào đấy, và cái thiên nhiên ấy khẽ rùng mình trong một cảm thức não nùng của sự cô đơn và cái chết.

“Ngọn gió sẽ làm não lòng tiếng hí
Vũ điệu đưa tang được cử hành thôi
Sắp, sắp rồi, chiếc đồng hồ bằng gỗ
Khò khè điểm giờ mười hai của tôi”

Chàng nhận thấy thiên nhiên tươi đẹp kia đang tan rữa đi, bởi “những bàn tay xa lạ và chết chóc”, và trong cái khoảnh khắc như những ngọn nến đã cháy đến tận cùng ấy, chàng nhìn thấy những ngọn gió não nùng, đang trong một cuộc đưa tang thê thiết.

Yesenin vốn có một tâm hồn mẫn cảm đặc biệt với những rung động của thiên nhiên, có lòng say đắm thiên nhiên, tự lẩy từ thiên nhiên những nhạc điệu uyển chuyển, đê mê.

Lòng yêu thiên nhiên khiến trái tim đa cảm của chàng càng trở nên sầu não khi chứng kiến những đổi thay của thiên nhiên đồng quê nước Nga mà chàng đem lòng dấu yêu. Chàng thẫn thờ nhìn ngắm, và rồi tự đầy đọa mình trong một nỗi bất an thê thiết.

Trên đời này, chết có gì là mới mẻ

Trước những biến động của cuộc đời, Yesenin đắm chìm trong rượu, chìm trong những mối tình si say đắm, và những cơn trầm cảm liên miên. Những niềm yêu dấu tha thiết trở thành nỗi dày vò tâm tưởng, và thơ ca của chàng, mang đậm dấu ấn của cái chết và sự chia lìa.

Nếu như trước kia, cái chết vẫn còn là một dự cảm, lẩn khuất đâu đó, thì đến cuối, chàng viết về cái chết và sự ra đi của mình, một cách rõ nét. Lối viết tưởng như dung dị, bình thản ấy mà lại khiến độc giả run rẩy trong một nỗi buồn bã khôn nguôi:

“Đã qua rồi những hạnh phúc ấm êm
Đã qua rồi những buồn vui một thuở
Chỉ còn lại trong hồn bao lạnh giá
Những gì đã trôi qua – không trở lại bao giờ”
(Những gì đã trôi qua không bao giờ trở lại)

Chính bởi những gì đã qua không bao giờ trở lại, cũng như chàng nhận ra rằng “Rồi tất cả chúng ta, tất cả chúng ta nơi trần thế/ Như lá phong lặng lẽ trút sắc đồng”, Nỗi chia tay cũng gần lắm rồi:

“Anh là ai? Chỉ là người mơ mộng
Màu mắt xanh nhòa trong khói sương tan
Cuộc đời này anh như người ở tạm
Giữa mọi người đang sống ở trần gian”
(Ta là ai? Là gì? Ta là kẻ mộng mơ)

Chàng nhận mình chỉ như một người ở tạm giữa mọi người, chàng linh cảm về cái chết như nó đang ở đó, đang nằm sẵn trong con người chàng, và chỉ đợi, đến đúng thời điểm, nó sẽ dắt tay kéo chàng đi.

Yesenin đã viết những vần thơ về cái chết nhẹ nhõm đến thế, khoác lên mình cái chết một màu xanh nhòa trong khói sương tan của một cõi mộng mơ. Nhưng cái chết vẫn là sự mất mát khôn cùng, và nó khiến những câu thơ của chàng đượm một sắc sầu không thể nào dứt.

Cuối cùng, đi mãi, chàng cất lên lời tiễn biệt:
Thôi chào nhé, không một lời bịn rịn
Bạn thân yêu, xin bạn đừng buồn
Trên đời này chết có gì là mới mẻ
Nhưng sống, dĩ nhiên rồi cũng thế, chẳng mới hơn
(Bạn ơi, xin tạm biệt…)

Năm 1925, chàng thi sĩ viết bài thơ Bạn ơi, xin tạm biệt… Ấy cũng là lời chào cuối cùng, lời tha thiết cuối cùng cho độc giả.

Sáng ngày 24/12/1925, Yesenin đến Leningrad và thuê phòng ở khách sạn Angleter. Hàng xóm cùng khách sạn của chàng là cặp vợ chồng nhà văn, nhà báo Grigory Ustianov. Yesenin nói với họ rằng “sẽ không làm thơ nữa, mà sẽ chuyển sang viết truyện ngắn hoặc tiểu thuyết”. Điều này nghe thật phi lý và đáng ngờ. Như thế chẳng khác nào Yesenin đã chết rồi.

Vào lúc 22h Yesenin gọi người gác cửa khách sạn đến và yêu cầu không cho phép ai vào phòng chàng. Trước chuyến đi Leningrad, trong câu chuyện từ biệt với A. Mariengov, Yesenin bộc bạch: “Linh cảm về cái chết đeo đuổi tớ, trong những đêm mất ngủ tớ cảm thấy nó gần lắm. Điều này thật khủng khiếp. Lúc bấy giờ tớ ngồi dậy, bật đèn lên và vừa đi lại trong phòng vừa đọc sách. Bằng cách đó tớ cảm thấy dễ chịu hơn”.

Nhưng lần này chàng không còn cách nào khác để trốn chạy cái chết. Chàng đã treo cổ bên ống nước cạnh cửa sổ.

Chàng bảo ta rằng “chẳng tiếc, chẳng kêu van, chẳng khóc”, bảo rằng “chết chẳng có gì mới mẻ”, nhưng cái chết của chàng thi sĩ 30 tuổi ấy, khiến biết bao nhiêu người đau đớn.

Thơ ca của chàng đến nay mọi người vẫn đọc say sưa, như đắm chìm vào một cõi hoài vọng xa vắng, để kiếm tìm những điều đẹp đẽ tưởng như đã mất. Dù biết rằng “Những điều đã qua không trở lại bao giờ”, nhưng đắm chìm trong thơ Yesenin cũng là trở lại, ngắm nhìn những đẹp đã đã qua.

Theo PHONG LINH / TRI THỨC TRỰC TUYẾN

Cái ‘tôi’ của người Việt

Tại sao cái tôi, cái “égo” của người Việt lớn thế? Tôi gặp không biết bao nhiêu người vỗ ngực, tự cho mình là vĩ nhân. Không phải chỉ vỗ ngực, còn trèo lên nóc nhà gào khản cổ: tôi giỏi quá, tôi phục tôi quá, tại sao tôi tài ba đến thế?

Một lần ngồi nhậu với năm ông, có cảm tưởng ngồi với năm giải Nobel Văn Chương. Những ông như vậy, nhan nhản. Nói “ông,” vì hầu như đó là một cái bệnh độc quyền của đàn ông. Như ung thư vú là bệnh của đàn bà.

.

In một hai cuốn sách tào lao tặng bố vợ, nghĩ mình ngồi chung một chiếu với Marcel Proust, Victor Hugo. Làm vài bài thơ, câu trên vần (hay không) với câu dưới, nghĩ mình là Beaudelaire, Nguyễn Du tái sinh. Lập một cái đảng có ba đảng viên, kể cả em gái và mẹ vợ, nghĩ mình là lãnh tụ, ăn nói như lãnh tụ, đi đứng, tắm rửa như lãnh tụ. Viết vài bài lăng nhăng, đầu Ngô mình Sở, nghĩ mình là triết gia, trí thức, sẵn sàng dẫn dân tộc đi lên (hay đi xuống). Học gạo được cái bằng (chưa nói tới chuyện mua được cái bằng), nghĩ mình đã kiếm ra điện và nước nóng.

Tôi, tôi, tôi

Một ông bạn in một tấm danh thiếp khổ lớn, dầy đặc những chức tước, trong đó có “nhà nghiên cứu.” Những người quen không biết ông nghiên cứu cái gì, lúc nào. Tôi đáng nhận là nhà nghiên cứu hơn, vì thỉnh thoảng vẫn vào Google tìm mẹo trị mắc xương cá, hay cách nấu canh hẹ tầu hũ.

Nghĩ cũng lạ, cái TÔI to tổ bố ở một xứ như Việt Nam. Việt Nam, xứ của văn hóa Phật Giáo, một tôn giáo coi cái ngã là hư cấu, cái tôi không có thực. Nơi chịu ảnh hưởng Lão Giáo, những người đã ra suối rửa tai khi nghe thiên hạ nhắc tới tên mình. Nơi người Công Giáo thực hành đạo nhiệt thành, và Công Giáo coi vị tha, nghĩ tới người khác, là đức tính hàng đầu.

Không lẽ người Việt không hiểu tôn giáo mình đang theo?

Có ai đã gặp một người Nhật vỗ ngực: tôi, tôi, tôi. Nói chuyện với người Nhật, trong những cơ hội hơi chính thức, chưa gì họ đã mang giấy bút ra ghi chép. Làm như những điều bạn nói là khuôn vàng, thước ngọc.

Tôi là chân lý

Nước Việt nghèo, chậm tiến, lạc hậu. Đáng lẽ người Việt phải khiêm nhượng, biết người, biết mình. Nhưng không, trong tự điển cá nhân của người Việt không có chữ khiêm tốn. Nhiều lần tôi gân cổ cãi với bạn bè, về nhà nghĩ: không chừng nó có lý. Tại sao không nhìn nhận ngay? Bởi vì cái tôi nó lớn quá.

Ở đâu cũng có những cái tôi, nhưng ở người Việt, nó đạt một tỷ số đáng ngại. Mỗi lần, hiếm hoi, gặp một người đồng hương có khả năng nhưng khiêm tốn, tôi nghĩ bụng: ông nội này mất gốc rồi.

Thảo luận với người Việt rất khó, vì ai cũng nghĩ là mình nắm chân lý trong tay. Nghĩ khác là xúc phạm ông ấy, xúc phạm chân lý, bôi nhọ sự thật. Phải căm thù, phải tiêu diệt, phải triệt hạ, phải tố cáo, chụp mũ.

Cái tôi lớn, phải chăng đó là nét đặc thù của một dân tộc đầy tự ti mặc cảm? Trong cái kiêu hãnh lố bịch của người “mang dép râu mà đi vào vũ trụ” có cái tự ti của những người vẫn mang dép râu ở thế kỷ 20, 21.

Trong y học, égocentrisme là một cái bệnh, pathologie. Và trong chín trên 10 trường hợp, những người có mặc cảm tự cao, tự đại (complexe de supériorité) là để che đậy tự ti mặc cảm (complexe d’infériorité).

Những người có thực tài rất khiêm nhượng, vì họ không so sánh với người khác. Họ so sánh mình với mình, so sánh mình hôm nay với mình hôm qua, so sánh tác phẩm mới với tác phẩm cũ của chính mình. Và thường thường thất vọng.

Khi một nghệ sĩ thoả mãn với tác phẩm của mình, anh ta hết là nghệ sĩ. Anh ta không tìm tòi nữa, anh ta về hưu. Như một công chức, một tài xế xe đò về hưu.

Đèn dầu và đèn điện

Thomas Edison nói nếu hài lòng với đèn dầu, tìm cách cải thiện đèn dầu, sẽ không bao giờ kiếm ra điện. Người Việt chúng ta dễ thoả mãn quá, dễ kiêu hãnh quá, dễ “tự sướng’’ quá. Hậu quả là cái gì của ta nó cũng nho nhỏ. Cùng lắm là xinh xắn, dễ thương, nhưng đồ sộ, vĩ đại thì không có. Không thể có. Tham vọng nhỏ, thành quả nhỏ.

Pablo Picasso khi thành công, được ca tụng ở “période rose” (thời kỳ hồng), nếu thỏa mãn, sẽ không có “période bleue,” thời kỳ xanh. Nếu thoả mãn với “période bleue” sẽ không có tranh trừu tượng, đưa hội họa đi vạn dặm. Một giai thoại: Picasso mời bạn bè ăn tiệm. Cuối bữa ăn, gọi tính tiền. Chủ tiệm nói xin miễn chuyện tiền bạc, được tiếp Picasso là hân hạnh rồi. Pablo vẽ vài nét trên tấm khăn phủ bàn, tặng chủ tiệm. Ông này nói xin Picasso ký tên. Picasso trả lời: tôi chỉ trả bữa cơm, không muốn mua tiệm ăn.

Nếu Picasso là người Việt, sẽ thấy đời mình đã quá đủ để thoả mãn: vua biết mặt, chúa biết tên, chữ ký đáng ngàn vàng, chỉ việc ngồi hưởng và chiêm ngưỡng dung nhan mình. May mắn cho hội họa, ông là người Tây Ban Nha, hì hục tìm tòi cho tới chết.

Mỗi lần nghe, hay coi Jean Marie Le Clézio, Patrick Modiano trong những chương trình văn học trên France Culture, hay trên France 5, ít người nghĩ họ đã chiếm giải Nobel Văn Chương.

Họ khiêm nhượng, ngập ngừng, do dự, gần như cáo lỗi sắp sửa nói những điều tào lao.

Le Clézio, Nobel 2008, khoanh tay, chăm chú nghe một tác giả vừa chân ướt chân ráo vào nghề, nói về một cuốn sách đầu tay. Modiano, Nobel 2014, tìm chữ một cách khó khăn, ngượng ngập, ít khi chấm dứt một câu, như muốn nói: thôi, bỏ qua đi, những điều tôi muốn nói chẳng có gì đáng nghe. Ông thực sự ngạc nhiên không hiểu tại sao có người nghĩ đến mình để trao giải. Ông nói có người đọc sách của mình đã là một phép lạ.

Người và ta

Những năm đầu ở Pháp, có thời tôi cư ngụ Rue Marcadet, Paris, bên cạnh là một cặp vợ chồng già, hiền lành, bình dị như một cặp thư ký hay công nhân về hưu. Mỗi lần gặp ở thang máy, bà vồn vã chào, hỏi thăm đủ chuyện. Thỉnh thoảng ông mời vào nhà, uống trà, hỏi chuyện về Phật Giáo mà ông nói đọc nhiều, nhưng có điều không hiểu. Thí dụ ông muốn so sánh khái niệm về niết bàn của Phật Giáo với thiên đàng của Thiên Chúa Giáo.

Ông là một người Công Giáo thuần thành, nhưng muốn tìm hiểu về những tôn giáo khác.

Tuyệt nhiên không bao giờ ông bà nói về mình. Nếu không coi TV , chắc không bao giờ tôi biết bà là Yvonne Loriot, danh cầm hàng đầu của Pháp, chiếm giải nhất bảy lần khi học ở Conservatoire de Paris, trước khi trở thành một giáo sư âm nhạc có uy tín.

Ông là Olivier Messaien, một trong những tác giả nhạc cổ điển lớn nhất của hậu bán thế kỷ 20. Rất nhiều các nhạc sư, nhạc trưởng nổi tiếng ở Âu Châu, như Pierre Boulez, Iannis Xenakis, hãnh diện là đệ tử của ông. Tác phẩm opera “Saint-Francois d’Assise” của ông được trình diễn khắp thế giới, được đón nhận như những tác phẩm của Mozart, Beethoven.

Ông bà sống trong một căn nhà bình dân, ăn uống đơn giản như một cặp vợ chồng nghèo. Tiền bản quyền nhạc đem tặng – một cách kín đáo – các hội từ thiện, hay giúp trùng tu nhà thờ Notre Dame de Lorette gần nhà. Những lúc rảnh rỗi, bà theo ông vào rừng, thu thanh để nghiên cứu tiếng chim hót.

Ai biết hai ông bà già, lễ độ, gần như vụng về, đang xếp hàng mua ổ bánh mì, là những nhân vật chiếm chỗ lớn trong bất cứ một tài liệu nào về âm nhạc cổ điển cận đại, tuần trước còn là thượng khách của Hoàng Gia Thụy Điển.

Khi nào ta có những người như Modiano, Le Clézio, Messaien – chưa nói tới tài năng, chỉ nói tới thái độ khiêm tốn – Việt Nam sẽ là một dân tộc trưởng thành. Trong khi chờ đợi, chúng ta tiếp tục leo lên nóc nhà, gào: tại sao tôi tài giỏi quá như vậy. Khi gào mỏi, leo xuống, đóng áo thụng vái nhau.

Đó cũng là một trò vui, nếu hậu quả không nghiêm trọng. Chúng ta đều đồng ý với nhau là đất nước đang trên bờ vực thẳm, không thể nhẫn tâm khoanh tay nhìn. Nhưng chúng ta không ngồi nổi với nhau, vì cái TÔI nó lớn quá, lớn hơn cả vận mệnh dân tộc.

Từ Thức  / Người Việt

Kế hoạch 1.400 tỷ USD để Trung Quốc vượt Mỹ, thống trị công nghệ thế giới

Kế hoạch 1.400 tỷ USD để Trung Quốc vượt Mỹ, thống trị công nghệ thế giới

Trung Quốc đang đẩy mạnh đầu tư nguồn lực nhằm dẫn đầu trong một số lĩnh vực công nghệ chủ chốt của thế giới. Bắc Kinh đã thông qua kế hoạch bơm khoảng 1.400 tỷ USD vào nền kinh tế nhằm phổ biến hóa nhiều công nghệ hiện đại từ mạng không dây thế hệ mới cho đến trí tuệ nhân tạo.

Trong bản “đại kế hoạch” được ủng hộ bởi Chủ tịch Tập Cận Bình, Trung Quốc đầu tư khoảng 10.000 tỷ nhân dân tệ (tương đương 1.400 tỷ USD) trong giai đoạn 6 năm, kết thúc vào năm 2025, qua đó kêu gọi chính quyền các đô thị và các tập đoàn công nghệ tư nhân lớn, như Huawei Technologies, đẩy mạnh ứng dụng mạng không dây 5G, lắp đặt hệ thống camera và cảm biến, phát triển các phần mềm ứng dụng trí tuệ nhân tạo, qua đó cho phép các công nghệ như xe tự lái, nhà máy tự động và hệ thống giám sát an ninh trên quy mô lớn sớm trở thành hiện thực.

Kế hoạch xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng mới phục vụ lĩnh vực công nghệ của Trung Quốc được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển của các tập đoàn trong nước, từ Alibaba, Huawei cho đến SenseTime, giúp họ sớm vượt qua các công ty đến từ Mỹ.

Với lợi thế là niềm tự hào dân tộc rất cao của người dân đối với công ty công nghệ nội địa, kế hoạch này giúp Trung Quốc giảm sự phụ thuộc vào công nghệ từ nước ngoài, bên cạnh đó cũng hỗ trợ Trung Quốc đẩy nhanh quá trình hiện thực hóa những mục tiêu đặt ra trước đó trong chương trình “Made in China 2025”.

Những động thái phát triển như thế đã phải đối mặt với rất nhiều những chỉ trích đến từ chính quyền Tổng thống Donald Trump. Bằng chứng là Mỹ đã liên tục gây ra nhiều khó khăn đối với các công ty công nghệ của Trung Quốc và trường hợp điển hình là Huawei.

“Đây là điều chưa từng có tiền lệ. Đó là canh bạc Trung Quốc đặt ra để chiến thắng trong cuộc đua công nghệ toàn cầu”, Maria Kwok, giám đốc điều hành Digital China Holdings, chia sẻ với phóng viên trong một cuộc phỏng vấn tại văn phòng được trang bị rất nhiều camera và cảm biến nhận diện gương mặt.

“Từ đầu năm nay, chúng tôi đã bắt đầu nhìn thấy dòng tiền được đổ vào nền kinh tế để hiện thực hóa kế hoạch này”.

Kế hoạch 1.400 tỷ USD để Trung Quốc vượt Mỹ, thống trị công nghệ thế giới - Ảnh 1.

Huawei là tâm điểm trong cuộc đua công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc. Ảnh: Reuters.

Các công ty lớn nhất chuyên cung cấp các dịch vụ như điện toán đám mây và phân tích dữ liệu tại Trung Quốc như Alibaba và Tencent Holdings là những xương sống của kế hoạch dài hơi sắp tới. Trung Quốc cũng đặt niềm tin vào Huawei, nhà cung cấp thiết bị viễn thông lớn nhất trên thế giới, với mong muốn công ty này sẽ trợ giúp sự phát triển của công nghệ 5G. Các nhà lãnh đạo các công ty công nghệ trong đó bao gồm Pony Ma và Jack Ma đã lên tiếng ủng hộ kế hoạch này.Số tiền đầu tư vào lĩnh vực công nghệ nằm trong gói tài chính cần được quốc hội Trung Quốc thông qua. Chính phủ Trung Quốc được dự đoán công bố gói hỗ trợ phát triển cơ sở hạ tầng giá trị lên tới 563 tỷ USD trong năm 2020.

Công ty của Maria Kwok, nhà cung cấp hệ thống tích hợp công nghệ thông tin được Bắc Kinh hậu thuẫn, là một trong những công ty mong muốn nắm bắt được cơ hội này. Tại thành phố Quảng Châu, Digital China đang tiến hành đưa thông tin của hàng triệu căn hộ trong các dự án nhà ở lên internet, trong đó có một khu phức hợp với diện tích bằng 3/4 diện tích công viên trung tâm New York.

Để tìm một căn nhà, người dùng chỉ cần đăng nhập qua một ứng dụng, quét khuôn mặt và xác thực danh tính. Các hợp đồng thuê nhà sẽ được ký trực tuyến thông qua điện thoại thông minh, và các đơn vị cho thuê nhà sẽ được tự động nhắc nhở nếu như người thuê nhà thanh toán tiền muộn.

Trung Quốc không còn xa lạ gì với những kế hoạch đầy tham vọng với số tiền đầu tư khổng lồ nhưng mang lại rất ít kết quả. Sẽ không lấy gì đảm bảo rằng kế hoạch lần này sẽ mang lại những đổi mới đối với nền kinh tế giống như các mục tiêu đã đặt ra. Không giống những nỗ lực trong quá khứ nhằm vực dậy nền kinh tế với việc xây dựng các cây cầu, đường cao tốc, việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng số lần này sẽ giúp các công ty, tập đoàn lớn sáng tạo ra những công nghệ tiên tiến nhất.

“Kế hoạch hỗ trợ mới của Trung Quốc có thể sẽ mang đến những nền tảng vững chắc hơn cho các nhà cung cấp internet, hình thành một làn sóng các doanh nghiệp lớn hơn, có khả năng cạnh tranh với những doanh nghiệp hàng đầu thế giới như GE và Siemens”, theo Nannan Kou, trưởng bộ phận nghiên cứu tại BloombergNEF.

“Với sự đặt cược vào những nền tảng internet vạn vật, Trung Quốc đặt mục tiêu có 3 công ty dẫn đầu thế giới trong lĩnh vực này vào năm 2025.

Kế hoạch 1.400 tỷ USD để Trung Quốc vượt Mỹ, thống trị công nghệ thế giới - Ảnh 2.

Trung Quốc đặt niềm tin vào Huawei, Alibaba và Tencent trong cuộc đua công nghệ với Mỹ. Ảnh: Reuters.

Trung Quốc không phải quốc gia duy nhất bơm tiền phát triển công nghệ để góp phần đưa nền kinh tế thoát khỏi gian đoạn suy thoái sau đại dịch Covid-19. Hồi đầu tháng 4, Hàn Quốc cho biết AI và hệ thống thông tin liên lạc không dây sẽ là những mục tiêu trọng tâm trong bản “kế hoạch mới” nhằm tạo ra việc làm và kích thích tăng trưởng kinh tế của quốc gia này.

Khoản tiền 10.000 tỷ nhân dân tệ của Trung Quốc được kỳ vọng sử dụng trong giai đoạn từ nay cho đến năm 2025 bao gồm một số lĩnh vực được coi là rất quan trọng trong tương lai, như trí tuệ nhân tạo, internet vạn vật, đường dây cao thế và đường sắt tốc độ cao, theo Trung tâm thông tin phát triển công nghiệp Trung Quốc.

Hơn 20 trong tổng số 31 tỉnh thành của Trung Quốc đại lục đã công bố các dự án với tổng số vốn đầu tư lên tới hơn 1.000 tỷ nhân dân tệ, cùng với đó là sự tham gia chủ động của nguồn vốn đầu tư tư nhân, theo nội dung đăng trên một tờ báo.

Morgan Stanley ước tính số tiền đầu tư cho hệ thống cơ sở hạ tầng mới tại Trung Quốc sẽ rơi vào khoảng 180 tỷ USD mỗi năm trong vòng 11 năm tới, tổng cộng đạt 1.980 tỷ USD. Những tính toán trên đã bao gồm chi phí xây dựng đường dây điện cao thế và đường sắt. Số tiền bỏ ra cho mỗi năm trong giai đoạn này gấp 2 lần so với con số trung bình của 3 năm trước đó, theo một báo cáo của Morgan Stanley công bố hồi tháng 3. Báo cáo này cũng đề cập đến những doanh nghiệp được hưởng lợi lớn như China Tower Corp, Alibaba, GDS Holdings, Quanta Computer và Advantech Co.

Tầm nhìn mới hình thành được một nửa của Bắc Kinh đã khiến cho rất nhiều cổ phiếu các công ty tăng giá. Đó là lý do tại sao 5 trong tổng số 10 công ty Trung Quốc có mức tăng trưởng tốt nhất trên sàn chứng khoán là những công ty công nghệ như Dawning Information Industry và GoerTek. Chỉ cần một bản phác thảo kế hoạch này cũng đã là đủ để hướng sự chú ý của nhà đầu tư vào các công ty vận hành vệ tinh và nhà cung cấp băng thông rộng.

Các công ty của Mỹ có khả năng sẽ không được hưởng nhiều lợi thế từ gói hỗ trợ ngành công nghệ này, và trong một vài trường hợp, họ có thể mất đi những cơ hội kinh doanh hiện tại ở Trung Quốc.

Hồi đầu năm, khi công ty viễn thông lớn nhất Trung Quốc China Mobile chi tới 37 tỷ nhân dân tệ để thưởng cho các nhà thầu tham gia lắp đặt các trạm phát sóng 5G, phần lớn số tiền thưởng đó thuộc về Huawei và nhiều công ty Trung Quốc khác. Trong khi đó, Ericsson của Thụy Điển chỉ nhận được khoản tiền tương đương với 10% tổng số tiền mà China Mobile đã bỏ ra. Digital China đang trợ giúp thành phố Trường Xuân, đông bắc Trung Quốc, thay thế hệ thống lưu trữ dữ liệu đám mây của IBM, Oracle và EMC bằng một công nghệ do chính công ty này tự phát triển.

Những làn sóng đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng này có mục tiêu là các trung tâm dữ liệu. Trên 20 tỉnh thành đã ban hành các chính sách nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp đang sở dụng các dịch vụ điện toán đám mây, theo một báo cáo công bố trong tháng 3 thực hiện bởi UBS Group.

Tony Yu, giám đốc điều hành của H3C, cho biết công ty của anh chứng kiến nhu cầu sử dụng các dịch vụ trung tâm dữ liệu tăng cao từ một vài công ty cung cấp internet hàng đầu tại Trung Quốc. “Tốc độ tăng trưởng cao trong những lĩnh vực có tiềm năng phát triển lớn trong tương lai sẽ là một nguồn lực mới cho nền kinh tế Trung Quốc sau khi dịch bệnh đã qua đi”, anh chia sẻ với Bloomberg.

Và từ đó các dòng vốn đầu tư khác cũng sẽ chảy vào Trung Quốc. ChinaData Group, nhà vận hành trung tâm dữ liệu có vốn đầu tư từ Bain Capital, ước tính cứ mỗi USD đầu tư vào các trung tâm dữ liệu thì sẽ có đến từ 5 USD đến 10 USD tiền vốn đầu tư vào các lĩnh vực có liên quan, trong đó bao gồm hệ thống mạng, lưới điện và ngành công nghiệp sản xuất các thiết bị công nghệ cao.

“Sẽ có lượng lớn doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng được hưởng lợi”, công ty chia sẻ trong một thông báo.

Đã xuất hiện nghi ngại về việc liệu chiến lược dài hạn này sẽ mang lại hiệu quả tương đương với các chính sách hỗ trợ ở thời điểm hiện tại, và nguồn tiền khổng lồ đó sẽ được lấy từ đâu?

“Việc thúc đẩy tăng trưởng chỉ dựa vào phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng mới là điều không thể”, theo Zhu Tian, giáo sư kinh tế học Trường Kinh doanh quốc tế Trung – Âu, Thượng Hải. “Nếu lo lắng về vấn đề nợ công và khả năng trả nợ của chính phủ ở thời điểm hiện tại, bạn chắc chắn sẽ không làm điều này. Nhưng đó lại là điều cần thiết phải làm trong bối cảnh hiện tại”.

Digital China đang tỏ ra rất tự tin rằng các dự án công ty tham gia trong lĩnh vực nhà ở tại Quảng Châu có thể mang lại doanh thu lên đến 30 triệu nhân dân tệ. Công ty này cũng hy vọng có thể tham gia những dự án tương tự với chính quyền các địa phương thuộc tỉnh Cát Lâm, đông bắc Trung Quốc, nơi các dự án có giá trị lên tới 3,3 tỷ nhân dân tệ đã được chấp thuận triển khai. Các dự án này bao gồm việc xây dựng nên một “bộ não” của thành phố, giúp kết nối các cơ sở dữ liệu như giao thông, trường học, các vấn đề an sinh xã hội như thủ tục đăng ký kết hôn.

“Ý tưởng về các thành phố thông minh đã xuất hiện từ nhiều năm nay, nhưng bây giờ chúng ta mới thấy được dòng tiền đầu tư mạnh mẽ chảy vào lĩnh vực này”, Kwok cho biết.

Theo Trọng Đại / NDH

Lưỡng hội ĐCSTQ ‘nếm’ 4 đòn tấn công trong một ngày

Delegates from China's military arrive at the closing session of the National People's Congress at the Great Hall of the People on May 28, 2020 in Beijing, China. At the session the Chinese government passed a draft of a security law for Hong Kong by a vote of 2,878 votes to one. The draft law, which has drawn international concern, is set to address issues such as secession, subversion, terrorism, and foreign interference, comes after a year of anti-government protests in the semi-autonomous region. China held its annual parliamentary gathering, known as 'The Two Sessions', at the Great Hall of the People from May 21-28th after being postponed at the height of the coronavirus outbreak in China earlier this year. (Photo by Kevin Frayer/Getty Images)

Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc đã bế mạc vào ngày 28/5/2020. Đại diện quân đội đeo khẩu trang bước vào hội trường (Ảnh: NICOLAS ASFOURI / AFP qua Getty Images)

Đòn tấn công thứ nhất: Đặc khu Hồng Kông đối mặt với việc bị Mỹ hủy bỏ chế độ đối xử đặc biệt

Ngày 27/5, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Pompeo đã công bố kết quả đánh giá kết luận Hồng Kông không còn giữ được quyền tự trị từ ĐCSTQ, do đó Hồng Kông sẽ không được tiếp tục được đảm bảo đối xử đặc biệt từ phía Hoa Kỳ.

Chính quyền Trung Quốc có thể không lường trước Hoa Kỳ có thể phản ứng nhanh đến vậy. Đối với “Luật An ninh Quốc gia phiên bản Hồng Kông”, các đại biểu Quốc hội  Trung Quốc còn chưa kịp giơ tay bỏ phiếu, mà Hoa Kỳ đã tuyên bố các hình phạt có thể. Hoa Kỳ hẳn là đã sớm lấy được thông tin tình báo.

Ông Pompeo trước đó cũng đã nói rằng báo cáo đánh giá về Hồng Kông còn phải chờ xem hành động của ĐCSTQ, nhưng Hoa Kỳ sớm đã có kế hoạch lường trước. Thời điểm vàng để tuyên bố đã được lựa chọn một cách có chủ ý: sau khi dự luật được đề xuất và trước khi ĐCSTQ bỏ phiếu thông qua. Giống như ván cờ đang bị hãm xe, ĐCSTQ cưỡi hổ khó xuống. Nếu tiếp tục bỏ phiếu cho dự luật, thì cũng tương đồng với thúc đẩy việc bãi bỏ tình trạng đặc biệt của Hồng Kông, tất nhiên, việc này có thể được hoãn lại để thảo luận thêm, nhưng ĐCSTQ còn mặt mũi nào nhìn thiên hạ?

Văn phòng Liên lạc của ĐCSTQ tại Hồng Kông cũng “cấp báo” người dân đang lần nữa xuống đường. Tình cảnh hiện tại của ĐCSTQ thật đúng với câu: tự mình chuốc khổ, tự làm tự chịu.

2. Đòn tấn công thứ hai: Giám đốc Huawei – Mạnh Vãn Châu bị kết tội

Vancouver, Canada, ngày 27/5, Giám đốc tài chính Huawei, bà Mạnh Vãn Châu bị tòa án Canada phán quyết có tội và xúc tiến trình tự dẫn độ sang Hoa Kỳ. Thẩm phán Heather Holmes đã ra phán quyết tuyên bố  hành vi phạm tội của Mạnh Vãn Châu đã cấu thành tội lừa đảo. Bà Mạnh Vãn Châu bị Chính phủ Hoa Kỳ cáo buộc phạm tội lừa đảo ngân hàng, lừa đảo chuyển tiền qua mạng và đồng mưu lừa đảo ngân hàng, lừa đảo chuyển tiền.

Trong các đạo luật quốc gia cũng như văn bản pháp lý quốc tế đều ghi nhận nguyên tắc định danh kép tội phạm như là điều kiện tiên quyết để tiến hành dẫn độ tội phạm. Nếu thẩm phán quyết định tội danh không thành lập, bị cáo có thể được thả tự do. Hiện giờ, bà Mạnh Vạn Châu đã bị kết án về tội phạm kép, vì vậy phải bị dẫn độ về Hoa Kỳ.

Một phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Trung Quốc đe dọa: “Để ngăn chặn tiếp tục thiệt hại đến quan hệ Trung Quốc-Canada, Canada thực sự nên sửa chữa sai lầm của mình, ngay lập tức thả bà Mạnh Vãn Châu và đảm bảo rằng bà trở về Trung Quốc an toàn.” Người phát ngôn này lần nữa để lộ sự thiếu hiểu biết về pháp lý của mình. Chính phủ Canada từ lâu đã tuyên bố rằng tư pháp độc lập của Canada và vụ án dẫn độ của Mạnh Vãn Châu không thuộc phạm trù ngoại giao.

Các biện pháp trừng phạt của Mỹ đối với Huawei đang dần gia tăng. Vụ án Mạnh Vãn Châu không có ý nghĩa gì đáng kể. Tuy nhiên, phán quyết của vụ án vẫn có ý nghĩa pháp lý và đối với bên ĐCSTQ không hiểu luật thì nó lại có ý nghĩa chính trị càng mạnh mẽ. ĐCSTQ không chỉ giam giữ một số người Canada làm con tin, mà còn cấm nhập khẩu thịt lợn và hạt cải dầu để làm áp lực. Đến hôm nay, các tính toán của ĐCSTQ đã thất bại và nó đã phơi bày rõ ràng mối quan hệ đặc biệt giữa Huawei và ĐCSTQ. Trong hai tháng qua, khi ĐCSTQ xuất khẩu khẩu trang với giá cao, họ thường quyên tặng khoảng 1% đơn đặt hàng với tên của Huawei trong nỗ lực thúc đẩy hình ảnh của tập đoàn này.

Phán quyết của vụ án Mạnh Vãn Châu đánh dấu một cú đòn kinh tế và chính trị kép đánh vào ĐCSTQ đối với vấn đề Huawei.

3. Đòn tấn công thứ ba: Du học sinh Trung Quốc không thể về nước, năng lực nội bộ yếu kém bị phát triển thành vấn đề ngoại giao

Ngày 27/5, tại cuộc họp báo của Bộ ngoại giao Trung Quốc, phóng viên hãng tin Reuters đặt câu hỏi: “Nhiều du học sinh Trung Quốc vẫn còn kẹt lại ở nước ngoài, không thể quay về Trung Quốc. Một số sinh viên tin rằng chính sách ‘Năm một” do cơ quan hàng không dân dụng Trung Quốc đưa ra đã hạn chế số lượng chuyến bay quốc tế đến Trung Quốc. Vậy Trung Quốc liệu sẽ có kế hoạch gửi thêm chuyến bay để đón du học sinh trở về từ nước ngoài?”

Phát ngôn viên ngoại giao Triệu Lập Kiên trả lời: “Kể từ khi dịch bệnh bùng phát, nhiều quốc gia và khu vực đã đình chỉ các chuyến bay quốc tế và hạn chế người qua lại. Vì lý do khách quan này, công dân Trung Quốc ở nước ngoài muốn về nước cũng gặp nhiều khó khăn hơn. Thời điểm bắt đầu bùng phát dịch, chúng tôi đã gửi các chuyến bay đón những công dân Trung Quốc bị mắc kẹt ở nước ngoài. Sau khi tình hình dịch bệnh ở nước ngoài trở nên nghiêm trọng, chúng tôi đã làm việc chăm chỉ để sắp xếp các chuyến bay tạm thời để tạo điều kiện hỗ trợ sinh viên quốc tế, người già, trẻ em, phụ nữ mang thai và các nhân viên tạm thời làm việc ở nước ngoài gặp khó khăn và đang cần khẩn cấp trở về nước. Bộ Ngoại giao và các đại sứ quán và lãnh sự quán ở nước ngoài sẽ tiếp tục hết sức mình làm tốt công việc bảo vệ và hỗ trợ công dân Trung Quốc ở nước ngoài, giải quyết những khó khăn thực tế mà họ gặp phải.

Sinh viên Trung Quốc không thể trở về nước, vấn đề bất tài trong việc nội bộ này lại phát triển thành vấn đề ngoại giao, lại cũng là do truyền thông nước ngoài đề cập đến, quả là làm bẽ mặt ĐCSTQ. Ngày 3/2, Bộ Ngoại giao tự hào tuyên bố rằng họ đã sắp xếp bốn chuyến bay hàng không dân dụng để trả lại 399 công dân Trung Quốc về Vũ Hán. Đưa công dân vào thành phố nơi dịch bệnh bùng phát, đây là chính phủ duy nhất trên thế giới hành động kỳ quặc như vậy! Còn ngày nay, Vũ Hán đã gỡ bỏ phong tỏa, tuyên truyền của ĐCSTQ đã chống dịch thắng lợi, nhưng sinh viên Trung Quốc vẫn không thể trở về. Bộ Ngoại giao rõ ràng là không chuẩn bị để giải quyết vấn đề này, lại còn kêu gọi sinh viên quốc tế ở lại nơi họ đang ở.

Ngày 26/3, Tổng cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc đã ban hành “Thông báo về việc tiếp tục giảm lưu lượng hành khách quốc tế trong giai đoạn kiểm soát và phòng chống dịch bệnh”, yêu cầu mỗi hãng hàng không quốc nội chỉ có thể giữ một tuyến bay ra nước ngoài; mỗi hãng hàng không nước ngoài chỉ có thể giữ một đường bay đến Trung Quốc và không quá một chuyến bay mỗi tuần. Chính sách này được gọi tắt là chính sách “Năm một”. Kết quả là, hàng triệu người Trung Quốc bị mắc kẹt ở nước ngoài, rơi vào tình trạng khó xử khi mua vé với giá cao, mua và hủy vé nhiều lần; một số người không thể tiếp tục chờ đợi vì hết hạn visa.., cảm thấy oán hận và giận dữ đối với chính sách vô nhân tính này!

Để các quan chức cao cấp của ĐCSTQ và đại biểu “Lưỡng hội” có thể “yên tâm” dành thời gian cho hội nghị, Bộ Ngoại giao đã sắp xếp hợp lý việc trở về nước theo nhu cầu cấp bách cho con cái của những cán bộ cấp cao này. Tuy nhiên, hàng triệu phụ huynh ở Trung Quốc phải lo lắng về con cái họ mỗi ngày, chỉ có truyền thông nước ngoài chia sẻ mối quan tâm này của họ và diễn biến thành vấn đề ngoại giao. Cảm tình yêu nước của nhiều du học sinh vì thế mà bị ảnh hưởng rất nhiều. “Hình tượng đại biểu” của ĐCSTQ trong lòng người dân lần nữa sụp đổ, tin tức về hai phiên họp e rằng sẽ không có ai đọc.

4. Đòn tấn công thứ tư: Trump muốn hòa giải xung đột biên giới Trung-Ấn

Ngày 27/5, Trump đăng trên Twitter:

Chúng tôi đã thông báo cho cả Ấn Độ và Trung Quốc rằng Hoa Kỳ đã sẵn sàng và hy vọng sẽ hòa giải cuộc xung đột biên giới hiện tại.”(We have informed both India and China that the United States is ready, willing and able to mediate or arbitrate their now raging border dispute.)

Trước đây, đã có một cuộc xung đột tương tự ở biên giới Trung-Ấn nhưng Tổng thống Mỹ chưa bao giờ trực tiếp bày tỏ sự hòa giải như vậy. Động thái này của ông Trump thực sự gây bất ngờ. Trong chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương của ông Trump, Ấn Độ đã trở thành một trong những đồng minh của Hoa Kỳ. Ấn Độ có thể đã gửi yêu cầu can thiệp tới đồng minh Hoa Kỳ?

Bất kể Ấn Độ có đưa ra yêu cầu hay không, Hoa Kỳ hẳn đã có được thông tin chính xác về vấn đề điều động quân đội của ĐCSTQ, và ông Trump đã quyết định can thiệp. Vài ngày trước, ông Trump nói rằng Mỹ có thể cắt đứt quan hệ với ĐCSTQ. Rõ ràng, điều này không có nghĩa là ông sẵn sàng thả lỏng Trung Quốc. Tuyên bố hòa giải của ông Trump tạo ấn tượng không khác gì siêu cường Mỹ đang chuẩn bị sắp xếp lại trật tự quốc tế. Trung Quốc luôn thách thức vị thế cường quốc số một của Hoa Kỳ. Đến nay, ông Trump chắc chắn cho ĐCSTQ thấy rằng Hoa Kỳ là một cường quốc có thể đảm bảo trật tự quốc tế. Sức mạnh và trình độ của Trung Quốc còn cách quá xa.

Ông Trump tỏ rõ thái độ, cũng có thể còn có nghĩa là sau một chút thảo luận và cân nhắc, ông cùng Nội các đã hoàn thành một loạt các kế hoạch đối với ĐCSTQ và bắt đầu bước vào giai đoạn thực hiện. Có khả năng một loạt các đòn tấn công kết hợp sẽ liên tục được tung ra. ĐCSTQ rõ ràng sẽ cảm thấy như đang trên bàn chông, hẳn là đứng ngồi không yên.

Dương Uy / TrithucVn
(Bài viết thể hiện quan điểm của riêng tác giả)