Doanh nhân làm vườn chim trên sân thượng

ĐÀ NẴNG

Không muốn nuôi nhốt chim trong lồng, anh Huyền Anh làm một khu vườn trên sân thượng có cây cổ thụ, suối nước chảy… để hơn 30 chú chim ríu rít suốt ngày.

Sáng 15/5, sau khi ngồi thiền, anh Nguyễn Huyền Anh, 35 tuổi, ở Thuận Phước, phường Hải Châu, Đà Nẵng bước ra vườn chim trên tầng 4 của nhà mình. Ba ngày anh đi công tác, một tổ chim đã ra ràng, bắt đầu chuyền cành. Chúng chuyền theo chim mẹ, từ cây mai chiếu thủy sang cây chanh cổ thụ, đậu lên giò lan bên “suối” rồi thi nhau uống nước, rỉa lông, tắm táp.

Ở góc khác, một tổ chim thạch yến có hai trứng đã nở, một trứng khác có thể chiều sẽ nở. “Ngắm nhìn chúng, tôi thấy thư giãn, hạnh phúc”, vị doanh nhân chia sẻ.

Sinh ra ở một huyện vùng núi Nghệ An, từ nhỏ Huyền Anh đã mê cây cối, chim muông. Khi lập nghiệp ở các thành phố lớn, hầu như anh không còn được nghe chim hót nữa nên nung nấu ý định làm một khu vườn nuôi nhiều chim chóc.

Khó khăn ở chỗ anh không muốn nuôi chim trong lồng nhỏ. Việc nhốt trong lồng cũng khiến phải dọn phân, chăm sóc cực hơn, trong khi anh đi công tác liên tục. Cái khó ló cái khôn, anh nảy ra ý tưởng làm một khu vườn lớn, sau đó quây lưới và nuôi chim bên trong.

Khâu chống thấm, chịu lực được làm cẩn thận. Đây là ảnh mặt bằng chống thấm cho khu vườn.

Trên sân thượng rộng khoảng 85 m2, Huyền Anh quây khoảng 40 m2 để làm vườn chim, còn lại làm phòng trà. Tại vườn, một phần quây lưới, một phần lợp kính để chim có chỗ vào tránh mưa.

Cây trên vườn được lựa chọn tỉ mỉ, đảm bảo vóc dáng phù hợp với chiều cao, chiều rộng của vườn. Huyền Anh đi nhiều tỉnh tìm cây, như gốc bằng lăng, mai chiếu thuỷ cổ thụ được  mua ở Bình Định. Cây nguyệt quế dáng bay, cây chanh gốc to như gốc bưởi được mua từ một nhà vườn ở Quảng Nam…

Trong hình là cây mai chiếu thủy 30 năm tuổi. Hiện có nhiều tổ chim yến, manh manh, sẻ bảy màu làm tổ.

Các loài chim trong vườn được chọn theo tiêu chí: Phải làm sao cho chúng chung sống hoà bình và cùng loại thức ăn để đỡ tốn công sức. Hiện anh nuôi các loại Finch, cu gáy, chào mào, yến, chim sâu, vành khuyên, hút mật, tiểu mi…

Sau 6 tháng xây dựng, khu vườn trong mơ của anh Huyền Anh hoàn thành cuối tháng 11 năm ngoái. “Lúc đó mừng nhưng cũng lo, không biết chim có sống tốt không”, anh nói.

Chẳng ngờ mới qua Tết âm lịch, anh thấy đôi chim hoàng yến làm tổ. Vui quá, ngày nào anh cũng ra xem trứng, ai đến cũng khoe. Ai dè chim sợ, bỏ tổ mất. Trong hình là hai chú chim hồng yến chung sống hòa bình với một chú chim khác.

Rút kinh nghiệm, từ các lần sau anh không dám xem nhiều. Đến tháng 2 có đôi thạch yến đẻ 3 trứng, nở 3 con. “Mình lo y như thời vợ mình đi đẻ. Sợ chim không nuôi nổi con, sợ con nở ra bị rơi. Đi hỏi những người có kinh nghiệm, người thì bảo để chim bố mẹ tự nuôi, người thì khuyên bắt chim con ra nuôi bộ”, anh kể. Sau cùng, anh quyết định để chim bố mẹ tự nuôi. Không ngờ chúng nuôi rất khéo. Chỉ độ nửa tháng đã chuyền cành. Ông chủ vườn sung sướng mấy ngày trời.

Trong hình là chim xác pháo.

Ông chủ vườn mát tay nên sau nửa năm, “dân số” khu vườn tăng vù vù. Từ 20 con chim ban đầu, giờ có thêm 11 chim non. “Cái mình thích nhất ở vườn là chim chóc được vô tư bay nhảy, có thức ăn bỏ sẵn để chim ăn, thác nước chảy và lọc liên tục để uống và tắm. Chim có thể làm tổ sinh sản bình thường như ngoài tự nhiên”, anh cho biết.

Từ ngày có vườn chim, sáng nào doanh nhân này cũng dậy sớm, thể dục, tập thiền xong là ra tưới cây, xong đó ngồi thưởng trà, nghe chim hót. Nhiều lúc làm việc, kể cả họp hành, anh cũng thích mang máy tính lên ngồi giữa vườn chim. “Mình đang mong chờ đến lúc hoa chanh nở, được ngửi mùi hoa ngát dịu, nghe chim hót”, anh hào hứng nói.

Phan Dương / Ảnh: Anh Nguyen

Vietnam Express

Phải làm sao khi bạn luôn cảm thấy mình là một kẻ thất bại?

Vào năm 2011, tôi đang sống tại Madras (thành phố Chennai, bang Tamil Nadu, Ấn Độ) cùng gia đình. Thất nghiệp, tôi giết thời gian bằng cách ngửa mặt lên trời đếm số lượng máy bay trên bầu trời xanh ngắt. Tôi hay lang thang ở gần sân bay để mỗi khi nghe thấy tiếng máy bay chuẩn bị hạ cánh, tôi có thể chạy lên một mái nhà để ngắm nhìn nó ở cự ly gần. Tôi luôn luôn say mê vẻ đẹp kỳ diệu của những chiếc máy bay và mơ được làm công việc thiết kế máy bay. Tôi đã tốt nghiệp kỹ sư hàng không được vài năm.

Tôi luôn băn khoăn tự hỏi không hiểu người ta có cảm giác như thế nào khi bay tới một đất nước khác, cách xa Ấn Độ hàng nghìn dặm. Tôi ghen tỵ với những phi công. Sẽ tuyệt vời như thế nào khi được nói “tôi làm việc ở nước ngoài” hay “tối nay tôi sẽ có chuyến bay tới New York”.

Vì mãi không kiếm được việc làm chính thức, tôi đã giúp 2 người bạn ở khu tôi sống làm các bài tập tiếng Anh. Họ rất thích điều đó và nhờ tôi dạy họ làm sao để nói tiếng Anh trôi chảy. Tôi chưa bao giờ dạy ai cả, nhưng vì có thừa thời gian và nhẵn túi, tôi đồng ý. Họ đã trả học phí.

Gia đình tôi không hài lòng. “Con có bằng kỹ sư, tại sao lại đi dạy tiếng Anh. Thật đáng xấu hổ, ta sẽ phải ăn nói với họ hàng thế nào bây giờ?”, cha tôi thường cằn nhằn.

Tôi bỏ ngoài tai những trách móc của người thân và tiếp tục gia sư cho 2 người bạn. Họ trả tôi 1.000 INR (gần 15 USD) cho 3 tháng dạy học. Đây là khoản tiền đầu tiên tôi kiếm được.

Tôi mời các anh em tôi đi ăn mừng và nói với họ tôi hạnh phúc như thế nào.

Tôi ghi đăng ký dạy học trên một trang web và họ mời tôi dạy một số lớp. Tôi tiến từng bước nhỏ nhưng vững chắc. Bắt đầu từ những nhóm nhỏ, sau đó từ 5 biến thành 10 người.

Trong vòng 6 tháng, công việc của tôi không còn có thể gọi là gia sư tiếng Anh được nữa. Tôi phải dùng phòng lớn nhất của gia đình để chứa đủ 25 học sinh.

Khi công việc của tôi khởi sắc, số lượng học viên tăng lên. Tôi tăng học phí một chút và bắt đầu kiếm được khá nhiều tiền.

Có tiền khiến tôi tự tin hơn, tôi bắt đầu mua những món đồ tốt hơn cho bản thân: quần áo đẹp hơn, thay đổi phong cách và sắm một chiếc laptop.

Nhưng cũng có những thứ không bao giờ thay đổi.

Tôi vẫn thích chạy đầu trần dưới trời mưa, tôi vẫn đếm những chiếc mô-tô phân khối lớn, tôi vẫn chạy lên mái nhà để nhìn ngắm máy bay, tôi vẫn mở tiệc tùng cho anh em bạn bè, và tôi vẫn quặn đau mỗi khi có ai nhắc đó nhắc đến những chuyến bay.

Theo thời gian, tôi mở rộng công việc kinh doanh của mình. Tôi đào tạo cho các học viên chuẩn bị thi các chứng chỉ quốc tế như IELTS, TOEFL, GRE, GMAT, SAT và PTE.

Gia đình tôi bắt đầu phát hoảng!

“Con làm việc này một cách tạm thời thì không sao. Con không thể sống cả đời như thế này được. Có những người có nhiều bằng cấp và tiêu chuẩn mà con không bao giờ cạnh tranh được”.

Tôi tiếp tục bỏ ngỏ lời khuyên của họ, tôi nhìn thấy tình yêu thương trong đó, nhưng không để một chữ lọt vào tai. Tôi làm những việc mà tôi cho là đúng.

Bước đi quan trọng nhất của tôi có lẽ là tôi đóng cửa lớp học tự do của mình để xin việc vào một tổ chức giáo dục.

Mặc dù thu nhập thấp đi rất nhiều, việc lần đầu tiên làm việc trong một tổ chức giúp tôi trưởng thành hơn. Tôi ép mình bỏ qua sự hấp dẫn của những món tiền lớn dễ dàng mà tập trung vào phát triển khả năng dạy học, tôi tiến bộ mỗi ngày.

Để phát triển hơn nữa, tôi nộp đơn xin học chương trình CELTA

(CELTA là một chương trình đào tạo giáo viên tiếng Anh cao cấp do Đại học Cambridge soạn thảo. Bằng cấp này đặc biệt nổi tiếng vì các tiêu chuẩn nghiêm ngặt của nó. Nói đơn giản là những người có bằng CELTA có cơ hội dạy tiếng Anh ở nước ngoài.)

Tôi nộp đơn lên Hội Đồng Anh tại Madras. Đại học Cambridge cực kỳ khó tính trong việc chọn học viên cho chương trình này để đảm bảo chất lượng của họ. Nói cách khác, không phải có tiền là có thể được theo học CELTA.

Để được cân nhắc tham gia khóa học, tôi phải viết một số bài luận.

“Bạn không đủ tiêu chuẩn yêu cầu cho khóa học Ben ạ!”.

Tôi bị từ chối.

Kết quả này đã công kích rất mạnh vào sự tự tin của tôi. Họ nói rằng tiếng Anh của tôi không đủ tốt. Cho tới khi đó, tiếng Anh là thứ duy nhất mà tôi tin tưởng mình có thể làm tốt.

Vậy thì tôi đã dạy cái gì từ trước đến nay? Có lẽ cha mẹ tôi đã đúng. Tôi không đủ giỏi để theo nghề này.

Tôi nghi ngờ bản thân, tôi hoang mang cực độ.

Tôi đã mất 5 tháng để phục hồi thất bại này, đó là 5 tháng vô vọng và đau đớn.

kẻ thất bại
(Ảnh minh họa/unsplash.com)

Sau đó tôi bắt đầu nỗ lực trở lại. Tôi tạm dừng kế hoạch theo học CELTA để bắt đầu tự học lại tiếng Anh từ đầu, toàn thời gian và chăm chỉ hơn bao giờ hết.

Vài năm trôi qua, vừa dạy vừa học, tôi mua được một chiếc mô-tô Royal Enfield đầu tiên.

Tới một hôm, tôi đặt chân tới sân bay cũ, lần này không phải để ngắm máy bay. Tôi đến để lên máy bay, tôi vừa nhận được một công việc ở Dubai.

Sau 6 tháng làm việc ở Dubai, tôi nộp đơn theo học chương trình CELTA ở đây. Quy trình sàng lọc không khác gì hồi ở Ấn Độ.

Nhưng lần này, tôi đã khác. Hóa ra lần bị từ chối đó đã giúp tôi nhiều hơn.

Tôi đậu khóa học. Sau 2 tháng đào tạo, tôi được cấp bằng CELTA.

Tua nhanh đến hiện tại, tôi đi khắp nơi dạy tiếng Anh cho nhiều người khắp thế giới. Tôi cũng đào tạo các học viên để họ sẵn sàng tham dự các kỳ thi chuẩn tiếng Anh quốc tế như SAT, GRE và GMAT.

Tôi cũng tham gia các diễn đàn trên mạng. Câu chuyện của tôi nhận được nhiều tin nhắn khích lệ từ mọi người, nhưng cũng có những người hoài nghi như:

“Cách viết của bạn không tự nhiên, bạn viết không giống người bản xứ nói tiếng Anh”.

“Bạn thật nông cạn. Người Ấn không bao giờ có thể viết tốt như người bản ngữ. Đừng cố gắng nữa uổng công!”.

“Làm sao mà bạn dám nói mình là giáo viên tiếng Anh trong khi mắc rất nhiều lỗi?”

May mắn là lần thất bại trước đó đã khiến tôi vững vàng hơn. Tôi bỏ ngoài tai những lời phê phán tiêu cực. Tôi quá bận với việc tự phát triển bản thân. Tôi vẫn liên tục tự học và vẽ ra các kế hoạch mới cho tương lai.

Tôi vẫn mơ mộng với những chiếc máy bay. Tôi vẫn thích nhìn mưa, vẫn đếm những chiếc Royal Enfield ở Dubai và vẫn vung tiền mời bạn bè đi ăn tiệc.

Khi tôi biết ít, tôi dạy những người không biết gì; khi tôi biết nhiều, tôi dạy lại những người biết ít hơn.

Tôi khám phá ra rằng luôn luôn có chỗ để cho đi và có người trân trọng những gì bạn có thể cho họ. Tôi cũng quý giá những gì tôi đang có.

Sự biết ơn cho đi, sự biết ơn nhận lại.

Không ai là kẻ thất bại, vì thế đừng tự nhấn chìm bản thân với những thụt lùi tạm thời, hãy yêu quý những gì bạn đang có. Hãy kiên trì, hãy tự mỉm cười, hãy biết ơn và tận hưởng cuộc sống cả những khi khó khăn nhất, vì vũ trụ có một thói quen kỳ quặc khi Nó quay trở lại trao tặng cho bạn.

Tâm sự của Benhur Margoschis
Minh Trí biên dịch / Trithucvn

Vì sao nhà văn Vũ Bằng sau 1975 không ra Bắc?

Thương nhớ mười hai, Miếng ngon Hà Nội… cây bút Vũ Bằng (ảnh) đã bao năm bện quyện với muôn người! Cái câu hỏi băn khoăn bâng khuâng rằng hàng bao năm biệt với Hà Thành với xứ Bắc như thế; năm 1984, Vũ Bằng mất nhưng tuyệt nhiên không một chuyến ra?

Vì sao nhà văn Vũ Bằng sau 1975 không ra Bắc? - ảnh 1
Vũ Bằng qua nét vẽ của Tạ Tỵ và bút tích Vũ Bằng

Năm xa ấy lọ mọ đi tìm tư liệu để viết về hậu duệ Vũ Bằng đang làm miếng ngon ở Hà Nội, tôi được gặp ông Dũng hói – chủ quán phở có tiếng ở Lê Duẩn – người gọi Vũ Bằng là chú ruột. Qua ông Dũng, tôi biết thêm người em gọi Vũ Bằng là chú vợ, ông Bùi Hồng Thắng. Ông Thắng trước làm ở Vụ Báo chí – Bộ Văn hoá thông tin đã hưu.

Sài Gòn giải phóng được ít lâu thì nhà báo Hồng Thắng tìm đến nhà ông chú vợ… Sau những ngỡ ngàng ô, a ngạc nhiên mừng rỡ một hồi, Vũ Bằng dẫn anh cháu đi luôn…

Từ nhà Vũ Bằng ở Khánh Hội, hai chú cháu lần vào nội thành đến đường Pasteur có những quán phở Bắc. Ông chú kêu một tô cho cháu, nói mình đau bao tử không xài được. Bao dấu hỏi sau bữa phở ấy? Sao ông chú không để mình ở nhà chơi với thím mấy các em? Mình đã kịp chuyện trò thăm hỏi gì đâu? Nhưng những câu hỏi ấy tức thì có ngay câu trả lời.

Trời ơi, tại vì nghèo, quá nghèo! Ông chú không muốn cho anh cháu chứng kiến!? Bữa ấy ông chú chỉ đủ tiền mua cho mình một bát phở? Chứng kiến gia cảnh ông chú vợ so súi túng bấn, ông Thắng đã lẳng lặng những sẻ chia. Có cái đàn piano mua được định bụng đem ra Bắc cho con gái, khi ấy là thứ sang, Thắng đã đắn đo rất lâu nhưng rồi cũng quyết định bán phứt cho chú thím vay để mua sợi nilon về cho cả nhà đan túi!

…Cứ qua cầu Khánh Hội một đoạn gặp ngôi chùa là tới… Trí nhớ của người chưa tới bảy mươi của ông Thắng và non hai chục năm chưa vô Sài Gòn hình như đã hơi duễnh doãng thế nào nên báo hại tôi tìm mất non một ngày không ra! Mãi hôm sau, anh công an khu vực mới nhăn cái trán lại rằng cách cầu Khánh Hội đi xuôi chi đó có một cái chùa tên là Nguyên Hương thử đến coi có trúng không? Quả nhiên nhà Vũ Bằng ngay sát chùa!

Những cái bậc thấp dẫn xuống căn nhà âm u. Mé trước nhà là thênh thang khoáng đạt nhưng đầy rác rưởi của một mé sông Sài Gòn…

Vì sao nhà văn Vũ Bằng sau 1975 không ra Bắc? - ảnh 2
nhà văn Vũ Bằng

Một cái trang thờ đang nghi ngút khói hương. Những tấm ảnh đen trắng ngự trên vị trí trang trọng nhất thì rõ là song thân nhà văn. Và kia, tấm ảnh phía dưới một chút rõ ra là nhà văn Vũ Bằng rồi… Nhưng còn người đàn bà có nét cười buồn buồn trong tấm hình mầu kia? Thôi rồi, chán làm sao cho cái tính hay dùng dắng đã mấy lần vô thành phố đã vài lần cứ định đến đây, thế mà… Tôi đã đến muộn! Vợ nhà văn Vũ Bằng, bà Lương Thị Phấn mất mới non trăm ngày!

Anh con trai Lê Văn Long rầu rầu báo cho tôi cái tin ấy khi đã ngồi giữa nhà một lúc lâu… Long làm bảo vệ của cảng. Đêm làm ngày nghỉ nên bữa nay tôi mới gặp.

Nhà văn Vũ Bằng di cư … Thời gian lang thang mãi ở Sài Gòn có một thời khắc đáng kể đáng nhớ là lần gặp lại bà Quỳ người vợ từ thuở tao khang lặn lội tận ngoài Bắc vào Sài Gòn năm 1956. Đôi guốc ngày ấy bà Quỳ trở ra Bắc có tài liệu của Vũ Bằng giấu trong đó gửi ra cho tổ chức! Và thời điểm nữa là gặp được bà Phấn; khi ấy, Long, con riêng của bà đã 4 tuổi!

Dạ, má em quê ở Sa Đéc lên Sài Gòn làm ăn cũng lâu mới gặp ba em… Long nhớ lại, mới đầu là ở một ấp Nhân Hoà nào đó của ngoại thành. Rồi sau dời vô quận Nhất. Rồi quận 3. Trước khi vợ chồng Vũ Bằng về ở hẳn đây còn có một thời tá túc ở một hẻm của Khánh Hội.

Đã quần tụ trong cái gian âm u này trong một thời khốn khó, ngoài Long ra Vũ Bằng có sáu người con với bà Phấn. Ba anh con trai mang những cái tên có lẽ phải ngự trong cái xóm bình dân này như là một sự bất đắc dĩ: Hầu, Bá, Công và ba cô con gái Châu, Khương, Giao. Chính cái sàn nhà đá hoa đen trắng này một dạo dài cứ tối tối lại rào rào tanh tách âm thanh của việc đan túi nilông để bà Phấn đi bỏ mối. Rồi mối túi nilông cũng hết. Bà Phấn đành phải ra ga Sài Gòn ngược tàu cất hàng lặt vặt nhì nhằng về Sài Gòn bán lại chút đỉnh kiếm lời cho những bữa cơm rau mắm… Trong thời gian bà Phấn chạy tàu thì ông chủ, nhà văn kiêm cựu điệp viên Vũ Bằng cùng anh cháu Hồng Phấn nhà báo cách mạng đi bỏ mối thuốc Tây; mà theo trí nhớ của nhà báo Hồng Thắng là những phi vụ làm ăn ấy thường xuyên lỗ chỏng gọng phần thì thuốc giả, phần thì bị lừa… Khi ông Thắng bất lực không thể có phương cách chi để góp phần thúc đẩy đời sống nhà ông chú vợ tiến thêm bước nào đành lùi lũi ngược tàu ra Bắc.

Bà Phấn cùng sắp nhỏ dọn dẹp phía trước nhà và trên tầng thượng cho gọn gàng chút để dành chỗ cho phương thức kinh doanh mới: Cho người ta thuê chỗ bày cây kiểng và kiếm can xăng can nhớt bán lẻ nhì nhằng. Bà Phấn sau thời gian kinh doanh xăng dầu và cho thuê cây cảnh đổ bể lại tòn ten (trước đó một thời gian bà cũng đã từng làm) đôi quang gánh đi khắp cái địa bàn cảng Sài Gòn hay chợ Khánh Hội mênh mông này để cất rau hay trái cây kiếm chút đỉnh nhì nhằng…

Nhà văn Vũ Bằng lọc cọc cái xe đạp tàng, ra đường thì mũ phớt chĩnh chiện trên đầu, dáng xiêu xiêu nhoà trong dòng người xe xuôi ngược ào ạt trong màn bụi mù mịt khét lẹt các loại khí thải động cơ xe dầu của trời trưa Sài Gòn… Ông đi đâu vậy? Thấy chợt nhói lên ý nghĩ dường như không muốn tin lời anh con trai rằng, đằng sau hay chỗ giỏ xe thường những trưa liêu xiêu khật khưỡng như thế là mấy cuốn sách dầy cộp có khi là những cuốn từ điển nhưng lúc ông về chẳng thấy sách đâu? Chao ôi Vũ Bằng phải mang sách cũ đi bán!

Tôi ngồi ngó mãi bức sơn dầu chân dung Vũ Bằng treo ở gian tiếp khách vẽ theo lối mới của hoạ sĩ Tạ Tỵ. Phía dưới còn chữ ký của Tạ Tỵ và hàng chữ như một thứ lạc khoản Sài Gòn năm 1965. Trong hình, Vũ Bằng chỉ có một con mắt? Hiện diện ở vị trí đó, bức chân dung tồn tại từ năm sáu lăm ấy đến nay… Bên cạnh là một bức sơn dầu phong cảnh như Long nói lại là Vũ Bằng mua từ năm 1962.

Long đưa tôi lên gác. Dạ. hồi tới đây là ba em cho làm cái gác này theo kiểu của ổng… Cái cầu thang chỉ vừa một người đi bằng gỗ có chín bậc be bé bằng hai bàn tay. Sàn cũng lát thứ gỗ dầu chi đó trơn nhẵn bóng láng. Một cửa sổ có những con tiện làm diện tích căn gác gần bốn mét vuông đâm có tí hồn. Long cho hay ngày trước cửa sổ này là thông thoáng là lồng lộng một mảng mây trời nắng gió của một mé sông Sài Gòn. Một cái bàn gỗ loại xấu sứt sẹo nhỉnh vừa phải trên nền sàn gỗ… Dạ, cái bàn này ba em vẫn thường viết chi đó… Nếu đích thế thì những Bốn mươi năm nói láo và những đau đáu khôn nguôi của Thương nhớ mười hai … đã từng phôi thai đã từng manh nha rồi bay bổng ám ảnh bao người từ cái bàn viết sứt sẹo này? Tôi cố hình dung trong câu chuyện của Long những năm đơ đỡ, thời gian mà các báo các nhà xuất bản thường đến com măng chữ nghĩa với Vũ Bằng, trên căn gác này cứ chiều thứ bảy bao giờ cũng có một cuộc nhậu nho nhỏ. Khi thì những Tạ Tỵ, Thượng Sĩ, chú Chinh – tức Ba Hội (người chứng sau này cho Vũ Bằng có mối dây với tình báo cách mạng) những cây bút Sài Gòn một thời như L. H Dương như B.Đ Trung… chuối xanh khế chua mắm tép hay mắm sống với thịt ba chỉ hay giò heo luộc là những thứ ba em với bạn của ba ưa nhậu. Khi không có ai, một mình ba em cũng chơi hết một xị. Rồi còn mù mịt khói thuốc lào nữa chứ! Cái thứ thuốc lào mà như Long nói ổng phải thân chinh lên tận chợ Ông Tạ để mua… Đêm chuyển về sáng một ngày tháng tư năm một ngàn chín trăm tám tư, Vũ Bằng thều thào với Long kiếm cho ba cái điếu?! Trời đất, bệnh nặng vậy mà hút chi? Nhưng ông cứ kéo cái điếu về phía mình kéo một hơi rồi ho sặc sụa… Vũ Bằng sau hơi thuốc dim lim vẻ như khỏe lại? Nhưng rồi cứ lịm dần, lịm dần… Nhà văn Vũ Bằng trút hơi thở cuối cùng lúc bốn giờ ba mươi sáng!

Một vật lấp lánh phía góc căn gác. Tấm Huân chương kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Ba của Chủ tịch nước Trần Đức Lương ký tháng 12 năm 2000 tặng thưởng cho nhà văn Vũ Bằng về thành tích điệp báo nằm vùng.

Lại thấp thoáng những dòng hồi ức của nhà văn Tô Hoài về Vũ Bằng sau giải phóng.

Tối hôm sau, tôi đến nhà anh. Nhà một tầng, hai buồng rỗng như đít bụt, chẳng có tủ có đài gì cả. Chị hai đi họp tổ dân phố. Trẻ con thì chơi đâu ngoài bờ sông.

Vũ Bằng lại xuýt xoa khen tôi béo khỏe. Tôi nói:

– Khó khăn thì nhiều đến độ không đếm được, nhưng lòng người yên tĩnh. Có lẽ khỏe nhờ thế, anh ạ.

– Chí phải, chí phải. Ở cái đất loạn này, cứ nát óc ra hại người thật.

Tôi cười:

– Vả lại, những “Mười hai thương nhớ” nữa, còn gì là người!

Vũ Bằng nhếch miệng, mủm mỉm, bâng khuâng:

– Ừ còn gì.

Rồi anh trầm ngâm nhìn ra sông Khánh Hội trong bóng trăng.

Mấy năm nay tao yếu hẳn. Đã thiếu đói lại mới bị một chuyến kiết lỵ tưởng chết, nhưng rồi chỉ ốm rộc người thôi. Chẳng phải chỉ có mười hai thương nhớ, đã hơn hai mươi năm ở cái hẻm này, còn gì là người. Mày có thương tao không?

Vũ Bằng sở dĩ chưa ra Bắc chứ phải không ra vì một lý do cực kỳ đơn giản, Vũ Bằng nghèo quá, túng quá! Tội vạ bất như bần! Không có cái tội chi khổ bằng cái nghèo! Vĩnh viễn nhà văn Vũ Bằng không có bao giờ có dịp một lần tìm về nơi mười hai thương nhớ ấy… Hình hài cùng cái dáng dấp nhà văn Vũ Bằng tài hoa ấy nay chỉ còn im lìm lặng lẽ trong bình tro xương đang lưu giữ tại chùa Vĩnh Nghiêm!

Có chút chi đó hơi khiếm nhã khi tôi cứ tha thẩn từng xó của căn gác bởi bất chợt lóe lên ý nghĩ ngồ ngộ: mai kia biết đâu một ông nào đó ở Bảo tàng Hội Nhà văn sẽ treo tấm biển ở căn gác này đại loại Từ năm… đến năm nhà văn Vũ Bằng đã từng sống từng viết ở đây!

Lại giật thột thêm cái điều, đã quang lâng sạch bách không còn chút giấy má bản thảo sách vở của nhà văn Vũ Bằng? Không biết người con trai cả và là con ruột của nhà văn, ông Vũ Hoàng Tuấn có lưu lại được ít nhiều?

Đảng Cộng sản Trung Quốc sẽ tồn tại thêm được bao lâu?

Cộng sản Trung Quốc – gần đây đã kỷ niệm sinh nhật lần thứ 70 của mình – là một trong những chế độ độc đảng kéo dài nhất trong lịch sử hiện đại. Liệu ĐCSTQ có thể tiếp tục duy trì quyền lực của mình trong thời gian tới, hay sẽ biến đổi thành một mô hình khác?

Trung Quốc
ĐCSTQ dùng phương thức “hy sinh bách tính, chèn ép nhân quyền, huỷ hoại sinh thái” để phát triển kinh tế. (Ảnh minh hoạ từ Shutterstock)

Các nhà phân tích nói rằng mặc dù không có giới hạn thời gian đối với các chính phủ độc tài, nhưng sự cầm quyền độc đảng của ĐCSTQ có thể không bền vững về lâu dài bất chấp khả năng ứng phó và sự đặc thù trong quá khứ của nó so với các chế độ khác.

Nhưng để biết khi nào và làm thế nào cuối cùng Trung Quốc có thể thực hiện cải cách chính trị, thì đầu tiên quan trọng phải hiểu được làm thế nào ĐCSTQ duy trì được quyền lực trong thời gian dài như vậy.

Làm thế nào ĐCSTQ tồn tại lâu như vậy?

Rory Truex, trợ lý giáo sư về các vấn đề quốc tế và chính trị của Đại học Princeton, đã nói với đài ABC rằng ĐCSTQ đã biết cách giảm thiểu nguy cơ từ hai mối đe dọa chính đối với các chế độ độc tài: các cuộc đảo chính và các cuộc cách mạng.

Ông Truex cho biết để ngăn chặn mối đe doạ thứ nhất, Đảng này có một hệ thống để đảm bảo việc chuyển giao quyền lực từ người lãnh đạo sang người kế vị diễn ra “tương đối hòa bình”.

Sau cái chết của Chủ tịch Mao năm 1976, cố lãnh đạo tối cao Đặng Tiểu Bình đã viết giới hạn nhiệm kỳ Chủ tịch nước vào trong Hiến pháp của Trung Quốc, thừa nhận sự nguy hiểm của việc một người nắm trong tay tất cả.

Tuy nhiên, việc sửa đổi Hiến pháp gây tranh cãi được thông qua vào tháng 3 năm 2018 đã loại bỏ giới hạn 10 năm, cho phép mở rộng hơn hai nhiệm kỳ 5 năm, để Chủ tịch Tập Cận Bình có thể cầm quyền vô thời hạn.

Trong lúc đó, chế độ này tự bảo vệ mình khỏi một cuộc cách mạng bằng cách “cai trị một cách hợp lý để làm dân chúng thấy hạnh phúc, do đó họ không muốn nổi dậy”, cũng như qua việc kiểm soát thông tin và đàn áp, ông Truex cho biết.

Michael Albertus, đồng tác giả của cuốn sách “Chủ nghĩa độc đoán và Nguồn gốc của Dân chủ Ưu tú”, nói rằng ĐCSTQ đã đặt cược tính hợp pháp của nó theo sự phát triển quốc gia và đã thực hiện lời hứa đó một cách đáng kinh ngạc, đưa nửa tỷ người thoát khỏi đói nghèo trong những thập kỷ gần đây.

Năm nay cũng được đánh dấu là “năm thắng lợi quyết định để xóa bỏ đói nghèo”, ông Tập đã nói trong bài phát biểu năm mới của mình, khi thời hạn do ĐCSTQ tự áp đặt 2020 đã đến.

“Chúng ta sẽ hoàn thành việc xây dựng một xã hội thịnh vượng trên tất cả các lĩnh vực và hiện thực hóa mục tiêu trăm năm đầu tiên,” ông Tập nói trên truyền hình nhà nước.

Hơn 40 năm qua, Trung Quốc đã chuyển đổi từ một trong những quốc gia nghèo nhất trở thành nền kinh tế lớn thứ hai trên thế giới thông qua việc cải cách kinh tế và các chính sách mở cửa của mình.

Đồng thời, Bắc Kinh đã sử dụng quyền lực để kiểm duyệt và loại bỏ những gì mà họ xem là mối đe dọa đối với tính hợp pháp của chế độ.

Ông Truex lưu ý rằng Đảng Cộng sản được cho là “chế độ tinh vi nhất” trong việc đàn áp, kiểm soát và bóp méo thông tin bằng việc sử dụng Internet, công nghệ, kiểm duyệt và tuyên truyền.

“Điều đáng nói đây là một chế độ độc tài thông minh, họ đã nhìn ra mối đe dọa đối với quyền lực của họ và đã tìm cách để giảm thiểu các mối đe dọa này,” ông Truex cho biết.

“Nhưng có vài bằng chứng cho thấy một số điều có thể thay đổi dưới thời Tập Cận Bình… một số điều đã thực sự làm Đảng Cộng sản có thể bị sụp đổ dưới sự cầm quyền của ông Tập,” ông Truex nói.

Còn ông Albertus cho biết ĐCSTQ mạnh cũng một phần vì họ đã “tiêu diệt kẻ thù chính của họ” – Quốc Dân Đảng (QDĐ).

QDĐ đã cầm quyền Trung Quốc hơn hai thập kỷ, trước khi thất bại dưới tay những người công sản vào cuối cuộc nội chiến năm 1949.

QDĐ sau đó đã chạy sang Đài Loan, tại đây họ là đảng cầm quyền duy nhất cho đến năm 2000 khi bị đánh bại bởi Đảng Tiến bộ Dân chủ sau một thời gian chuyển sang chế độ dân chủ.

“Chắc chắn, [ĐCSTQ] đã có những lúc suy yếu thật sự,” ông Albertus cho biết, dẫn ví dụ về vụ thảm sát tại Quảng trường Thiên An Môn.

“Nhưng họ đã tiến hóa để phát triển thành một tổ chức phân tầng chặt chẽ và nhiều đảng viên ĐCSTQ cũng đã góp sức vào sự tồn tại lâu dài và khả năng dự đoán thời cuộc của nó”

Điều gì khiến chế độ độc đảng sụp đổ?

Năm 2013, Larry Diamond, một học giả dân chủ nổi tiếng của Đại học Stanford, đã viết rằng cộng sản Trung Quốc đang hướng đến giai đoạn nguy hiểm mà ông gọi đó là “cơn ngứa 70 năm.”

Và có nhiều lý do tại sao chế độ này tiếp tục tồn tại trong khi những chế độ khác đã sụp đổ.

Sự tương phản giữa Trung Quốc ngày nay và Liên Xô trước khi sụp đổ không thể rõ ràng hơn.

Vào thời điểm Mikhail Gorbachev trở thành lãnh đạo của Liên Xô năm 1985, nền kinh tế đã suy thoái, Mục tiêu của ông là hồi sinh nó bằng hai cải cách lớn: cải cách kinh tế (perestroika) và mở cửa chính trị (glasnost).

Sarah Percy, phó giáo sư về quan hệ quốc tế của Đại học Queensland, gần đây đã viết rằng cải cách kinh tế đã mở cửa cho chỉ trích công khai, và “vấn đề cho phép chỉ trích đã làm tình hình trở nên không thể kiểm soát”.

“Một khi người dân được phép lên tiếng trong một số lĩnh vực, họ sẽ tiếp tục làm như vậy trong những lĩnh vực khác, điều này thách thức sự kiểm soát của chính phủ đối với các vấn đề chính trị cũng như các vấn đề kinh tế,” bà viết.

Trong khi đó, mở cửa chính trị đã mở ra chiếc hộp tự do ngôn luận của Pandora. Giảm kiểm duyệt truyền thông đã dẫn tới việc chỉ trích các quan chức chính phủ.

Maria Repnikova, một nhà khoa học chính trị của Đại học Bang Georgia, đã nói với kênh ABC rằng sự sụp đổ của Liên Xô đã trở thành một “tấm gương” đối với chế độ Trung Quốc.

“ĐCSTQ đã đổ lỗi cho đường hướng cải cách của Gorbachev khi mở cửa chính trị đã dẫn tới tình trạng không thể kiểm soát,” bà nói với ABC.

“Đó là điều mà chế độ Trung Quốc muốn tránh bằng mọi giá thông qua việc kết hợp giữa phản ứng nhanh và kiểm soát toàn diện.”

Bà Repnikova, tác giả cuốn sách “Chính trị Truyền thông tại Trung Quốc”, nói rằng Bắc Kinh bị ám ảnh bởi việc nắm bắt và hướng dẫn dư luận, xử lý các cuộc khủng hoảng bằng những tuyên truyền quy mô lớn cả trên truyền thông truyền thống và mạng xã hội.

Tập Cận Bình
Ông Tập Cận Bình trong lễ duyệt binh kỷ niệm 70 năm ĐCSTQ thành lập chính quyền. (Ảnh cắt từ video)

ĐCSTQ khác với các chế độ độc đảng khác như thế nào?

Các chuyên gia cũng cho rằng sự kéo dài việc cầm quyền của ĐCSTQ là do khả năng học hỏi và thích ứng của nó.

Kerry Brown, giáo sư về Trung Quốc học và là giám đốc của viện Lau China tại Đại học King London, lưu ý rằng đảng này rất linh hoạt ở chỗ nó “không quá căng thẳng về ý thức hệ”.

Ví dụ, khi ĐCSTQ đang ở tình trạng ảm đạm nhất trong cuộc Cách mạng Văn hóa vào giữa thập niên 70, các nhà lãnh đạo đảng “đã tự tái sinh” bằng cách tập trung vào kinh tế, ông nói.

Giáo sư Brown cho biết ý tưởng về “chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc” cũng là “điều cốt lõi” bởi vì có nghĩa là ĐCSTQ không giống bất kỳ hệ thống nào khác.

Trong khi chế độ độc đảng của Triều Tiên cũng khá đặc biệt, với triều đại họ Kim cầm quyền gần giống như chế độ quân chủ. Hệ thống chính trị đóng kín khét tiếng của Triều Tiên đã hạn chế nghiêm trọng bất cứ cơ hội phát triển kinh tế nào.

“Tôi luôn nghĩ rằng Triều Tiên ngày nay có một vài điều giống như Trung Quốc dưới thời Mao,” ông Truex nói.

“Bạn có thể gọi đó là chế độ toàn trị, nơi đảng kiểm soát toàn bộ cuộc sống của người dân và kiểm soát hoàn toàn luồng thông tin.”

Graeme Smith từ Đại học Quốc gia Úc cho biết ĐCSTQ đã nhận ra từ rất sớm, thậm chí trước khi lên nắm quyền năm 1949, rằng việc thanh trừng thường xuyên để thanh lọc hàng ngũ của Đảng sẽ không phải một chiến lược dài hạn

Ông nói tại Campuchia, việc thanh trừng đã góp phần lật đổ nhà lãnh đạo Khmer Đỏ Pol Pot.

Một tài liệu của Trung tâm Wilson xem xét quan hệ giữa ĐCSTQ với Khmer Đỏ trong thập niên 70 cho biết Đặng Tiểu Bình đã chỉ trích Pol Pot về “chủ nghĩa cực đoan quá mức” của đảng này, nói thêm rằng khuynh hướng “cánh tả” của họ – cụ thể việc thanh trừng đã làm tổn hại khả năng chống lại các cuộc tấn công quân sự của Việt Nam.

Mặc dù ĐCSTQ cũng đã thanh trừng một số lượng lớn các đảng viên trong quá khứ, nhưng sau đó nó đã chuyển sang chiến lược chỉnh đốn đảng.

“Nếu bạn bị nghi ngờ về ý thức hệ hoặc tham gia vào các hoạt động mà đảng không chấp nhận, khi đó việc chỉnh đốn sẽ được thực hiện để làm bạn trở lại đúng hướng,” tiến sĩ Smith giải thích.

“Ý tưởng là tất cả cán bộ về cơ bản là tốt và họ có thể được cải tạo thông qua công tác tư tưởng.”

Nhưng tiến sĩ Smith nói thêm rằng chiến dịch chống tham nhũng đặc trưng của ông Tập với tên gọi lóng “đả hổ diệt ruồi” đã làm ông trở thành kẻ thù của nhiều người kể từ khi ông trở thành Chủ tịch nước, gồm cả một số người quyền lực có thể kế vị ông Tập trong tương lai.

Bắc Kinh sẽ trở thành ngoại lệ đối với quy tắc này?

Tiến sĩ Diamond từ Đại học Stanford nói với ABC rằng mặc dù không có “luật chắc chắn” nào khiến chế độ độc đảng phải sụp đổ sau 70 hoặc 80 năm, nhưng ông cũng không tin chế độ độc đảng của Đảng Cộng sản có thể bền vững trong thời gian dài.

“Những người cầm quyền rất mong muốn ĐCSTQ trở thành lực lượng chính trị hùng mạnh nhất vào năm 2049, khi đó chế độ sẽ đạt tuổi 100, và tôi không tin rằng điều đó sẽ xảy ra,” ông cho biết.

“Mặc dù những ảnh hưởng chính trị của việc hiện đại hóa đã bị chậm lại và trì hoãn bởi nhiều yếu tố, bao gồm việc quản lý thông tin khắt khe của chế độ và mức độ đàn áp và giám sát độc tài chuyên chế, nhưng chế độ này phải đối mặt với mâu thuẫn lâu dài giống như các chế độ chuyên chế khác gặp phải.”

Tiến sĩ Diamond nhận định các giá trị của người dân thay đổi khi họ có thu nhập và trình độ học vấn cao hơn, và cuối cùng “họ muốn tự chủ hơn, tự trọng hơn, tự do hơn và kiểm soát nhiều hơn chính cuộc sống của họ”.

“Nhiều người đang rời đi hoặc đã rời đi bởi vì họ không thể có sự tự do và tự chủ này tại Trung Quốc – chắc chắn không phải bây giờ dưới sự kiểm soát chặt chẽ của Đảng Cộng sản,” ông cho biết.

“Đúng là có một số người đang trở về theo ‘Chương trình một Ngàn Tài năng’ hoặc vì các cơ hội có liên quan… cũng đúng là gần đây chủ nghĩa dân tộc đã tăng lên trong giới trẻ. Tuy nhiên, nếu tôi là ĐCSTQ, tôi sẽ quan tâm đến các xu hướng về lâu dài và những mâu thuẫn cơ bản trong hệ thống.”

Anne-Marie Brady, giáo sư về chính trị Trung Quốc tại Đại học Canterbury, nói rằng câu hỏi lớn là ĐCSTQ có thể tiếp tục mang tới các lợi ích kinh tế cho dân chúng Trung Quốc hay không?

“Tăng trưởng đã chậm lại tại Trung Quốc và họ có một xã hội già hóa nhanh nhất trên thế giới,” bà cho biết. “Các ngân hàng Trung Quốc có nhiều nợ xấu, con số thất nghiệp thực tế thì bị kiểm duyệt, và lạm phát thì rất cao.”

Tiến sĩ Diamond tin rằng “sự bùng nổ nhân khẩu” của Trung Quốc – được khuyến khích bởi chính sách một con hiện đã được bãi bỏ – sẽ khó mà đảo ngược nếu không có số lượng người nhập cư tăng đáng kể.

“Nhưng làm thế nào Trung Quốc có thể làm điều đó với quy mô đủ lớn?” ông đặt câu hỏi.

“Tôi nghĩ rằng những nỗ lực của ĐCSTQ nhằm khuyến khích tăng trưởng dân số sẽ thất bại bởi vì vẫn còn rất nhiều vấn đề nghiêm trọng về chất lượng cuộc sống tại Trung Quốc. Sự già hóa nhanh chóng của dân số sẽ là thách thức về mọi mặt của ‘giấc mơ Trung Hoa’.”

ĐCSTQ-phai-chiu-trach-nhiem-ve-khung-hoang-virus-corona-Vu-Han

Hệ thống chính trị của Trung Quốc sẽ như thế nào trong tương lai?

Tiến sĩ Diamond thấy rằng ĐCSTQ đang phải đối mặt với “hệ thống tham nhũng từ trên xuống dưới,” nhưng cho biết có một “mâu thuẫn cơ bản” khi cố gắng giải quyết nó.

“Không có cách nào để kiểm soát tham nhũng ngoại trừ thông qua nhà nước pháp quyền thượng tôn pháp luật (chứ không phải cai trị bằng pháp luật), và điều đó yêu cầu tách Đảng Cộng sản ra khỏi nhà nước và bộ máy tư pháp,” ông nói.

“Nhưng nếu ĐCSTQ không còn thống trị tối cao đối với nhà nước và bộ máy tư pháp thì nó có nguy cơ mất quyền kiểm soát. Đây là một vấn đề nan giải mà ĐCSTQ không thể giải quyết trừ khi tiến tới một nền dân chủ.”

Không ai biết chắc chắn Trung Quốc có trở thành một nền dân chủ với quyền phổ thông đầu phiếu đầy đủ hay không, nhưng ĐCSTQ chắc chắn đã không tránh né việc sử dụng từ này.

Trong chuyến công du tại Thượng Hải vào tháng 11, ông Tập nói rằng dân chủ của Trung Quốc là một loại hình dân chủ “toàn diện”.

Ông Truex nói rằng Đảng Cộng sản thường sử dụng từ dân chủ – nhưng đó không là dân chủ như phương Tây biết.

“Ví dụ, nếu bạn khảo sát các công dân Trung Quốc, thì phần lớn sẽ nói rằng họ sống trong một chế độ dân chủ, mặc dù phần lớn mọi người sẽ nghĩ Trung Quốc là một chế độ độc tài,” ông cho biết.

“Do đó từ “dân chủ” đã bị làm sai lệch về ý nghĩa tại Trung Quốc.”

Ông nói thêm rằng trong khi các nước phương Tây có xu hướng gắn dân chủ với bầu cử, thì Trung Quốc đang cố gắng tăng sự tham gia của công dân vào chính trị theo một số cách khác nhau.

Ví dụ, nhiều chính quyền cấp địa phương có cái gọi là “hộp thư của thị trưởng,” nơi mọi người có thể khiếu nại trực tuyến, và công chúng cũng được phép đưa ra phản hồi khi một luật được thông qua.

“Có nhiều quy trình khác trong đó về cơ bản cho phép các công dân nói lên sự bất bình hoặc quan điểm của họ về các chính sách,” ông cho biết.

“Nhưng không rõ thực tế chính phủ có thực hiện những điều này hay không … hay họ chỉ làm ra vẻ bề ngoài.”

Ông Albertus nói rằng ĐCSTQ có thể đi theo con đường tương tự như Quốc Dân Đảng (QDĐ) đã làm ở Đài Loan, mở ra cuộc tranh luận chính trị dần dần dựa trên những điều kiện của chính họ.

Sau khi QDĐ đến Đài Loan năm 1949, họ là đảng cầm quyền duy nhất trước khi chuyển sang nền dân chủ vào năm 1996, khi đó hòn đảo này lần đầu tiên tổ chức bầu cử Tổng thống trực tiếp.

Đảng Tiến bộ Dân chủ (DPP) đã được bầu lần đầu tiên vào năm 2000.

“Nếu thành quả phát triển kinh tế [của ĐCSTQ] tiếp tục, họ cũng có cơ hội cạnh tranh và chiến thắng thực sự ngay cả trong chế độ dân chủ,” ông Albertus nói.

Tuy nhiên, ông cho rằng họ phải có động lực nào đó để thực hiện động thái này, và rất có thể nó đến từ một mối đe dọa chính trị đang gia tăng mà họ không thể kiểm soát.

“Nếu có một thách thức lớn đối với sự cầm quyền của ĐCSTQ được dự đoán trong 5 hoặc 10 năm nữa, sẽ có thể thúc đẩy thể chế này cố gắng chuyển sang chế độ dân chủ theo cách riêng của họ,” ông cho biết.

“Điều đó có thể xảy đến, như tại nhiều quốc gia khác, khi tầng lớp trung lưu đang trỗi dậy bắt đầu yêu cầu có sự đại diện và quyền tự do lớn hơn tách biệt khỏi an ninh kinh tế.

“Nhưng tại thời điểm này, ĐCSTQ có lẽ nhìn nhận rằng mối đe dọa đó còn xa mới xảy ra trong tương lai, nên họ không cần thiết phải cải tổ lúc này,” ông Albertus kết luận.

Christina Zhou, bài viết đăng trên abc.net.au

(Gia Huy biên dịch)

Ông Trump gọi WHO là “con rối” của Trung Quốc, ra tối hậu thư 30 ngày để cải tổ, dọa rút Mỹ khỏi tổ chức

Ông Trump gọi WHO là "con rối" của Trung Quốc, ra tối hậu thư 30 ngày để cải tổ, dọa rút Mỹ khỏi tổ chức
(Ảnh: AP)

Tổng thống Donald Trump tuyên bố Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) là “con rối” của Trung Quốc, trong khi Mỹ là nước đóng góp nhiều nhất.

Ông Trump tuyên bố ngày 18/5 rằng WHO “là con rối của Trung Quốc”.

“Họ thiên vị Trung Quốc để khiến nước này tốt đẹp hơn”, ông phát biểu từ Nhà Trắng, đồng thời cho biết Mỹ đang cân nhắc cắt giảm hoặc hủy bỏ hoàn toàn hỗ trợ đối với WHO.

Theo tổng thống Mỹ, nước này chi trả khoảng 450 triệu USD hàng năm cho WHO và là quốc gia tài trợ lớn nhất của tổ chức thuộc Liên hợp quốc này.

 Ông nói Trung Quốc chỉ bỏ ra khoảng 40 triệu USD mỗi năm và một ý tưởng mà Washington đang cân nhắc là sẽ giảm “450 [triệu USD] của chúng tôi xuống còn 40”, nhưng “một số người vẫn cho rằng vậy là quá nhiều”.

Thông điệp của ông Trump được đưa ra khi phiên họp thường niên của đại hội đồng WHO tiến hành ngày 18-19/5, trong bối cảnh đại dịch Covid-19 hoành hành trên thế giới đã giết chết khoảng 316.000 người, với gần 1/3 nạn nhân được ghi nhận tại Mỹ.

Trump đã từ chối lời mời phát biểu tại hội nghị trực tuyến của WHA – theo tờ Business Insider.

Ở một diễn biến khác, trong lá thư đề ngày 18/5 gửi đến tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus, Trump nói công tác đánh giá của chính quyền ông đối với phản ứng của WHO trước dịch Covid-19 “xác nhận rất nhiều quan ngại nghiêm trọng mà tôi đã nêu hồi tháng trước”.

Ông chủ Nhà Trắng đe dọa nếu WHO “không cam kết cải thiện đáng kể trong vòng 30 ngày tới, tôi sẽ tạm thời đóng băng tài trợ của Mỹ cho WHO và xem xét lại tư cách thành viên của chúng tôi trong tổ chức.”

Hôm 14/4, tổng thống Trump tuyên bố đình chỉ tài trợ ngân sách cho WHO với lý do tổ chức này “thiên vị Trung Quốc” và thông đồng với Bắc Kinh để che đậy thông tin về mức độ nghiêm trọng của Covid-19 trong giai đoạn đầu dịch bệnh, khiến nhiều nước bỏ lỡ khoảng thời gian vàng ứng phó và kiểm soát dịch.

Cả WHO và Trung Quốc bác bỏ những cáo buộc này. Trong phát biểu tại phiên họp WHA ngày 18, chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình khẳng định Bắc Kinh đã minh bạch và “làm tất cả những gì có thể” để giúp đỡ các nước khác chống lại Covid-19.

Theo Shoha

%d người thích bài này: