Vũ Trọng Phụng : Mớ tài liệu cho văn học sử Việt * Lan Khai

1I. GIA THẾ, HÌNH DUNG VÀ TÂM TÍNH VŨ TRỌNG PHỤNG 1

Vũ Trọng Phụng là con một gia đình rất nghèo. Ông nội Phụng chỉ là một viên lý trưởng. Phụ thân Phụng, kém hơn nữa, chỉ là một thường dân, không có lấy một tấc đất cắm dùi ở nơi quê quán, mặc dầu thế gian vẫn rộng lớn vô cùng.

Phụng tên sữa là Tý, lọt lòng mẹ mới được bảy tháng đã mồ côi cha. Phụ thân anh cũng đã chết về bệnh ho lao. Và, như vậy, Phụng chẳng những thừa hưởng được của ông cái nghèo thế mà anh còn chịu một di truyền ghê gớm khác là cái bệnh lao, nó đã giết anh giữa thời trai tráng vậy. May cho anh là dù mồ côi cha từ khi trứng nước, anh cũng không đến nỗi bị chết sớm vì đói rét hoặc bị chìm đắm trong nạn thất học, như ngàn vạn đứa trẻ khác cùng cảnh ngộ với anh, mà ta thường thấy nhan nhản trên vỉa hè Hà Nội. Sự may mắn ấy đều nhờ ở cái đức tận tâm, kiên quyết và hy sinh ở mẹ anh, một bà mẹ trong số các bà mẹ càng ngày càng mất dần đi, càng ngày càng chỉ còn là những ghi nhớ xã hội, êm đềm và đáng tiếc!

Người đàn bà đáng kính thờ kia đã chịu cảnh đơn chiếc lạnh lùng từ lúc mới hai mươi mốt tuổi, mái tóc đương xanh, làn môi đương thắm và trái tim đương cần phải rung động bởi những say đắm yêu đương. Nhưng thiếu phụ đã nhất định ở vậy, nhất định thắt lưng buộc bụng làm ăn nuôi mẹ già con dại để rồi khi tưởng được nhờ con thì con lại lăn cổ ra chết trước mình! Bậc hiền phu ấy, hiện thời, vẫn còn phải làm lụng luôn tay để nuôi mẹ già chín mươi tuổi và đứa con gái của con bà, giống bố nó cả từ cái chỗ bị mồ côi từ lúc vừa bưng mắt trông ánh sáng!

Những người nào hay lui tới thân mật nhà Phụng, hồi anh còn sống, chắc đều đã cảm thấy bà mẹ góa của anh đã yêu thương con một cách mênh mông và dịu dàng biết chừng nào. Chính bà đã ngồi quạt cho Phụng suốt bao đêm mà Phụng trằn trọc trên giường bệnh, mặc dầu Phụng có vợ, và vợ Phụng rất có thể làm cái việc mệt nhọc ấy thay bà.

Có được bà mẹ ấy Phụng đã thản nhiên lớn lên rồi đi học, rồi đi làm thư ký, một thư ký vô danh của nhà I.D.E.O. Thầy ký Phụng ác một nỗi chẳng chịu cam tâm cứ làm một thầy ký suốt đời như mọi đồng sự khác. Thầy đã tập viết văn, nói là diễn đạt một cách say sưa những uất ức do cảnh nghèo nó sớm đầu độc trái tim thầy thì đúng hơn, và đã bị chủ đuổi. Thế là đồng tuyệt với đời cạo giấy. Đồng thời, trên các tờ Ngọ Báo, Nhật Tân và trên nhiều báo khác, người ta bắt đầu đọc cái bài truyện ngắn, phóng sự, truyện dài do anh viết. Cái tên Vũ Trọng Phụng lừng lẫy ra đời trong chớp mắt.

Trên đường văn, Phụng chắc sẽ còn đi xa hơn nữa, xa đến không ai ngờ trước được nếu anh đã không bất thình lình ngã gục bởi sự tàn phá của vi trùng Koch.

Nhà phóng sự kiêm tiểu thuyết ấy là một thanh niên khổ người cao độ thước sáu, mảnh khảnh, vai vuông và lưng hơi gù.

Cái ngày tôi bắt đầu quen anh (1934), Phụng hãy còn mặc ta: áo sa trơn, giày Gia Định, khăn xếp bằng lượt mà chữ nhân sát xuống tận gần cặp lông mày xám. Bộ quốc phục vô duyên với anh lắm. Nó đã khiến một vài người tinh nghịch trong đám bạn quen gọi đùa anh là bác “cung văn”. Câu đùa bỡn ấy tất nhiên không được Phụng thưởng thức tí nào. Và, để tránh cái bực mình, Phụng đã nhất định dịch phục. Nhưng mà Phụng đã chẳng sung sướng hơn được chút nào trong bộ quần áo Tây. Người ta trông anh vẫn cọc cạch, lọng khọng, vẫn “thế nào ấy”!

Thêm vào cách ăn mặc nó tố cáo sự thiếu thói quen trang điểm của con nhà giàu và cái dáng cách lúc nào cũng thẫn thờ, cũng mệt nhọc ấy, một bộ mặt chữ nhật mà những nét đặc biệt chính là cái mầu da lúc nào cũng mai mái với đôi quai hàm vuông thước thợ. Mái tóc rễ tre lệch của anh thường buông tua tủa xuống cái trán phẳng không cao. Mắt anh nông mà sắc; mũi trái mật; miệng rộng, môi mỏng và hai góc mép thường kéo dài ra hai bên, làm cho đôi má lõm nhăn lại. Cái bệnh ho của anh ngấm ngầm đã lâu nên tôi vẫn giữ trong trí nhớ một cử động nó khiến ta có thể nhận ngay được anh, dù anh lẫn trong một đám đông: một bàn tay gầy úp lấy mỏ ác, những khi anh phải ho đã rồi mới nói được.

Ồ, những câu nói của Vũ Trọng Phụng! Nếu ta đương háo hức về một dự định nào, nếu ta đương say sưa về một việc tốt đẹp nào và ta muốn cái háo hức, cái say sưa ấy, ta hãy lánh xa Vũ Trọng Phụng. Là vì, Phụng chỉ cần độ dăm phút thôi là có thể giội nước đá lên lưng ta được, làm cho người ta nguội hết nhiệt thành, mất hết tư tưởng, trở nên hoài nghi, trơ trụi và chán ngán. Cái khí giới của anh chỉ là một lời nói, một cái nhếch mép, thoạt nghe và trông tưởng cũng thường vậy mà, sự thực, nó sắc hơn dao, nhọn hơn kim.

Tôi còn nhớ một lần ngồi uống rượu với Phụng, tôi, nhân một lúc cần tâm sự, đã nói: “Không hiểu sao cứ hễ lâu lâu mà không nhận được bức thư nào của bạn hữu, tôi lại cảm tưởng như cả loài người đã quên tôi rồi ấy!”. “Còn tôi ấy à? – Phụng nhìn tôi bằng một cái nhìn lạnh lẽo – Tôi sợ nhất những bức thư của bạn, bất cứ là bạn xa hay bạn gần cũng vậy. Là vì, nhỡ bố nào tự nhiên lại hỏi vay tiền thì thực là tai hại!”. Và, sau một hớp rượu, anh đã kết luận: “Trong chỗ chúng bạn, tôi ghét nhất sự vay mượn. Ở đâu mà đồng tiền đã lọt đến, sự tốt đẹp sẽ không còn!”.

Cũng như tất cả mọi tâm hồn nghệ sĩ, Phụng cho ở đời chỉ có tình bạn là đáng cho ta mất nhiều thời giờ hơn cả. Nhưng, sự ưa bạn của anh có một chỗ khả dĩ gọi là quá quắt: sự tỉ mỉ trong cách nhận vật và trả lại. Anh không bao giờ chịu để ai mời đi ăn một bữa, đi hát một chầu. Trước khi anh đã chắc chắn có tiền để sẽ mời người ấy ăn hoặc hát. Nhà văn biếu anh một cuốn sách; anh tặng lại một cuốn khác liền, và điều đáng chú ý đặc biệt là anh cũng dùng đúng những chữ đề tặng trên đầu quyển sách mà người ta đã tặng anh!

Chẳng những trong sự xử thế tiếp vật, Phụng tỏ ra là một người phải chăng hơn ai hết mà thôi, ngay trong sự ăn, sự mặc của anh cũng thế. Chưa ai, trong số các bạn thân của anh, đã được ngạc nhiên thấy Phụng dám phá cách ăn một món lạ bao giờ. Đúng như Nguyễn Tuân đã nói: “Quanh đi quẩn lại chỉ biết phở xào rồi lại áp chảo, đậu rán, bún chả, và tái bò chấm tương gừng”.

Trong cái sống phải chăng của Phụng, vẫn theo lời anh Nguyên Tuân, có một cái phải chăng này đáng cảm động hơn hết: ấy là những thứ văn phòng tứ bảo. Mực anh dùng viết là một thứ mực tím ít khi tươi màu, phần nhiều là loãng, là nhạt, là chết. Giấy anh dùng là thứ giấy sáu xu một thếp đã kẻ sẵn. Ấy là thứ giấy vô danh với cái khuôn khổ của tất cả mọi người. Ngòi bút Phụng thích dùng nhất là cái thứ ngòi incomparable, xu ba ngòi. Giấy, bút, mực ấy là giấy, bút, mực của học trò. Thật là bình dị quá. Thế mà lời văn dùng bút ấy mà ký thác lên giấy lại chẳng xoàng xĩnh chút nào… Phụng còn phải chăng đến cả những cái thèm muốn về tương lai. “Tao chỉ mong sao mỗi khi chúng mày đàn đúm kéo nhau về chơi với tao, thì có được mãi mãi một mâm cơm cho tươm tất… Đời Phụng chưa có một cái mộng nào để mà ôm, chưa mơ màng đến một cái gì để thỉnh thoảng lìa khỏi cái tẹp nhẹp mè nheo ở đời này. Trong đời Phụng, Phụng cử động theo suy nghĩ nhiều quá. Chưa có một giây phút nào hắn dám điên cuồng lấy một tị”. Bởi phải chăng và cẩn thận như thế nên Phụng rất ghét sự bừa bãi – nó là cái tật chung của nghệ sĩ. Một lần nữa Lưu Trọng Lư đã gắt ầm lên, cho Phụng là “một viên chức trong làng văn”. Câu này suýt làm cho Phụng và Lư đoạn tuyệt, nếu tôi không khéo hòa giải.

Phụng có những thù ghét thoạt nghe ai cũng phải sửng sốt. Một hôm, anh đột ngột bảo tôi: “Trong đời tao, tao oán ghét nhất cái gì, mày có biết không?… Cái tủ chè!”. Tôi tròn mắt và bật phì cười trong khi anh thản nhiên tiếp: “Thực thế, cái dân An Nam này đã khổ sở và sẽ còn khổ sở về cái tủ chè ấy không biết đến bao giờ. Mày thử xem, trong mỗi nhà An Nam, cái chỗ tốt đẹp nhất đáng lẽ phải để tủ sách hoặc treo những tác phẩm của họa sĩ hoặc để máy truyền thanh, người mình đã chỉ dùng để kê tủ chè. Người mình có can đảm suốt đời chịu dốt nát như các súc vật, và nhịn ăn, nhịn mặc, nhưng không có gan không sắm tủ chè. Anh em ruột thịt lìa nhau, bạn bè khinh nhau cũng chỉ vì cái tủ chè. Đến nỗi chạy loạn chúng nó cũng nghĩ đến cái tủ chè trước đã rồi mới nghĩ đến sinh mệnh! Thực là một nghiệp chướng cho một thứ dân chỉ thiết “làm culi cũng được miễn là có chút hư danh thì thôi!”.

Về tư tưởng, Phụng tỏ ra có thể táo bạo chừng nào, thì về cảm tình, Phụng, trái lại, bảo thủ chừng ấy. Ngay giữa lúc tranh luận về triết lý chẳng hạn, Phụng cũng chỉ coi các huấn điều luân lý Khổng Tử là vĩnh viễn bất khả xâm phạm như thường. Phụng giữ chữ tín như một nhà nho chính tông. Nhất là về tiền nong, Phụng càng đúng câu: Tài tượng phân minh hơn ai hết. Người ta khinh phục anh ở chỗ này. Tất cả đều coi anh chỉ là một nhân cách bình thường, một “người của nguyên tắc”.

Hôm ba ngày anh, Nguyễn Tuân và tôi được cử xuống soạn sách vở, các kỷ vật, nhất là đọc tờ chúc thư mà anh đã viết từ khi biết mình không thể sao thoát khỏi tay thần Chết được nữa. Chúng tôi đương lúi húi làm cái việc buồn rầu nọ, bỗng Tuân mở một quyển sổ rồi nói: “Thế này thì quá lắm!”. Tôi hỏi: “Gì vậy?”. Tuân đáp: “Nghe nhé. Ngày sinh nhật của con tôi bác X mừng một cái vòng, ông A một cái áo, anh C một chai rượu vang…” Tuân nhìn tôi, khẽ nhún vai: “Đã ghê chưa? Ông ấy biên thế để sẽ thực hành cái lối ăn miếng trả miếng đấy!”.

Phụng chính là người “ăn miếng trả miếng”, người “đã ơn ai một chút không quên, thù ai một chút để bên dạ này”. Trong cái thế giới nhà văn, tôi chưa từng thấy một người nào mà bạn và thù lại được phân chia xếp đặt trong đáy lòng bằng một cách rõ rệt thứ tự như Phụng.

II. CÁC NGUYÊN TỐ ĐÃ TẠO NÊN VĂN SĨ VŨ TRỌNG PHỤNG

Nếu ta nhìn đến đời tư của một người con hiếu, của một người dân tốt, của cả các bậc thánh nhân, anh hùng, danh sĩ mà tên tuổi còn chói lọi trong lịch sử nhân loại, ta đều thấy phần nhiều các người ấy đã có những bà mẹ rất hiền cả.

Vũ Trọng Phụng, như tôi đã nói trên kia, cũng đã có một bà mẹ rất hiền. Chính bà đã hy sinh cả một thời xuân để nuôi nấng, để giữ gìn, để cho ta nhà văn sĩ có tài ấy. Chính bà đã khiến Phụng, một người hoài nghi đến quắt cả tấm lòng vẫn cứ có thể tin được ở sự cao quý và đẹp đẽ của con người. Chính lòng tin này nó giữ lại cho hồn Phụng cái hồn nhiên, cái ngây thơ mà những người chưa từng sống trong sự thân mật với Phụng chẳng thể nào ngờ là Phụng có. Đối với một người trơ trọi, nghèo nàn như Phụng, lòng tin nói trên đây có thể là một bảo vật vô giá. Nó là cái tổ ấm cho hồn Phụng, mỗi khi hồn anh cần đến sự nghỉ ngơi êm ái. Nó là cái cửa bể kín đáo để cho con tàu Vũ Trọng Phụng, sau khi đã trải qua những cơn bão táp của đời, còn có được một chỗ mà ẩn núp. Và, nếu Phụng cố giữ gìn cho nó không thể mất đi được, ấy cũng là một sự rất tự nhiên.

Ở thiên trên, tôi đã nói về các đức tính, như sự thủ tín, sự tôn sùng các nguyên tắc luân lý cũ, của Phụng. Tất cả những cái ấy đều do cái khuynh hướng ngấm ngầm muốn giữ gìn những tình cảm đặc biệt Á Đông mà cội nguồn tức là tình mẫu tử rất êm đềm mà Phụng đã được hưởng. Do đây ta có thể hiểu được cái lẽ tại sao, trong các văn phẩm táo bạo của Phụng, vẫn phảng phất cái vị bảo thủ mà đáng lý ra, không ai dám đợi chờ ở nhà văn sĩ ấy. Sự bảo thủ tôi vừa nói có thể sẽ đưa Vũ Trọng Phụng đến cái đời một người con hiếu, một người chồng mà vợ rất kính nể, một ông hàng xóm không mất lòng ai bao giờ, một người dân lương thiện, nghĩa là một phần tử vô danh của cái đại khối gia đình, quốc gia. Và, như thế, văn học Việt Nam sẽ không được cái sung sướng ghi tên anh, cái thế hệ văn sĩ 1929-1930, sẽ không có được cái danh dự pha chút ghen tuông được kể anh vào bọn. Nhưng may mắn sao, còn hai nguyên tố khác mà sự kết tinh đã thành ra cái tài năng kỳ dị của Phụng, cái tài năng đã mang đến cho ta những áng văn bất hủ như: Quý phái 2, Người tù được tha. Hai nguyên tố nó ngăn ngừa cái ảnh hưởng vừa hay lại vừa dở của tình mẹ ở Phụng ấy là sự phẫn uất gây nên bởi cảnh ngộ và cái bệnh lao di truyền.

*

Thực vậy, Vũ Trọng Phụng suốt đời chỉ là một người bị phẫn uất. Đã sinh trưởng ở một gia đình nghèo khổ, lại mồ côi cha từ khi mình còn trứng nước. Vũ Trọng Phụng chưa từng được biết thế nào là hạnh phúc gia đình, thế nào là sự đầy đủ no ấm, trừ cái tình yêu thương não nùng của một bà mẹ lúc nào cũng bận bịu, lúc nào cũng lo âu vất vả. Cuộc đời u ám này kéo dài cho đến khi Phụng đến tuổi đi học, anh mới được bước chân tới một thế giới khác, trong một bầu không khí khác có thể đầy ánh sáng và những tiếng vui đùa: ấy là trường học.

Khổ thân cho Phụng, ở đây, anh lại chỉ thấy rõ rệt mình trơ trọi, và lòng anh lại chỉ hứng nhận thêm không biết bao nhiêu đau đớn mà thôi. Ta hãy tưởng tượng một cậu học trò nhỏ, một cậu học trò mồ côi bố, ngày hai buổi đến trường với một cái áo vải tây thâm, một cái mũ lá gồi, một cái quần vải ta không là không nếp, chân không bao giờ được xỏ đôi giày, dù chỉ làm bằng da trâu lộn, và hai bàn tay khư khư ôm một quyển vở đóng bằng giấy hạng xấu rẻ tiền nhất, kèm một lọ mực và một quản bút bằng gỗ tạp không sơn.

Cậu học trò nhỏ ấy vừa bước vào cổng trường đã lấm lét, đã sợ sệt, cố nép vào một chỗ, cố thu nhỏ mình lại, cố đừng làm ai chú ý đến mình. Nhưng, bạn học có bao giờ để cậu được yên thân! Những bạn học con nhà giàu, lại đương vào cái tuổi chưa biết tình thương là gì hết, chúng xúm lại mà chế giễu, mà bắt nạt, mà bợp mũ, vứt sách vở của cậu. Nếu cậu khóc chúng sẽ cười ầm lên và trêu ghẹo nữa. Nếu cậu kháng cự chúng sẽ lấy số đông mà đè lên cậu. Đứa trẻ mồ côi chẳng còn biết làm cách nào để thoát khỏi sự độc ác của lũ bạn học tinh quái kia nữa. Mà nếu chúng nó có buông tha cho cậu để vui đùa với nhau hoặc để ăn những thức quà bánh ngon lành đến làm cho cậu nhỏ nước miếng thì cậu học trò nghèo của chúng ta lại càng thêm tủi cực không biết chừng nào.

Sự cô độc, sự lo sợ, sự hiếp đáp của kẻ khác, sự thèm thuồng những cái mình chẳng bao giờ có dần dần làm cho trò Tý càng ngày càng trở nên xa mọi người và lòng cậu ngày càng rắn lại vì thù ghét.

Qua trường tiểu học, và trong lúc những con nhà khác được cha mẹ cho học lên bậc trên và trên nữa, trong lúc các chàng thanh niên cùng tuổi tha hồ được mơ tưởng đến những tương lai rực rỡ, những cuộc yêu đương đầy thơ mộng, Phụng đã sớm phải đem tuổi trẻ của mình giam vào trong bốn bức tường buồng giấy các nhà buôn. Ở đấy người ta cam lòng bán cả nhân cách, cả tự do, cả mộng đẹp nữa để có tiền mua cơm áo, giữ cho thân mình khỏi chết vì đói rét.

Thế rồi, trong lúc mưu sinh, trong lúc đụng chạm với đồng loại, trong lúc nhìn thấy hàng ngày tất cả những cái gì là bi đát, là trào phúng, là đê tiện, Phụng bắt buộc phải nghĩ đến mình. Phụng thấy lòng mình sạch sẽ ngây thơ bao nhiêu thì thấy ở quanh mình toàn những cái giả dối, bẩn thỉu bấy nhiêu. Chỗ nào cũng cá nhớn nuốt cá bé, trên lương tâm nào cũng giấu kín một đồng tiền! Tất nhiên, Phụng nảy ra cái lòng tự kiêu và khinh đời. Anh bắt đầu chế giễu, công kích, rồi mạt sát. Chế giễu bao nhiêu, mạt sát bao nhiêu, Phụng càng bảo thủ bấy nhiêu, bảo thủ một cách máy móc, do sức phản động tự nhiên của một người mang nặng trong tâm hồn những ảnh hưởng của nền luân lý Khổng – Mạnh, và do sự không hiểu biết đến tận cội rễ của các hiện tượng xã hội. Cũng vì không hiểu biết, Phụng đã công kích, thù hằn người hơn là công kích, thù hằn cái chế độ đã sản ra người. Sự viết đối với anh là một sự trả thù hơn là cái hy vọng kiến thiết. Tôi không đồng ý với nhà phê bình Trương Tửu, khi ông này viết: “Đời ông (trỏ Vũ Trọng Phụng) trí não ông, ý nguyện ông, ngòi bút ông nhập làm một sức mạnh để đứng dậy cứu vớt” (Tao Đàn, số đặc biệt về Vũ Trọng Phụng, trang sáu, dòng cuối trang). Một chứng cớ khác: nếu ai thân với Phụng, người ấy đã từng được nghe anh nói câu này: “Tức quá, đời chúng nó xúm lại chửi tao là thằng chỉ biết viết văn khiêu dâm; tao sẽ viết một quyển nào rõ thật lãng mạn, thơ mộng cho chúng nó biết tay mới được!”. Cho chúng nó biết tay mới được, ấy là cái nguyên cái động lực duy nhất của sự sáng tác của Phụng.

Người mắc bệnh lao là người hoặc đã tuyệt vọng, còn bao vốn liếng dồn vào một nước bạc cuối cùng: ấy là hạng bệnh nhân lăn mình vào khoái lạc, hạng băn khoăn, đa dục; hoặc vẫn còn tin ở sự rủi may thình lình: ấy là hạng bệnh nhân câm lặng, u uất, hờ hững với ngoại vật. Dù thuộc hạng nào, kẻ mắc bệnh cũng ngày càng xa cách và không hiểu cái phần nhân loại lành mạnh nữa. Và, nếu khỏi được, bệnh nhân cũng thành ra cái khuynh hướng trở nên một kẻ không thích dụng, một kẻ vô xã hội, một kẻ khinh khoảnh, tự cao, tự đại.

Vũ Trọng Phụng đã ra đời với cái nọc bệnh lao ngấm ngầm trong máu và đã từ bỏ cõi đời do bệnh lao. Anh đã chỉ là một kẻ ốm. Cử chỉ của anh, sự hiểu biết, sự cảm xúc, sự suy nghĩ, tính tình của anh đều là của một kẻ ốm. Anh đã băn khoăn, đã lặng lẽ, đã lạnh nhạt. Anh lại đã khinh khoảnh, tự cao, tự đại. Anh đã có thể tiếp cùng một lúc hai ba người bằng những câu nói, những thái độ khác hẳn nhau nó chỉ rõ cái địa vị của từng người trong lòng anh. Anh thường bảo tôi: “Tao ghét mày nhất về cái thói dễ dãi. Nhà mày, bất cứ đứa nào đến cũng được! Tao ấy à? Tao đã tiếp đứa nào ở nhà tao thì đứa ấy có thể yên trí rằng nó đã là bạn tao rồi”.

Một bệnh nhân mà tính tình đã như thế, ta lại thêm sự phẫn uất và cái khuynh hướng bảo thủ vào nữa thì tức là ta đã có một nhân vật hoàn toàn khó chịu cho những kẻ bị Phụng ghét ghen hoặc khinh bỉ. Nhất là khi Phụng lại có cái tài đặc biệt để chỉ nhận xét những cái xấu của con người, dù là những cái xấu rất tỉ mỉ. Bởi thế, khi đọc các văn phẩm của Vũ Trọng Phụng ta thấy lúc nhúc một nhân loại đen tối, ngu xuẩn, ích kỷ, tàn nhẫn và dâm dật một cách vô cùng lố bịch.

Ồ, dâm dật! Người ta đã kêu ầm lên rằng Vũ Trọng Phụng là một nhà văn khiêu dâm. Người ta đã công kích, đã tẩy chay và đã đọc Vũ Trọng Phụng nhiều hơn đọc các nhà văn khác. Sự thực, các vai truyện do anh tạo ra đều chín phần mười là những kẻ đa dâm có khi rất quái ác.

Tại sao, ở một nhà văn như Vũ Trọng Phụng, một nhà văn rõ rệt bảo thủ, lại có sự mâu thuẫn ấy?

Tại bệnh. Phải, tại cái bệnh lao nó đã ngấm ngầm nằm trong tạng phủ anh, cũng như các thói tật khác vừa nói ở trên.

Vũ Trọng Phụng đã mang theo ra đời cái bệnh ho lao, tức là anh đã thuộc vào cái hạng đa dục vì bệnh.

Nhưng cái khuynh hướng của anh chẳng được thỏa mãn do các lẽ sau này:

a. Luân lý.

b. Thể chất.

c. Sự nghèo tiền.

Muốn giữ cho hôn nhân và gia đình cái vẻ thiêng liêng của xã hội phải đè nén sự ham thích của trai gái đến tuổi dậy thì. Bằng cách nào? Bằng cách dùng luân lý, dùng tôn giáo và pháp luật. Người ta đã dạy trẻ rằng sự nam nữ là một cái gì ghê tởm, xấu xa; người ta đã nêu lên cái khẩu hiệu: “Vạn tội, dâm đứng đầu!”. Và, như thế, con trai, con gái đến tuổi dậy thì mà chưa qua hôn lễ đều phải gắng sức đè nén cái khuynh hướng tự nhiên của họ.

Sự đè nén, sự nín nhịn ấy thoạt đầu cũng cho được một cái lợi là làm dịu bớt những thôi thúc của xác thịt, nhưng nó lại thường đẻ ra những nguy hiểm khác: sự chống lại hoàn cảnh, sự bại liệt và nhiều bệnh về tinh thần, chẳng hạn cái khuynh hướng phẫn uất, oán hờn và phá hoại. Ở Phụng, cái khuynh hướng này càng gia tăng sự phẫn uất sẵn có, do cảnh ngộ và do thể chất nữa.

Đã mang bệnh ngay từ khi lọt lòng mẹ, lại chẳng được đủ các chất bổ trong khi cơ thể cần được phát triển tận độ, Vũ Trọng Phụng đã thành ra một thanh niên luôn luôn yếu ớt, gày còm và xanh xao. Anh không có cả cái thanh tú của một thư sinh kiểu cũ, anh lại sống vào giữa thời đại mà các tay vô địch quần vợt, vô địch đấu quyền và xe đạp được công chúng hoan hô, tôn sùng.

Trong tình trạng này, tất nhiên Vũ Trọng Phụng là một kẻ bị loại, bị hắt hủi, và chẳng thể nào có được những mộng yêu đương êm ái. Nếu anh giàu tiền, anh có thể dùng sức mạnh của đồng tiền mà chữa lại sự bất công ấy. Thực vậy, ở cái thời mà bất cứ vật nào, dù là lương tâm, là ái tình nữa, cũng đều có thể mua bằng tiền được, Phụng chẳng vẫn thấy ông già sáu bảy chục tuổi bỏ tiền ra cưới những cô hầu non mười lăm mười tám đấy ư? Hoặc là những đứa ngu ngốc, những thằng mà tất cả giá trị chỉ là tủ sắt của cha mẹ chúng, những thằng thô bỉ như lợn, gian ác, đểu giả như chó, nhưng, chỉ vì lắm tiền vẫn có thể chiếm được những giai nhân tuyệt sắc, những con người ngọc ngà mà một nụ cười, một đuôi mắt có thể tạo nên một thi sĩ phi thường. Khốn nỗi, Phụng lại rất nghèo. Và một khi không có tiền tức là không có tất cả, ngay đến cái tình của một gái điếm hạng bét cũng vậy.

Thế là, như trên đã nói, cái khuynh hướng của con người đa dục vì bệnh ấy đã bị cấm ngăn bởi luân lý, bởi thể chất, bởi sự thiếu đồng tiền. Ở Phụng, đã có tất cả một sự đè nén nguy hiểm. Và, sự đè nén kéo dài mãi mãi ấy đã khiến cho bản năng không thể chịu được nữa. Nó phải tìm một đường tiêu thoát. Con đường ấy đã khác hẳn những con đường quen thuộc khác của trường hợp này. Nó đã là văn chương. Chính thế, viết văn để tả những cảnh sôi máu, đối với Vũ Trọng Phụng tức là một cách hành dâm vậy. Anh đã tìm thấy sự thoả mãn quái gở trong khi anh tưởng mình làm việc tố cáo rất cần cho thuần phong mĩ tục.

Tôi nói “trong khi anh tưởng”, vì Vũ Trọng Phụng là một nhà văn ít có ý thức về mình nhất. Thực thế, Vũ Trọng Phụng viết, chỉ để thỏa sự phẫn uất đầy ứ trong lòng, và anh đã là người trước nhất lấy làm ngạc nhiên khi thấy tên tuổi mình được người ngoài ca tụng. Anh không bao giờ tự kiểm một cách rõ rệt về tài năng, về giá trị, nhất là cái địa vị của anh trong văn đàn hiện đại. Chính người khác đã làm anh nhận chân được các cái ấy. Và, nếu hồi anh gần mất, anh đã thiết tha đến chủ nghĩa này, chủ nghĩa nọ, ấy cũng vì một vài nhà phê bình đã gán cho anh những dụng ý mà anh không có.

Những điều trên đây, tôi không sợ ai cải chính, bởi những người đã thân mật với Vũ Trọng Phụng đều đã thấy như tôi cả. Anh vẫn thường hỏi chúng bạn, bằng một giọng rất ngây thơ, khi anh được ca tụng về một quyển hoặc một đoạn văn nào: “Có thực hay không? Chúng mày thành thực đấy chứ?”. Và khi đã chắc là mọi người nói thực, anh liền tỏ ra sung sướng một cách rất hồn nhiên.

Chẳng những về tài năng, về giá trị, về địa vị của anh, ngay đến bản thân anh, Vũ Trọng Phụng cũng thường tỏ ra không hiểu biết một cách đích đáng nữa. Thực là một sự lạ lùng đối với một nhà văn đã được tiếng là thấu rõ con người và sự đời. Tôi còn nhớ một lần, Vũ Trọng Phụng đã hỏi tôi một cách thân mật: “Mày trông tướng tao có gì là giảo quyệt và độc ác không?” (Nên nhớ là Phụng tin tướng số lắm và lấy tử vi rất thạo). Tôi cười mà rằng: “Nguyên cái sự anh băn khoăn và hỏi tôi này đã đủ tỏ ra rằng anh không giảo quyệt, không gian ác chút nào hết!”. “Thế sao, tất cả chúng nó cùng bảo tao thế?”. Tôi đã cười rất giòn trước vẻ ngơ ngác của Phụng, và tôi đã thân yêu anh từ đấy.

Trong các văn sĩ hiện đại, nếu tôi hình dung Lê Văn Trương bằng một pho tượng khổng lồ đất sét, đầu lúc nào cũng muốn đụng tới mây xanh, thì tôi sẽ nói rằng Vũ Trọng Phụng chỉ là một người, với tất cả cái hay cái dở của thằng người, có khác chỉ khác ở chỗ hai tay và hai chân lúc nào cũng dính be bét những bùn tanh của địa ngục.

III. NGƯỜI TA HIỂU VŨ TRỌNG PHỤNG NHƯ THẾ NÀO?

Để kết luận một truyện ngắn rất hay của ông, văn hào Nga Dostoievski đã viết một câu đại ý như thế này: “Thế gian là gì? Là gồm những người cô độc; và quanh mình họ, sự im lặng mênh mông, thế thôi…”. Thực vậy, con người, càng sống và càng từng trải, càng thấy mình hoàn toàn cô độc. Và, do đấy, tri kỷ ở đời mới hiếm và quý không biết chừng nào.

Kể các nhà văn của các thế hệ 1929-1940, Vũ Trọng Phụng là người ít được hiểu hơn ai hết. Độc giả của anh đều hình dung anh như một người đã có tuổi, lõi đời, nhanh nhẹn, sành thạo, láu lỉnh, cơ tâm, nham hiểm, một người mà họ tưởng chừng như khi đến gần thì không thể không lo sợ, không thể không ngờ vực, không thể không đề phòng.

“… Nhưng sự thực có phải như thế không? Tôi (đây là lời của Lưu Trọng Lư) xin hỏi những bạn thân sơ đã ăn một bữa cơm, ngủ một đêm, ngồi một tiệc rượu với tác giả Cạm bẫy người, Giông tố. Tôi chắc ai nấy sẽ trả lời rằng: Người vừa từ giã chúng ta tuy là một nhà văn tài lỗi lạc, mà than ôi! Chỉ là một người bình dị, một người cha đứng đắn, một người chồng đứng đắn hơn, một người con rất hiếu, người của khuôn phép, của nề nếp. Cái đồng hồ luôn luôn ở trong túi áo, và những kim chỉ phút không bao giờ sai lạc với đồng hồ của những người hàng phố, của tất cả những người khác trong xã hội. Sự cẩn thận, sự chu đáo của Phụng đã thành tục ngữ”.

Tại sao xảy ra sự hiểu nhầm ấy?

Có phải, như Nguyễn Tuân đã nói trong Tao Đàn số đặc biệt về Vũ Trọng Phụng, trang 47, tại… “cái lỗi của Vũ Trọng Phụng là đã đem những cái thối mọt, cặn bã nhân tâm vào trong tác phẩm của mình đến đầy rẫy”.

Sự hiểu nhầm nói trên nếu đáng ta lấy làm lạ thì sự hiểu nhầm của những người tự nhận là phê bình còn lạ đến đâu!

Nghe bọn này, ta phải tưởng tượng Vũ Trọng Phụng là một nhà văn có mục đích phá hoại và kiến thiết rõ ràng. Một nghìn lần không! Vũ Trọng Phụng, như tôi đã giải rõ, chỉ là một kẻ phẫn uất, một người mà tâm hồn đã bị đầu độc bởi ý định báo thù, một tâm tính gan góc mà thôi. Và, như vậy, anh đã rất thành thực với anh, trước khi thành thực với độc giả. Tôi còn nhớ hôm người ta đưa đám ma Phan Thanh, Phụng cũng có mặt trong đám đông, nhưng lấy tư cách kẻ bàng quan hơn là dự cuộc. Và, khi thợ ảnh sắp chụp một đám người đi đưa, Vũ Trọng Phụng, đứng ngoài, chăm chú nhìn cái vẻ trịnh trọng của kẻ dự cuộc và anh đã nói một câu chua chát: “À, bây giờ các ngài có nên cười một tý cho nó tươi không?”. Ấy đấy, con người xã hội của Vũ Trọng Phụng đã xuất hiện tất cả trong một câu nói ấy. Và, chúng ta, chúng ta hãy nên chỉ nhận lấy cái gì mà Vũ Trọng Phụng có thể cho được chúng ta. Như thế chẳng đã đủ lắm sao?

Lẽ thứ nhất bởi con người không thể là một cái gì khác hơn nó được. Con người là sản vật của gia đình, của hoàn cảnh, của giáo dục, của tập quán, của tín ngưỡng, của bệnh tật, và các điều kiện vật chất trong đó nó sống. Muốn cho nó khác đi tức là ép nó phải giả dối, phải đeo nạ, phải đóng kịch với chính nó và với tất cả.

Lẽ thứ hai bởi các văn phẩm do Vũ Trọng Phụng viết ra dù chẳng cho ta chút ít hy vọng hoặc chút ít phương pháp kiến thức nào, song tất cả đã khiến ta thấy rõ cái hiện trạng xã hội và đã khiến ta suy nghĩ về các hiện trạng ấy. Nói các điều kiện đã tạo nên anh, Vũ Trọng Phụng cho ta được thế đó đã nhiều lắm, có thể nói là đã cho ta tất cả vậy. Ta còn muốn gì hơn! Ta hãy biết ơn nhà văn ấy. Ta hãy khen ngợi Vũ Trọng Phụng về chỗ anh đã có can đảm là anh, trong khi phần đông các nhà văn khác đã chỉ dám đua đòi, phỏng chép, nghĩa là không thành thực.

Quả vậy, trong làng văn Việt Nam hiện đại, ít kẻ đã dám là mình như Vũ Trọng Phụng! Nếu họ không đua đòi, không phỏng chép thì họ cũng đã chỉ tỏ ra rằng họ là những cái máy lặp lại những ý tưởng, những cảm tình xảo đến chết người. Những ai lưu tâm đến quốc văn trong vòng mười năm nay chắc đều nhận thấy rằng đa số các thi sĩ văn sĩ chỉ nhai lại cổ nhân, chẳng khác con trâu nhai lại cỏ. Có gì lạ trong các “văn phẩm” mà người ta in bán nhan nhản các phố phường? Toàn một thứ văn chương điêu trá, mục đích ca tụng những cái gì phù phiếm. Văn nhân thi sĩ của ta hầu hết đã nhận sai cái nhiệm vụ của mình. Họ đã cam tâm làm những kẻ mua vui cho một hạng. Họ đã tô son điểm phấn cho những thực trạng xấu xa để tự lừa mình và lừa người. Họ đã chạy theo bọn gái hư để tự hiến làm những “vú em có thắt cravate” của bọn này. Họ đã kêu gào van vỉ ái tình như một lũ ăn mày xin cơm áo. Họ đã bới xấu, đã vu cáo lẫn nhau, nếu không tâng bốc, không liếm giày những kẻ có thể có lợi cho họ. Và còn gì nữa!… Thực là cái thời đại của sự tầm thường, và những ngón gian ngoan nhiều khi làm điên đảo cả dư luận.

Trong khi ấy, Vũ Trọng Phụng đã chỉ là Vũ Trọng Phụng. Anh là một cách hồn nhiên đến nỗi nhiều khi không tự biết nữa! Anh chưa sáng suốt đến bậc có thể trở nên một tay cải tạo xã hội, nhưng anh đã làm đầy đủ cái chức vụ của một nghệ sĩ. Vì sao? Vì nghệ thuật chính là cái biểu thị tối cao của sự bất bình. Mà văn chương của anh đã ngụ một bất bình sôi nổi, một bất bình nhiều khi chua cay, sỗ sàng và độc ác nữa.

Hoặc giả có người cho Vũ Trọng Phụng là hằn học quá!

Tôi không đồng ý về sự chê ấy. Chúng ta, từ trước, đã hững hờ nhiều rồi, đến nỗi cái thái độ của chúng ta có thể bị ngờ là do sự ngu dốt hoặc do cái lập tam a tòng. Chúng ta không có quyền thờ ơ, không có quyền dễ dãi. Chúng ta phải bắt đầu học lấy thói thù ghét những cái gì bất công, vô nhân đạo! Chỉ có trắng hẳn nếu không đen hẳn. Kẻ nào lờ mờ là những kẻ nguy hiểm, phải coi như thù địch.

IV. VÀI CHUYỆN BUỒN CƯỜI HOẶC CẢM ĐỘNG

VỀ VŨ TRỌNG PHỤNG

Một hôm, trong một cuộc nói phiếm, có người chợt hỏi Phụng:

“Giá bây giờ anh trúng số độc đắc mười vạn, anh sẽ làm việc gì trước nhất?”.

Phụng đáp không nghĩ ngợi:

“Tôi mà trúng số độc đắc ấy à? Thì cái việc đầu tiên tôi sẽ làm ấy là thuê du côn giã cho Lê Văn Trương một mẻ!”.

Buổi trưa ngày rằm tháng tám ấy (cách ít lâu trước hôm Phụng chết) Nguyễn Tuân và tôi đến thăm anh ở số 56, phố Hàng Bạc. Anh đương nằm nghỉ liền vùng dậy: “Quý hóa quá! Chúng mày đến thăm, làm tao như người sống lại. Mấy hôm nay, tao cảm thấy trơ trọi không biết chừng nào!”. Tôi đáp: “Chúng tôi cũng muốn đến thăm anh luôn, nhưng, anh còn lạ gì nữa! Ai nấy đều phải tối mắt về sinh kế”. Phụng thở dài, tần ngần một lát, đoạn anh gọi vợ pha nước, cắt bánh ngọt mời chúng tôi ăn. Anh săn sóc từng hớp nước, từng miếng bánh của chúng tôi, như bà mẹ hiền săn sóc những đứa con yêu. Anh ngả bàn đèn và tiêm cho chúng tôi hút (Hồi này Phụng đã theo lời thầy thuốc, nghiện hẳn để cố kéo dài sự sống). Anh giữ chúng tôi ở chơi mãi đến chiều. Có một lúc cao hứng, anh ngồi dậy: “Lan Khai thích nghe đờn, tao phải chiều nó mới được!”. Anh lấy cây nguyệt đờn luôn vài bản, nghe rất du dương ảo não. Đờn xong, anh hỏi: “Thế nào, gần đờn già dặn thế, chưa thể chết được chứ?”. Tuân lắc đầu: “Không việc gì!”. Câu ấy tuy là một câu an ủi hão mà nó cũng làm cho Phụng hớn hở một cách cảm động: “Phải không? Tao tin chắc rằng không thể nào tao chết được! Cuộc đời còn đẹp quá, đáng yêu quá. Nhất là thằng Khai từ trước vẫn bị tao hiểu nhầm mà mạt sát. Đến bây giờ tao biết rõ nó, biết yêu nó mà tao với nó lại phải lìa nhau thì thậm là vô lý!”. Phụng nhìn tôi, hai mắt long lanh như ướt nước. Cái nhìn ấy hiện vẫn còn trước mắt tôi và chắc không bao giờ tôi quên được.

(Minh Phương xuất bản năm 1941, 32 trang.)

____________

1. Nội dung chính chương này, Lan Khai rút từ bài “Con người Vũ Trọng Phụng” đăng trên báo Tao Đàn Tạp chí, số đặc biệt về Vũ Trọng Phụng tháng 12-1939.

2. Di cảo Vũ Trọng Phụng do Minh Phương sắp xuất bản (chú thích của Lan Khai).

(Nguồn : vietmessenger.com)

Nhà rông lớn nhất Tây Nguyên

Được ví như “nóc nhà” của đại ngàn, nhà rông Kon So Lăl mang nhiều ý nghĩa tâm linh, là nơi sinh hoạt văn hóa của dân làng.

Nằm ở phía Đông Bắc tỉnh Gia Lai, xã Hà Tây, huyện Chư Păh là một trong những vùng đất giàu văn hóa nhất, vẫn còn giữ gìn được rất nhiều ngôi nhà rông truyền thống. Trong đó có nhà rông làng Kon So Lăl lớn nhất Tây Nguyên hiện nay. Nơi đây cách trung tâm thành phố Pleiku hơn 50km, sát với địa phận tỉnh Kon Tum

Nhà rông rộng hơn 320 m2, cao 20m, lớn hơn kích thước nhà rông Kon Klor (Kon Tum), trước đó giữ kỉ lục lớn nhất Tây Nguyên.

Đây là ngôi nhà rông mới của làng Kon So Lăl, thay thế cho cái cũ bị thiêu rụi do sét đánh trúng năm 2015. Để hoàn thành công trình này, toàn bộ dân làng Kon So Lăl đã phải mất 2 năm chuẩn bị nguyên vật liệu cùng với khoảng 4.000 ngày công xây dựng. Đến tháng 7/2017, ngôi nhà rông trùng với tên làng đã hoàn thiện và đưa vào sử dụng.

Gỗ, tre, mái tranh… hoàn toàn được dân làng đóng góp. Nhà rông không có vỉ kèo, khung nhà được buộc lại bằng mây, tre lạt. Mái nhà rông lợp dày đến 20cm, ốp vào nhau như hình lưỡi rìu khổng lồ. Phía mái bên trong chỉ được đan chéo bằng nhiều cây gỗ, tre nhưng vẫn rất vững chãi và kiên cố. Công việc này thường được giao cho những thanh niên dũng cảm, không sợ độ cao trong làng thực hiện. Điều đặc biệt là không cần một bản vẽ thiết kế nào, già làng dùng mắt nhìn áng chừng dựa vào nguyên tắc đối xứng và dùng một sợi dây để đo đạc và đánh dấu vị trí.

Trên trụ gỗ đầu cầu thang, trên mái nhà rông trang trí họa tiết cây rau dớn, hình mặt trời, với người Ba Na có ý nghĩa là khát vọng luôn hướng về thần mặt trời.

12 cây cột trụ chính làm bằng thân cây gỗ dầu, gỗ bình linh, to bằng hai vòng tay người lớn. Tất cả cùng ván, tre đều được ngâm dưới bùn trong ao hồ gần 2 năm để tránh mối mọt.

Trong văn hóa, tín ngưỡng của đồng bào Tây Nguyên, nhà rông có vị trí đặc biệt quan trọng. Cũng giống như các buôn làng khác, nhà rông Kon So Lăl là nơi tôn nghiêm nhất làng, mang ý nghĩa tâm linh, là nơi sinh hoạt văn hóa của người dân, nơi tổ chức lễ Tết, hội làng, cồng chiêng…

Làng Kon So Lăl có gần 600 nhân khẩu dân tộc Ba Na, sinh sống trong các căn nhà sàn, nhà vách đất truyền thống, bao bọc xung quanh nhà rông.

Kon So Lăl đã từng là một bản làng Ba Na cổ nhất dãy Trường Sơn Đông, bao bọc xung quanh là đại ngàn núi rừng. Sau này để thuận tiện đi lại và phát triển, dân làng đã di dời ra bên ngoài, tái định cư ở làng Kon So Lăl mới cách làng cũ 3km, gần trung tâm xã, chính là vị trí ngôi nhà rông mới hiện nay.

Nguyễn Chí Nam /VNEprees

14 câu nói vận vào ai cũng có lúc đúng: Đọc và ngẫm, bạn sẽ được nhiều hơn mất!

14 câu nói vận vào ai cũng có lúc đúng: Đọc và ngẫm, bạn sẽ được nhiều hơn mất!

Ảnh minh họa.

Những câu nói được đề cập dưới đây chắc chắn sẽ có lúc giúp chúng ta tránh được nhiều phiền toái trong cuộc sống hàng ngày.

Cuộc sống vốn không hề dễ dàng, nỗi vất vả không chỉ của riêng ai.

Rất nhiều người trong chúng ta khi làm việc chỉ quan tâm tới cảm nhận của bản thân mà chưa từng nghĩ mình làm như vậy sẽ gây ảnh hưởng tới người khác như thế nào, dần dần mọi người đều trở nên ích kỷ.

Những sự thật về nhân sinh dưới đây sẽ cho chúng ta thấy những điều bản thân chưa từng nghĩ tới, hoặc lãng quên sau những bận rộn của cuộc sống. Hãy cùng ngẫm nghĩ và thay đổi để mang những luồng gió mới mát lành vào cuộc sống của chính chúng ta và những người xung quanh.

1. Khi chúng ta tặng hoa cho người khác, người ngửi hương hoa đầu tiên chính là chúng ta; khi chúng ta ném bùn vào người khác, người vấy bẩn đầu tiên cũng chính là chúng ta.

14 câu nói vận vào ai cũng có lúc đúng: Đọc và ngẫm, bạn sẽ được nhiều hơn mất! - Ảnh 1.

2. Con người thường xuyên nhìn lên trên sẽ cao lớn hơn; thường xuyên cúi đầu nhặt nhạnh lợi ích vặt vãnh sẽ khiến lưng bị gù xuống  (thấp kém đi).

3.Chỉ cần chân còn chạm đất thì đừng quá xem nhẹ bản thân; chỉ cần còn sống trên trái đất thì đừng quá xem trọng bản bản thân.

4. Nếu mang mặt nạ quá lâu, nó sẽ bám chặt lấy khuôn mặt bạn, muốn tháo xuống, không thể không lột từng thớ da.

5. Khi chúng ta dùng 1 ngón tay chỉ người khác, đừng quên sẽ có 3 ngón tay còn lại đang chĩa vào chính mình.

6. Nghỉ ngơi là để đi được quãng đường dài hơn; có cho đi mới có nhận lại, có buông bỏ mới gạt được muộn phiền, có quên đi tâm mới thanh tịnh, có bao dung mới có được lòng người.

7. Cho đi cũng là một nghệ thuật, tặng một nắm gạo là ân nhân, tặng một đấu gạo lại là kẻ thù. Vì vậy hãy nhớ nguyên tắc ” Trao cần câu chứ đừng cho cá”.

8. Bạn đối xử với người khác như thế nào, người khác sẽ đối xử lại với bạn như vậy, đây là định luật vàng! Người khác đối xử với bạn ra sao, bạn sẽ đối xử với người khác như thế, đây là quy tắc bạch kim.

9. Bạn là căn nguyên của tất cả, kết quả của hôm nay là do bạn “đặt hàng” với vũ trụ mà có.

10. Cảm ơn những người đã từng giúp đỡ bạn bởi họ cho bạn cảm nhận được tình yêu và sự tín nhiệm. Cảm ơn cả những người làm hại bạn, bởi nhờ có họ mà bạn trưởng thành hơn và biết cách đánh giá, nhìn nhận con người.

14 câu nói vận vào ai cũng có lúc đúng: Đọc và ngẫm, bạn sẽ được nhiều hơn mất! - Ảnh 3.

11. Hãy bắt đầu làm từ những việc nhỏ, cẩn trọng tỉ mỉ. Nhiều khi, những điều nhỏ nhặt là yếu tố quyết định thành bại. Thế giới có rất nhiều dẫn chứng chứng minh tiểu tiết xử lý không tốt sẽ gây ảnh hưởng tới những việc lớn. Những người không hoàn thành được việc nhỏ, thì cũng không thể làm nên việc lớn.

12. Sống và làm việc cần có quan niệm thời gian. Không trọng chữ tín, trễ hẹn là thói quen rất xấu. Những người không có quan niệm về thời gian, không chỉ lãng phí thời gian của bản thân mà còn cả thời gian của người khác. Trong thời đại kinh tế tri thức ngày nay, thời gian chính là tiền bạc, trễ hẹn là tự hủy hoại chính mình.

13. Hãy sống có trách nhiệm. Sống có trách nhiệm, dám chịu trách nhiệm mới được mọi người công nhận.

Phàm những người khi gặp chuyện thì trốn tránh, đẩy khó khăn cho người khác, còn thành tích thì nhận về mình, cướp công, thích thể hiện bản thân sẽ không bao giờ nhận được sự tôn trọng của mọi người.

14. Cần biết đặt mình vào vị trí người khác để suy nghĩ. Nếu bạn là ông chủ, là lãnh đạo của cơ quan đơn vị, bạn nên thay đổi góc độ suy nghĩ vẫn đề, tưởng tượng, nếu bạn là một nhân viên bình thường, bạn sẽ làm những gì.

Những điều bản thân không muốn làm, cũng đừng ép buộc người khác chấp nhận. Đừng chỉ quan tâm bạn nhận được bao nhiêu tiền mà hãy xem bạn cống hiến được bao nhiêu.

Những người biết đặt mình vào vị trí mọi người luôn có tâm thái lạc quan tiến bộ. Một lãnh đạo, cho dù không làm tốt công việc cũng sẽ không bao giờ oán trời trách đất mà sẽ đoàn kết những người xung quanh, tập hợp trí tuệ của mọi người, cùng phấn đấu, hoàn thành tốt công việc.

Những người như vậy nhất định là những vị lãnh đạo xuất sắc.

Theo ICT VN

Trung Quốc đã thao túng truyền thông Mỹ và thế giới nghiêm trọng như thế nào?

Mục tiêu của ĐCSTQ từ lâu là xâm nhập, thôn tính, chi phối truyền thông thế giới và giờ nó đang khởi tác dụng như vũ bão tại Mỹ… Giới truyền thông cánh tả Mỹ, vốn được coi là cánh tay nối dài của Đảng Dân chủ đã thổi phồng dịch viêm phổi Vũ Hán lên một mức độ cao hơn so với thực tế, gây tâm lý hoang mang trong dân chúng, và góp phần làm thị trường chứng khoán Mỹ sập sàn đỏ rực.

Đối với giới lãnh đạo Bắc Kinh, những người coi báo chí là mắt, là tai, là lưỡi và cổ họng của ĐCSTQ, thì truyền thông là thứ vũ khí sắc bén dùng để tấn công bất cứ đối thủ nào “nhăm nhe” đi ngược với lợi ích của nó. Cho dù đó là siêu cường nước Mỹ, hay là Tổng thống quyền lực nhất thế giới: Donald Trump.

Âm mưu thâm độc

Sau Thế vận hội 2008, ĐCSTQ “thất vọng” trước làn sóng chỉ trích của truyền thông thế giới về vấn đề vi phạm nhân quyền, đặc biệt là các cuộc biểu tình ủng hộ Tây Tạng diễn ra trên các chặng rước đuốc vòng quanh thế giới, bất chấp chính quyền Bắc Kinh đổ ra hàng tấn tiền để “tô son trát phấn” đánh bóng hình ảnh.

Năm 2009, Trung Quốc tuyên bố chi 6,6 tỷ đôla để tăng cường sự hiện diện truyền thông trên toàn cầu. Trong khi bên trong Trung Quốc, báo chí ngày càng bị kiểm soát chặt chẽ, thì ở nước ngoài, ĐCSTQ tìm mọi cách khai thác các lỗ hổng của báo chí tự do để làm lợi thế cho mình. Những gì ĐCSTQ quan tâm là một cuộc chiến bền vững của nó đối với dư luận toàn cầu.

Năm 2009, Trung Quốc tuyên bố chi 6,6 tỷ đôla để tăng cường sự hiện diện truyền thông trên toàn cầu.
Năm 2009, Trung Quốc tuyên bố chi 6,6 tỷ đôla để tăng cường sự hiện diện truyền thông trên toàn cầu. (Ảnh: Getty)

Năm 2020, trong đại dịch virus Vũ Hán, các cơ quan ngôn luận tuyên truyền của ĐCSTQ đã phát động các chiến thuật nhiễu loạn thông tin với mức độ chưa từng thấy. Mục đích là làm bất ổn môi trường thông tin thế giới bằng các tin đồn, giả thuyết không có cơ sở, nhằm tạo ra sự hỗn loạn, khiến cho không một ai, không một quốc gia nào có thể tự tin vạch mặt “kẻ chủ mưu” gây ra đại dịch toàn cầu.

Năm 2020, trong đại dịch virus Vũ Hán, các cơ quan ngôn luận tuyên truyền của ĐCSTQ đã phát động các chiến thuật nhiễu loạn thông tin với mức độ chưa từng thấy.
Năm 2020, trong đại dịch virus Vũ Hán, các cơ quan ngôn luận tuyên truyền của ĐCSTQ đã phát động các chiến thuật nhiễu loạn thông tin với mức độ chưa từng thấy. (Ảnh: Getty)

Duy chỉ có Tổng thống Donald Trump chỉ đích danh: Virus TRUNG QUỐC. Nghĩa là, nó là sản phẩm của ĐCSTQ. Vậy là, cỗ máy tuyên truyền của ĐCSTQ càng có thêm cớ để tăng tốc. Tất nhiên, cỗ máy này đã được vận hành từ rất lâu…

Tờ New York Times tiếp tay cho ĐCSTQ?

Ngày 5/9/2018, tờ New York Times bất ngờ đăng một bài viết có tiêu đề: I Am Part of the Resistance Inside the Trump Administration (tạm dịch: Tôi là một phần trong phe chống đối trong chính quyền Trump) trong đó bài báo cho biết, một quan chức cấp cao giấu tên trong chính quyền Tổng thống Trump đã viết thư gửi đến tòa báo, cảnh báo về hành vi đạo đức của ông Trump.

Tất nhiên, bức thư nặc danh được đăng trên New York Times chẳng có giá trị về mặt pháp lý, nhưng nó có tác dụng như những “quả mìn” giăng khắp chốn nhằm “cài bẫy” Tổng thống Trump.

Người ta nghi ngờ, lá thư này không phải đến từ Washington mà có xuất xứ tận Bắc Kinh. ĐCSTQ vốn là khách hàng quảng cáo “trung thành” của tờ New York Times khi chễm chệ bỏ tiền mua hẳn một cột báo dành riêng cho mục ChinaWatch (tạm dịch: Dõi theo Trung Quốc). Tiền bạc đối với Bắc Kinh không thành vấn đề, còn truyền thông, hễ bán rẻ tiêu chí Trung thực thì sẽ dễ dàng bị đồng tiền chi phối.

New York Times bất ngờ đăng một bài báo chứa nội dung thư nặc danh chỉ trích Tổng thống Trump. Tuy vậy, nội dung thư được cho là có nguồn gốc từ Bắc Kinh.
New York Times bất ngờ đăng một bài báo chứa nội dung thư nặc danh chỉ trích Tổng thống Trump. Tuy vậy, nội dung thư được cho là có nguồn gốc từ Bắc Kinh. (Ảnh: Getty)

Bài báo này được New York Times tung ra chả khác gì “giúp” Trung Quốc hạ bệ uy tín Tổng thống Trump vào thời điểm kinh tế Trung Quốc đang liểng xiểng trước những cú đòn thuế quan mà ông tung ra trong cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung.

Chiến tranh thương mại Mỹ – Trung là cuộc xung đột giữa hai nền kinh tế lớn nhất nhì thế giới, nhưng sâu xa đó là cuộc chiến một mất một còn giữa thể chế dân chủ tự do và thể chế độc tài khét tiếng. Lá thư nặc danh là điệu ly kế gián, là chất xúc tác gây chia rẽ và ngờ vực giữa các thành viên cốt cán trong bộ tham mưu của Tổng thống Trump.

Gần 2 năm sau, “lịch sử” tiếp tục lặp lại. Năm 2020, bất cứ quyết định nào của Tổng thống Trump đưa ra trong đại dịch virus Vũ Hán, đều bị truyền thông cánh tả đặc biệt là New York Times, Washington Post, CNBC… mổ xẻ, từ việc ông khuyến nghị người dân Mỹ nên đeo khẩu trang khi ra khỏi nhà cho tới việc ông đề xuất giải pháp trị virus Trung Quốc bằng thuốc sốt rét có dược chất hydroxychloroquine.

'Hợp sức' với New York Times, Washington Posts cũng liên tục đăng các bài báo tiêu cực về Tổng thống Trump, mục đích cuối cùng là để hạ thấp uy tín của ông.
‘Hợp sức’ với New York Times, Washington Posts cũng liên tục đăng các bài báo tiêu cực về Tổng thống Trump, mục đích cuối cùng là để hạ thấp uy tín của ông. (Ảnh: Getty)

Như thể thế giới chưa đủ hỗn loạn vì virus Trung Quốc, truyền thông cánh tả đã đẩy sự “điên rồ” lên đến đỉnh điểm khi loan tin về mối “bất hòa” giữa Tổng thống Trump và Tiến sĩ Anthony Fauci.

Tiến sĩ Anthony Fauci, Giám đốc Viện Dị ứng và Bệnh Truyền nhiễm Quốc gia là chuyên gia miễn dịch nổi tiếng hàng đầu nước Mỹ, đã tư vấn cho 6 đời tổng thống trong những thời điểm khó khăn, và giờ đây ông đứng đầu đội đặc nhiệm chống virus Trung Quốc tại Nhà Trắng.

Vì vậy, truyền thông cánh tả “chống Trump” đã được một phen bẽ bàng khi chính tiến sĩ Fauci lên tiếng: “Mặc dù chúng tôi không đồng ý về một số điều, [Trump] luôn lắng nghe. Ông ấy đi theo con đường của riêng mình. Ông ấy có phong cách riêng của mình. Nhưng về những vấn đề thực chất, ông ấy lắng nghe những gì tôi nói”. 

Ngày 1/4, tiến sĩ Fauci nói rằng, ông muốn các phương tiện truyền thông đang “gieo rắc” sự bất hòa phải ngừng tuyên truyền dối trá, bởi “chúng ta có một vấn đề lớn hơn nhiều ở đây. Amen”. Bất chấp nước Mỹ đang lâm nguy vì virus Trung Quốc, bất chấp đội ngũ lãnh đạo Nhà Trắng đang làm việc ngày đêm vì sự an toàn cho người dân Mỹ, truyền thông cánh tả vẫn điên cuồng tạo ra những vở “opera xà phòng” xung quanh Tổng thống Donald Trump.

Truyền thông cánh tả đưa tin sai lệch nhằm khơi mào mâu thuẫn, cố ý gây chia rẽ Tiến sĩ Anthony Fauci và Tổng thống Trump trong bối cảnh cả nước đang nỗ lực chống lại virus Vũ Hán.
Truyền thông cánh tả đưa tin sai lệch nhằm khơi mào mâu thuẫn, cố ý gây chia rẽ Tiến sĩ Anthony Fauci và Tổng thống Trump trong bối cảnh cả nước đang nỗ lực chống lại virus Vũ Hán. (Ảnh: Getty)

Có thể nói, đây là thời điểm khó khăn nhất mà Tổng thống Trump phải đối mặt trong suốt hơn 3 năm làm ông chủ Nhà Trắng. Kể từ khi ông đắc cử năm 2016, Đảng Dân chủ đã hẳn có một kế hoạch triệt hạ uy tín của Tổng thống, và cùng với sự “hiệp đồng” của truyền thông cánh tả, đi đầu là New York Times và CNN, ông Trump chưa có một ngày bình yên.

Vì sao, truyền thông cánh tả và các nghị sĩ đảng Dân chủ chống phá Tổng thống Trump ác liệt như vậy? Đơn giản, Donald Trump là vị tổng thống Mỹ duy nhất dám mạnh mẽ đối đầu và trừng phạt ĐCSTQ.

Donald Trump là vị tổng thống Mỹ duy nhất dám mạnh mẽ đối đầu và trừng phạt ĐCSTQ, và điều đó đã động chạm đến lợi ích của phe cánh tả Mỹ và những người ủng hộ ĐCSTQ.
Donald Trump là vị tổng thống Mỹ duy nhất dám mạnh mẽ đối đầu và trừng phạt ĐCSTQ, và điều đó đã động chạm đến lợi ích của phe cánh tả Mỹ cùng những người ủng hộ ĐCSTQ. (Ảnh: Getty)

Xâm nhập truyền thông của Mỹ và Anh

Tháng 8/2013, trong cuộc họp phổ biến tuyên truyền và tư tưởng được tổ chức lần đầu tiên kể từ khi Tập Cận Bình lên làm Chủ tịch nước, ông ta nói rằng cần phải tìm ra phương cách để kể một “câu chuyện tốt” về Trung Quốc.

Hơn 1 năm sau, vào tháng 11/2014, Tập Cận Bình tiếp tục yêu cầu phải nâng cao sức mạnh mềm của nước này bằng cách kể những câu chuyện về một Trung Quốc tốt đẹp, và mục Câu chuyện của Trung Quốc phải trở thành một câu chuyện thế giới.

Năm 2016, khi Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) mở chi nhánh tại London, họ bất ngờ với số ứng viên nộp đơn xin việc: 6.000 người “cạnh tranh” 90 vị trí tuyển dụng.

Đối với đội ngũ tuyển dụng của CCTV, ngay cả nhiệm vụ đơn giản là đọc đơn xin việc cũng phải mất gần 2 tháng. Đối với các nhà báo phương Tây, vốn đang phải đối mặt với nguy cơ cắt giảm nhân sự và tình trạng giảm lương bởi sự suy thoái báo chí, thì Mạng lưới Truyền hình Toàn cầu Trung Quốc (CGTN) mới được thành lập này đã mang đến cho họ một triển vọng công việc và mức lương khá hấp dẫn.

Với trụ sở hào nhoáng và các studio hiện đại tại Chiswick (phía tây London), CGTN – với tư cách là chi nhánh quốc tế của CCTV chính là “kết quả” của chính sách mở rộng kênh truyền thông của Trung Quốc ra toàn thế giới theo chỉ thị của Tập Cận Bình: Kể một câu chuyện thật hay về Trung Quốc, thực chất là để phục vụ các mục tiêu ý thức hệ của ĐCSTQ.

Chính quyền Bắc Kinh thúc đẩy truyền thông toàn cầu nhằm kể một câu chuyện thật hay về Trung Quốc, thực chất là để phục vụ các mục tiêu ý thức hệ của ĐCSTQ.
Chính quyền Bắc Kinh thúc đẩy truyền thông toàn cầu nhằm kể một câu chuyện thật hay về Trung Quốc, thực chất là để phục vụ các mục tiêu ý thức hệ của ĐCSTQ. (Ảnh: Getty)

ĐCSTQ đã đưa ra một chiến lược tinh vi nhắm đến độc giả quốc tế và định hình lại môi trường thông tin toàn cầu bằng những khoản tiền khổng lồ: Tài trợ cho các mục quảng cáo, bảo hiểm báo chí và hỗ trợ tích cực cho những “bồi bút” phóng túng.

Một cách đơn giản nhất, ĐCSTQ đã trả tiền cho các bài tuyên truyền của Trung Quốc xuất hiện trong hàng chục ấn phẩm quốc tế. Tờ báo tiếng Anh của ĐCSTQ là China Daily đã ký hợp đồng với ít nhất 30 tờ báo tên tuổi của Mỹ và Anh, nổi bật trong đó là tờ New York Times, Wall Street Journal, Washington Post và UK Telegraph – để thực hiện các bài chèn từ 4 đến 8 trang được gọi là ChinaWatch xuất hiện đều đặn hàng tháng.

Thay vì đăng quảng cáo trên phụ trương, Trung Quốc đăng bài viết “trá hình”.  Các tiêu đề của bài báo này kiểu như: “Tây Tạng đã chứng kiến ​​40 năm thành công rực rỡ”, “Tập công bố các biện pháp mở rộng cửa”, và ngạc nhiên hơn cả là tiêu đề “Tập ca ngợi các đảng viên ĐCSTQ”. 

Cho nên không có gì ngạc nhiên khi vào tháng 9 năm ngoái, nhân “kỷ niệm” 43 năm ngày mất của Mao Trạch Đông – kẻ giết người nhiều nhất trong lịch sử nhân loại, tờ New York Times đã cho dựng hẳn một bức vẽ Mao Trạch Đông rộng khoảng 15m ngay trước tòa soạn để “biểu thị” cho sự tưởng nhớ.

Cho nên cũng không có gì ngạc nhiên khi không ít tờ báo phương Tây trong những năm gần đây thường xuyên có những bài viết ca ngợi Trung Quốc lên tận mây xanh. Đặc biệt New York Times còn tán dương cách xử lý độc tài của ĐCSTQ trong khủng hoảng đại dịch khi so sánh với phản ứng của chính quyền Tổng thống Trump.

New York Times trở thành công cụ tuyên truyền của ĐCSTQ ngay trong nước Mỹ, gây chia rẽ chính trị và đất nước, đồng thời kích động sự thù hận của một nhóm dân chúng đối với tổng thống Trump.
New York Times trở thành công cụ tuyên truyền của ĐCSTQ ngay trong nước Mỹ, gây chia rẽ chính trị và đất nước, đồng thời kích động sự thù hận của một nhóm dân chúng đối với Tổng thống Trump. (Ảnh: Getty)

Mặc dù các bài tuyên truyền của Bắc Kinh thường bị “chê” là vụng về và nhạt nhẽo, nhưng “mưa dầm thấm lâu”, ĐCSTQ không tiếc tiền để đăng những bài báo “vô hồn” như vậy, nhằm định hình vào trí óc người dân phương Tây về thể chế “tốt đẹp” của nó.

Nếu bạn nghĩ đây chỉ là cuộc chiến nhằm gây ảnh hưởng với truyền thông phương Tây, hòng vẽ lại bản đồ trật tự thông tin toàn cầu, thì nó còn hơn thế nữa. Trên hết, đó là cuộc chiến về ý thức hệ và chính trị – và ĐCSTQ – với quyết tâm tăng cường sức mạnh diễn ngôn để tô vẽ thể chế cộng sản “tốt đẹp”, mục đích là để thôn tính thể chế dân chủ tự do tiến tới thống trị thế giới.

Hoa Kỳ và Vương quốc Anh, hai trong số những mục tiêu quan trọng mà ĐCSTQ nhắm tới. Bắc Kinh tích cực “tán tỉnh” các nhà báo phương Tây bằng các tour du lịch xa hoa miễn phí, “dụ dỗ” bằng những lời đường mật tài trợ hoàn toàn các chương trình đào tạo và cấp bằng tốt nghiệp truyền thông cho các phóng viên nước ngoài. Và điểm số đào tạo của họ cao hay thấp, là thước đo cho mỗi Câu chuyện của Trung Quốc đăng trên các tờ báo nước ngoài. Và đặc biệt, các nhà báo phương Tây được hứa hẹn cơ hội có đặc quyền “tiếp cận” với các quan chức cấp cao ở Trung Nam Hải.

Trong khi đó, tại Hoa Kỳ, những nhà vận động hành lang – được trả tiền bởi các tổ chức do ĐCSTQ hậu thuẫn – đang tích cực “nuôi dưỡng” những chính trị gia ủng hộ các luận điệu có lợi cho ĐCSTQ và đưa ra các thông điệp của Bắc Kinh. Mục đích là để tác động đến công chúng thế giới, nhằm thúc đẩy các chính phủ nước ngoài phải thuận theo các chủ trương, chính sách của ĐCSTQ, hoặc nếu chính phủ hay cá nhân nào đi ngược lại quan điểm của Bắc Kinh, sẽ bị chống phá, gây rối và triệt hạ.

ĐCSTQ len lỏi vào các kẽ hở trong hệ thống xã hội dân chủ phương Tây, với quyết tâm tăng cường sức mạnh diễn ngôn để tô vẽ thể chế cộng sản 'tốt đẹp', mục đích cuối cùng là để thôn tính thể chế dân chủ tự do tiến tới thống trị toàn cầu.
ĐCSTQ len lỏi vào các kẽ hở trong hệ thống xã hội dân chủ phương Tây, với quyết tâm tăng cường sức mạnh diễn ngôn để tô vẽ thể chế cộng sản ‘tốt đẹp’, mục đích cuối cùng là để thôn tính thể chế dân chủ tự do tiến tới thống trị toàn cầu. (Ảnh: Getty)

Vậy nên không có gì ngạc nhiên khi truyền thông cánh tả và Đảng Dân chủ lại chống phá Tổng thống Donald Trump dữ dội đến vậy, và tìm mọi cách để truất phế ông. Một lẽ đơn giản, ông là vị Tổng thống coi “Nước Mỹ trên hết”,  và là người lên án và trừng phạt Bắc Kinh mạnh mẽ nhất.

Khi CCTV ra mắt trụ sở tại Washington vào năm 2012, có ít nhất 5 cựu phóng viên của BBC nộp đơn xin việc. Một trong số họ, phóng viên Daniel Schweimler cho biết anh ta rất vui khi được làm việc cho CCTV. Nhưng nhiều phóng viên nước ngoài làm việc cho Tân Hoa Xã đã nhận thấy “hậu trường” không hề đơn giản khi làm việc với đối tác Trung Quốc.

Tân Hoa Xã, cơ quan thông tấn của ĐCSTQ hoạt động phần lớn nhờ ngân sách của nhà nước, nhưng ở nước ngoài, nó thực thi một chính sách tạo ra thu nhập – giống như các hãng tin phương Tây như Associated Press (AP) chẳng hạn – bằng cách bán các câu chuyện cho các tờ báo trên khắp thế giới. Một cựu phóng viên phương Tây từng làm việc cho Tân Hoa Xã khoe khoang: “Câu chuyện của tôi không phải được 1 triệu người xem mà là 100 triệu người”.

Có điều, bài viết của anh ta đơn giản chỉ được sử dụng để tuyên truyền các chỉ thị mới, hay “giải thích” cho sự thay đổi các chính sách của ĐCSTQ mà thôi. Những dạng bài này chiếm khá nhiều diện tích trên các mặt báo thế giới, với những câu chuyện tẻ nhạt kiểu như: Tập Cận Bình đến thăm và trò chuyện với công nhân tại một nhà máy sản xuất đồ chơi….

Đối mặt với sự suy thoái của báo chí phương Tây và tình trạng cắt giảm nhân sự, thì việc Tân Hoa Xã mở rộng thị trường toàn cầu đã thu hút được một lượng nhân lực có chuyên môn tốt, từ đó vô tình tiếp tay cho luận điệu tuyên truyền của ĐCSTQ. (Ảnh: Getty)

Nhà báo trở thành gián điệp

Một nhà báo phương Tây từng “ngây thơ” mô tả công việc của mình tại Tân Hoa Xã như sau: “Bạn nghĩ nó giống như công việc viết lách sáng tạo. Thực chất, bạn đang kết hợp báo chí với một loại văn bản sáng tạo”. 

Christian Claye Edwards, cựu phóng viên từng làm việc cho Tân Hoa Xã có trụ sở ở Sydney (Úc) trong 4 năm cho biết rằng, mục tiêu của ĐCSTQ rất rõ ràng, nhiệm vụ của phóng viên là thúc đẩy chương trình nghị sự cho họ: “Không có mục tiêu nào rõ ràng hơn ngoài việc xác định các vết nứt, kẽ hở trong hệ thống chính quyền sở tại và khai thác chúng triệt để”.

Nhiệm vụ của anh phóng viên người Úc này là theo dõi và phân tích “bản chất” hỗn loạn trong chính trường nước Úc – nơi đã chứng kiến ​​6 đời thủ tướng ra đi chỉ trong vòng có 8 năm – như một cách làm suy yếu niềm tin vào nền dân chủ tự do.

Một sự thật là, công việc của phóng viên là thu thập thông tin để viết bài, nhưng một phần công việc của Edwards là tìm cách phát huy “ảnh hưởng” hỗn loạn đó, và “không bao giờ được viết ra, tôi chưa bao giờ nhận được lệnh như vậy”, anh nói.

Christian Claye Edwards, giống như các cựu nhân viên khác từng làm việc cho các kênh truyền thông của ĐCSTQ, cảm thấy rằng phần lớn công việc của anh chỉ là nhằm tăng cường sức mạnh mềm cho Trung Quốc trên trường quốc tế, hoặc “bắn tin” về đường lối nhất quán của ĐCSTQ nhằm kiềm chế các quan chức trong chính phủ nước ngoài manh nha tư tưởng đối lập.

Mục tiêu của ĐCSTQ rất rõ ràng, nhiệm vụ của phóng viên là xác định các vết nứt, kẽ hở trong hệ thống chính quyền sở tại và khai thác chúng triệt để, phân tích sự 'hỗn loạn' của chúng, từ đó làm xói mòn niềm tin vào một xã hội dân chủ.
Mục tiêu của ĐCSTQ rất rõ ràng, nhiệm vụ của phóng viên là xác định các vết nứt, kẽ hở trong hệ thống chính quyền sở tại và khai thác chúng triệt để, phân tích sự ‘hỗn loạn’ của chúng, từ đó làm xói mòn niềm tin vào một xã hội dân chủ. (Ảnh: Getty)

Phóng viên Daniel Schweimler từng làm việc cho CCTV ở Nam Mỹ trong 2 năm nhận ra một thực tế cay đắng rằng: “Chúng tôi là những công cụ tuyên truyền “mềm” cho ĐCSTQ. Và chúng tôi không nhận sự can thiệp nào từ Bắc Kinh miễn là Đức Đạt Lai Lạt Ma không bao giờ đến thăm đất nước tôi”.

Khi Đức Đạt Lai Lạt Ma đến thăm Canada vào năm 2012, Mark Bourrie – một nhà báo làm việc cho Tân Hoa Xã có văn phòng đặt tại Ottawa – đã vô tình bị đặt vào vị trí phải “thỏa hiệp”.

Mark Bourrie nhận được yêu cầu phải tận dụng vị trí phóng viên theo dõi mảng thông tin quốc hội của mình để tham dự cuộc họp báo của Đức Đạt Lai Lạt Ma và “tìm hiểu” câu chuyện xoay quanh cuộc họp kín giữa nhà lãnh đạo tinh thần Tây Tạng với thủ tướng Canada khi ấy là ông Stephen Harper. Khi Bourrie hỏi liệu thông tin “khai thác” sẽ được sử dụng để viết bài, thì “ông chủ” CCTV của anh trả lời là: KHÔNG.

Phóng viên Mark Bourrie kể lại rằng: “Ngày hôm đó, chúng tôi cảm thấy rằng chúng tôi là gián điệp”. Ngày hôm đó, từ phòng họp quốc hội trở về văn phòng làm việc, Mark Bourrie xin từ chức. Nhưng không phải ai cũng có quyết định chóng vánh như Mark Bourrie bởi mối lợi mà các hãng truyền thông Trung Quốc mang lại cho họ.

Tất nhiên câu chuyện của Mark Bourrie không phải là một sự việc bất thường. Ba nguồn tin từng làm việc tại các kênh truyền thông của Trung Quốc nói rằng, đôi khi họ đã viết các báo cáo bí mật mà biết rằng chúng sẽ không được đăng trên mặt báo, và chỉ để phục vụ cho các quan chức cấp cao của ĐCSTQ “nghiền ngẫm”.

ĐCSTQ chi phối và lợi dụng các phóng viên phương Tây để xâm nhập và lấy những tin tức quan trọng, một mặt dùng cho tuyên truyền còn mặt khác là để phục vụ cho mục đích tình báo.
ĐCSTQ chi phối và lợi dụng các phóng viên phương Tây để xâm nhập và lấy những tin tức quan trọng, một mặt dùng cho tuyên truyền còn mặt khác là để phục vụ cho mục đích tình báo. (Ảnh: Getty)

Phóng viên Christian Claye Edwards – người đã viết một báo cáo như vậy về dự án quy hoạch đô thị của thành phố Adelaide (Úc) – và đây chỉ là báo cáo nghiên cứu cấp thấp nhất được gửi tới Bắc Kinh. Về cơ bản, các phóng viên phương Tây này đã “vô tình” cung cấp thông tin tình báo cấp thấp cho khách hàng, là quan chức của ĐCSTQ.

Mua chuộc 

Nhà báo điều tra Dayo Aiyetan (Nigeria) vẫn nhớ như in cuộc gọi từ một người ẩn danh sau khi anh theo đuổi một cuộc điều tra về vấn đề khai thác gỗ lậu. Aiyetan vừa thành lập trung tâm báo chí điều tra hàng đầu tại Nigeria và đã tiết lộ các doanh nhân Trung Quốc đang khai thác rừng trái phép tại Nigeria.

Người ẩn danh đã đưa ra một lời đề nghị vô cùng hấp dẫn: Mời Dayo Aiyetan làm phóng viên tại văn phòng mới mở của CGTN với mức lương ít nhất gấp đôi mức hiện tại của anh. Dù vậy, Aiyetan từ chối. Câu chuyện của Dayo Aiyetan là một trong những trường hợp điển hình của hình thức mua chuộc truyền thông mà ĐCSTQ thực hiện tại châu Phi.

Châu Phi, mục tiêu chinh phục truyền thông quốc tế đầu tiên của ĐCSTQ, vốn là một thị trường khá dễ dãi để khuất phục và xâm nhập. Năm 2012, CGTN khánh thành một văn phòng ở Kenya, và ngay lập tức “chiêu dụ” những nhà báo uy tín như Dayo Aiyetan.

Đối với các nhà báo ở châu Phi, CGTN hứa hẹn trả lương hậu hĩnh và tạo “cơ hội” để họ kể câu chuyện về châu Phi cho khán giả toàn cầu, mà không cần phải kể những câu chuyện về phương Tây.

Đối với các nhà báo ở châu Phi, CGTN hứa hẹn trả lương hậu hĩnh và tạo “cơ hội” để họ kể câu chuyện về châu Phi cho khán giả toàn cầu, mà không cần phải kể những câu chuyện về phương Tây.
Để ngăn chặn những câu chuyện về phương Tây lan tỏa trong cộng đồng người Châu Phi, ĐCSTQ đã mua chuộc các nhà báo và buộc họ ngừng đưa tin, sau đó thiết lập cơ quan truyền thông của mình và tuyên truyền các câu chuyện về Trung Quốc. (Ảnh: Getty)

Vivien Marsh, một học giả tại ĐH Westminster (Anh) chuyên nghiên cứu các bài viết của CGTN Châu Phi tỏ ra nghi ngờ về những lời hứa hẹn như vậy.  Phân tích loạt bài tường thuật của CGTN về dịch Ebola (2014) ở Tây Phi, Vivien Marsh nhận thấy 17% nội dung các bài đưa tin về dịch Ebola đã đề cập đến Trung Quốc, nhấn mạnh vai trò của nước này trong việc hỗ trợ bác sĩ và viện trợ y tế.

Khác xa với việc “kể câu chuyện của châu Phi”, mục đích của CGTN là nhấn mạnh đến sức mạnh, sự hào phóng và nhân tố “trung tâm” của Trung Quốc đối với các vấn đề toàn cầu.

Ngoài kênh tiếng Anh, CGTN còn có các kênh tiếng Tây Ban Nha, tiếng Pháp, tiếng Ả Rập và tiếng Nga, và đang mở rộng phạm vi trên khắp châu Phi. Từ trụ sở Liên minh châu Phi ở Addis Ababa, cho tới hàng ngàn ngôi làng nghèo ở Rwanda và Ghana, các màn hình tivi được lắp đặt miễn phí dưới sự tài trợ của StarTimes, một công ty truyền thông Trung Quốc có mối quan hệ mật thiết với ĐCSTQ.

Các gói phí của StarTimes kết hợp các kênh Trung Quốc và châu Phi là rẻ nhất, trong khi truy cập vào BBC hoặc al-Jazeera có chi phí cao hơn, và vượt quá khả năng chi trả của hầu hết “thượng đế” châu Phi vốn vẫn còn nghèo khổ. Theo cách này, StarTimes đã mở rộng quyền truy cập cho hơn 10 triệu người trong số 24 triệu thuê bao đăng ký xem truyền hình có bản quyền ở châu Phi.

Sự ảnh hưởng của truyền thông Trung Quốc đối với các nước châu Phi lớn tới mức tháng 9/2018, Hiệp hội Phát thanh viên Độc lập Ghana đã cảnh báo rằng, nếu StarTimes được phép kiểm soát hạ tầng cơ sở truyền dẫn kỹ thuật số và không gian vệ tinh của Ghana, thì nước này sẽ phải “chuyển giao” hoàn toàn không gian phát sóng của mình cho Trung Quốc kiểm soát.

Hiệp hội Phát thanh viên Độc lập Ghana cảnh báo nguy cơ mất quyền kiểm soát không gian phát sóng vào tay Trung Quốc. Ảnh: Văn phòng StarTimes Office tại Tanzania.
Hiệp hội Phát thanh viên Độc lập Ghana cảnh báo nguy cơ Trung Quốc chiếm quyền kiểm soát không gian phát sóng. Ảnh: Văn phòng StarTimes Office ở Tanzania. (Ảnh: Wikipedia/CC BY-SA 4.0)

Núp bóng 

Vào năm 2012, trong một loạt các cuộc họp báo tại Đại hội Nhân dân toàn quốc diễn ra tại Bắc Kinh, các quan chức ĐCSTQ liên tục mời một phụ nữ trẻ người Úc đặt câu hỏi, dù các phóng viên nước ngoài đang tác nghiệp tại Trung Quốc hoàn toàn không quen mặt cô phóng viên này. Cô này gây chú ý vì nói tiếng Trung cực kỳ lưu loát.

Điều tra cho thấy, người phụ nữ trẻ tên là Andrea Yu, đang làm việc cho công ty truyền thông Global CAMG Media Group, có trụ sở tại Melbourne (Úc). Chủ nhân của công ty này là doanh nhân người Úc gốc Hoa tên là Tommy Jiang. Tuy nhiên, Global CAMG chỉ là cái “vỏ bọc” để che chắn mối quan hệ của công ty với Trung Quốc, khi 60% cổ phần của Global CAMG thuộc công ty có tên là Guoguang Century Media Consultancy có trụ sở tại Bắc Kinh.

Lắt léo ở chỗ, công ty có cái tên dài ngoằng này lại thuộc sở hữu của Đài Phát thanh quốc tế Trung Quốc (CRI). Global CAMG và Ostar – hai công ty thuộc sở hữu của doanh nhân Tommy Jiang đang điều hành ít nhất 11 đài phát thanh ở Úc, mang nội dung CRI, sản xuất các chương trình có lợi cho Bắc Kinh và rồi bán cho các đài phát thanh khác để nhằm vào cộng đồng cư dân gốc Hoa tại Úc.

Theo một số cách, các đài phát thanh được CRI hậu thuẫn cũng vận hành có vẻ tương tự như Đài Tiếng nói Hoa Kỳ (VOA) do Mỹ điều hành. Nhưng có một điểm khác biệt cơ bản: VOA công khai nhận được sự tài trợ của chính phủ Mỹ, còn CRI đang sử dụng các công ty bình phong để che giấu vai trò của mình.

Việc sử dụng các đài phát thanh nước ngoài để tuyên truyền nội dung được ĐCSTQ “phê duyệt” là một chiến lược mà ông chủ tịch CRI Wang Gengnian ví von là “mượn thuyền vượt biển lớn”. Năm 2015, Reuters điều tra cho thấy, Global CAMG là một trong ba công ty điều hành một mạng lưới truyền thông bí mật gồm 33 đài phát thanh phát nội dung CRI tại 14 quốc gia. Ba năm sau (2018), mạng lưới này đã phát triển lên thành 58 đài phát thanh tại 35 quốc gia và chỉ riêng tại Mỹ, đã có hơn 30 đài tuyên truyền nội dung của CRI.

Tất cả những đài phát thanh này phát bằng tiếng Anh, tiếng Trung hoặc tiếng địa phương, cung cấp một chương trình “hỗn độn” gồm tin tức, văn hóa và âm nhạc. Trong đó, các bản tin thường “ca ngợi” sự phát triển kinh tế thần kỳ của Trung Quốc, “lăng xê” những tựu khoa học như chinh phục không gian cùng các chương trình nhân đạo, bao gồm cả công tác cứu trợ động đất ở ngoài Trung Quốc.

Trong một bài phát biểu của Phó Tổng thống Mike Pence vào năm 2018, ông cho biết rất khó để biết ai đang nghe các đài phát thanh này, và mức độ ảnh hưởng sâu rộng của nội dung truyền bá tới thính giả các nước phương Tây.

Chi phí khổng lồ

Đối với các hãng tin thế giới, mối lợi béo bở mà Trung Quốc hào phóng chi tiền quảng cáo dài hạn đã khiến họ mờ mắt sẵn sàng bóp méo sự thật, và “hành hạ” te tua bất kỳ ai gây tổn hại đến lợi ích của ĐCSTQ.

Đối với các nhà báo trên thế giới đang làm việc cho các kênh truyền thông của ĐCSTQ, họ thường được nhận những khoản chế độ đãi ngộ vô cùng hậu hĩnh, và dĩ nhiên khá nhiều cơ hội mới mang đến cho họ.

Ranh giới mong manh giữa báo chí, công tác tuyên truyền, mức độ gây ảnh hưởng và thu thập thông tin tình báo của Bắc Kinh là mối bận tâm của Nhà Trắng.

Đối với các hãng tin thế giới, mối lợi béo bở mà Trung Quốc hào phóng chi tiền quảng cáo dài hạn đã khiến họ mờ mắt sẵn sàng bóp méo sự thật, và “hành hạ” te tua bất kỳ ai gây tổn hại đến lợi ích của ĐCSTQ.
Đối với các hãng tin thế giới, mối lợi béo bở mà Trung Quốc hào phóng chi tiền quảng cáo dài hạn đã khiến họ mờ mắt sẵn sàng bóp méo sự thật, và “hành hạ” te tua bất kỳ ai gây tổn hại đến lợi ích của ĐCSTQ. (Ảnh: Getty)

Tháng 9/2018, Hoa Kỳ đã yêu cầu Tân Hoa Xã và CGTN phải đăng ký theo Đạo luật Đăng ký Đại diện Nước ngoài (FARA), trong đó bao gồm bắt buộc các tổ chức đại diện cho lợi ích của quốc gia nước ngoài, các cơ quan truyền thông nước ngoài tại Mỹ phải công khai “thân phận” chủ sở hữu với độc giả Mỹ, cũng như phải kê khai các hoạt động và ngân sách chi tiêu.

Năm 2009, ĐCSTQ chi hơn 6 tỷ đôla cho việc mở rộng truyền thông nhà nước ra toàn cầu thì đến năm 2017, học giả David Shambaugh ước tính rằng, Trung Quốc đã chi tới 10 tỷ đôla mỗi năm cho việc tăng cường sức mạnh mềm của họ.

Với chính sách bưng bít và dối trá của ĐCSTQ, chúng ta không bao giờ có được thông tin ngân sách minh bạch cụ thể về chi tiêu dành cho các hoạt động tuyên truyền bên ngoài Trung Quốc. Nhưng các dữ liệu đã hé lộ một khoản đầu tư lớn được dành riêng để tăng phạm vi và ảnh hưởng của các  đại diện tại nước ngoài của Trung Quốc.

Các hồ sơ của Tân Hoa Xã và CGTN buộc phải kê khai hằng năm với chính phủ Hoa Kỳ theo đạo luật FARA cho thấy, ngân sách chi tiêu tại Mỹ đã tăng gấp 10 lần trong thập kỷ qua.

Tương tự, tháng 9/2018, truyền thông Úc đưa tin CGTN đã tham gia vào một chiến dịch quảng cáo trị giá 500 triệu đôla với các bảng quảng cáo có hình kanguru và gấu trúc để thu hút độc giả xem truyền hình cáp. Đồng thời cũng có nguồn tin cho rằng, Tân Hoa Xã đã trả hàng triệu đôla để tăng thêm lượng người theo dõi và gây ảnh hưởng trên Twitter, trớ trêu thay, nền tảng này đang bị chặn ở Trung Quốc.

(Còn tiếp…)

Xuân Trường

Asian Age: Đại dịch và cái giá phải trả khi đứng cùng ĐCSTQ

Ngày 19/3 vừa qua, tờ Asian Age đăng tải bài viết của tác giả Maura Moynihan, một chuyên gia về Tây Tạng từng làm việc với cộng đồng người Tây Tạng tị nạn tại Ấn Độ nhiều năm, bình luận về việc các quốc gia trên thế giới đã phải trả giá trong đại dịch “Viêm phổi Trung Quốc” khi hợp tác với Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) trong nhiều năm nay, bất chấp tình hình nhân quyền vô cùng tệ hại tại Trung Quốc.

Dưới đây là bản dịch toàn văn bài viết. Bản gốc tham khảo tại đây.

Asian Age: Đại dịch và cái giá phải trả khi đứng cùng Đảng Cộng sản Trung Quốc
(Ảnh: Shutterstock)

*

Bài học trong dịch corona:
Thân thiện với chính quyền Trung Quốc dưới thời Tập sẽ phải trả giá đắt

Chúng ta cần đứng về phía người dân Trung Quốc, chứ không phải là [Đảng Cộng sản Trung Quốc,] bóng đen đã nô lệ họ trong hơn 70 năm qua.

2020 là năm con Chuột trong lịch Trung Hoa, và mạng xã hội đang tràn ngập các bức hình về chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đang chiến đấu chống lại đại dịch – dịch corona mới đã bùng phát tại Vũ Hán, Hồ Bắc, rồi lan ra khắp thế giới. Thực vậy, cái chính quyền “tư bản toàn trị” vẫn thường tự huyễn đang bị thử thách một cách đau đớn bởi cách xử lý khủng hoảng dịch bệnh dẫn tới sai lầm thảm khốc. “Dịch bệnh của Tập Cận Bình”, đó là một đại dịch toàn cầu, có khả năng làm đổ vỡ nền kinh tế thế giới, lây lan và giết chết hàng triệu người.

Cái giá phải trả cho việc hợp tác với chính quyền Trung Quốc là: việc bình thường hóa một nền độc tài lớn nhất và giàu có nhất thế giới, một nền độc tài nơi mạng người trở nên rẻ mạt, còn quyền lực và sự kiểm soát là ưu tiên hàng đầu.

ĐCSTQ đã hoàn toàn xâm nhập vào nền kinh tế quốc tế, và nó xảy ra bởi vì giới tinh hoa thế giới mong muốn lợi dụng lao động nô lệ là người Trung Quốc, trong khi tiếp tay cho tội ác của chủ nô là ĐCSTQ. Các công ty Trung Quốc dù có mặt, lại không bị Thị trường Chứng khoán New York kiểm toán. Việc lạm dụng nhân quyền tại Trung Quốc bị xem nhẹ tại Liên Hiệp Quốc. Các cơ quan truyền thông dòng chính của phương Tây trong nhiều năm đã in ấn tuyên truyền của Tân Hoa Xã như thể đó là sự thật, và không bao giờ báo cáo về những cuộc tranh đấu đồi bại bên trong nội bộ ĐCSTQ; về cuộc đối đầu của phe “đỏ” của Giang Trạch Dân và Bạc Hy Lai với phe “trắng” của Tập Cận Bình và Vương Kỳ Sơn; những phe đảng đã thống trị 1,3 tỷ người dân Trung Quốc dưới nắm đấm sắt.

Với việc đại dịch corona trở nên nghiêm trọng và một nửa Trung Quốc bị phong tỏa, phe “trắng” của Tập Cận Bình đang bận rộn phá hủy nhà thờ Hồi giáo, Kitô giáo, đền chùa, bắt giữ tỷ phú Jimmy Lai ở Hồng Kông, trong khi đáng nhẽ ra họ cần phải sơ tán người dân, và kiểm soát đại dịch. Việc người đại diện tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ca ngợi Tập Cận Bình ở Bắc Kinh đã gây nên sự phẫn nộ trên toàn thế giới. Tháng 12/2019, bác sĩ Lý Văn Lượng tại Vũ Hán đã cảnh báo chính quyền Bắc Kinh về dịch bệnh. Ngoài xã hội, bác sĩ Lý được coi là người hùng, nhưng ĐCSTQ đã trừng phạt ông vì “lan truyền tin đồn về chính quyền”. Ngày 7/2, bác sĩ Lý chết vì viêm phổi do virus corona mới, và người Trung Quốc coi ông như kẻ sĩ tử vì đạo.

Trong nhiều thập kỷ, ĐCSTQ đã làm nhiều điều hung ác – diệt chủngtrại tập trungthu hoạch tạng – nhưng chẳng có vi phạm nào gây trở ngại cho nguồn vốn FDI tới từ nước ngoài tràn vào Trung Quốc. Cuốn sách của Rosemary Gibson, “China Rx“, đã chỉ ra việc các công ty y dược của Mỹ chuyển nhà máy tới Trung Quốc, mà không hề quan tâm tới hậu quả về y tế và an ninh quốc gia. Nhà máy penicillin cuối cùng của nước Mỹ đóng cửa vào năm 2004, và ngày nay, 90% các hợp chất y dược quan trọng được sản xuất tại Trung Quốc. Cái logic về việc chuyển dời chuỗi cung ứng tới một đế chế cộng sản cách xa nửa vòng trái đất đang đụng độ với hiện thực, bởi vì rồi người Mỹ sẽ sớm phát hiện ra rằng dược phẩm của họ bị cạn kiệt – trong khoảng 2 đến 3 tháng, theo một số nhà phân tích.

Các đối tác toàn cầu của Trung Quốc đang ra rả tuyên truyền trong khi thị trường chứng khoán rớt thảm khốc. Ở mọi nơi người ta có thể bắt gặp các “cái đầu biết nói”, lên án việc hạn chế đi lại, ca ngợi sự lãnh đạo của ĐCSTQ, trong khi thực tế là trên Twitter, các video [về tình trạng Trung Quốc] có cảnh cảnh sát đánh trẻ em, xô đẩy cha mẹ chúng vào thùng xe cảnh sát, và sự hỗn loạn, cùng những cái chết bên trong các trung tâm cách ly. ĐCSTQ đang đổ tội cho Hoa Kỳ là nguồn gốc của đại dịch – vào ngày 26/1, một blog của quân đội Trung Quốc đã đăng tải một bài viết nói rằng virus corona mới là một “vũ khí sinh hóa do Mỹ chế tạo để nhắm vào Trung Quốc”. Sau đó, ngoại trưởng Mike Pompeo của Mỹ đã phản ứng lại một cách rõ ràng: “Không có ai ngoại trừ ĐCSTQ không nói rằng virus đến từ Vũ Hán.”

Phương Tây đã quá trễ nải trong việc nhìn nhận lại sự hỗ trợ của mình dành cho ĐCSTQ. Không ai nghĩ rằng họ sẽ đi tới một bữa tiệc tại New York, Paris hay London, mà mặc một chiếc áo thun in hình Hitler hay Stalin, nhưng giờ đây việc phô ra vẻ mặt tàn nhẫn của Mao Trạch Đông – kẻ giết người hàng loạt nhiều nhất trong lịch sử nhân loại – lại được cho là lịch sự. Các “think tank” của phương Tây trong nhiều năm đã xuất bản sách mô tả Trung Quốc như là bá chủ của thế kỷ 21. Xin được hỏi Trung Quốc nào? Trung Quốc của bác sĩ Lý Văn Lượng, của dân chủ Hồng Kông? Hay là Trung Quốc của Đảng Cộng sản Trung Quốc với hai phe “đỏ” và “trắng”, của cái đảng mà phương pháp tra tấn của nó có thể khiến Phát-xít tự hào?

Các quốc gia đã mua dây buộc mình vào ĐCSTQ, như Ý và Iran, hiện đang ngập trong virus, trong khi Ấn Độ và Đài Loan, những nước không nằm trong kế hoạch Một vành đai một con đường của Tập Cận Bình thì có ít ca nhiễm hơn. Lưu Hiểu Ba, tác giả, nhà thơ, người nhận giải Nobel Hòa bình, đã chỉ trích ĐCSTQ vì “bám giữ một thái độ chính trị độc tài, gây ra các thảm họa nhân quyền và xã hội, kìm chế sự phát triển của người Trung Quốc, và cản trở bước tiến của nền văn minh nhân loại”. Lưu Hiểu Ba đã bị cầm tù dưới tội danh giống như bác sĩ Lý Văn Lượng: “lan truyền tin đồn về chính quyền” – và ông mất trong tù năm 2017.

Chúng ta cần đứng về phía người dân Trung Quốc, chứ không phải là [Đảng Cộng sản Trung Quốc,] bóng đen đã nô lệ họ trong hơn 70 năm qua.

Maura Moynihan, The Asian Age
Minh Nhật biên dịch

Tin tức Trung Quốc.

1-Vũ Hán gỡ bỏ phong tỏa: Dự kiến sẽ có khoảng 100.000 người tháo chạy trong 2 ngày

 Ngày 8/4, Vũ Hán gỡ lệnh phong tỏa, người dân bị nhốt bên trong hơn hai tháng qua ngay lập tức tháo chạy. Rất nhiều người dân cho hay, họ lo lắng chính sách lại thay đổi, có thể chạy thì nên chạy thật nhanh. Trước khi lệnh phong tỏa được gỡ bỏ, tất cả các trạm thu phí đường cao tốc đều có xe cộ xếp hàng dài chờ sẵn, bến xe lửa trong nội thành cũng chật kín người. Theo ước tính, số người rời khỏi Vũ Hán trong hai ngày tới có thể lên đến 100.000 người.

2- Tứ Xuyên khẩn cấp xây 52.000 phòng cách ly, cư dân mạng giật mình: Đợt bùng phát nữa sắp đến?Tứ Xuyên khẩn cấp xây 52.000 phòng cách ly, cư dân mạng giật mình: Đợt bùng phát nữa sắp đến?

Trung tâm triển lãm Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc được chuyển thành bệnh viện, ngày 4/2/2020 (Ảnh: STR/AFP via Getty Images)

Virus Corona Vũ Hán đang hoành hành khắp thế giới. Ở Trung Quốc, mặc dù chính quyền cố tình tạo ra dư luận rằng dịch bệnh đã qua để thuyết phục người dân quay trở lại đi làm, nhưng tin tức từ người dân cho thấy một tín hiệu ngược lại.

3- ‘Làn sóng’ dịch bệnh ở Trung Quốc có thể trở lại nếu các biện pháp kiểm soát được dỡ bỏ quá nhanh

‘Làn sóng’ dịch bệnh ở Trung Quốc có thể trở lại nếu các biện pháp kiểm soát được dỡ bỏ quá nhanh 

‘Làn sóng’ dịch bệnh ở Trung Quốc sẽ quay trở lại nếu các biện pháp kiểm soát được gỡ bỏ quá nhanh. (Ảnh: Kevin Frayer / Getty Images)

Các nhà nghiên cứu Hồng Kông cho biết, “làn sóng” dịch bệnh viêm phổi Vũ Hán (COVID-19) thứ hai với khả năng “tăng theo cấp số nhân” ở Trung Quốc có thể xảy ra, nếu các biện pháp kiểm soát được dỡ bỏ quá nhanh.

 

 

Tổng hợp số liệu tại một số quốc gia có nhiều ca nhiễm virus Corona Vũ Hán nhất thế giới

Khu vực Người nhiễm Nhiễm mới Tử vong Tử vong mới Bình phục
Toàn thế giới 1.614.858 +11.206 96.791 +1.099 362.537
Mỹ 468.895 +329 16.697 +6 25.928
Tây Ban Nha 157.022 +3.800 15.843 +396 55.668
Italy 143.626 18.279 28.470
Đức 118.235 2.607 52.407
Pháp 117.749 12.210 23.206
Iran 66.220 4.110 32.309
Anh 65.077 7.978 135
Thổ Nhĩ Kỳ 42.282 908 2.142
Bỉ 26.667 +1.684 3.019 +496 5.568

Xem thống kê số liệu toàn cầu tại đây: Số liệu toàn thế giới