Tin tức Thế giới

Tướng Mỹ đến Bắc Kinh nói thẳng chuyện Trung Quốc ‘bắt nạt’ các nước ven Biển Đông?

Tướng Mỹ đến Bắc Kinh nói thẳng chuyện Trung Quốc ‘bắt nạt’ các nước ven Biển Đông?

Hãng tin AP đưa tin, trong chuyến thăm Bắc Kinh tuần này, cựu tướng thủy quân lục chiến Mỹ, Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis khi nói chuyện với các quan chức Trung Quốc sẽ nhắc lại lời ông cáo buộc Trung Quốc “o ép, bắt nạt” các nước ven Biển Đông.

Trong tuần này, ông Mattis sẽ là Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ đầu tiên trong chính phủ Tổng thống Donald Trump thăm Trung Quốc.

Theo AP, vấn đề Biển Đông là chủ đề lớn trong cuộc nói chuyện giữa ông Mattis với các quan chức Trung Quốc, khi Mỹ đã dọa Bắc Kinh về chuyện quân sự hóa vùng biển này.

Hồi đầu tháng 6, ông Mattis nói: “Có những hậu quả sẽ tiếp tục cần giải quyết, nên phải nói chuyện với Trung Quốc, nếu họ không tìm ra cách hợp tác chặt chẽ hơn với các nước có quyền lợi”.

Trong bài phát biểu ở Diễn đàn đối thoại Sangri-La 2018 (SLD) ở Singapore, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ tuyên bố: “Bất chấp Trung Quốc nói điều ngược lại, việc họ dàn các loại vũ khí ở những thực thể nhân tạo liên quan trực tiếp sử dụng quân sự nhằm dọa nạt, o ép các nước trong khu vực”.

Bộ trưởng Mattis còn nói chính phủ Mỹ quyết định hủy lời mời Trung Quốc dự RIMPAC 2018 (tổ chức mùa hè này) là “phản ứng ban đầu” với hoạt động quân sự hóa của Trung Quốc.

Ông Mattis khẳng định hành động của Mỹ là “kết quả tương đối nhỏ”, nhưng trong tương lai, Trung Quốc có thể phải đối mặt với những trừng phạt mạnh mẽ hơn.

AP còn viết chuyến thăm cần thiết để Mỹ và đối thủ chính ở Đông Á làm việc với nhau, bất chấp sự bất đồng, nghi kỵ lẫn nhau ngày càng tăng.

Chuyến đi của ông Mattis vào lúc Mỹ-Trung ngày càng căng thẳng về chuyện Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan, trong khi Bắc Kinh mở rộng hiện diện quân sự ở nước ngoài.

Bên cạnh sự tăng cường hiện diện “đông lúc nhúc” ở Biển Đông, Quân đội giải phóng nhân dân Trung Quốc (PLA) cũng tìm đến các khu vực mà Mỹ cùng đồng minh đóng quân. Năm 2017, Trung Quốc khai trương căn cứ quân sự ở nước ngoài đầu tiên, tại Djibouti, nơi đã có căn cứ Mỹ và các nước khác.

Việc hoạt động sát nhau có thể gây ra va chạm ngoài ý muốn, như mới đây Mỹ chính thức phàn nàn với Bắc Kinh đã rọi tia laser vào máy bay Mỹ ở quốc gia vùng Mũi Sừng châu Phi này.

Mỹ cũng phàn nàn máy bay quân sự Trung Quốc bay nguy hiểm, áp sát máy bay trinh sát Mỹ ở Biển Đông và biển Hoa Đông.

Bắc Kinh đã phàn nàn chuyện Mỹ muốn tăng cường quan hệ với Đài Loan và bán vũ khí trị giá 1,4 tỉ USD và công nghệ tàu ngầm cho Đài Bắc, trong khi Trung Quốc xem Đài Loan là một phần lãnh thổ.

Ông Mattis nhận nhiệm vụ khó, vào lúc Mỹ đang chuẩn bị áp mức thuế 34 tỉ USD lên hàng hóa Trung Quốc trong hai tuần tới, trong khi Bắc Kinh cũng dọa sẽ áp thuế lên hàng hóa Mỹ để trả đũa.

Xem ra Mỹ đang dựa vào Trung Quốc giúp ép CHDCND Triều Tiên thực hiện lời hứa giải giáp vũ khí hạt nhân, khi ông Trump gặp nhà lãnh đạo Kim Jong-un ngày 12.6 ở Singapore.

Trung Quốc được cho là “thắng to” khi tại cuộc gặp lịch sử này, ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ ngưng các cuộc tập trận trung Mỹ-Hàn mà từ lâu Trung-Triều đều phản đối.

Ông Mattis và các quan chức Hàn Quốc đã bị bất ngờ từ quyết định của vị Tổng tư lệnh quân đội Mỹ, trước khi hai bên đều nói lời hứa của ông Trump giúp thúc đẩy đàm phán giải trừ vũ khí hạt nhân và tên lửa của Bình Nhưỡng.

Trung Quốc đã hoan nghênh quyết định của ông Trump, và ông Kim đã gặp Chủ tịch Tập Cận Bình ở Bắc Kinh tuần qua, nhưng Bình Nhưỡng chưa có thông tin mới, giải pháp mới về ý định hủy bỏ vũ khí hạt nhân.

Cũng tuần qua, ông Trump nói “việc phi hạt nhân hóa hoàn toàn đã bắt đầu diễn ra”. Nhưng hôm 20.6, khi được hỏi có thấy Bình Nhưỡng tiến hành các bước phi hạt nhân hóa nào hay không, Bộ trưởng Mattis đáp: “Tôi không biết có các hành động đó hay không”.

Mới đây, Ngày 18.6, ông Trump nói ông đã chỉ đạo Lầu Năm Góc lập binh chủng thứ sáu của quân đội Mỹ, có tên là “Quân chủng không gian”. Ông nói không gian cũng là một vấn đề an ninh quốc gia, và “Chúng ta không muốn bị Trung Quốc, Nga hoặc các nước khác vượt mặt”.

Quân chủng này có thể là chủ đề nói chuyện giữa ông Mattis với các quan chức Trung Quốc. Bắc Kinh phản đối quân sự hóa vũ trụ, nhưng năm 2007 nước này đã phóng một tên lửa hủy diệt một vệ tinh Trung Quốc bị hỏng. theo Một Thế giới

=================================

Bài viết có tựa đề “Một cái ao của Trung Quốc” đăng trên tạp chí Anh The Economist ngày 23/06/2018 nhận xét “Trung Quốc đã quân sự hóa Biển Đông mà không bị hề hấn gì”.

Minh họa: Michael Morgenstern/ The Economist

Bài báo cũng ghi nhận Mỹ đã dọa là Trung Quốc sẽ phải lãnh hậu quả, nhưng chưa rõ được hậu quả đó là gì.

Chiến lược thâu tóm biển Đông của Trung Quốc bắt đầu từ 3 năm trước, bằng những lời nói dối công khai, sau đó là những lập luận đánh lừa dư luận, để rồi đến lúc này thì Bắc Kinh cảm thấy không cần phải ngụy biện nữa vì đã nắm chắc được Biển Đông trong tay.

Nói dối trắng trợn

Cách đây gần 3 năm khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đứng cạnh Tổng thống Mỹ Barack Obama trong Vườn Hồng ở Nhà Trắng và thản nhiên nói dối rằng Trung Quốc hoàn toàn không “có ý định theo đuổi việc quân sự hóa” các hòn đảo mà các hình ảnh vệ tinh tiết lộ Bắc Kinh đang rầm rộ cải tạo ở biển Đông. Theo ông Tập lúc đó, việc xây dựng “không nhắm đến hay gây tác động” đối với bất kỳ quốc gia này.

Theo tác giả Steven Stashwick của tạp chí Châu Á The Diplomat, người ta đã luôn nghi ngờ những cam kết trên của ông Tập, trong khi ngày càng có thêm bằng chứng là Bắc Kinh đã lắp đặt những thiết bị quân sự, thậm chí vũ khí, trên các đảo trong tay họ ở Trường Sa, kể cả tên lửa chống hạm và phòng không. Hồi tháng trước, các hãng tình báo tiết lộ Trung Quốc đã lắp tên lửa chống hạm và tên lửa đất đối không lên cả ba hòn đảo mà họ chiếm đóng ở Trường Sa. Hồi tháng 5, Trung Quốc tuyên bố họ đã hạ cánh thành công các máy bay ném bom lên quần đảo Hoàng Sa.

Theo chuyên Bill Hayton từ trung tâm tham vấn Anh Quốc Chatham House, thì bước cuối cùng trong chiến lược Trung Quốc quân sự hóa Biển Đông là việc triển khai máy bay tấn công ở quần đảo Trường Sa, chỉ còn là vấn đề thời gian sớm hay muộn mà thôi.

Những lập luận ngụy biện

Trung Quốc hợp pháp hóa biển Đông thành “ao làng” của mình, bằng cái mà họ gọi là “quyền lịch sử” bằng bản đồ năm 1948. Nhưng khi cái quyền này bị tòa trọng tài quốc tế The Hague tại Hà Lan bác bỏ trong “vụ kiện lịch sử” với Philippines năm 2015, thì Trung Quốc lại đổi sang một luận điệu khác. Đường “lưỡi bò” chín đoạn được thay bằng dự án “Tứ Sa”. Tứ Sa bao gồm có Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam, đồng thời hai quần đảo khác cũng có tranh chấp với nước khác. Tháng 8 năm 2017, Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền tại biển Đông bằng cách khẳng định Tứ Sa là một phần thuộc thềm lục địa mở rộng của Trung Quốc và do đó khu vực 200 hải lý xung quanh là thuộc đặc quyền kinh tế, các khu vực liền kề cũng là lãnh hải thuộc chủ quyền của Trung Quốc.

Mỹ rõ ràng không đồng ý với ngụy biện mới này của Trung Quốc. Bộ Quốc phòng và Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định Biển Đông là lãnh hải quốc tế và tàu bè cũng như máy bay Mỹ sẽ qua lại trong khu vực, bất chấp Trung Quốc có tuyên bố như thế nào.

Về quy mô cải tạo biển Đông, Trung Quốc đã thực hiện ở mức độ vượt xa tất cả các nước láng giềng gộp lại. Tổng diện tích Bắc Kinh cải tạo lên đến khoảng 1.300 ha riêng tại Trường Sa. Ngụy biện tiếp theo là Trung quốc chỉ xây dựng các công trình phục vụ lợi ích chung: các ngọn hải đăng và cơ sở cứu hộ tàu bè gặp nạn. Tuy nhiên điều này hoàn toàn là nói dối.

Theo Economist, trước hết, các công trình của Trung Quốc là một thảm họa sinh thái, phá hủy các rạn san hô làm cho nguồn cá bị suy giảm nghiêm trọng.

Càng gần đây, Trung Quốc càng lộ bộ mặt “vì mọi người” của mình. Đô đốc Philip Davidson, người đứng đầu Bộ Tư Lệnh Ấn Độ-Thái Bình Dương của Mỹ, nói rằng “Trung Quốc hiện có khả năng kiểm soát Biển Đông Nam Trung Hoa trong mọi tình huống trừ trường hợp chiến tranh với Hoa Kỳ.”

Chiến thuật bành trướng của Trung Quốc là lấn lướt từ từ, tránh khiêu khích lộ liễu để khỏi gây nên phản ứng mạnh rồi đặt mọi thứ vào “chuyện đã rồi”. Chuyên gia Andrew Erickson thuộc Trường Hải Chiến Mỹ cho rằng chính chiến thuật đó đã giúp Trung Quốc thành công mà ít bị phản ứng nhất. Vấn đề là kể từ nay, có lẽ Bắc Kinh đã nghĩ rằng họ không cần đến cái vỏ phi quân sự đó nữa.

Ai có thể cản Trung Quốc?

Economist đặt câu hỏi: “vậy những nước khác có thể làm gì?” Mới đây, Pháp và Úc đã tuyên bố sẽ cho hải quân tới biển Đông để đối trọng với Trung Quốc, tuy nhiên có thể khó có được tác động lớn tới vùng biển này nếu xét rằng Bắc Kinh vẫn đạt được mục đích bất chấp các tuyên bố và hành động của Mỹ từ trước tới nay.

Philippines, nước đã kiện Trung Quốc ra tòa trọng tài Liên Hiệp Quốc, và đã thắng kiện. Thế nhưng, khi ông Rodrigo Duterte lên làm tổng thống, ông ta không chỉ “xa Mỹ thân Trung Quốc” và còn quyết qua một bên để tranh thủ đầu tư Trung Quốc. Duterte nói ông muốn khai thác chung dầu khí với Trung Quốc để đôi bên cùng có lợi. Các mỏ khí hiện có của Philippines có thể cạn kiệt vào giữa những năm 2020.

Economist cho rằng so với Philippines, Việt Nam có lực lượng vũ trang mạnh hơn nhiều, và có thể dùng dân quân của mình chống lại dân quân Trung Quốc. Khi Bắc Kinh kéo giàn khoan vào vùng biển Việt Nam, Việt Nam cuối cùng đã tìm cách buộc được giàn khoan rút đi. Trước công chúng, Việt Nam là nước có lập trường cứng rắn hơn chống lại sự quyết đoán của Trung Quốc.

Tuy nhiên, những lập trường công khai kể trên, theo The Economist, che khuất các cuộc thảo luận trong hậu trường, kể cả vấn đề đồng phát triển. Trung Quốc là một nước lớn, các láng giềng có ít lựa chọn nào khác hơn là thuận theo Trung Quốc.

Thế nhưng thuận theo Trung Quốc cũng hàm chứa những rủi ro chính trị. Các cuộc biểu tình đẫm máu đã nổ ra ở Việt Nam khi xảy ra cuộc đọ sức với Bắc Kinh vào năm 2014. Đầu tháng Sáu này cũng có nhiều cuộc biểu tình chống Trung Quốc ở Việt Nam.

Tại Philippines, ngày 12/06/2018, đúng vào lễ Độc Lập của nước này, ông Duterte đã bị bất ngờ trước những cuộc biểu tình phản đối việc Trung Quốc tịch thu cá của các tàu Philippines đánh bắt gần bãi Scarborough. Phía Trung Quốc đã nhượng bộ, cho rằng việc tịch thu là một sai lầm. Tuy nhiên, theo ông Jay Batongbacal thuộc Đại Học Philippines, nếu ông Duterte không thể chứng minh nhiều lợi ích hơn từ chính sách ủng hộ Trung Quốc của ông, cái giá mà ông sẽ phải trả về chính trị sẽ tăng lên.

Phản ứng của Mỹ

Về phần Mỹ, chính quyền của tổng thống Donald Trump dường như có một chiến lược gây sức ép trên Trung Quốc trên một số mặt trận, bao gồm thương mại và hỗ trợ mạnh mẽ hơn cho Đài Loan.

Washington đã hủy bỏ lời mời Trung Quốc tham gia cuộc tập trận hải quân RIMPAC thường kỳ ngoài khơi Hawaii, trong khi lại mời Việt Nam. Mỹ cũng gia tăng các chiến dịch “tự do hàng hải” ở Biển Đông (cho tàu đến gần các đảo mới của Trung Quốc) và thuyết phục Pháp và Anh cùng tham gia. Có lẽ là lằn ranh đỏ mà ông Obama đặt ra – Trung Quốc không được xây dựng của trên bãi Scarborough – vẫn còn được duy trì.

Bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ James Mattis đã dọa rằng Trung Quốc sẽ bị những “hậu quả lớn hơn” nếu không thay đổi hành động, tuy nhiên Lầu Năm Góc chưa hiện hiện thức hóa “hậu quả” đó là gì. Dù vậy, tới hiện tại, chiến lược thâu tóm biển Đông của Trung Quốc phần nhiều đã đặt mọi sự vào “chuyện đã rồi”.

Đức Trí (T/h)

=======================

Trong lúc cuộc chiến thương mại Trung – Mỹ đang nóng dần, mới đây Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình lại tiếp tục chỉ trích chủ nghĩa bảo hộ thương mại khi hội kiến lãnh đạo các tập đoàn đa quốc gia, đồng thời cũng mượn cơ hội này để tuyên dương về “Một vành đai, một con đường”. Đài Phát thanh Quốc tế Pháp (RFI) cho biết, có lẽ ông Tập Cận Bình đang lôi kéo các tập đoàn đa quốc gia đang bất mãn với kế hoạch thu thuế của ông Trump để gây áp lực với Nhà Trắng, hoặc là ông cảnh giác được nguy cơ nào đó? 

Chinese President Xi Jinping waits the arrival of Prince Andrew, Duke of York  at the Great Hall of the People on May 29, 2018  in Beijing, China. (Photo by Thomas Peter-Pool/Getty Images)

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (Ảnh: Getty Images)

Theo Hãng thông tấn Trung ương Đài Loan (CNA) đưa tin ngày 21/6, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có cuộc gặp hơn một tiếng đồng hồ với lãnh đạo các doanh nghiệp nước ngoài, trong đó có nhiều đại diện các công ty đến từ Mỹ, ngoài việc chỉ trích chủ nghĩa bảo hộ thương mại, ông Tập còn nhấn mạnh sẽ nới lỏng thủ tục và môi trường để thu hút các nhà đầu tư ở lại Trung Quốc.

Thời báo Tài chính của Anh (Financial Times) đưa tin, mặc dù nhiều công ty đa quốc gia phản đối kế hoạch thu thuế của chính phủ của ông Trump, nhưng họ cũng lo lắng sẽ bị cuốn vào cuộc chiến thương mại Trung – Mỹ, lãnh đạo cấp cao của một số doanh nghiệp Mỹ đã từ chối khéo cuộc gặp với ông Tập Cận Bình vào ngày 21 vừa qua.

Bản tin cho biết, Bắc Kinh đang trong quá trình tìm kiếm đồng minh ở nước ngoài, còn tuyên bố một loạt các động thái mở cửa dịch vụ tài chính của Trung Quốc, trong đó có việc nâng cao hạn mức nắm giữ cổ phần đối với các công ty bảo hiểm và chứng khoán từ hồi tháng Ba vừa qua.

Được biết, hồi tháng Năm vừa qua,  Mỹ đã yêu cầu Trung Quốc tạm ngưng trợ cấp và hỗ trợ của chính phủ đối với kế hoạch “Made in China 2025” nhắm vào các ngành công nghiệp chiến lược từ robot đến xe năng lượng mới. Về vấn đề này, Trung Quốc đã biểu thị ý từ chối. Đánh cắp công nghệ cao có lẽ trở thành xung đột trọng tâm giữa hai nước Trung – Mỹ.

Ngày 15/6, sau khi Tổng thống Mỹ Trump tuyên bố thu thuế đối với các sản phẩm Trung Quốc với trị giá lên đến 50 tỉ Đô la Mỹ (USD), phía Trung Quốc lập tức đưa ra biện pháp thu thuế có giá trị tương được đối với các sản phẩm của Mỹ.

Ngày 18/6, ông Trump lại tiếp tục mạnh tay hơn, tuyên bố sẽ đánh thuế lên đến 200 tỉ USD đối với sản phẩm Trung Quốc. Trong tuyên bố hôm 18, ông Trump nói, kế hoạch thu thuế 50 tỉ USD hôm 15 không thể làm Trung Quốc thay đổi cách làm không công bằng về phương diện công nghệ và sáng tạo, phía Trung Quốc đã quyết định thu thuế 50 tỉ USD đối với các hàng hóa của Mỹ xuất khẩu sang Trung Quốc, Trung Quốc không những không có ý thay đổi cách làm của mình, ngược lại, còn uy hiếp đến công ty Mỹ, công nhân là nông dân Mỹ.

Đài phát thanh quốc tế Pháp (RFI) cho rằng, hiện tại tư thế sẵn sàng của chính phủ ông Trump là chỉ cần phía Trung Quốc có phản kích, Mỹ sẽ lập tức mạnh tay. Mỹ cho rằng lý do làm như thế là rất chính đáng, bởi vì nhiều năm qua, thương mại Mỹ – Trung là bất bình đẳng. Trung Quốc không những không chịu chấp nhận cái giá phải trả cho sự bất bình đẳng này, thì Mỹ sẽ đi theo đến cùng.

Phân tích của RFI nhận định, kết cấu trong thương mại Mỹ – Trung cũng quyết định Trung Quốc sẽ là bên thiệt hại nặng nề trong cuộc chiến này. Đối với Mỹ mà nói, các sản phẩm của Trung Quốc có thể dễ dàng thay thế bằng sản phẩm của nước khác, còn đối với Trung Quốc mà nói, sản phẩm của Mỹ đa số là các sản phẩm thuộc lĩnh vực công nghệ cao nên rất khó tìm được sản phẩm thay thế.

Phân tích chỉ ra, cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế của hai nước, mà còn có thể chuyển biến thành cuộc chiến chính trị và cuối cùng sẽ khiến chính quyền Đảng Cộng sản Trung Quốc sụp đổ. Trong tình huống Trung Quốc tùy tiện ứng chiến mà không nắm chắc được phần thắng, dưới tình thế kinh tế Trung Quốc có xu hướng suy thoái, khiến sự phát triển của kinh tế Trung Quốc ngày càng gặp nhiều khó khăn, từ đó làm lay động đến gốc rễ thống trị của chính quyền Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s