Tài sắc vẹn toàn của công chúa Nhật Bản lấy thường dân

Công chúa Mako, người sẽ từ bỏ địa vị để kết hôn với một chàng trai không thuộc dòng dõi hoàng gia, có sự quan tâm đặc biệt dành cho văn hóa, lịch sử và khảo cổ.

Công chúa thần tượng của giới trẻ Nhật Bản Sinh năm 1991, công chúa Mako là con gái của Hoàng tử Akishino và Công nương Kiko. Cô là thần tượng của giới trẻ Nhật Bản bởi vẻ ngoài xinh đẹp và sự giỏi giang, nhân hậu.
Tai sac ven toan cua cong chua Nhat Ban lay thuong dan hinh anh 1
Công chúa Mako là con gái đầu của Hoàng tử Fumihito, là người cháu lớn nhất của Nhật hoàng Akihito. Cô sinh ngày 23/11/1991.
Tai sac ven toan cua cong chua Nhat Ban lay thuong dan hinh anh 2
Cô học phổ thông tại Gakushuin, ngôi trường dành cho con cháu quý tộc ngày xưa tại Nhật. Trong ảnh, Công chúa Mako đi cùng cha mẹ, Hoàng tử Fumihito và Công nương Kiko, trong lễ tốt nghiệp tiểu học năm 2004.
Tai sac ven toan cua cong chua Nhat Ban lay thuong dan hinh anh 3
Năm 2006, em trai của Mako, Hoàng tử Hisahito và cũng là cháu trai duy nhất của Nhật hoàng Akihito, chào đời. Trong ảnh, Công chúa Mako (thứ 2 từ phải sang) cùng cha mẹ và 2 em đi dã ngoại ở công viên Shiosai thuộc tỉnh Kanagawa vào năm 2007.
Tai sac ven toan cua cong chua Nhat Ban lay thuong dan hinh anh 4
Công chúa Mako không tiếp tục học đại học tại trường Gakushuin như nhiều thành viên hoàng tộc khác. Cô theo học ngành nghệ thuật và di sản văn hóa tại Đại học Cơ đốc giáo Quốc tế Tokyo. Trong ảnh, Công chúa Mako (trái) trong lễ tốt nghiệp cấp 3 và em gái, công chúa Kako, trong lễ tốt nghiệp cấp 2 tại trường Gakushuin năm 2010.
Tai sac ven toan cua cong chua Nhat Ban lay thuong dan hinh anh 5
Với sự quan tâm dành cho văn hóa và lịch sử, công chúa Mako đã đạt được chứng chỉ hành nghề giám tuyển bảo tàng trong thời gian học đại học. Trong ảnh, Công chúa Mako (ở giữa) đến thăm một di chỉ khảo cổ tại El Salvador trong chuyến đi Nam Mỹ năm 2015.
Tai sac ven toan cua cong chua Nhat Ban lay thuong dan hinh anh 6
Năm 2014-2015, công chúa Mako học ngành bảo tàng tại Đại học Leicester ở Anh. Tháng 9/2016, cô bắt đầu chương trình tiến sĩ tại trường cao học Nghệ thuật và Khoa học, Đại học Cơ đốc giáo Quốc tế Tokyo. Trong ảnh, Công chúa Mako tốt nghiệp thạc sĩ tại Đại học Leicester.
Tai sac ven toan cua cong chua Nhat Ban lay thuong dan hinh anh 7
“Em ấy giống như mọi sinh viên khác. Em rất lịch sự, nhiệt tình, thân thiện và mang đến niềm vui cho người dạy”, giáo sư Simon Knell của Đại học Leicester khen ngợi công chúa Mako (đứng giữa trong ảnh).
Tai sac ven toan cua cong chua Nhat Ban lay thuong dan hinh anh 8
Hiện tại, ngoài việc giữ vai trò của một công chúa, cô còn là nghiên cứu viên tại Bảo tàng Đại học Tokyo cũng như là người bảo trợ danh dự của Hiệp hội Tennis Nhật Bản.
Tai sac ven toan cua cong chua Nhat Ban lay thuong dan hinh anh 9
Công chúa Mako (phải) cùng em gái tham dự lễ tang Hoàng tử Mikasa, chú của Nhật hoàng Akihito, vào năm 2016. Cô là thần tượng trong mắt giới trẻ Nhật Bản bởi vẻ ngoài dịu dàng, tính cách nhân hậu và thành tích học tập ấn tượng.
Tai sac ven toan cua cong chua Nhat Ban lay thuong dan hinh anh 10
Hôm 16/5, hoàng gia Nhật thông báo công chúa Mako (áo hồng) sẽ kết hôn vào năm tới với người bạn quen từ thời đại học Kei Komuro. Komuro, 25 tuổi, hiện làm việc cho một công ty luật tại Tokyo.
Tai sac ven toan cua cong chua Nhat Ban lay thuong dan hinh anh 11
Luật hoàng gia Nhật Bản quy định nữ giới không được thừa kế ngai vàng. Sau khi kết hôn, Công chúa Mako (ngoài cùng bên phải) sẽ phải rời hoàng cung và vĩnh viễn mất tước hiệu hoàng tộc.
Hôn phu điển trai của công chúa Nhật Bản Sáng 17/5, sau khi thông tin Công chúa Nhật Bản Mako sẽ kết hôn được lan truyền, vị hôn phu Kei Komuro nhanh chóng trở thành tâm điểm chú ý của báo giới Nhật Bản.

Đông Phong

 

Bầu Đệ: ‘50% cán bộ, công chức chỉ ngồi bói chữ’

Ông Nguyễn Văn Đệ đã có những chia sẻ thẳng thắn về vấn đề tổ chức cán bộ, công chức, và nhận được sự hưởng ứng của hàng nghìn đại biểu tham dự Hội nghị đối thoại Thủ tướng với doanh nghiệp diễn ra sáng 17/5. 

Ông Nguyễn Văn Đệ – Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty cổ phần Hợp Lực, Chủ tịch Hội bệnh viện tư nhân Việt Nam có những phát biểu và đề xuất khá thẳng thắn về vấn đề tổ chức cán bộ công viên chức và bệnh viện tư nhân.

Về công tác tổ chức cán bộ, ông đề nghị, muốn có hiệu quả thì cần tăng cường chất lượng tổ chức đội ngũ cán bộ, công chức viên chức.

“Theo tôi nhận định thì hiện nay phải thừa khoảng 50% cán bộ, công chức. Họ đi chơi quá nhiều, họ ngồi bói chữ nhiều hơn là làm. Tránh mua quan bán chức thì chúng ta mới chọn người tài có năng lực như tinh thần Thủ tướng đã nêu”, doanh nhân thường được biết đến với cái tên Bầu Đệ (do từng là ông chủ đội bóng) nói. Ý kiến này lập tức nhận được tràng pháo tay của đại biểu tại Hội nghị.

*Nhiều cán bộ đi chơi quá nhiều

Liên quan Nghị quyết 93 ban hành năm 2014 về một số cơ chế, chính sách phát triển y tế đã có hiệu lực, ông Đệ cho rằng có một số điểm chưa hợp lý. Theo ông, không nên cho phép xây dựng bệnh viện tư trong khuôn viên bệnh viện công vì có thể tạo ra rủi ro tham nhũng, chia chác, gây thất thoát nguồn lực nhà nước.

“Và nếu chúng ta mỗi tỉnh chỉ có một bệnh viện tư trong bệnh viện công thì sẽ bóp chết hàng chục bệnh viện tư khác. Thay mặt cho Hiệp hội bệnh viện tư nhân Việt Nam tôi thấy nên có chính sách sửa đổi và chính sách khuyến khích doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào lĩnh vực này để chia sẻ quá tải cho hệ thống bệnh viện nhà nước”, ông kiến nghị và tiếp tục nhận được sự đồng tình của các đại biểu trong hội nghị.

Cũng liên quan đến vấn đề bệnh viện công và tư nhân, ông Đệ đưa ra sự đồng thuận cao với Nghị quyết Trung ương 5 vừa thành công, trong đó nhấn mạnh quan điểm “cái gì doanh nghiệp làm được thì nhà nước không làm nữa, bởi nếu càng làm thì thất thoát càng cao, lợi ích nhóm càng lớn”.

“Tôi ví dụ, có nhiều bệnh viện tư nhân đăng ký làm nhưng cấp tỉnh người ta không muốn cho làm. Tình trạng này đang ‘nở như hoa’ ở các tỉnh, thành, do đó Chính phủ nên chỉ đạo sát sao vấn đề này”, ông thẳng thắn cho hay.

Ngọc Tuyên

Bạn có bao nhiêu thời gian trong đời?

Chúng ta chỉ có 24 tiếng trong một ngày, không ai có thể làm cho nó dài thêm. Cuộc sống của chúng ta cũng là một con số hữu hạn, tuổi thọ trung bình của một người là 78 tuổi. Cũng không ai có thể sống mãi do đó thời gian thật sự rất quý giá, chúng ta nên sử dụng như thế nào là hiệu quả và không hối tiếc về sau?

 

Xung đột thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc đe doạ Châu Á

Thế giới, và cả châu Á, đang ở trạng thái cân bằng nhưng không hề ổn định.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rằng “bảo hộ sẽ đem tới sự thịnh vượng và sức mạnh lớn”. Ngược lại, Chủ tịch Tập Cận Bình của Trung Quốc lại tin rằng cần phải “thúc đẩy thương mại và đầu tư, chủ nghĩa tự do và mở cửa tạo điều kiện phát triển, nói không với chủ nghĩa bảo hộ”. Vậy sự trái ngược trong hai quan điểm trên sẽ tác động như thế nào tới tương lai của động lực phát triển của thương mại châu Á?

Đây là một câu hỏi có ý nghĩa quan trọng với toàn thế giới. Hiện nay, phần lớn những nền kinh tế năng động nhất thế giới, bao gồm hai “gã khổng lồ” Trung Quốc và Ấn Độ, đều nằm tại khu vực châu Á, cụ thể là Đông Á, Đông Nam Á và Nam Á. Quỹ Tiền tệ Quốc tế IMF dự đoán tỉ trọng của các nền kinh tế mới nổi tại châu Á trong tổng sản lượng thế giới (với sức mua tương đương) sẽ tăng từ gần 9% trong năm 1980 lên 38% trong năm 2021, không chênh lệch nhiều so với các quốc gia tiên tiến.

Cam kết thương mại tự do của Mỹ đã tạo ra một môi trường giúp châu Á phát triển. Mở rộng thương mại đóng vai trò quyết định giúp châu Á tăng trưởng kinh tế nhanh, thông qua khai thác lợi thế so sánh, quy mô kinh tế, tiếp cận chuyên môn và tăng cường cạnh tranh.

Kết quả khá bất ngờ, đặc biệt là ở Trung Quốc. Tỉ trọng xuất khẩu hàng hoá của Trung Quốc đã tăng từ khoảng 1% vào năm 1981 lên 4% vào năm 2000 – ngay trước khi quốc gia này gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới WTO vào năm 2001 – và lên 14% vào năm 2015.

Tỉ trọng xuất khẩu hàng hoá của các nền kinh tế châu Á mới nổi tăng vọt từ 4% vào năm 1981 lên 14% vào năm 2015. Trong khi đó, tỉ trọng của Nhật Bản lại giảm từ 10% vào năm 1993 xuống còn 4% vào năm 2015. Nhìn chung, tỉ trọng xuất khẩu hàng hoá của châu Á so với thế giới (bao gồm tái xuất khẩu) đạt 33% trong năm 2015.

WTO (thành lập năm 1995) và trước đó là Hiệp định chung về Thuế quan và Thương mại (GATT – 1947) đã đưa ra khung thể chế chính cho tăng trưởng thương mại tại châu Á. GATT thúc đẩy tự do hoá thương mại toàn cầu thông qua tám vòng đàm phán đa phương. Vòng đàm phán cuối cùng dưới thời GATT là Vòng đàm phán Uruguay được thông qua vào năm 1994. Vòng đàm phán Doha bắt đầu vào năm 2001 và vòng đàm phán gần nhất dưới thời WTO vẫn chưa kết thúc.

Khác với châu Âu, các hiệp định thương mại khu vực, ngoại trừ Asean, đều không đóng vai trò chủ đạo trong sự phát triển thương mại tại châu Á. Bên cạnh đó, giữa Mỹ và Hàn Quốc có một hiệp định thương mại song phương quan trọng. Ngoài ra, giữa Asean và Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc có Asean Cộng Ba (Asean Plus Three – APT). Tuy nhiên, APT giống một tổ chức phối hợp hơn là một hiệp định thương mại.

Dù có một số dấu hiệu phục hồi, nhưng tốc độ tăng trưởng thương mại toàn cầu đang dần chậm lại kể từ sau cuộc khủng hoảng tài chính. Từ năm 2012 đến 2015, tăng trưởng khối lượng hàng hoá và dịch vụ xuất khẩu trung bình từ các nền kinh tế châu Á mới nổi chỉ chiếm hơn 4%, thấp hơn rất nhiều so với mức tăng trưởng trước khủng hoảng ở giai đoạn 2007-2008 và mức tăng trưởng GDP trung bình của khu vực.

Quá trình toàn cầu hoá nền kinh tế thế giới cũng đang chững lại. Chủ nghĩa bảo hộ ngày càng phát triển, nhưng đây không phải là lý do đằng sau tốc độ tăng trưởng chậm của thương mại toàn cầu. Thay vào đó, sự “vắng mặt” của quá trình tự do hoá cùng sự kiệt quệ các cơ hội phân chia các chuỗi cung ứng qua biên giới mới là nguyên nhân chính.

Tuy nhiên, IMF lại cho rằng nhu cầu giảm – đặc biệt là đầu tư giảm – mới là yếu tố quan trọng nhất khiến thương mại toàn cầu phát triển chậm. Điều này cho thấy thương mại toàn cầu có thể phục hồi trở lại, nhưng điều này phụ huộc vào chính sách thương mại.

Trước sự phát triển kinh tế và chính trị của Trung Quốc, và quá trình tự do hoá thất bại trong WTO, cựu tổng thống Barack Obama đã quyết định thúc đẩy Hiệp định Thương mại Xuyên Thái Bình Dương (TPP) do Mỹ dẫn đầu. TPP được ký kết vào tháng 2 năm 2016 với sự tham gia của Úc, Brunei, Canada, Chile, Nhật Bản, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore, Việt Nam và Mỹ. Tuy nhiên, vào ngày 23/01/2017, tân tổng thống Donald Trump đã tuyên bố Mỹ rút khỏi TPP. Các nước còn lại vẫn đang theo đuổi 1 TPP không có Mỹ.

Việc Mỹ rút khỏi TPP đã trao cơ hội cho Trung Quốc. Trung Quốc hiện đang thúc đẩy ký kết Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP). Ngoài một số thành viên của TPP, thành viên của RCEP còn có thêm Campuchia, Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Hàn Quốc, Lào, Myanma, Phillipin và Thái Lan.

Với hai quốc gia đông dân nhất thế giới, các nước thành viên RCEP đóng góp 31% tổng lượng hàng hoá xuất khẩu toàn thế giới và có tổng GDP cao hơn tổng GDP của các quốc gia TPP.

Dù mục tiêu của RCEP thấp hơn TPP, nhưng RCEP có thể xây dựng nền tảng cho một khu vực thương mại tự do tại châu Á và tây Thái Bình Dương trong tương lai do Trung Quốc đứng đầu. Tuy nhiên, RCEP chỉ có hiệu lực khi Trung Quốc hình thành một thị trường rộng mở cho các quốc gia khác.

Sáng kiến “Một vành đai, Một con đường” do Trung Quốc khởi xướng vào năm 2013 có thể đẩy nhanh quá trình hình thành một thị trường như trên. Mục tiêu là sử dụng vốn và khả năng tổ chức của Trung Quốc nhằm thúc đẩy cung ứng cơ sở hạ tầng trên lục địa Á-Âu và ở cả những khu vực khác.

Nếu thành công, sáng kiến này sẽ đẩy nhanh quá trình hội nhập kinh tế trong một hệ thống kinh tế với trung tâm là Trung Quốc. Nhu cầu cơ sở hạ tầng tại khu vực châu Á Thái Bình Dương là vô cùng lớn, và các nguồn lực bổ sung của Trung Quốc là hữu dụng.

Thế giới, và cả châu Á, đang ở trạng thái cân bằng nhưng không hề ổn định. Mỹ đang quay lưng với vai trò sau chiến tranh của mình – một yếu tố đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển kinh tế của châu Á. Liệu một trật tự mới xoay quanh Trung Quốc có khiến tình hình hỗn loạn?

Những người lạc quan coi đây là cơ hội; nhưng những người bi quan lại tin rằng đây là nguy cơ. Còn thực tế hiện nay lại là sự kết hợp của cả hai.

Theo Trí thức trẻ/Financial Times

Con đường Tơ lụa không của riêng ai

Sách cổ châu Âu về Con đường Tơ lụa nối châu Âu với Phương Đông
ảnhHULTON ARCHIVE
Sách cổ châu Âu về Con đường Tơ lụa nối châu Âu với Phương Đông

‘Một Vành đai một Con đường’ là sáng kiến mới nhất của ông Tập Cận Bình nhằm mở các hành lang thương mại Âu Á cho hàng hóa và đầu tư Trung Quốc.

Mục tiêu thoán ngôi Phương Tây cả về kinh tế, sức mạnh mềm và địa chính trị cũng đi liền với sáng kiến 900 tỷ USD này, và gợi lại các tuyến đường viễn du Đông – Tây thời cổ đại nối Trung Quốc với thế giới.

Nhưng những Con đường Tơ lụa trên bộ và trên thời xưa không phải của riêng Trung Quốc và việc Bắc Kinh đề cao Đô đốc Trịnh Hòa thời Minh cũng cần đặt đúng vào bối cảnh lịch sử khi đó như Nguyễn Giang tìm hiểu:

Tơ lụa và gián điệp kinh tế

Trang của Unesco về ‘Silk Road’ nói dù Trung Quốc thời cổ độc quyền xuất khẩu tơ lụa nhưng việc sản xuất mặt hàng này không chỉ có ở Trung Quốc.

Vào Thế kỷ I trước Công nguyên, tơ lụa vào Đế quốc La Mã là tạo nhu cầu tiêu thụ cao.

Người La Mã bắt dầu dùng lụa và nhu cầu mua tơ lụa tăng lên khi Đế quốc La Mã phía Đông (Bizantium) dùng áo lụa làm trang phục triều đình.

Kiến thức về nghề canh cửi và dệt lụa từ tơ tằm đã từ Trung Quốc sang Ấn Độ, Đông Nam Á và Nhật Bản, rồi tới Đế quốc Ba Tư.

Vào Thế kỷ 6, sử gia La Mã, Procopius viết về vụ ‘tình báo kinh tế’ đưa trứng tằm sang phía Tây:

“Có những tu sỹ đến từ Ấn Độ khoảng năm 550, và nói với Hoàng đế Augustus rằng La Mã không cần nhập lụa từ Ba Tư nữa. Họ hứa sẽ tìm cách đưa công nghệ dệt lụa đến và không ai cần mua từ kẻ thù của họ, người Ba Tư…Họ nói họ đến từ vùng Serinda, vùng đất có những người từ Ấn Độ đã học cách làm lụa thường đến. Sau khi bị Hoàng đế chất vấn, các tăng lữ nào tiết lộ rằng có một loại tằm sản xuất ra tơ, và dù không thể nào đem các con nhộng còn sống tới đây, có cách đem trứng tằm đến…Trứng tằm cần được giữ ấm (khi vận chuyển đường xa) và một vài ổ có thể nở ra vô số nhộng…Họ đã trở về Ấn Độ là làm như vậy, đem trứng tằm trở lại Byzantium, và phương pháp làm lụa đã được truyền, như tôi đã nói, là nhộng này sống bằng ăn lá dâu (mulberry- có ở châu Âu). Từ đó, nghề dệt lụa có ở Đố Quốc La Mã.”

Có nhiều Con đường Tơ lụa

Afghanistan
Tượng Phật ở Afghanistan bên tuyến đường qua sa mạc thời xưa/  ảnhAFP

Cũng trang của Unesco viết rằng đã tuyến đường buôn bán tơ lụa chỉ là một trong nhiều tuyến giao thông xuyên Trung Á, vận chuyển đủ thứ, hương liệu, vải vóc, ngũ cốc, hàng kinh khí, rau quả, da lông và công cụ.

Cùng chúng là các hoạt phẩm vật cho sinh hoạt tôn giáo, đá quý, và đơn giản là các tuyến đường giới doanh nhân, nhà du hành, tăng lữ đi qua.

“Không có một con đường cụ thể, mà tùy vào nhu cầu của các xã hội sở tại thì giới kinh doanh chọn một trong vô số con đường nối Đông Âu, Trung Đông, Trung Á và Viễn Đông để đi, cộng thêm các tuyến hải hành chuyển hàng hóa từ Trung Hoa, Đông Nam Á qua Ấn Độ Dương tới châu Phi, và Cận Đông…”

Từ châu Âu, các con đường cũng nối vùng Caucasus với Biển Caspian, rồi sang các thảo nguyên Trung Á,

Tại Bảo tàng Ashmolean, Oxford, Anh Quốc có một tấm bản đồ lớn nối Ý ở Địa Trung Hải với Hồng Hải, qua Ấn Độ sang Luy Lâu, nay là Thuận Thành, Bắc Ninh của Việt Nam, rồi lên Quảng Châu của Trung Quốc.

Đường biển này 15000 km đã chạy từ Nhật Bản xuống bờ biển Trung Hoa, sang Giao Châu, Champa, xuống quần đảo Molucca nay thuộc Indonesia.

Hồi giáo đã đi từ Trung Đông trên các con thuyền của người Ả Rập sang Ấn Độ và đến Malaya, rồi Indonesia.

Giao thương giữa vùng Arabia và Trung Quốc đã diễn ra vào Thế kỷ 8.

Công nghệ đi biển của các chàng Sinbad cũng từ vùng này đi sang Đông Á.

Các nhân vật nổi trội

Marco Polo
Marco Polo/ ảnhKEYSTONE

Trương Khiên: Vị tướng thời Hán Vũ đế bị người Hung Nô bắt làm tù binh sau nhiều năm đã trở về nhà, giới thiệu cho vua chúa Trung Quốc sự giàu có của Tây Vực.

Trung Hoa đã gửi Trương Khiên trở lại vùng nay là Tân Cương vào năm 119 trước Công nguyên để kết nối quan hệ thương mại, lập sứ bộ.

Chính Con đường Tơ lụa trên biển đã đem các sư Phật giáo vào Giao Châu và Quảng Châu rồi Tràng An.

Đường Huyền Trang: Nhà sư Trung Hoa đi mất 25 năm (629 – 654) để thỉnh kinh và đem về cho nhà Đường sách vở, kiến thức vô cùng lớn.

Các tu sỹ đạo Ki Tô dòng Nestorian đã từ Iran đem tôn giáo này vào Trung Quốc thời Cổ đại.

Họ được phép lập nhà thờ và truyền đạo mà người Trung Hoa gọi là Kinh giáo, nhưng sau bị tàn lụi.

Từ châu Âu thời Trung Cổ, các tu sỹ được Vatican cử sang phía Đông gồm có

Giovanni da Pian del Carpini: nhà truyền giáo thời Giáo hoàng Innocent IV gửi sang nhà Nguyên từ 1245 đến 1247;

William of Rubruck: tu sỹ Flemish dòng Franciscan do Vua King Louis IX của Pháp gửi sang Mông Cổ;

Marco Polo: nhà du hành từ Venice đã hành trình ngược Con đường Tơ lụa, có đoạn trên biển, có đoạn trên bộ, hơn 20 năm, từ 1271 tới 1292 để đến Hàng Châu và lên kinh đô của nhà Nguyên khi đó.

Các tư liệu, truyện kể của Marco Polo đánh thức trí tưởng tượng của người châu Âu về vùng Viễn Đông giàu có.

Vasco da Gama: nhà hàng hải Bồ Đào Nha, cuối Thế kỷ 15 đi qua Mũi Hảo Vọng ở châu Phi để lần đầu tiên nối Đại Tây Dương với Đông Nam bằng đườg biển.

Từ Thế kỷ 16 và 17 thuyền bè của người Bồ Đào Nha, Hà Lan và Anh đã đến Đông Nam Á, Trung Hoa.

Chủ nghĩa thực dân châu Âu cùng sự lan tỏa của công nghệ, khoa học cũng từ đó mà sang Viễn Đông.

Tàu của Trịnh Hòa
Trung Quốc nay đề cao Trịnh Hòa và các con tàu đi biển xa dựng lại/ ảnhCHINA PHOTOS

Huyền thoại Trịnh Hòa

Liên hệ với Thế giới Hồi giáo vốn là trung tâm của kiến thức và công nghệ đi biển thời trung cổ đã giúp Trung Quốc có nhân vật Trịnh Hòa.

Trên thực tế, không phải các triều đại người Hán mà phải đợi đến Đế quốc Mông Cổ và nhà Nguyên thì Trung Quốc mới vươn ra biển.

Các vị đại hãn Mông Cổ có liên kết rộng rãi trong một đế chế trải từ Đông Bắc Á sang Nam Á (triều Mughal tại Ấn Độ) và làm chủ cả nhiều vùng thuộc Iran, Syria, Ai Cập.

Kiến thức đi biển đã được truyền lại, cùng các tấm bản đồ rất có thể đã đến cả cho Trịnh Hòa thời Minh.

Thuộc dân tộc Hồi sinh ra ở Vân Nam, ông thuộc dòng dõi vương giả gốc Bukhara, nay là Uzbekistan, có cha ông đều phục vụ cho Nhà Nguyên.

Sau khi Vân Nam bị Minh chiếm, cậu bé Mã Hòa (họ Mã – Muhammad) bị bắt về Yên Kinh và xung vào đội hoạn quan.

Được vua ban họ Trịnh, ông thành một nhà đi biển nổi tiếng với nhiều lần đưa các đội tàu khổng lồ của Trung Quốc sang tận vùng giáp Mozambique.

Xuất hành lần đầu năm 1405, ông đưa đội tàu 62 chiếc và gần 28 nghìn quân, tới bến đầu tiên ở điểm nay là Quy Nhơn, Việt Nam (khi đó là Champa), sau đến Xiêm La, Malacca, Java rồi vượt Ấn Độ Dương sang Sri Lanka.

Ông chết ở Calicut, Ấn Độ mùa Xuân năm 1433 trong chuyến hải hành thứ 7.

Nhưng ngày nay nhìn lại, có ý kiến cho rằng các chuyến hải hành của Trịnh Hòa không có ý nghĩa khám phá, thám hiểm gì cho nhân loại.

Người gốc Hồi giáo, hẳn ông nắm được các kiến thức hàng hải nên đã sử dụng các tuyến đường đã quen thuộc từ Đông sang Tây chứ không tìm ra con đường nào mới.

Một số sử gia không nhìn thấy thành tích gì cho các chuyến đi tốn kém của Trịnh Hòa, ngoài việc để đem về các phẩm vật triều cống và lời ca ngợi cho vua Vĩnh Lạc nhà Minh.

Britannica viết:

“Các chuyến đi của Trịnh Hòa đã tăng tầm vươn ra về chính trị của Trung Hoa trong nửa thế kỷ ở vùng biển châu Á. Nhưng chúng không giống như các chuyến hải hành của người châu Âu là lập ra những đế chế thương mại.”

“Điều chắc chắn là các chuyến đi của Trịnh Hòa đã mở đường cho di dân người Hoa từ Trung Quốc sang các nước Đông Nam Á.”

“Di dân Trung Hoa tăng lên và tạo ra làn sóng thực dân hóa người Hoa ở vùng Đông Nam Á,” Britannica viết.

Điều trớ trêu là vua chúa Trung Hoa không hề muốn xảy ra chuyện đó.

Quy Nhơn: trạm dừng chân đầu tiên của Trịnh Hòa khi đến Champa, nay là Việt Nam
Quy Nhơn: trạm dừng chân đầu tiên của Trịnh Hòa khi đến Champa, nay là Việt Nam/  ảnhXINHUA

Để chống lại làn sóng bỏ đi, sang thời Hồng Hi, nhà Minh cho đốt các con tàu đi biển xa và bắt dân duyên hải lùi vào trong bờ và cấm cả việc dùng thuyền lớn đi đánh cá.

Nhưng các tuyến đường Trịnh Hòa mở ra thì không mất đi.

Khi Minh bị nhà Thanh thôn tính, người Trung Hoa, cả hải quân và dân thường, đã dùng thuyền chạy sang Việt Nam, Malaysia, Indonesia…tạo ra các cộng đồng Minh Hương mà con cháu họ còn sống đến ngày nay.

Mở ra các tuyến đường thời nay, Trung Quốc đã tạo một cú hích mới cho giao thương Đông Tây.

Vì giao lưu toàn cầu luôn đem lại những kết quả bất ngờ, lớn hơn ý định ban đầu, và vượt lên trên mục tiêu ‘phù phiếm’ là đề cao một lãnh đạo hay một thể chế, như các chuyến hải hành thời Minh cho thấy.

BBC