10 trường đại học đào tạo nhiều tỷ phú nhất thế giới

Theo Wealth-X, 30% tỷ phú trên thế giới chưa tốt nghiệp đại học. Trong số còn lại, phần lớn họ từng học tại những đại học hàng đầu như Harvard, Stanford, Pennsylvania hay MIT.

Harvard – cái tên có giá nhất thế giới, đứng đầu danh sách những trường đào tạo nhiều tỷ phú nhất. Theo thống kê của Wealth-X, 134 tỷ phú ngày nay từng tốt nghiệp từ Đại học Harvard , bao gồm Michael Bloomberg, CEO của Bloomberg và cựu thị trưởng New York, Steve Ballmer – CEO của Microsoft. Thu nhập bình quân của cựu sinh viên trường này sau 10 năm ra trường là 87.200 USD. Ảnh: Wikimedia.


Đứng thứ hai là Đại học Stanford với 67 tỷ phú, bao gồm Charles R. Schwab – nhà đồng sáng lập kiêm chủ tịch công ty Charles R. Schwab, và Phil Knight – đồng sáng lập của Nike. Sau 10 năm tốt nghiệp, cựu sinh viên trường này có mức thu nhập bình quân 80.900 USD. Ảnh: Getty Images.


Đại học Pennsylvania là cái nôi đào tạo 54 tỷ phú với mức thu nhập bình quân của cựu sinh viên sau 10 năm tốt nghiệp là 78.200 USD. Tỷ phú nổi bật từng học tại đây là Steve Cohen – nhà sáng lập của công ty quản lý tài sản Point72 và công ty cố vấn tài chính SAC, và tỷ phú Donald Trump.  Ảnh: Wikimedia.

Với 43 tỷ phú nhận bằng tại đây, Đại học Columbia đứng thứ 4 trong danh sách. S. Robson Walton – chủ tịch công ty bán lẻ Wal-Mart và nhà đầu tư huyền thoại Warren Buffett , CEO của Berkshire Hathaway. Thu nhập bình quân của cựu sinh viên trường này sau 10 năm tốt nghiệp là 72.900 USD. Ảnh: Wikimedia.

Viện Công nghệ Massachusetts đứng thứ 5 trong danh sách với 31 tỷ phú, bao gồm Charles Koch, CEO của Koch, và em trai ông, David Koch – phó chủ tịch điều hành của Koch. Sau 10 năm ra trường, cựu sinh viên trường này có mức thu nhập bình quân khoảng 91.600 USD. Ảnh: MIT.edu.

Đại học Cornell xuất hiện trong danh sách ở vị trí thứ 6 với 14 tỷ phú bao gồm Stephen Friedman – chủ tịch tập đoàn Goldman Sachs. Thu nhập bình quân của cựu sinh viên sau 10 năm tốt nghiệp là 70.900 USD. Ảnh: Getty Images.

Đại học Yale đứng thứ 7 trong danh sách với 13 tỷ phú. Thu nhập bình quân của cựu sinh viên sau 10 năm là 58.500 USD. James McNerney – CEO của Boeing, và Henry Luce, đồng sáng lập của tạp chí Time. Ảnh: Wikimedia.

Đại học Southern California đứng thứ 8 trong danh sách. Năm 2014, trường này đứng thứ 4 trên bảng xếp hạng các trường cấp bằng cử nhân của nhiều tỷ phú nhất thế giới. Thu nhập bình quân của cựu sinh viên sau 10 năm ra trường là 66.100 USD. Ảnh: Getty Images.

Princeton cũng là cái tên quen thuộc trên các bảng xếp hạng học thuật thế giới và là một trong những trường đào tạo nhiều tỷ phú nhất (13 người hiện còn sống). Thu nhập bình quân của cựu sinh viên sau 10 năm tốt nghiệp của cựu sinh viên trường này là 75.100 USD. Ảnh: Wikimedia.

Đứng cuối cùng trong danh sách 10 trường đào tạo nhiều tỷ phú nhất thế giới là Đại học Darmouth với 10 tỷ phú. Thu nhập bình quân của cựu sinh viên trường này sau 10 năm tốt nghiệp là 67.100 USD. Ảnh: Fllickr.

10 trường đại học sản sinh ra nhiều tỷ phú nhất thế giới

Theo Forbes, Harvard hiện là trường đại học đứng đầu thế giới về việc “sản xuất” ra tỷ phú.

Tất cả các trường đại học này đều nằm ở Mỹ, theo tạp chí Forbes

Thực tế, số tỷ phú xuất thân từ Harvard gần gấp 3 lần số tỷ phú Đại học Columbia, trường đứng ở vị trí thứ 2. Số liệu của THE còn chưa tính đến Bill Gates và Mark Zuckerberg, hai tỷ phú nổi tiếng, đều đã bỏ học Harvard. Trong số những người đã tốt nghiệp Harvard, Michael Bloomberg hiện là người giàu nhất với tài sản ròng khoảng 40 tỷ USD.

Như đã đề cập ở trên, Đại học Columbia đứng thứ hai trong danh sách với 12 tỷ phú có tổng tài sản lên đến 171 tỷ USD. Mặc dù không thể cạnh tranh với Harvard về số lượng các cựu sinh viên siêu giàu, Đại học Columbia có thể tự hào về Warren Buffet, tỷ phú giám đốc hãng Berkshire Hathaway. Ông trùm kinh doanh này tốt nghiệp Đại học Columbia với bằng thạc sĩ kinh tế vào năm 1951.

Đại học Stanford đứng thứ 3 với 10 tỷ phú trong số các học sinh cũ. Họ có tổng tài sản ròng khoảng 149.2 USD.

Trường đại học đầu tiên không phải đến từ Mỹ lọt vào danh sách này là trường Đại học Oxford của Anh quốc, đứng thứ 12 với 4 tỷ phú, tổng tài sản 28.4 tỷ USD.

Top 10 đại học thế giới có nhiều sinh viên được tuyển dụng

1. Viện Công nghệ California – Caltech (Mỹ)

Điểm số: 927
Caltech là một trong những trường đại học tốt nhất thế giới và được yêu thích bởi rất nhiều công ty quốc tế. Tất cả sinh viên đều có nền tảng toán học, khoa học và kỹ thuật tốt. Bên cạnh đó, họ còn được tìm hiểu công cụ sáng tạo nhất để giải quyết những thách thức lớn nhất của xã hội. Số lượng sinh viên ít giúp cho mối quan hệ thầy – trò ở trường trở nên tuyệt vời hơn. Ảnh: Huffington Post


2. Viện Công nghệ Massachusetts – MIT (Mỹ)

Điểm số: 887.
Ngoài những khóa học hàng đầu thế giới, MIT cung cấp các chương trình nghề nghiệp nâng cao cho cả sinh viên đại học, ông chủ ngành công nghiệp và tất cả mọi người. Sinh viên MIT, cựu sinh viên và giảng viên đóng vai trò quan trọng trong đổi mới kinh doanh, bao gồm cả việc phát triển mạng máy tính tiên tiến, đảm bảo các giao dịch vốn liên doanh và công nghệ sinh học. Ảnh: Justmilk


3. Đại học Harvard (Mỹ)

Điểm số: 853.
Hầu hết công ty trên thế giới phải công nhận sinh viên Harvard rất thông minh và tay nghề cao. Hơn 30 nguyên thủ quốc gia, 48 người đoạt giải Nobel và 48 người đoạt giải Pulitzer là cựu sinh viên Harvard. Nhiều sinh viên thực hiện các dự án cộng đồng ngay khi vẫn còn đang đi học. Điều này giúp họ có những kỹ năng cần thiết để thành công. Ảnh: World Atlas

4. Đại học Cambridge (Anh)

Điểm số: 836.
Cambridge được biết đến là một trong những trường đại học ưu tú nhất. S inh viên tốt nghiệp từ Cambridge được các nhà tuyển dụng trên thế giới tìm kiếm rất nhiều bởi kiến thức chuyên môn sâu rộng. Ảnh: Telegraph


5. Đại học Stanford (Mỹ)

Điểm số: 805.

Stanford rất ấn tượng trong kết nối với ngành công nghiệp và kinh doanh. Trường được coi là nhân tố chính trong sự phát triển của Thung lũng Silicon (Silicon Valley). Vì vậy, các công ty thuộc Silicon Valley cung cấp rất nhiều cơ hội việc làm cho sinh viên của trường. Giảng viên và sinh viên của Stanford đã cùng nhau thành lập một công ty trị giá 2,7 nghìn tỷ đôla Mỹ. Ảnh: Stanford University


6. Đại học Yale (Mỹ)

Điểm số: 800.
Yale bao gồm 14 trường học. Sinh viên trong trường được học các chương trình cơ bản về khoa học, xã hội, nhân văn và nghệ thuật trước khi chính thức chọn chuyên ngành. Sinh viên cũng được học kỹ năng viết, lý luận định tính và ngoại ngữ, những kỹ năng cần thiết để xin việc. 5 tổng thống Mỹ, 20 người đoạt giải Nobel và 32 người đoạt giải Pulitzer là cựu sinh viên của Yale. Ảnh: American Universities


7. Đại học Oxford (Anh)

Điểm số: 773.
Oxford hiện có 22.000 sinh viên trong đó chỉ có hơn một nửa là sinh viên đại học. 40% là sinh viên quốc tế đến từ 140 quốc gia. Là trường đại học nghiên cứu theo hướng hiện đại, Oxford có thế mạnh trong đào tạo các ngành khoa học. Trường nằm trong top 10 đại học hàng đầu thế giới về khoa học đời sống, khoa học vật lý, khoa học xã hội, nghệ thuật và nhân văn. Ảnh: Veritas


8. Đại học Kỹ thuật Munich – TUM (Đức)

Điểm số: 744.
TUM là trường đại học lớn nhất nước Đức, là trung tâm hình thành nên sự nổi tiếng về đào tạo ngành cơ khí kỹ thuật của cả nước Đức. Tại TUM, sinh viên được trải nghiệm môi trường học tập hiện đại và chuyên nghiệp. Trường có các phòng thí nghiệm trang bị thiết bị tối tân, là điều kiện nghiên cứu tuyệt vời dành cho sinh viên. Trường cũng kết nối với rất nhiều công ty, doanh nghiệp lớn. Ảnh: Smartweek

princeton
9. Đại học Princeton (Mỹ)

Điểm số: 713.
Đại học Princeton chỉ có gần 10.000 sinh viên với 12% là sinh viên quốc tế. Với chương trình giáo dục 4 năm và những giáo sư hàng đầu thế giới, Princeton không chỉ mang đến cho sinh viên cơ hội nghề nghiệp trong tương lai và tiềm năng thu nhập cao mà còn truyền cho họ sự đam mê học hỏi. Trường mang đến cho sinh viên đầy đủ môi trường học tập đẳng cấp thế giới, trải nghiệm phong phú với một chi phí phải chăng. Ảnh: Colleges

tokyo
10. Đại học Tokyo (Nhật Bản)

Điểm số: 677.
Đại học Tokyo có hơn 5.500 giảng viên và 27.000 sinh viên. Điều này khiến trường trở thành trung tâm nghiên cứu và giáo dục quan trọng nhất châu Á. Đại học Tokyo kết nối với nhiều trường đại học và tổ chức nghiên cứu hàng đầu thế giới. Tỷ lệ sinh viên có việc làm sau khi tốt nghiệp cao. Cựu sinh viên Đại học Tokyo có mặt ở nhiều quốc gia với những công việc ổn định. Ảnh: Scientific Computing

Advertisements

Chúng ta làm gì khi đi vệ sinh: Khoa học hành vi về toa lét

Bài viết dưới đây sẽ tiết lộ cho bạn biết những bí mật “siêu hay ho” về nhà vệ sinh mà các nhà nghiên cứu đã khám phá trong 50 năm qua.

(Ảnh: inhabitat)

Chẳng hạn như: Phụ nữ dành thời gian ở Toa lét gấp đôi nam giới; Đàn ông càng đứng gần nhau thì càng khó “tè”. Hay, khi đang làm chuyện “ấy”, thì 75% mọi người sử dụng điện thoại, 10% mua hàng online và 8% còn từng ăn trong đó!

Mời các bạn cùng theo chân các nhà khoa học khám phá một trong những nơi bí hiểm nhất trên Trái Đất này mà các camera tân tiến nhất hiện nay vẫn còn chưa đột nhập được. Nhà vệ sinh là một phát minh mới mà khi ở trong đó những hành vi kỳ quoặc nhất của con người được bộc lộ. Ví dụ như khi ở trong đó, tại sao con trai lại thường nhổ nước bọt khi tè? Tại sao việc tán dóc khi làm chuyện “ấy” lại là điều cực kì cấm kị? Tại sao dán một con ruồi lên bồn tiểu lại làm giảm khả năng “vương vãi” ra xung quanh?

Và trước khi bạn tìm câu trả lời trong bài báo phía dưới, Read Station xin nhắc bạn hãy cẩn trọng khi dùng xà phòng và máy sấy khô trong các nhà vệ sinh công cộng, vì nó bẩn hơn bạn tưởng nhiều. Vì “sử dụng xà phòng từ các máy rút là một ý tưởng kinh khủng, bởi vì 1 phần 4 trong số chúng thường đầy phân và vi khuẩn coliform đến mức bàn tay của bạn có thể bẩn hơn trước khi bạn rửa chúng.” Hay “Trong một nghiên cứu, các vi khuẩn trong không khí đếm được cao gấp 27 lần ở gần nơi có máy sấy tay hơn là chỗ lấy giấy lau và những máy sấy có động cơ mạnh làm vi khuẩn tăng lên 4.5 lần so với mấy sấy thông thường.” Bởi vì “nghiên cứu cho thấy một tác dụng phụ đáng tiếc của máy sấy tay là chúng làm bắn vi trùng ra mọi nơi”

Tất cả những gì chúng ta biết về hành vi toa lét của con người

Nhà nhân học Horace Miner từng viết về dân Hoa Kỳ, một dân tộc vùng Bắc Mỹ kì quái hay thực hành một chuỗi các nghi thức y hệt nhau như khi ở điện thờ chung, mà vờ như chuyện đó hoàn toàn tối mật.

Tất nhiên ông đang chế nhạo người Mỹ trong các nhà vệ sinh công cộng, và những thói quen phổ biến diễn ra trong đó thực sự sẽ rất kì cục nếu bạn suy nghĩ về chúng. Ví dụ tạo sao việc nói chuyện trong nhà vệ sinh lại thường bị mọi người cau mày? Tạo sao những cuộn giấy đôi trong nhà vệ sinh thường hết giấy cùng một lúc? Tại sao con trai lại nhổ nước bọt khi tè?

Để làm sáng tỏ những bí ẩn trên, trang Science of Us đã lọc và tổng hợp hàng núi các nghiên cứu về hành vi trong nhà vệ sinh và bật mí những kết quả đầy thú vị này, từ những kiểu vẽ graffiti phổ biến nhất trong nhà vệ sinh, tới sự khác biệt trong nỗi lo lẵng khi đi tè giữa nam và nữ, tới những kiến thức quan trọng về cuộc tranh luận về hướng cuộn giấy vệ sinh. Hãy coi đây là bài đọc hoàn hảo khi “bản năng” vẫy gọi bạn.

(Ảnh: men’s health)

Cách mọi người chọn buồng vệ sinh hoặc bồn tiểu

Theo một cuộc khảo sát về thói quen của những người đi Toa lét, về chuyện chọn buồng vệ sinh như nào:

Nếu có 3 buồng trống, đàn ông sẽ:

– Chọn cái bên trái 28% thời gian

– Chọn cái ở giữa 40% thời gian

– Chọn cái bên phải 32% thời gian

Cũng tình huống tương tự, phụ nữ sẽ:

– Chọn cái bên trái 34% thời gian

– Chọn luôn cái ở giữa 29% thời gian

– Chọn cái bên phải 37% thời gian

Nhưng khi buồng bên trái đã bị chiếm, đàn ông sẽ:

– Chuyển ra xa phía bên phải 74% thời gian

Phụ nữ, trong tình huống tương tự

– Cũng chuyển ra xa phía bên phải 65% thời gian

Nếu có các lựa chọn giống hệt nhau được bày ra theo hàng, mọi người “đa phần thường lựa chọn cái ở giữa.” Vấn đề là các buồng về sinh hoặc chỗ đi tiểu thường hiếm khi giống hệt nhau, và con trai thường chọn cái nào gần cửa đi vào, trong khi phụ lại hướng tới chỗ nào xa cửa hơn.

Mọi người đi tè như nào

(Ảnh: Daily Mail)

Đàn ông coi những người đàn ông khác như những đồ vật. Theo chuyên đề năm 1963 của Erving Goffman trong cuốn sách Hành vi ở nơi công cộng, việc chạy tới bắt chuyện một người bạn trong nhà vệ sinh thường sẽ làm người đó bơ bạn – “người đó sẽ thể hiện ra bề ngoài đủ để người kia hiểu rằng tớ biết cậu cũng đang ở đây cùng… trong khi đồng thời rút lui sự chú ý khỏi người bạn kia để diễn đạt rằng cậu ta không phải là một điều gì đặc biệt chú ý gì cả”.

Khi bị bắt chuyện trong nhà vệ sinh, bạn sẽ áp đặt một cách đối xử phi con người, hoặc giả vờ rằng sự xuất hiệu của người bạn kia chỉ là một phần của không gian xung quang, một đồ vật “không đáng để liếc nhìn.” (Goffman nói rằng nói chuyện khi đi tiểu được cho phép miễn là nó diễn ra như kiểu bạn đang nói với bức tường hoặc là với hư không)

Nam giới cũng thường phải tuân theo vô số những luật bất thành văn. Một học giả hệ thống hóa nghi thức đi tiểu theo các quy tắc sau: “Đừng đứng trực tiếp cạnh một người đàn ông khác khi đi tiểu” “Đừng nhìn người khác khi đi tè, và nếu có thể, hãy giữ việc trò chuyện ở mức tối thiểu nhất có thể.” “Nếu bạn “vẩy” nó nhiều hơn hai lần, bạn đang chơi đùa với nó đấy.”

Đàn ông thường bị lo lắng khi đang tè; phụ nữ, thì thường không nhiều đến thế. Có hai nỗi ám ảnh xã hội mà đàn ông có tỉ lệ cao hơn nhiều phụ nữ: phải trả lại đồ cho cửa hàng khi đã mua, và tè trong phòng vệ sinh công cộng.

Và khi đi tè càng gần nhau, đàn ông càng khó cho “cái ấy” tuôn trào hơn: Trong một nghiên cứu, các tác giả đã theo dõi một chuỗi 3 lần đi tiểu và tính giờ ra rằng: nếu đối tượng ở một mình, họ chỉ mất 4.9 giây, 6.2 giây nếu có một người kế bạn và 8.4 nếu có ai ở gần.

Một điểm đen có thể giúp giảm thiểu việc tè bữa bãi. Dán decal một con ruồi ở bồn tiểu có thể giảm thiểu việc “vương vãi” tới 80%.

Những anh chàng thích giữ chủ quyền (territorial men) thường nhổ bọt vào bồn tiểu trước khi tè. “Nó là một cách để thể hiện mình mạnh mẽ hơn và đánh dấu lãnh thổ của bạn,” nhà xã hội học trường đại học Boise State, Robert McCarl nói. “Nam giới thường quan tâm nhiều hơn đến chuyện lãnh địa hơn phụ nữ. Nếu bạn tập hợp một nhóm con trai lại với nhau, thì sẽ rất nhiều chuyện “làm bộ tịch” sẽ xảy ra.”

Phụ nữ có khả năng đột nhập nhà vệ sinh nam hơn chuyện ngược lại. Nhưng chỉ khi nào hàng chờ bên phía họ dài hơn.

Mọi người cư xử như thế nào trong buồng vệ sinh

(Ảnh: cns news)

Buồng vệ sinh trở thành một nơi trú ẩn tạm thời. Theo một nghiên cứu kinh điển về hành vi trong buồng vệ sinh, những người phải giải quyêt “vấn đề” “có thể tuyên bố sở hữu tới bất kì buồng nào chưa có người dùng” nhưng “một khi đã tuyên bố mình dùng buồn đó, một khi cánh cửa nhà vệ sih đã đóng lại, nó sẽ chuyển thành thành một không gian riêng tư mà người đó đóng chiếm, mặc dù đó chỉ là một góc yên tĩnh tạm thời.” Nói chuyện giữa các buồng là môt chuyện tiệt nhiên cấm kị – trừ khi bạn là nữ giới, trong một số trường hợp thì theo một số nhà nghiên cứu, việc nói chuyện sẽ đóng vai trò như một lời thú tội trong một nơi linh thiêng như nhà vệ sinh.

Không ai thích bị nhòm ngó khi đi nặng. Trong nghiên cứu phía trên, các nhà nghiên cứu không bao giờ có thể quan sát được một người đi nặng trong một toilet không có tường che (nhưng ở một số nơi trên thế giới, các phụ nữ không có nhiều lựa chọn).

Trung bình, phụ nữ dành thời gian ở toilet gấp đôi nam giới. Đó là theo một chuyên gia toilet Chuck Gerba; một nghiên cứu khác tìm ra rằng phụ nữ “lâu” hơn nam giới trung bình 61.5 giây.

Nhưng phụ nữ không thực sự thích ngồi trong nhà vệ sinh. Chỉ 2% phụ nữ nói rằng họ ngồi trực trực tiếp lên bệ xí trong các phòng vệ sinh công cộng, 85% ngồi không chạm hoặc “ngồi xổm” theo cách nghiên cứu mô tả.

Mọi người thường thích làm một chuyện gì khác trong khi họ làm “chuyện đó”. 75% mọi người sử dụng điện thoại trong nhà vệ sinh, 63% trả lời điện thoại, 41% gọi điện thoại, và 10% đã từng “mua hàng online.” Do đó, có tới khoảng 1 trong 6 chiếc điện thoại di động có thể bị nhiễm khuẩn bởi phân. Điều mà gợi nhớ tới một thông tin thú vị liên quan: 8% số người thừa nhận họ đã ăn trong nhà vệ sinh/ phòng tắm (bathroom).

Ở châu Âu, thì mọi người lại cư xử khác. Kiến trúc các buồng vệ sinh khác nhau giữa các nền văn hóa, theo giáo sư kiến trúc trường Cornell Alexander Kira: Các phòng vệ sinh châu Âu hoàn toàn khép kín, trong khi thiết kế tiêu chuẩn cho cho các buồng vệ sinh của người Mỹ thường là 2 bức ngăn 1.5m và một cánh cửa cao 30cm từ sàn.

Những chủ đề của các bức vẽ graffiti trong phòng vệ sinh

(Ảnh:Urban Art Core)

Trong các phòng vệ sinh nam, các hình vẽ thường mang tính thô tục. Alfred Kinsey tìm ra rằng 86% các bức vẽ trong phòng vệ sinh nam mang tính khiêu dâm, so với chỉ 25% trong phòng vệ sinh nữ.

Một nghiên cứu sau này cho thấy cuộc cách mạng tình dục không làm các hình graffiti về người phụ nữ bớt dơ dáy hơn. Phần lớn những bức vẽ trong phòng vệ sinh nam (75%) là các hình đồng tính luyến ái. Ngoài ra, nghệ sĩ vẽ graffiti nam thường vẽ những bức do yêu cầu người dùng, vẽ những doodle đứng đơn lẻ, và thường chứa những chữ cái đầu của tên họ. Con gái vẽ graffiti thường lãng mạn hơn, có tính tương tác cao, nhưng thường xúc phạm đối phương hơn nhiều. Và khi họ đã vẽ graffiti lăng mạ, họ tập trung vào hình dáng bên ngoài và sự không chung thủy trong tình yêu hay hôn nhân.

Tuy nhiên cũng có một khía cạnh cao đẹp ở các bức graffiti phòng vệ sinh. Đôi khi, những bức vẽ phục vụ một vai trò cao thượng, một nghiên cứu cho biết: như xin lời khuyên, khuyến khích và an ủi người khác và đặt câu hỏi sự bá quyền của nam giới.

Mọi người thường sử dụng giấy vệ sinh như nào

(Ảnh: Pinterest)

Phụ nữ sử dụng giấy vệ sinh hơn nhiều nam giới. Họ sử dụng trung bình 7 mẩu vuông trong một lần “ghé thăm” và con trai chỉ sử dụng 2, theo chuyên gia toilet Chuck Gerba.

Mọi người thường cuộn hơn là vo giấy vệ sinh. Số người cuộn giấy vệ sinh nhiều gấp đôi số người vo nó, mặc dù nếu bạn trẻ tuổi, dành thời gian lâu hơn trong nhà vệ sinh, và có 2 nhiễm sắc thể X thì sẽ đều nâng cao khả năng vo giấy của bạn….

…. Với những cuộn giấy đôi – tiêu chuẩn trong ngành – cả hai cuộn thường hết giấy cùng một lúc. Đó là bởi vì, theo một nhà toán học, nhân loại được chia đều giữa những người ông gọi là thích chọn to và thích chọn nhỏ. Những người thích chọn to luôn luôn lấy giấy vệ sinh từ cuộn lớn; những người thích chọn nhỏ thì làm ngược lại.

Sự sạch sẽ trong phòng vệ sinh – và cách mọi người đối phó với sự bẩn thỉu

(Ảnh: Royal restroom California)

Có một tình huống khó sử không hề nhẹ và có thật đối với việc rửa tay sau khi đi vệ sinh. Sử dụng xà phòng từ các máy rút là một ý tưởng kinh khủng, bởi vì 1 phần 4 trong số chúng thường đầy phân và vi khuẩn coliform đến mức bàn tay của bạn có thể bẩn hơn trước khi bạn rửa chúng.

Một vụ lật tẩy trên đài phát anh công cộng của Anh về việc sử dụng thuốc tìm ra dấu vết của cocaine trên 92% các phòng thay đổi cho trẻ em (baby-changing stations). Tuy sạch sẽ là chuyện quan trọng, nhưng nó không quá quan trọng đến thế: chỉ 29% những người được hỏi trong một cuộc khảo sát nói rằng họ không bao giờ quay lại một nhà hàng có nhà vệ sinh bẩn, và phần trăm những người 1 đi không trở lại tăng dần với độ tuổi. Tỉ lệ là 20% đối những người từ 18-34 tuổi, và 33% với những người từ 35 và già hơn.

Mọi người cũng định nghĩa về sự mất vệ sinh trong nhà vệ sinh theo nhiều cách khác nhau. Không nhất thiết là chỉ dựa trên lượng bùn đất: 84% cho rằng nhà vệ sinh là bẩn nếu hết giấy vệ sinh, và 76% sẽ nói vậy nếu hết xà phòng.

Năm 2012, Bắc Kinh thông qua luật 2 con ruồi cho các nhà vệ sinh công cộng: Các quan chức thành phố khuyến nghị, bất kì nhà vệ sinh có 2 con ruồi một buồng tiểu là không thể chấp nhận được.

Rửa tay và phép vệ sinh

(Ảnh: Pinterest)

Phụ nữ rửa tay sau khi đi vệ sinh hơn nhiều nam giới. Mặc dù nam dân tộc thiểu số (ở Mỹ) thì rửa tay cũng nhiều như những người phụ nữ ra trắng.

Mọi người đều nói dối về chuyện rửa tay. Đàn ông và phụ nữ đều phóng đại như nhau về việc họ thường xuyên rửa tay như nào, mặc dù theo một nghiên cứu, chỉ 56% chúng ta bận tâm đến việc khẳng định mình đều rửa tay mỗi khi đi vệ sinh. Một nghiên cứu khác khám phá ra rằng chỉ 32% những người nấu nướng (food-handlers) giữa tay của mình, kể cả khi đó là yêu cầu bắt buộc.

Và khi mọi người có rửa tay của mình, họ cũng không giỏi chuyện đó. Chỉ 5% số người làm chuyện đó đủ kĩ để diệt trùng, mặc dù điều nay thay đổi tùy nơi: 97 trong 100 người ở Sân Bay Quốc Tế Toronto rửa tay sau khi dùng nhà vệ sinh, nhưng tại sân bay JFK, con số chỉ là 63 trong 100 người.

Nhưng chúng ta, những người bị ám ảnh bởi vi trùng, thì lại tối giản việc sử dụng tay trong phòng vệ sinh. Theo một nghiên cứu bởi một công ty thiết bị vệ sinh, 64% người Mỹ giật bồn cầu công cộng bằng chân của mình, 48% đóng cửa bằng mông của mình và 39% sử dụng cùi trỏ bất cứ khi nào có thể để tránh tiếp xúc bằng tay.

Những cuộn giấy thực sự là lựa chọn hợp vệ sinh nhất để làm khô tay. Nghiên cứu cho thấy một tác dụng phụ đáng tiếc của máy sấy tay là chúng làm bắn vi trùng ra mọi nơi. Trong một nghiên cứu, các vi khuẩn trong không khí đếm được cao gấp 27 lần ở gần nơi có máy sấy tay hơn là chỗ lấy giấy lau và những máy sấy có động cơ mạnh làm vi khuẩn tăng lên 4.5 lần so với mấy sấy thông thường.

Theo VnTinnhanh/ Read Station

HÀNH TRÌNH ĐẾN TỰ DO – NHÀ VĂN THUYỀN NHÂN MAI THẢO

NGÔ THẾ VINH

Hình 1: Mai Thảo và ký họa của Tạ Tỵ. Nguồn: E.E - Emprunct Empreinte

Hình 1: Mai Thảo và ký họa của Tạ Tỵ.

Nguồn: E.E – Emprunct Empreinte

“Có lẽ một ngày nào đó Việt Nam sẽ tự do và tôi có thể trở về. Tôi đang hạnh phúc ở đây nhưng nội tâm thì rất buồn bã. Buồn cho dân tộc tôi. Tôi không biết liệu chúng tôi có còn một tương lai. Xa rời quê hương, thật khó mà duy trì truyền thống của chúng tôi. Chúng tôi cảm thấy như bị đánh mất phần hồn.”  Đã 36 năm kể từ ngày Mai Thảo trả lời cuộc phỏng vấn của Jane Katz 7.10.1980, hai năm sau ngày anh đặt chân tới Mỹ và cũng đã 18 năm kể từ ngày anh mất: Việt Nam vẫn chưa có tự do và thân xác anh thì nay đã vùi nông trên một lục địa mới rất xa với một nơi được gọi là quê nhà.

BÀN VIẾT LỮ THỨ MAI THẢO

Khó có thể tưởng tượng cảnh sống đạm bạc của nhà văn Mai Thảo trên đất nước Mỹ. Chỉ là một căn phòng 209 rất nhỏ trên lầu 2 của một chung cư dành cho người cao niên ngay phía sau hẻm nhà hàng Song Long. Chỉ có một bàn viết, chiếc giường đơn với nơi đầu giường là một chân đèn chụp rạn nứt và dưới gậm giường mấy chai rượu mạnh; trên vách là mấy tấm hình Mai Thảo; đặc biệt là tấm ảnh phóng lớn có lẽ chụp trước 1975, Mai Thảo cao gầy ngồi trên bậc thềm nhà cùng với nhà thơ Vũ Hoàng Chương mảnh mai trong áo dài the, phía dưới là một kệ sách. Mai Thảo có nhiều bạn nhưng đây có lẽ là tấm hình “đôi bạn” mà anh rất thích. Về tuổi tác, Vũ Hoàng Chương hơn Mai Thảo một con giáp, cũng vì vậy mà Nguyễn Xuân Hoàng hết đỗi ngạc nhiên khi thấy Mai Thảo gọi Vũ Hoàng Chương là “mày”. 

h2Hình 2: Mai Thảo và Vũ Hoàng Chương. Nguồn: báo Văn, số đặc biệt Tưởng Mộ Mai Thảo tháng 2, 1998

Qua lời thuật của Nguyễn Hưng Quốc, hãy nghe Mai Thảo nói về Vũ Hoàng Chương bạn mình ra sao: “Con người anh ấy lạ lắm. Đúng là một thi sĩ. Mặt mũi lúc nào cũng ngơ ngơ ngác ngác như trẻ con. Mà nói chuyện về thơ thì hay vô cùng. Ai cũng là thằng hết. Lý Bạch là thằng. Nguyễn Du là thằng. Một người yêu thơ, thuộc thơ nhiều vô cùng tận.”

Nguyễn Đình Toàn sinh năm 1936, nhỏ hơn Mai Thảo 9 tuổi, cũng vẫn cứ mày tao với Mai Thảo. Để thấy trong sinh hoạt văn học, cùng một lứa bên trời lận đận, họ đã là những bạn văn không biết đếm tuổi.

Căn phòng nhỏ hẹp ngày nóng đêm lạnh ấy là không gian sống và cũng là toà soạn báo Văn của Mai Thảo. Mỗi lần tới thăm anh, tôi vẫn để ý tới chiếc bàn viết lữ thứ của Mai Thảo kê sát khung cửa sổ thấp nhìn thoáng ra bên ngoài. Rồi tới kệ sách, không có nhiều sách Mai Thảo, chỉ có ít cuốn sách tiếng Pháp, mấy số báo Văn, đôi ba cuốn sách mới bạn văn gửi tặng anh. Mai Thảo giỏi tiếng Pháp, đọc nhiều sách Pháp; anh cũng tiếp cận với nền văn học Mỹ và rất thích các tác giả Mỹ như Henry Miller, Hemingway, John Steinbeck nhưng là qua những bản dịch Pháp ngữ.

Tôi chú ý tới một cuốn sách tiếng Anh khá nổi bật với bìa đỏ trên kệ sách:  Artists in Exile, American Odyssey của Jane Katz. Trong cuốn sách ấy, nữ ký giả Jane Katz, đã phỏng vấn các văn nghệ sĩ thế giới tới tỵ nạn trên đất Mỹ. Họ đến từ nhiều quốc gia như Nga, Trung Quốc, Afghanistan, Nam Phi, Á Căn Đình, Việt Nam… Nhà văn Mai Thảo được Jane Katz phỏng vấn và giới thiệu như một “thuyền nhân”, tác giả của 42 cuốn sách tiếng Việt, tất cả đều lưu trữ trong thư viện Đại học Cornell. Cuộc phỏng vấn Mai Thảo, được thực hiện ngày 10 tháng 07, 1980, hai năm sau ngày anh đặt chân tới Mỹ qua thông dịch của anh Nguyễn Thanh Trang, tới từ San Diego, bạn nhà văn Mai Thảo. Tuy là một bài phỏng vấn nhưng không có xen kẽ vào những câu hỏi, nên nội dung như một “tự sự”của Mai Thảo. Jane Katz đã ghi lại cảm tưởng sau cuộc phỏng vấn nhà văn Mai Thảo: “ Ông phát biểu với một nhân cách trầm tĩnh, và với cả sự kiềm chế sau những năm sống cách biệt – He speaks with quiet dignity, and with the restraint which years of privation have taught him.” (6)

h3Hình 3: trái, Jacket design by Ted Berstein; Artists in Exile, Jane Katz; Stein & Day Publishers, New York 1983. Phải: chân dung Mai Thảo, photo by Kathryn Oneita, với dòng chữ: ” Khi biển đã lặng thì mọi người bắt đầu cất tiếng ca hát. The sea was calm, and the people began to sing.”

h4Hình 4: Thủ bút của Jane Katz trên ấn bản đặc biệt tặng nhà văn Mai Thảo

Tôi đã lấy xuống từ kệ sách và mượn anh Mai Thảo cuốn sách với thủ bút của Jane Katz. Tôi lược dịch bài phỏng vấn Mai Thảo và cho phổ biến trên các tạp chí Văn học, và sau này kể cả trên Văn số đặc biệt Tưởng Mộ Mai Thảo (1) với tên người dịch Tâm Bình. Sau đó, tôi đã đem cuốn sách trả lại trên kệ sách của anh.

Bài phỏng vấn của Jane Katz cũng sẽ đi cùng với bài viết này để tưởng niệm ngày Giỗ thứ 18 của Mai Thảo.

Khi giao tờ Văn cho Nguyễn Xuân Hoàng năm 1996, cũng là năm đánh dấu sức khoẻ của Mai Thảo bắt đầu suy yếu, anh đi lại khó khăn; tới mức, theo Khánh Trường kể lại, thì một buổi tối khuya về, anh không còn đủ sức leo lên một tầng thang lầu để trở về căn gác trọ thân thuộc trong bấy nhiêu năm. Sau đó Mai Thảo phải dọn xuống một căn phòng khác dưới tầng trệt. Ngay phía lầu trên là căn phòng của hoạ sĩ Khánh Trường. Sức khoẻ Khánh Trường thì cũng không khá gì nhưng đủ sức để chăm sóc anh Mai Thảo khi cần đến. Tín hiệu Mai Thảo gọi Khánh Trường không phải là điện thoại mà thường là một cây gậy gõ gõ lên trần nhà.

h5Hình 5:  Mai Thảo và hoạ sĩ vỉa hè New York, là biệt danh Mai Thảo gọi Khánh Trường. Nguồn: tư liệu Khánh Trường

Một Khánh Trường giang hồ với Hợp Lưu, một Mai Thảo chính phái với Văn, rất khác nhau cả về tuổi tác và nếp sống nhưng họ lại là một đôi bạn chân tình. Hoạ sĩ Vỉa Hè New York là biệt danh Mai Thảo gọi Khánh Trường. Cũng như một Cao Xuân Huy lính tráng ban đầu rất “kình” với Mai Thảo nhưng sau đó gần anh, trở nên rất thân quý và thương anh Mai Thảo vô cùng. Trong cuốn sách Chân Dung 15 Nhà Văn Nhà Thơ Việt Nam, do nhà sách Văn Khoa xuất bản ở hải ngoại [1985], Mai Thảo đã có những nét cực tả về các bạn văn của mình: một Nhật Tiến vẫn đứng ở ngoài nắng, một nhân cách Bình Nguyên Lộc, một Mặc Đỗ quy ẩn, con đường Dương Nghiễm Mậu, đường gươm Lê Tất Điều, Nhã Ca giữa cơn hồng thuỷ… (5)

TẠP CHÍ VĂN TRÊN ĐẤT MỸ

Tên tuổi Mai Thảo gắn liền với Tạp chí Sáng Tạo, cho dù Sáng Tạo có một đời sống tương đối ngắn ngủi.

Nhưng báo Văn thì đeo đuổi Mai Thảo lâu dài hơn, từ trong nước trước 1975, ra tới hải ngoại tới 1996.

Báo Văn khởi đầu từ 1964 với thư ký toà soạn Trần Phong Giao kéo dài được 8 năm.  Năm 1972, Văn chuyển qua Nguyễn Xuân Hoàng thay Trần Phong Giao. Năm 1973, Mai Thảo về Văn cùng với Nguyễn Xuân Hoàng trông coi Văn. Năm 1974, Nguyễn Xuân Hoàng rời báo Văn, còn lại Mai Thảo làm tiếp đến 30.4.1975.

Sau hai năm đặt chân tới Mỹ, năm 1982 Mai Thảo cho tục bản tạp chí Văn và kéo dài được 14 năm. Khó có thể tưởng tượng được rằng một mình Mai Thảo trông tờ Văn, anh không lái xe, anh vẫn thuộc trường phái “viết tay” chỉ dùng cây viết chứ không hề đụng tới chiếc máy chữ hay máy điện toán. Kể cả trên mỗi chiếc phong bì gửi báo cho hàng trăm độc giả dài hạn, anh cũng vẫn cặm cụi viết tay. Có người bạn trẻ muốn giúp anh dùng computer in nhãn để không phí thời gian nhưng anh chối từ. Mai Thảo rất tình cảm, anh muốn có mối tương quan gần gũi với từng độc giả qua nét chữ của chính anh trên từng số báo. Mười bốn năm sống với và sống bằng tờ Văn, anh hào hứng mỗi khi khám phá ra một cây viết tài năng mới. Văn cũng là nơi quy tụ lại những cây viết cựu của miền Nam lưu vong ra hải ngoại. Như một Thảo Trường từng viết cho Sáng Tạo, sau 17 năm tù cộng sản rồi qua Mỹ, các sáng tác đầu tay của Thảo Trường viết ở Mỹ, đều gửi cho Mai Thảo đăng trên tạp chí Văn.

Khi nói tới tờ Văn, Mai Thảo tâm sự: “từ mấy năm nay làm lại tờ Văn ở Hoa Kỳ, đời sống lữ thứ hàng ngày thấy đỡ thất lạc, bởi lại được thả trôi trở lại với một không khí toà soạn không khí trị sự, tuy đã khác biệt nhưng vẫn còn phảng phất đâu đó, trên một góc bàn viết, dưới một ánh đèn sáng, cái không khí đã bao năm tôi sống ở quê nhà, tâm trí tôi thường có nhiều hơn những hồi tưởng về báo quán cũ, là 38 Phạm Ngũ Lão Sài Gòn, ngày trước.” (5)

Đến năm 1996, sau số báo số 158 &159, do sức khoẻ sa sút, Mai Thảo ban đầu trao tạp chí Văn lại cho Du Tử Lê, sau một số báo 160, tờ Văn được Mai Thảo chính thức trao lại cho nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng. Nguyễn Xuân Hoàng tiếp tục ra tờ Văn từ số 161 cho đến số 163.

h6Hình 6: Người khách lữ thứ Mai Thảo Tháng Giêng 1996, bức hình chụp 2 năm trước ngày anh mất. Photo by Nguyễn Bá Khanh

Đầu năm 1997, Nguyễn Xuân Hoàng ra tờ báo Văn số 1, bộ mới. Kéo dài được 12 năm. Tới năm 2008, tờ Văn số cuối cùng 125-129 cho ba tháng Giêng, Hai và Ba là số đặc biệt về hoạ sĩ Thái Tuấn với bài vở đã layout xong chuẩn bị đưa nhà in, nhưng rồi vì lý do tài chánh Nguyễn Xuân Hoàng đành cho đình bản tờ Văn, cho dù báo Văn vẫn bán được, tuy không đem lại lợi nhuận nhưng không thể để một món nợ lớn đến như vậy với nhà in Kim Select Graphics & Printing trên đường Euclid, mà sau này vợ chồng Nguyễn Xuân Hoàng phải gồng mình gánh trả.

Lý do sâu xa mà không ai muốn nói ra, khi tờ Văn của Nguyễn Xuân Hoàng đình bản, cũng như nhà xuất bản Văn Nghệ của anh Từ Mẫn Võ Thắng Tiết phải ngưng hoạt động vì sách báo thì vẫn bán được nhưng lại không được các nhà sách sốt sắng thánh toán tiền bạc.

h7Hình 7: từ trái, Mai Thảo, Kiều Loan (con gái Hoàng Cầm), Nguyễn Xuân Hoàng; 1996 cũng là năm Mai Thảo trao tờ Văn cho Nguyễn Xuân Hoàng. Nguồn: tư liệu Nguyễn Xuân Hoàng

TẤM LÒNG TỪ BI MAI THẢO

Mai Thảo được mọi người biết tới như một nhà văn, một cây viết tuỳ bút nổi tiếng và sau này là một nhà thơ. Quen biết anh, người ta càng thấy mến con người Mai Thảo hơn. Tấm lòng của Mai Thảo với tha nhân thật đẹp. Anh tốt với mọi người và rất trực tính, nói thẳng trước mặt với người trái ý anh, kể cả lớn tiếng và giận dữ nhưng sau đó thì quên đi, anh không bao giờ để tâm. Trong suốt cuộc đời viết văn, chưa bao giờ Mai Thảo dùng ngòi bút để nói xấu hay chửi bới ai, cho dù không thiếu những bài viết chỉ trích anh nặng nề, có lẽ anh không đọc và cũng không bao giờ trả lời.

Nguyễn Đăng Khánh, người em ruột Mai Thảo viết về anh mình: “nhiều lần đọc báo thấy người ta mạt sát anh thậm tệ, tôi nóng ruột tới hỏi anh: Tại sao người ta chỉ trích anh nặng nề như thế mà anh không lên tiếng? Anh nói: Sống với người, với đời, phải có lòng. Tấm lòng ở đây là la bonté. Con người không có la bonté là vứt đi. Phải sống thành thật với người, với đời. Vì thế nên tôi không bao giờ dùng ngòi bút của tôi để phê phán, chỉ trích hay nói một điều xấu về ai hoặc để trả lời lại những kẻ mạt sát tôi. Người ta muốn chỉ trích, muốn nói xấu tôi, cứ nói. Khánh thấy người ta chỉ trích tôi trên báo chí vì họ muốn độc giả thấy tên họ đứng trên cùng một trang báo với Mai Thảo. Họ thích như vậy, cứ để cho họ làm, tôi sẽ không bao giờ viết lại.” (3)

Trước đó khá lâu, năm 1989 Mai Thảo cũng có một phát biểu tương tự khi gặp Nguyễn Hưng Quốc ở Paris: “Đời tôi có một nguyên tắc: không bao giờ dùng văn chương để làm bất cứ điều gì xấu xa. Đâu phải tôi không biết người nào tốt người nào xấu với mình, nhưng tốt hay xấu mặc họ. Người nào tốt, đến gần, uống rượu chơi. Người nào xấu, lánh ra thật xa, đừng thèm đụng tới. Nhưng đừng bao giờ mang những điều đó lên trang giấy để bôi bẩn nhau. Văn chương là cái đẹp, là thế giới của cái đẹp, ở thế giới ấy có thứ tiền tệ riêng của nó: anh phải dùng thứ tiền ấy, anh phải đàng hoàng, phải lương thiện. Thứ tiền tệ ấy chính là cái đẹp.” (4)

Trong bài báo đăng trên Saigon Times “Một Vài Kỷ Niệm với Nhà Văn Mai Thảo” viết vào khoảng cuối năm 1997, khi nhà thơ Thái Tú Hạp vào thăm Mai Thảo tại bệnh viện Fountain Valley. Thái Tú Hạp đã xúc động nhớ lại một câu nói tâm tình của Mai Thảo khi anh còn khoẻ và thường tới quán Doanh Doanh ở cuối con đường Sunset, một quán ăn gia đình rất văn nghệ của vợ chồng Thái Tú Hạp-Ái Cầm có nhạc cổ điển có treo cả một bức tranh sơn dầu lớn của Nguyên Khai: “Tôi bảo với Hạp một điều, trong đời sống có thể chúng ta không yêu người này, không thích người kia, xỉ vả nhau thẳng thừng trực diện một trận rồi thôi.  Bỏ! Đừng lôi nhau lên báo, kỳ lắm. Cõi văn chương hãy để cho nó trong sáng. Hãy xử dụng ngòi bút mình một cách ngay thẳng, tử tế đối với mọi người…”

Trong cuộc phỏng vấn ngày 5 tháng 6 năm 2008, mười năm sau khi Mai Thảo mất, câu hỏi cuối cùng của Thuỵ Khuê với Trần Vũ, “Anh muốn nói điều gì nữa về Mai Thảo? Trần Vũ nhớ lại: lúc sinh tiền, Mai Thảo thường nhắc: «Em không dụng chữ cho mục đích phi văn chương. Không chửi ai cả. Văn chương không phải là chỗ cho em bựa. Em không được quyền.» Những khi cáu, ông gắt um. Không phải một lần, mà nhiều lần, lời khuyên, mệnh lệnh. Bây giờ Mai Thảo mất rồi, tôi cũng không còn trẻ nữa, nhưng những khi nghĩ đến ông, tôi lại nhớ đến lời dặn này. Hôm qua, bây giờ, tôi vẫn giữ tròn lời hứa với trưởng thượng của mình.”

Cả một đời sống với chữ nghĩa, vẫn cứ mãi là một Mai Thảo nhất quán, luôn luôn là người bảo vệ sự trong sáng và thanh thoát của cõi văn chương. Không tu hành nhưng Mai Thảo sẵn có một tâm Phật.

Rồi chợt nhớ tới hai câu trong bài thơ Em Đã Hoang Đường Từ Cổ Đại trong tập thơ Ta Thấy Hình Ta Những Miếu Đền của Mai Thảo:

Tâm em là Bụt tâm anh Phật

trên mỗi tâm ngồi một nhánh hương

NHỮNG NGÀY THÁNG NẰM VIỆN

Trao lại tờ Văn cho Nguyễn Xuân Hoàng rồi, chẳng bao lâu sau đó, sức khỏe Mai Thảo mau chóng suy kiệt, có lúc anh đã không còn đủ sức ra khỏi căn buồng trong khu chung cư cho dù anh đã dọn xuống tầng trệt. Nỗi cô đơn và dấu hiệu bệnh tật thật sự đã có từ mấy năm trước khiến Mai Thảo đã làm bài thơ “Dỗ bệnh”:

Mỗi lần cơ thể gây thành chuyện

Ta lại cùng cơ thể chuyện trò

Dỗ nó chớ gây thành chuyện lớn

Nó nghĩ sao rồi nó lại cho

Bệnh ở trong người thành bệnh bạn

Bệnh ở lâu dài thành bệnh thân

Gối tay lên bệnh nằm thanh thản

Thành một đôi ta rất đá vàng

Khi không còn “dỗ bệnh” được nữa, là tới lúc Mai Thảo phải rời chiếc bàn viết lữ thứ, rời căn phòng phía sau nhà hàng Song Long để luân phiên vào các bệnh viện Fountain Valley Orange County, Good Samaritan Los Angeles và rồi Barlow Hospital và anh đã chẳng có dịp trở lại chốn cũ.

h8Hình 8: khu chung cư cao niên Bolsa phía sau nhà hàng Song Long; căn phòng 209, địa chỉ báo Văn và bàn viết lữ thứ của Mai Thảo. Photo by Ngô Thế Vinh.

Good Samaritan là bệnh viện tôi tới thăm anh. Nơi đây tôi gặp Nguyễn Phúc Vĩnh Khiêm, người bác sĩ trẻ chuyên khoa tim mạch đang trực tiếp chăm sóc anh. Khiêm từ bé học trường Pháp rồi lớn lên học y khoa ở Mỹ nên không biết gì về văn chương Mai Thảo, nhưng qua thân phụ, Khiêm được biết mình đang được chăm sóc một người bệnh tên Nguyễn Đăng Quý, là một nhà văn Việt Nam nổi tiếng với bút danh Mai Thảo.

Cũng tại bệnh viện Good Samaritan này, Khiêm đã thông tim cho Thượng toạ Thích Mãn Giác tức thi sĩ Huyền Không, Khiêm cũng là thành viên trong toán mổ tim lần thứ hai cho nhà văn Võ Phiến. Vì cùng trong lãnh vực chuyên môn, tôi có nhiều dịp trao đổi với Khiêm về tình trạng sức khoẻ anh Mai Thảo. Về hô hấp anh cần dưỡng khí qua ống thở, về dinh dưỡng do không ăn được anh được nuôi bằng chất thực phẩm lỏng bơm qua một G-tube vào dạ dày. Thời gian này sự sống của anh phụ thuộc vào máy móc và toán chăm sóc đặc biệt. Sau một thời gian nằm qua các bệnh viện, sức khỏe Mai Thảo ổn định nhưng hồi phục thì rất chậm do tổng trạng quá yếu, hậu quả của nhiều năm uống rượu mà không ăn và hút thuốc nên bị suy dinh dưỡng trầm trọng và cả suy hô hấp.

h9Hình 9: tập thơ thứ nhất Ta Thấy Hình Ta Những Miếu Đền; hình bìa Trần Cao Lĩnh, Nxb Văn Khoa 1989; và thủ bút Mai Thảo. Ảnh: tư liệu Ngô Thế Vinh

Nguyễn Mộng Giác khi cùng với hai chị Bùi Bích Hà và Trần thị Lai Hồng khi vào thăm Mai Thảo tại bệnh viện Barlow Los Angeles, bằng trực giác của một nhà văn anh đã có ý nghĩ: “dù không có kiến thức y khoa, chúng tôi đều cảm thấy anh Mai Thảo đang đi trên con đường một chiều, không có cơ may nào quay trở lại đời sống bình thường như trước.” (1) 

Sau khi ra khỏi được ống thở, không còn cần thiết phải nằm trong một bệnh viện “acute care” Mai Thảo được chuyển về một khu chăm sóc Phục Hồi Quận Cam. Anh không mắc một căn bệnh nan y nào, dù uống rượu bấy nhiêu năm anh vẫn có một lá gan bằng sắt nhưng Mai Thảo thì cứ như một thân cây khô héo dần cho tới ngày 10 tháng Giêng năm 1998 thì anh mất.

Nhớ lại khi Mai Thảo vừa mất, Đỗ Ngọc Yến có ý tưởng lập ngay một giải văn chương Mai Thảo. Tôi nói với Yến, trước khi nói tới một giải văn chương mang tên Mai Thảo, việc nên làm ngay là giữ lại chiếc bàn viết lữ thứ của anh ấy, như một nét văn hoá của Little Saigon.

Sau khi anh mất, cả không gian sống của Mai Thảo, cuối cùng được người em trai là anh Nguyễn Đăng Khánh đến thu dọn, tất cả chỉ đủ xếp vào mấy chiếc thùng giấy. Và đã không còn đâu dấu vết chiếc bàn viết lữ thứ của một nhà văn “thuyền nhân” lưu vong có tên Mai Thảo.

Người Việt phiêu bạt từ khắp năm châu, khi hành hương tới thủ đô tỵ nạn không lẽ chỉ để thấy một khu Phước Lộc Thọ, chỉ có một tiệm sách Văn Khoa thì nay cũng không còn nữa. Một người bạn cùng gia đình và đàn con thế hệ thứ hai đến từ xứ tuyết Toronto, nhận định là tới Little Saigon không lẽ chỉ để dẫn chúng nó vào những tiệm phở, ngắm bảng hiệu mấy văn phòng bác sĩ hay luật sư. Anh ấy muốn nói tới một Công Viên Văn Hoá Việt Nam.

JANE KATZ PHỎNG VẤN MAI THẢO

Và sau đây là bản lược dịch của người viết từ nguyên bản tiếng Anh, “Những Nghệ sĩ Lưu vong, Hành trình tới Mỹ Quốc” trích từ cuốn sách Artists in Exile, American Odyssey của Jane Katz do Stein & Day Publishers, New York xuất bản 1983. (6)

Tôi sinh năm 1930* tại tỉnh Nam Định, Bắc Việt Nam. Cha tôi là một điền chủ thành đạt, ông được dân làng kính trọng. Ông là chủ gia đình, mẹ tôi thì ở nhà với những người giúp việc. Tôi và các anh em tôi đều rất tuân phục cha tôi.

Sau khi có người Tây phương xâm nhập, đã có tình trạng bất hòa giữa thế hệ trẻ và già. Nhưng những người ngoại quốc ấy đã không thể phá vỡ nền tảng gia đình của đất nước chúng tôi. Đó là một trật tự lâu đời không ai có thể hủy hoại.

Cha tôi quản lý các trang trại. Ông giàu có nên không để chúng tôi làm công việc đồng áng. Tôi phải tới trường đi học, nhưng sau lớp học thì tôi lại rong chơi ngoài đồng ruộng. Với những con trâu kéo cày trên những thửa ruộng nơi châu thổ sông Hồng. Đồng cỏ thì phì nhiêu và xanh tươi. Một số người trong làng thì làm công cho cha tôi, một số khác có ruộng đất riêng của họ.

Dân tộc tôi yêu đất đai, họ tin rằng có hương hồn tổ tiên trong đó. Mọi gia đình đều làm việc ngoài đồng áng, không có ai phải đói kém.

Khi tôi được 10 tuổi thì cha tôi bị mất hết ruộng vườn. Gia đình tôi phải rời về Hà Nội. Thật là khó khăn cho cha tôi phải rời bỏ đất đai của tổ tiên và làng mạc. Trong làng ông quen biết mọi người. Ông đã có một căn cước ở đó mà ông không thể tìm thấy lại nơi thành phố.

Ở Hà Nội, tôi được thấy thành quách và những ngôi chùa cổ qua các triều đại từ những thế kỷ thứ 8 và thứ 10. Một ngôi chùa có tên Ngọc Sơn, một ngôi đền khác có tên là Quan Thánh. Trung tâm thành phố là một hồ lớn, nơi mọi người gặp nhau sau một ngày dài làm việc. Vào mùa hè thì chúng tôi đi biển.

Cho dù sống ở đô thị, chúng tôi vẫn giữ các tập tục cổ truyền như kính trọng người già, tưởng niệm các ngày lễ theo truyền thống.

Tinh thần quốc gia là một phần của truyền thống Việt Nam. Trong một ngàn năm, người Việt bị người Tàu đô hộ, với ảnh hưởng trên nền giáo dục và tư tưởng nhưng người Việt chưa bao giờ bị hoàn toàn khuất phục. Rồi tới thế kỷ 19, khi người Pháp đánh chiếm nhiều tỉnh của Việt Nam, thiết lập nền hành chính đô hộ, mở trường học và các cơ sở dân sự điạ phương.

Năm 16 tuổi, tôi gia nhập phong trào kháng chiến chống Pháp. Chúng tôi tổ chức những chương trình ca nhạc kịch trong các làng xóm để khích động lòng yêu nước. Chúng tôi viết những câu chuyện về lịch sử và khát vọng tự do. Tôi đã từ bỏ kháng chiến 4 năm sau đó khi biết được Cộng sản đã xử dụng phong trào kháng chiến để phá vỡ trật tự xã hội cổ truyền và cổ võ cho đấu tranh giai cấp.

Chiến tranh Việt Pháp chấm dứt năm 1954 và đất nước bị phân đôi. Gia đình chúng tôi di cư vào Sài Gòn. Đó là một hình thức phản kháng những người Cộng sản. Cha tôi không tin họ và họ cũng không tin cha tôi. Dưới thống trị của Cộng sản, dân chúng hết quan tâm về nghệ thuật. Làm sao có thể vẽ tranh khi mà thường ngày phải lo từng miếng ăn? Trí thức thì bị khống chế và thường bị cưỡng bức vào quân đội.

Từ năm 1958, khởi sự có đối đầu công khai giữa hai miền Việt Nam: miền Bắc là chế độ Cộng sản hậu thuẫn bởi Trung Cộng và Liên Xô và miền Nam không Cộng sản hậu thuẫn bởi Hoa Kỳ và các nước đồng minh.

Thường xuyên có chiến dịch tuyên truyền của cả đôi bên. Miền Bắc thì rêu rao là đang giải phóng miền Nam chống lại đế quốc Mỹ, còn chính phủ miền Nam thì đang chống lại sự thống trị của Trung Cộng và Liên Xô. Cộng sản thực hiện cuộc chiến du kích ẩn náu trong rừng sâu. Máy bay Mỹ thì rải chất độc khai quang để bắt địch quân phải lộ diện. Họ cũng đã gây nhiễm độc cho rừng núi, cây cối, xúc vật và nguồn thực phẩm.

Trí nhớ của tôi về những năm chiến tranh còn rất sống động. Tôi vẫn còn thấy được những căn nhà bị đánh bom, cây cối thì cháy lá và trơ cành, một ngôi đền cổ bị bốc cháy, những trẻ con bụng ỏng, mất mắt hay cụt chân, bà cụ già không nhà cửa thì đi lang thang như người mất hồn…

Tôi viết văn từ năm 1950. Ở xứ sở tôi, nhà văn nhà giáo rất được kính trọng. Sách của tôi được các công ty nhỏ tư nhân xuất bản ở miền nam Việt Nam, rất phổ biến, một số sách đã trở thành “best-sellers” nhưng để sống bằng nghề cầm bút rất khó. Tôi viết rất nhiều truyện và tiểu thuyết. Chúng tôi không có nhiều dịch giả, các sách của tôi không được dịch ra ngoại ngữ. Tôi cũng làm chủ bút một vài tờ báo và tập san văn chương.

Tôi có đọc các nhà văn Mỹ mà tôi rất thích như: Henry Miller, Hemingway, John Steinbeck – qua những bản dịch tiếng Pháp. Các tác giả này không ảnh hưởng tới văn phong của tôi. Nền văn học của chúng tôi rất khác. Chúng tôi có truyền thống văn học riêng từ ngàn năm. Nền văn học của chúng tôi rất quy cách, với mục đích: thăng tiến xã hội.

Có một truyện ngắn tôi đã viết và ưa thích có tựa đề là “Bản Chúc Thư Trên Ngọn Đỉnh Trời”. Một người đàn ông và một người đàn bà chung sống trong một căn nhà nhỏ bên suối. Người đàn bà thì không hiểu tại sao người đàn ông đã bỏ đi. Hành trình của người đàn ông là leo lên tới đỉnh cao nhất của một ngọn núi Phương Đông. Ông muốn biết ngọn núi ấy cao bao nhiêu; ông đi tìm kiếm một chân lý tuyệt đối và hạnh phúc. Khi tới được đỉnh cao nhất của ngọn núi thì ông ta tuyệt vọng vì ý thức được rằng chân lý tuyệt đối thì không bao giờ có thể đạt được. Người đàn bà đi tìm kiếm và thấy xác người đàn ông nằm bên bờ suối. Không ai biết người đàn ông đã chết như thế nào. Người đàn bà đưa xác người đàn ông về làng và tự hỏi tại sao người đàn ông chết. Và cuối cùng người đàn bà nghiệm ra rằng trên đường đi tìm chân lý, người đàn ông đã chọn cái chết.

Như một nhà văn, tôi đề cập tới vấn đề nhân sinh; tôi không có ý đi tìm một giải pháp. Đa số các sách và truyện của tôi dựa trên kinh nghiệm bản thân hay của những người mà tôi quen biết. Sự kiện ghi nhớ trộn lẫn với hư cấu. Văn phong – style, là điều quan trọng.

Người Mỹ rút khỏi Sài Gòn năm 1975. Do các bài viết chống cộng trước đó, tôi bị liệt kê trong sổ đen những nhà văn có nguy hại cho chế độ. Hầu hết các nhà văn có tên trong danh sách ấy đều bị bắt đi tù, nhiều người bị chết trong tù vì thiếu ăn, thiếu thuốc men.

Tôi thì may mắn hơn, được dân chúng chăm sóc và che chở. Không có tình thương yêu của họ tôi đã không thể sống còn ở Việt Nam.

Cộng sản ra thông báo là bất cứ ai tán trợ những nhà văn có tên trong sổ đen sẽ bị bắt giữ. Hệ thống an ninh của họ rất chu đáo. Họ chỉ định những người hàng xóm canh chừng nhau và báo cáo lên chính quyền địa phương. Nhưng vẫn có nhiều người liều mạng để che chở cho tôi. Họ che dấu tôi trong 8 căn nhà khác nhau trong vòng hai năm trời. Tôi sống trong hầm tối vì bất cứ ánh sáng hay sinh hoạt nào bị hàng xóm phát hiện sẽ gây hiểm nguy cho gia chủ. Phải là những căn nhà không có trẻ em vì các gia đình luôn luôn dạy con em không được nói dối. Cộng sản đã lục soát một số nhà nhưng không hiệu quả, và họ đã không tìm ra tôi.

Tôi sống như một con vật trong bóng tối, ẩn mình trong suốt hai năm. Có những đêm hoàn toàn mất ngủ, những ngày giống nhau buồn chán. Một người bạn đem đến cho tôi cỗ mạt chược và tôi chơi cùng một lúc ở cả hai phe. Đôi khi quá tuyệt vọng, tôi phải tìm cách ra ngoài, một cách bí mật trong bóng đêm. Đôi khi tôi không thể tưởng tượng rằng mình đã phải sống trong những điều kiện như vậy. Có lúc tôi cảm thấy tuyệt vọng, và tưởng tượng rằng sẽ có một giấc ngủ dài và không trở dậy nữa. Nhưng người Việt có thói quen chịu đựng và vượt qua. Tôi sâu sắc cảm thấy nhà văn là thuộc xã hội và quần chúng mà họ đang sống với. Với những người đã cùng nhau hợp tác cứu sống tôi, tôi thấy mình phải can đảm để xứng đáng với sự trợ giúp mà tôi đã nhận.

Tôi không phải là Phật tử cho dù gia đình tôi theo Phật giáo. Nhưng là một nhà văn và là một người suy tưởng, tôi phải nhìn lại đời sống mình và cố gắng tìm ra những ý nghĩa. Trong nhiều giờ mỗi ngày tôi đã tịnh tâm và suy niệm. Đặc biệt trong hoàn cảnh như vậy, người ta phải đi tìm sự thật và ý nghĩa của cuộc sống. Tôi đã có cơ hội đó. Tôi tin rằng mỗi chúng ta có một thượng đế trong chính mình. Một người có thể tự cứu rỗi đời sống chính mình qua những hành động và suy nghĩ. Sự tỉnh thức này luôn luôn có ở trong tôi.

Vào cuối năm 1977, có các tổ chức tư nhân giúp người vượt biên. Họ liên lạc với tôi và bảo tôi cứ chờ ở nơi đang ẩn lánh. Tôi hiểu rằng đào thoát là một dịch vụ tốn kém mà tôi thì không có một xu. Tôi không có cách nào liên lạc với gia đình mà không gây nguy hiểm cho họ. Tôi chờ đợi. Vào một đêm tối trời, một người mặc áo đen đi xe Honda, đậu dưới một gốc cây sau căn nhà, hướng dẫn tôi ngồi lên xe gắn máy và lặng lẽ chạy ra hướng bờ sông Sài Gòn, nơi có một chiếc thuyền đánh cá nhỏ đang chờ. Tôi được bảo nên chèo ghe, giả bộ như một ngư dân. Sau 2 hoặc 3 giờ đồng hồ, tôi lại được chuyển sang một thuyền máy trên biển. Bây giờ thì người đàn bà chủ tàu bảo tôi có thể hút thuốc. Tôi nhìn một lần chót thành phố Sài Gòn và bật khóc vì hiểu rằng tôi chẳng còn bao giờ thấy lại nữa. Người dân miền Nam, hết sức gắn bó với một thành phố mang tên Sài Gòn. Tôi có cảm tưởng đã quay lưng lại với di sản của chính mình.

Trên biển cả, tôi có cảm giác được phóng thả. Tôi đã là một con người tự do.

Đó là một đêm tối đen không trăng. Chúng tôi ra được biển khơi nhưng nhưng lại có một cơn bão thổi tới từ Phi Luật Tân, vật vã con tàu nhỏ, bắt buộc chúng tôi phải trở lại bờ. Tôi trở lại nơi ẩn náu. Vài ngày sau đó, tôi được tin cha tôi chết ở tuổi 82. Đối với tập tục Á Đông, một đứa con phải về chịu tang lễ của bố mẹ hoặc mang trong tội bất hiếu. Nhưng các anh tôi khuyên tôi không nên về nhà vì đang bị theo dõi và tôi có thể bị bắt. May mắn là tôi đã bí mật tới thăm được mộ cha tôi, đọc lời cầu nguyện tỏ lòng tưởng nhớ và điều ấy đã làm dịu nỗi đau.

Rồi có chiếc xe gắn máy khác tới trong đêm tối. Chuyến đào thoát thứ hai nguy hiểm hơn lần trước. Chiếc thuyền đánh cá nhỏ đưa tôi tới một chiếc chòi, tôi phải núp ở đó suốt 2 ngày trong vùng xình lầy có cây che khuất. Cuối cùng thì một chiếc ghe tới đưa tôi ra khơi và trong đêm tối, tôi được chuyển qua một chiếc tàu đánh cá lớn hơn. Bất chợt, có một tín hiệu đèn và không tiếng động. Một toan tính kỹ lưỡng và cả nhiều may mắn. Tôi bước lên một con tàu sức chứa 20 người nhưng số người lên tàu là 58. Chúng tôi phải rất tiết kiệm nước và gạo vì không có chỗ chứa. Mọi người ăn uống rất ít và không có ai chết.

h10Hình 10: nhà văn thuyền nhân Mai Thảo đến bến bờ tự do Pulau Besar,

Mã-lai 12.1977. Nguồn: internet

Trên tàu gồm những người tỵ nạn chính trị, sinh viên học sinh, người già, các gia đình với trẻ thơ. Chúng tôi trải qua 6 ngày đêm. Mọi người đều đói và khát, một số ngã bệnh. Khi chúng tôi tới gần Mã Lai, biển lặng, trời trong, và mọi người bắt đầu cất tiếng hát. Họ yêu cầu tôi ngâm một bài thơ. Tôi đọc bài thơ của một người bạn nói về một người đàn ông rời nhà ra đi mà không có một ai tới nói lời giã từ.

Tới Mã Lai nhưng họ không muốn tiếp nhận chúng tôi. Các giới chức tỏ vẻ không thân thiện, do đã có quá nhiều tàu tỵ nạn tới đây. Là một quốc gia nghèo, họ không thể cưu mang tất cả. Mỗi lần chúng tôi cố cập bến, họ đẩy chúng tôi ra xa. Cuối cùng, một ngư phủ Mã Lai ra dấu cho chúng tôi; họ bảo cứ ủi tàu vào bãi, nếu tàu bị vỡ hư hại thì họ phải nhận chúng tôi. Chúng tôi đã làm như vậy và có hiệu quả. Con tàu chở chúng tôi bị vỡ. Chúng tôi giúp trẻ em, người già bệnh hoạn lên bờ. Viên chức cứu trợ Liên Hiệp Quốc tới gặp chúng tôi, tặng tiền để chúng tôi mua thực phẩm. Món hàng đầu tiên mà tôi mua là một bao thuốc lá. Họ đưa chúng tôi tới trại tỵ nạn. Trại rất đông nhưng có đủ thực phẩm và lều trú và chúng tôi thì tự do. Chúng tôi không bị giam hãm trong trại. Tôi bắt đầu yêu mến người dân Mã Lai. Trong trại có đài phát thanh và tôi được yêu cầu viết bài và đọc cho chương trình. Tôi cũng giữ chức chủ tịch trại.

Tôi tới Mỹ vì đã có hai em tôi ở đó, và tôi cũng có quen biết với số nhà văn Việt Nam tới trước. Bây giờ tôi đang viết về kinh nghiệm của chính mình. Tôi hy vọng các tiểu thuyết của tôi được dịch sang tiếng Anh. Tôi cũng đang vận động trả tự do cho các văn nghệ sĩ còn bị cầm tù ở Việt Nam. Tôi e rằng nền văn học nghệ thuật của chúng tôi sẽ bị tiêu vong.

Tôi gửi tiền về cho mẹ tôi. Tôi mong bà sẽ sang đây nhưng bà thì không muốn là gánh nặng cho các con ở Mỹ. Và bà cũng không muốn chết ở một nơi xa quê nhà.

Tôi muốn nói với với thế giới rằng hai mươi năm chiến tranh đã tàn phá đất nước tôi. Nhà cửa đường xá có thể xây dựng lại, nhưng vẻ đẹp của đất đai và tâm hồn dân chúng thì không. Khi chúng ta đang nói chuyện nơi đây, sự hủy hoại vẫn tiếp diễn dưới chế độ Cộng sản.

Có lẽ một ngày nào đó Việt Nam sẽ tự do và tôi có thể trở về. Tôi đang hạnh phúc ở đây nhưng nội tâm thì rất buồn bã. Buồn cho dân tộc tôi. Tôi không biết liệu chúng tôi có còn một tương lai. Xa rời quê hương, thật khó mà duy trì truyền thống của chúng tôi. Chúng tôi cảm thấy như bị đánh mất phần  hồn.

Jane Katz, Artists in Exile, American Odyssey (6)

* Ghi chú của người viết: Mai Thảo sinh ngày 8 tháng 6 năm 1927, chi tiết Mai Thảo sinh năm 1930 trong bài phỏng vấn của Jane Katz có lẽ không chính xác. 

h11Hình 11: Người muôn năm cũ, từ phải: Thanh Tâm Tuyền 2006, Đinh Cường 2016, Mai Thảo 1998, Ngọc Dũng 2000. Nguồn: tư liệu Đinh Cường

TIỂU SỬ MAI THẢO VÀ TÁC PHẨM

Mai Thảo tên thật là Nguyễn Đăng Quý, bút hiệu khác: Nguyễn Đăng, sinh ngày 8/6/1927 tại chợ Cồn, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định. Thuở nhỏ học trường làng, trung học lên Nam định rồi Hà nội (học các trường Đỗ Hữu Vị, Chu Văn An). Năm 1945, theo trường sơ tán lên Hưng Yên. Khi chiến tranh bùng nổ năm 1946, gia đình từ Hà Nội tản cư về quê chợ Cồn, sau đó Mai Thảo vào Thanh óa theo kháng chiến, viết báo, tham gia các đoàn văn nghệ đi khắp nơiH từ Liên khu III, IV đến chiến khu Việt bắc. 1951, Mai Thảo bỏ kháng chiến về thành. 1954, di cư vào Nam. Viết truyện ngắn trên các báo Dân Chủ, Lửa Việt, Người Việt. Chủ trương tạp chí Sáng Tạo (1956), Nghệ Thuật (1965) và từ 1974, trông báo Văn. Ngày 4/12/1977, Mai Thảo vượt biển tới Pulau Besar, Mã lai. Đầu năm 1978, sang định cư tại Hoa-kỳ. Ban đầu cộng tác với tờ Đất Mới của Thanh Nam trên Seattle và một số báo khác tại hải ngoại. Tháng 7/1982 anh cho tục bản tạp chí Văn, làm chủ biên đến 1996, vì tình trạng sức khỏe trao lại cho Nguyễn Xuân Hoàng; hai năm sau ngày 10/1/1998 Mai Thảo mất tại Santa Ana, California, thọ 71 tuổi.

TÁC PHẨM

Nhà nghiên cứu và thư viện học Phạm Trọng Lệ, trên báo Văn số Tưởng mộ Mai Thảo tháng 2/1998 đã sưu tầm một thư mục Mai Thảo, trong đó có ghi số trương mục những tác phẩm được lưu trữ tại các thư viện ở Hoa Kỳ, và được Thuỵ Khuê bổ xung phân loại sau đó. (2)

Đoản thiên:

Đêm giã từ Hà-nội (Người Việt, 1955) Tháng giêng cỏ non (1956), Bản chúc thư trên ngọn đỉnh trời (Sáng Tạo, 1963), Bày thỏ ngày sinh nhật (Nguyễn Đình Vượng, 1965), Căn nhà vùng nước mặn (An Tiêm, 1966), Đêm lạc đường (Khai Trí, 1967), Dòng sông rực rỡ (Văn Uyển, 1968), Người thầy học cũ (Văn Uyển, 1969), Chuyến tàu trên sông Hồng (Tuổi Ngọc, 1969), Tùy bút (1970), Mưa núi (tập hợp những truyện tuyển trong Đêm giã từ Hà-nội và Tháng giêng cỏ non, Tân Văn, 1970), Ngọn hải đăng mù (Làng Văn, Toronto, 1987), Một đêm thứ bẩy (Tổ hợp xuất bản miền Đông Hoa Kỳ, 1988) Hồng Kông ở dưới chân (Xuân Thu, 1989), Chân bài thứ năm (Nam Á, Paris, 1990), Chuyến métro đi từ Belleville (Nam Á, 1990).

Truyện dài:

Mái tóc dĩ vãng (Tiểu thuyết tuần san, 1963), Cô thích nhạc Brahms? (phóng tác), Khi mùa thu tới (Thái Lai, 1964). Viên đạn đồng chữ nổi (Văn, 1966). Đêm kỳ diệu. Cùng đi một đường (1967). Sau khi bão tới (Màn Ảnh, 1968), Tới một tuổi nào (Miền Nam, 1968), Cũng đủ lãng quên đời (Hồng Đức, 1969), Lối đi dưới lá (1969), Mười đêm ngà ngọc (Hoàng Đông Phương, 1969), Thời thượng (Côi Sơn, 1970), Sống chỉ một lần (Nguyễn Đình Vượng, 1970), Hết một tuần trăng (Tủ sách Văn Nghệ Khai Phóng, 1970), Sau giờ giới nghiêm (Tủ sách Văn Nghệ Khai phóng, 1970), Trong như hồ thu (Tủ sách văn Nghệ Hiện Đại, 1971), Mang xuống tuyền đài (Tủ sách Văn Nghệ Khai Phóng, 1971), Một ngày của Nhã (1971), Để tưởng nhớ mùi hương (Nguyễn Đình Vượng, 1971), Sóng ngầm (Hoa biển, 1971), Sống như hình bóng (Tiếng Phương Đông, 1972), Hạnh phúc đến về đêm (Nguyễn đình Vượng, 1972), Một đời còn tưởng nhớ (Hải Vân, 1972), Gần mười bẩy tuổi (Nguyễn Đình Vượng, 1972), Chỉ là ảo tưởng (Sống Mới, 1972), Suối độc (Nguyễn Đình Vượng, 1973), Tình yêu mầu khói nhạt (Nguyễn Đình Vượng, 1973), Bên lề giấc mộng (Ngày Mới, 1973), Chìm dần vào quên lãng (Tiếng phương Đông, 1973), Cửa trường phía bên ngoài (Đồng Nai, 1973), Ánh lửa cuối đường hầm (Anh Lộc, 1974), Ôm đàn tới giữa đời (Gìn Vàng Giữ Ngọc, 1974), Những người tình tuổi song ngư (Xuân Thu, 1992)…

Nhận định, hồi ức: Chân dung mười lăm nhà văn, nhà thơ Việt Nam (Văn Khoa, 1985)

Thơ: Ta thấy hình ta những miếu đền (Văn Khoa, California, 1989).

ĐI THĂM MAI THẢO

Buổi sáng ngày lập đông, nam California vẫn là một ngày nắng đẹp tuy hơi se lạnh. Chúng tôi, anh Từ Mẫn nguyên giám đốc Nxb Lá Bối rồi Văn Nghệ, anh Phạm Phú Minh nguyên chủ bút Thế Kỷ 21 rồi Diễn ĐànThế Kỷ, cùng hẹn nhau đi thăm mộ anh Mai Thảo. Riêng nhà thơ Thành Tôn, người có đầy đủ nhất các tư liệu về Mai Thảo vì bận bất ngờ không đi được.

h12Hình 12: Mộ chí Mai Thảo với 4 câu thơ trích từ tập Ta Thấy Hình Ta Những Miếu Đền; trên bia mộ là tờ Văn số đặc biệt Tưởng Mộ Mai Thảo, tư liệu của Thành Tôn

h13Hình 13: anh Từ Mẫn Võ Thắng Tiết (phải) và anh Phạm Phú Minh thăm mộ Mai Thảo 04.12.2016 [photo by Ngô Thế Vinh]

Mộ Mai Thảo trong khu vườn Vĩnh Cửu, gần nhà Thuỷ Tạ. Cô nhân viên của Peek Family nhận biết ngay tên nhà văn Mai Thảo, và cho biết thường chỉ có khách phương xa tới thăm. Quanh mộ Mai Thảo cỏ mọc xanh non, riêng tấm bia mộ bằng đá đen trải qua 18 năm vẫn nguyên vẹn với chân dung Mai Thảo và phía dưới có trạm khắc 4 câu thơ từ tập Ta Thấy Hình Ta Những Miếu Đền:

Thế giới có triệu điều không hiểu

Càng hiểu không ra lúc cuối đời

Chẳng sao khi đã nằm trong đất

Đọc ở sao trời sẽ hiểu thôi

Đặt mấy nhánh hồng trên mộ chí anh Mai Thảo, cùng với số báo Văn đặc biệt Tưởng Mộ anh, thắp mấy nén nhang với khói hương trầm toả khắp. Thăm anh Mai Thảo và nhớ tới anh với câu thơ Nguyễn Du: Thác là thể phách còn là tinh anh.

NGÔ THẾ VINH

California, 12.2016

______

Tham Khảo:

1/ Nguyễn Xuân Hoàng, Nhớ Mai Thảo; Văn số đặc biệt Tưởng mộ Mai Thảo, tháng 2/1998

2/ Phạm Trọng Lệ, Bảng Thư Mục Tác Phẩm của Mai Thảo; Văn số đặc biệt Tưởng mộ Mai Thảo, tháng 2/1998

3/ Nguyễn Đăng Khánh, Mai Thảo Anh Tôi; Văn số đặc biệt Tưởng mộ Mai Thảo, tháng 2/1998

4/ Nguyễn Hưng Quốc, Vài ghi nhận về Mai Thảo; VOA 12.01.2011 http://www.voatiengviet.com/a/ghi-nhan-ve-mai-thao-2-01-12-2011-113379499/892744.html

5/ Mai Thảo, Chân dung mười lăm nhà văn nhà thơ Việt Nam,

Nxb Văn Khoa 1985

6/ Jane Katz, Artists in Exile, American Odyssey; Stein & Day Publishers, NY 1983

Sóng gió ở chính trường Hàn quốc

Vương Thuyên

Hình mặt nạ của bà TT Phác Cẩn Huệ (mặt) và bà Thôi Thuận Thực (trái) do dân chúng biểu tình mang chế nhạo. Ảnh Internet

Hình mặt nạ của bà TT Phác Cẩn Huệ (phải) và bà Thôi Thuận Thực (trái)

do dân chúng biểu tình mang chế nhạo. Ảnh Internet

Lời nói đầu

Nữ tổng thống Phác Cẩn Huệ (Park Geun-hye,朴槿蕙) sau nhiều tháng bị chỉ trích và bị dân chúng ồ ạt xuống đường phản đối có lúc lên đến hơn một triệu người vừa bị Quốc hội cách chức ngày 9-12-2016 dù nhiệm kỳ 5 năm tổng thống của bà chỉ hết hạn vào tháng 2-2018.

Bà bị buộc tội «vi phạm Hiến pháp, tham nhũng, lạm quyền, thất bại bảo vệ người dân .vv». Dù vậy, theo Hiến pháp bà vẫn còn tại chức nhưng quyền hành của tổng thống tạm thời chuyển giao cho thủ tướng Hoàng Giáo An (Hwang Kyo-an,黄教安) trong khi chờ đợi Toà Hiến pháp phê chuẩn (hoặc không phê chuẩn) trong thởi hạn sáu tháng. Giới thân gần tổng thống cho biết bà sẽ chính thức ra đi vào tháng 4-2017.

Việc TT Cẩn Huệ bị Quốc hội cách chức là điều vô cùng nghiêm trọng và vô tiền khoáng hậu. Thực vậy, muốn miễn nhiệm tổng thống, đối lập phải  tập hợp 2/3 đại biểu trên 300 nghĩa là 201 đại biểu, nhưng đối lập chỉ có 171 đại biểu. Bà TT Cẩn Huệ bị cách chức với tỷ số 234/56, nghĩa là có 63 đại biểu của đảng bà bó thăm với đối lập.

Cần nhắc lại, bà Cẩn Huệ là trưởng nữ của cựu tổng thống Phác Chánh Hy (Park Chung-hee,朴正熙), người đã cai trị Hàn quốc như bàn tay sắt trong một thời gian dài gần 16 năm (từ 12-1963 đến 10-1979) sau khi lật đổ tổng thống Doãn Phổ Thiện (Yun Po-sun,尹潽善). Ông là một lãnh tụ độc tài nhưng cũng phải công nhận ông là người đã đưa Hàn quốc từ một xứ nghèo nàn bị chia cắt lên cương vị một nước có một nền công nghiệp tiên tiến không những ở Á châu mà còn trên thế giới. Những tập đoàn công nghiệp lớn nổi tiếng như Samsung, Huyndai, Dawoo, LG (Lucky Goldstar), KIA, Hanjin..vv là một chứng minh hùng hồn.

Ngày nay, thu nhập đầu người Hàn quốc vượt xa đại đa số nước trong vùng và hơn 22 lần thu nhập đầu người bắc Triều Tiên (28000 USD so với 1250 USD năm 2015).

Lý do buộc phải ra đi

Bà Phác Cẩn Huệ sinh năm 1952 kế nhiệm tổng thống Lý Minh Bác (Lee Myung-bak,李明博) từ tháng 2-2013. Bà là vị tổng thống thứ 11 từ khi Hàn quốc được thành lập ngày 14-8-1948 mà tổng thống đầu tiên là ông Lý Thừa Vãn (Syngman Rhee,李承晚). Bà cũng là tổng thống đầu tiên thuộc phái nữ giới của Hàn quốc.

Bà bị đối lập cáo buộc «đóng vai trò đáng kể» để người nữ bạn tâm giao lũng đoạn chính trường bằng những vụ bê bối tham mhũng và bị «tà giáo» khống chế.

Muốn hiểu rõ đầu đuôi gốc ngọn, chúng ta phải trở về thời sự cách đây ngoài bốn thập niên.

Năm 1974, TT Phác Chánh Hy, cha bà Cẩn Huệ, bị cơ quan tình báo Bắc Hàn tổ chức ám sát hụt nhưng viên đạn dành cho ông lại giết vợ ông.

Sang năm 1975, ông Thôi Thái Mẫn (Choi Tae-min ,崔太敏), người sáng lập ra «giáo hội của sự sống trường cửu» nói rằng ông đà được linh hồn mẹ của bà Cẩn Huệ thâm nhập và chuyển quyền lực cho người con gái của ông tên là Thôi Thuận Thực (Choi Soon-sil,崔順实). Từ đó trở đi, bà Cẩn Huệ trở thành bạn tâm giao với bà Thuận Thực. Ông Thôi còn làm cố vấn cho bà Cẩn Huệ đến khi ông qua đời năm 1994. Theo công điện của Đại sứ quán Mỹ năm 2007 do Wikileaks tiết lộ, ông Thôi đã hoàn toàn kiểm soát thể xác và linh hồn của cô thiếu nữ Cẩn Huệ trong thời gian trưởng thành.

Khi TT Phác Chánh Hy bị người đứng đầu tình báo của mình ám sát trong toà «Thanh Ố́c» (dinh tổng thống) năm 1979, có nhiều giả thuyết cho rằng nguyên nhân của sự thanh toán là vì TT Phác Chánh Hy đã bị ông Thôi Thái Mẫn chi phối và khống chế.

Một cố vấn trong bóng tối lạm dụng quyền lực

Do quan hệ thân thiết trong nhiều thập niên, bà Thuận Thực trở thành cố vấn cho bà Cẩn Huệ sau khi bà này đắc cử tổng thống đầu năm 2013 dù bà không có chức vụ chính thức nào trong chính quyền. Dù vậy, quyền lực của bà Thuận Thực rất lớn đến đỗi các quan chức trong chính quyền bị ví như «chuột gặp mèo» khi gặp bà. Bà còn bị giới truyền thông Hàn quốc gọi là một nữ «Rasputin Hàn quốc». [1]

Theo giới truyền thông, vai trò của bà Thuận Thực vượt xa tình bằng hữu. Bà không những là một cố vấn chính trị mà còn là người lạm dụng quyền lực để tích luỹ tài sản bất hợp pháp. Những diễn văn của bà tổng thống Cẩn Huệ trước khi đọc phải qua bà kiểm duyệt thậm chí bị sửa đổi cũng như những tư liệu tối mật có liên hệ tới Bắc Triều Tiên. Lợi dụng quan hệ thân thiết với tổng thống, bà ép buộc các tập đoàn công nghiệp Hàn quốc như Samsung, LG Huyndai, Hanjin.. vv tài trợ các quỹ cá nhân do bà đứng đầu thậm chí còn tài trợ con gái bà đang sống ở nước ngoài.

Theo sự tiết lộ báo chí, bà Thuận Thực nhận tài trợ từ các tập đoàn Hàn quốc khoảng 70 triệu USD trong đó tập đoàn Huyndai tài trợ 20 tỷ wons (15,4 triệu euros), tập đoàn Samsung tài trợ 12,8 tỷ wons (9,8 triệu euros) cho các quỹ cá nhân của bà. Ngoài ra, Samsung bị nghi ngờ tài trợ 2,8 triệu euros để lập quỹ môn cưỡi ngựa của con gái bà ở Đức.

Bà cuối cùng bị bắt vào đầu tháng 11 về tội gian lận và lạm dụng quyền lực sau khi trốn ra nước ngoài trở về nước.

Ngoài ra, hai cố vấn chính thức của bà Cẩn Huệ, ông An Chính Phạm (An Chong-bum,安正范) và ông Trịnh Hạo Thừa (Jeong Ho-seong,郑浩承) cũng bị bắt. Ông An là cố vấn hợp tác chính sách bị kết tội đồng loã với bà Thuận Thực và ông Trịnh là bí thư riêng của tổng thống bị tình nghi đã chuyển hồ sơ mật của chính phủ. Để trấn an quần chúng, bà TT Cẩn Huệ thay thế, ngày 2-11, thủ tướng và hai bộ trưởng tài chính và an ninh làm vật tế thần nhưng không đảo ngược được tình thế.

Bà Cẩn Huệ mà tỷ lệ thăm dò dân chúng đã rớt xuống 5%, nhiều lần lên truyền hình xin lỗi quần chúng. Bà tuyên bố : «Tôi đã đặt quá nhiều niềm tin vào mối quan hệ cá nhân và không xem xẻt cẩn trọng về hậu quả».

Hàn quốc hậu «Thôi-gate» sẽ ra sao?

Song song với sự ra đi của tổng thống Hàn quốc trước kỳ hạn, bên kia bờ Thái Bình Dương một tổng thống «không thể dự kiến» sắp lên cầm quyền vào ngày 20-1-2017. Trong thời gian cầm quyền, tổng thống Mỹ Barack Obama đặt trọng tâm chiến lược xoay trục Châu Á để kiềm chế mộng bá quyền của Tập Cận Bình Trung quốc mà hai nước bạn tiền đồn gần nhất là Nhật Bản và Hàn quốc. Dù chưa chính thức lên cầm quyền, tân tổng thống đắc cử Donald Trump đã tuyên bố sẽ «xét lại» sự hiện diện của 75.000 quân đội Hoa Kỳ đóng trên hai xứ này (47.000 ở Nhật Bản và 28.000 ở Hàn quốc) và đồng thời huỷ bỏ Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), một hiệp định có mục tiêu cô lập Trung quốc về thương mại và kinh tế trong vùng của TT B.Obama trong đó có bảy nước trong vùng là Nhật Bản, Việt Nam, Xin-Ga-Po, Brunei, Mã Lai, Úc và Tân Tây Lan nhưng không có Trung quốc [2]. Đài Loan của bà Thái Anh Văn (Cai Yingwen,蔡英文) dự kiến xin gia nhập. Xin nhắc lại Hiệp định TPP bao gồm 800 triệu dân, chiếm 30% kim ngạch thương mại toàn cầu và gần 40% tổng sản lượng thế giới. Lời tuyên bố «vô trách nhiệm» của ông Trump được giới lãnh đạo Bắc Kinh hoan nghinh cổ vũ. Họ thầm mong Hiệp định kinh tế toàn vùng (Regional Comprehensive Economic Partnership hay Recep) của họ sẽ đón nhận thêm nhiều thành viên mới trong đó có Ấn Độ nhưng không có Mỹ. Ngoài ra, cũng không nên quên rằng Bắc Kinh đã công khai phản đối Hàn quốc của bà Cẩn Huệ đã cho phép Mỹ đặt hệ thống chống tên lửa THAAD (Terminal Hight Altitude Area Defense) ở Seongju. Hệ thống chống tên lửa này có mục tiêu ngăn chặn sự phiêu lưu chiến tranh hạt nhân của Kim Chính Ân (Kim Jong-un,金正恩) bắc Triều Tiên nhưng đồng thởi cũng để cảnh giác Bắc Kinh. Người ta chưa biết thái độ của ông D.Trump về việc này ra sao? Nhưng nếu ông huỷ bỏ hệ thống chống tên lửa THAAD này cũng như ông đã tuyên bố sẽ «xét lại» sự hiện diện quân đội Mỹ ở Nhật Bản và Hàn quốc thì Hàn quốc sẽ rơi vào tình thế lâm nguy trước con hổ đói bắc Triều Tiên.

Đồng minh của Hàn quốc là Nhật Bản cũng bắt đầu đặt câu hỏi về các quan hệ an ninh với Hán Thành nếu bà TT Phác Cẩn Huệ phải ra đi.

Thay lời kết

Cũng như cha, bà TT Cẩn Huệ ra đi trước nhiệm kỳ dù hai trường hợp không giống nhau. Trong bốn năm cầm quyền, bà muốn làm gỉảm bớt hình ảnh độc tài của cha bà trong lòng người dân Hàn quốc. Nhưng không may cho bà, bà bị người bạn thân phản bội, lạm dụng quyền lực mà bà đã quá đặt niếm tin và cuối cùng bị khống chế.

Một cuộc tổng tuyển cử tổng thống mới sẽ được tổ chức trong vòng 60 ngày như theo quy định của Hiến pháp. Tên Tồng thư ký Liên Hiệp Quốc ông Ban Ki-moon (Phan Cơ Văn, 潘基文) mà nhiệm kỳ sắp chấm dứt vào cuối năm nay được nhắc tới.

Hàn quốc sẽ trải qua một cuộc khủng khoảng chính trị lớn kéo dài ít nhất sáu tháng mà hậu quả khó đo lường.

Ghi chú

[1] Grigori Rasputin (1869-1916) là người đã đưa triều đại Nga Hoàng đến sụp đổ.

[2] Năm nước khác là Hoa Kỳ, Gia Nã Đại, Mê Hi Cô, Chili, Peru.

Vì sao cựu quan chức DongA Bank bị bắt?

VOA / Viễn Đông

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) hôm 11/12 đã lên tiếng giải thích lý do vì sao cựu tổng giám đốc Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Á (DongA Bank) Trần Phương Bình cùng một số người khác bị Cơ quan Cảnh sát Điều tra tội phạm kinh tế và tham nhũng (C46) thuộc Bộ Công an bắt giữ hai ngày trước đó.

Theo DongA Bank hôm 10/12, ông Bình cùng bà Nguyễn Thị Ngọc Vân – nguyên Phó Tổng giám đốc DongA Bank và ba nhân viên có liên quan “bị khởi tố do vi phạm các quy định của pháp luật trong hoạt động tiền tệ ngân hàng” hôm 9/12.

Ngân hàng thương mại cổ phần này cho biết thêm rằng những người bị bắt giữ trên đã bị Ngân hàng Nhà nước và DongA Bank “đình chỉ chức vụ vào tháng 8/2015 và đã không tham gia quản lý, điều hành ngân hàng gần một năm rưỡi qua” nên việc khởi tố vụ án và bị can “không ảnh hưởng hoạt động kinh doanh của Ngân hàng Đông Á”.

Hai ngày sau đó, Ngân hàng Nhà nước ra thông cáo cho biết rằng hồi “tháng 8 năm 2015, NHNN đã công bố kết luận thanh tra DongA Bank theo quy định của pháp luật và Quyết định kiểm soát đặc biệt đối với ngân hàng này do DongA Bank đã có nhiều vi phạm pháp luật về quản lý tài chính, cấp tín dụng và hoạt động kinh doanh khác đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình hình tài chính và kinh doanh của DongA Bank”.

“NHNN cũng đã quyết định đình chỉ quyền và nghĩa vụ của ông Trần Phương Bình đối với chức danh thành viên Hội đồng Quản trị và chức danh Tổng Giám đốc DongA Bank; đình chỉ quyền và nghĩa vụ của bà Nguyễn Thị Ngọc Vân đối với chức danh Phó Tổng Giám đốc DongA Bank. Đồng thời, NHNN đã cử các cán bộ có trình độ chuyên môn, có năng lực quản trị tiếp quản và nắm các vị trí chủ chốt vào quản trị, điều hành DongA Bank để chỉ đạo xây dựng Đề án tái cơ cấu, củng cố toàn diện tổ chức và hoạt động của DongA Bank”, thông cáo có đoạn.

“Đến nay, các chỉ tiêu tài chính của DongA Bank đã được cải thiện và có mức tăng trưởng khả quan, khách hàng tiếp tục tín nhiệm trong việc sử dụng các sản phẩm, dịch vụ của DongA Bank”.

Hôm 9/12, đúng ngày các cựu quan chức DongA Bank bị bắt giữ, Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại “Diễn đàn phát triển Việt Nam năm 2016” rằng “xử lý nợ xấu là một vấn đề hết sức quan trọng” và “nếu không xử lý tốt sẽ ảnh hưởng đến ổn định kinh tế vĩ mô và tăng trưởng”.

Ông Phúc được VGP News dẫn lời nói: “Tôi xin tiết lộ với quý vị là Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cùng với một đối tác tư nhân Việt Nam cũng đang có kế hoạch xử lý mua lại một ngân hàng thương mại yếu kém của Việt Nam và có thể giới thiệu cho những đối tác khác để hỗ trợ Việt Nam trong xử lý nợ xấu và các ngân hàng thương mại yếu kém”.

Hồi tháng Chín, Việt Nam tuyên án tù đối với 36 cựu nhân viên, trong đó có cả cựu chủ tịch, của Ngân hàng Xây dựng về tội “mua bán khống, rút tiền trái phép của Ngân hàng Xây dựng Việt Nam để tiêu xài, gây thiệt hại hơn 9.000 tỷ đồng (400 triệu đôla)”.

____

Tuổi Trẻ

Ngân hàng Nhà nước lên tiếng việc ông Trần Phương Bình bị bắt

Ánh Hồng

TTO – Sáng 11-12, Ngân hàng Nhà nước đã lên tiếng chính thức về việc ông Trần Phương Bình – nguyên tổng giám đốc Ngân hàng Đông Á – và một số cựu lãnh đạo ngân hàng này bị bắt.

Ông Trần Phương Bình - Tổng giám đốc Ngân hàng ĐÔng Trần Phương Bình tại lễ ra mắt hệ thống Auto Banking sáng 2-6-2015 – Ảnh: Quang Định/ TT

Theo Ngân hàng Nhà nước, tháng 8-2015, Ngân hàng Nhà nước đã công bố kết luận thanh tra Ngân hàng Đông Á và quyết định kiểm soát đặc biệt đối với ngân hàng này do đã có nhiều vi phạm pháp luật về quản lý tài chính, cấp tín dụng và hoạt động kinh doanh khác đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình hình tài chính và kinh doanh.

Ngân hàng Nhà nước cũng đã quyết định đình chỉ chức danh thành viên Hội đồng quản trị và chức danh tổng giám đốc Ngân hàng Đông Á của ông Bình. Bà Nguyễn Thị Ngọc Vân cũng bị đình chỉ chức danh phó tổng giám đốc Ngân hàng Đông Á.

Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước đã cử các cán bộ có trình độ chuyên môn, có năng lực quản trị tiếp quản và nắm các vị trí chủ chốt vào quản trị, điều hành để chỉ đạo xây dựng đề án tái cơ cấu, củng cố toàn diện tổ chức và hoạt động của Ngân hàng Đông Á.

Đến nay, các chỉ tiêu tài chính của Ngân hàng Đông Á đã được cải thiện và có mức tăng trưởng khả quan.

“Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp cần thiết nhằm bảo đảm hoạt động của Ngân hàng Đông Á được an toàn và bảo vệ đầy đủ quyền lợi của người gửi tiền, các quyền, nghĩa vụ kinh tế của các bên có liên quan theo quy định của pháp luật. Đồng thời, sẽ cơ cấu lại toàn diện Ngân hàng Đông Á để đưa ngân hàng này hoạt động an toàn, lành mạnh và phát triển bền vững”, Ngân hàng Nhà nước khẳng định.

Trước đó tối 10-12, Ngân hàng Đông Á chính thức thông tin trên website về thông tin ông Trần Phương Bình bị bắt.

Theo Ngân hàng Đông Á, Cơ quan cảnh sát điều tra – Bộ Công an (C46) đã khởi tố vụ án và khởi tố bị can một số cán bộ nguyên là lãnh đạo của Ngân hàng Đông Á do vi phạm các quy định của pháp luật trong hoạt động tiền tệ ngân hàng, trong đó có ông Trần Phương Bình – nguyên tổng giám đốc, bà Nguyễn Thị Ngọc Vân – nguyên phó tổng giám đốc Ngân hàng Đông Á và 3 nhân viên có liên quan.

“Đây là những cán bộ đã bị Ban kiểm soát đặc biệt của Ngân hàng Nhà nước, Hội đồng xử lý kỷ luật của Ngân hàng Đông Á đình chỉ chức vụ vào tháng 8-2015 và đã không tham gia quản lý, điều hành ngân hàng gần 1 năm rưỡi qua.

Vì vậy, việc Cơ quan cảnh sát điều tra khởi tố vụ án, khởi tố các bị can nêu trên hoàn toàn không ảnh hưởng hoạt động kinh doanh của Ngân hàng Đông Á.

Mọi hoạt động kinh doanh tại ngân hàng vẫn đang diễn ra bình thường, quyền lợi của khách hàng luôn được đảm bảo và ngân hàng sẵn sàng đáp ứng khả năng chi trả đầy đủ các nghĩa vụ tài chánh đối với đối tác và khách hàng”, Ngân hàng Đông Á khẳng định.

Trao đổi với Tuổi Trẻ chiều 10-12, ông Nguyễn Hoàng Minh – phó giám đốc Ngân hàng Nhà nước TP.HCM – cũng khẳng định nơi này sẽ theo dõi chặt và sẵn sàng tái cấp vốn cho Ngân hàng Đông Á khi cần thiết.

Trước đó, ngày 14-8-2015 Ngân hàng Nhà nước đã có thông tin chính thức về kết luận thanh tra toàn diện và quyết định kiểm soát đặc biệt Ngân hàng Đông Á.

Kết quả thanh tra cho thấy trong giai đoạn 2012 trở về trước, Ngân hàng Đông Á đã có nhiều vi phạm pháp luật về quản lý tài chính, cấp tín dụng và hoạt động kinh doanh khác làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình hình tài chính và hoạt động của Ngân hàng Đông Á.

Sau khi đưa Ngân hàng Đông Á vào diện kiểm soát đặc biệt, ngày 20-8-2015 Ngân hàng Nhà nước đã quyết định đình chỉ các chức vụ của ông Trần Phương Bình và bà Nguyễn Thị Ngọc Vân.

Tiếp đó ngày 22-8-2015, ông Trần Phương Bình có thư xin lỗi gửi đến khách hàng, các cổ đông và tập thể cán bộ nhân viên của Ngân hàng Đông Á.

Trong tâm thư này, ông Bình thừa nhận trong giai đoạn khủng hoảng kinh tế, ông đã có những quyết sách, những hành động trong điều hành dẫn đến kết quả xấu như hiện nay.

Ông cũng đồng tình với việc bị đình chỉ chức danh quản trị, điều hành và sẵn sàng chịu trách nhiệm cá nhân trước các quy định của pháp luật.

Ông Trần Phương Bình đảm nhận chức vụ tổng giám đốc Ngân hàng Đông Á từ năm 1998 và là phó chủ tịch hội đồng quản trị Ngân hàng Đông Á từ năm 2013 đến tháng 8-2015.

Ông sinh năm 1959, là cử nhân kinh tế, nhiều năm kinh nghiệm giảng dạy kinh tế, trước khi công tác tại Ngân hàng Đông Á.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Vân, sinh năm 1970, là thạc sĩ quản trị kinh doanh, giữ vị trí phó tổng giám đốc thường trực Ngân hàng Đông Á từ năm 2001.

____

Mời xem thêm: Trần Phương Bình: Đại gia kim tiền bậc nhất Việt Nam (VNN). – Ông Trần Phương Bình bị bắt vì sai phạm khi để DongABank lỗ hơn 2.000 tỉ (TN). – Cựu CEO DongABank Trần Phương Bình trước ngày vướng lao lý (Zing). – Tâm thư của ông Trần Phương Bình, nguyên TGĐ Ngân hàng Đông Á (24h).