Người Việt nghĩ nhỏ, khó làm việc lớn?

Cầu Nhật Tân là niềm tư hào của người dân Hà Nội

Hà Nội có cây cầu mới. Phải nói là đẹp và hoành tráng nhất từ trước đến nay. Năm trụ cầu vươn lên sừng sững giữa trời tượng trưng cho năm cửa ô hay năm cánh hoa đào của làng đào Nhật Tân ngay dưới chân cầu.

Đừng nói chi người dân gốc Hà thành, nếu tôi có mặt ở Hà Nội lúc này tôi cũng muốn đứng giữa cầu để ghi lại khoảnh khắc mình được chứng kiến một lần thủ đô thay da đổi thịt.

Thế nhưng, cầu đã thông, xe đã chạy, đi bộ thì cấm thì chụp làm sao đây? Chỉ có nước chạy xe lên cầu rồi dừng lại mà chụp.

Y như rằng, chỉ một hai ngày sau báo chí đã la ầm lên về ‘những hình ảnh xấu trên cây cầu đẹp’.

Họ tường thuật những chiếc xe dựng chình ình giữa cầu, nam thanh nữ tú làm dáng giữa dòng xe đang chạy hay dải lan can phân cách cheo leo là thế cũng bị trèo lên để lấy góc ảnh ‘độc’.

Trước đó mấy ngày, báo chí còn đưa tin cầu Phú Mỹ trên sông Sài Gòn người dân dàn hàng xem pháo hoa mừng năm mới mặc kệ dòng xe bị chặn ngang giữa đường.

Cũng may chưa có chuyện gì đáng tiếc xảy ra. Có lẽ cánh tài xế ở Việt Nam đã không còn lạ gì tập quán của dân mình.

Người Việt ‘tùy tiện’

Những câu chuyện người Việt ‘tùy tiện’, ‘vô kỷ luật’ hay ‘thiếu ý thức’ như thế nhan nhản trên báo chí mà chúng ta chắc cũng không còn lạ gì.

Ở Việt Nam kẹt xe rất thường xảy ra

Ở Việt Nam kẹt xe thì ai mà không chen? Ai cũng chen mình có muốn không chen cũng không được.

Dĩ nhiên đã kẹt thì càng chen lại càng kẹt. Nguyên tắc phải nhường mới đi được. Nhưng người Việt chỉ muốn đi chứ không muốn nhường. Ai cũng tìm khoảng trống mà lách thì không những không thoát được mà còn làm cho mình và mọi người chùm nhum cả nút.

Nhiều người đi bộ cầu vượt trước mắt đó nhưng không leo sợ cực chẳng thà phang ngang bất chấp tính mạng.

Chợ búa hàng rong thì phải ra lòng đường mới được. Người đi làm về tiện là tấp vào mua giữa đường giữa sá có kẹt xe tắc đường gì cũng kệ.

Rác rến ngoài đường tiện đâu vứt đó. Cực thân đi tìm thùng rác. Chẳng thà để nhếch nhác và mất công người khác quét dọn.

Nhà trên kênh rạch thì cứ thẳng tay ném hết xuống sông cho khỏe để rồi chính môi trường sống của mình bị hủy hoại.

Xem phim nghe nhạc thì mua băng chép đĩa lậu. Đỡ tiền thiệt nhưng giết chết luôn người vắt tim óc sáng tạo để rồi lần sau không còn cái mà coi.

Trộm chó hoành hoành gây náo loạn từ thôn quê đến thành thị thậm chí mất mạng người chỉ vì có nhiều người thích ăn thịt thú cưng của người khác nhưng không muốn mất người bạn trung thành của mình.

Người Việt rất tùy tiện trên đường phố?

Đánh bắt thì tận diệt từ tôm cá, chim chóc thậm chí cho đến côn trùng rắn rít cũng không tha. Ngay miền Tây ‘chim trời cá nước’ mà giờ đây trong tự nhiên nhiều thứ đã cạn kiệt. Ăn một lúc rồi treo miệng cả đời.

Làm ăn buôn bán thì chụp giựt. Hám một chút lợi không đáng mà mất chữ Tín với khách hàng. Đã không giữ khách lâu dài thì chớ mà còn đuổi khách một đi không trở lại. Rốt cuộc tự mình đoản hậu giống như các nhà hàng chặt chém ở Vũng Tàu phải ‘canh me’ chộp từng ‘con mồi’.

Còn những người bỏ hóa chất vào hàng hóa thực phẩm ăn được đồng một đồng hai mà không biết là mình đã làm thiệt hại không biết bao nhiêu đồng cho người khác và xã hội khiến người ta mang bệnh mang tật cả đời.

Tâm lý đố kị

Những trường hợp kể trên người ta đã ham nhỏ bỏ lớn, được một mà mất hai, thấy cái trước mắt mà không nghĩ đến cái lâu dài. Nói cách khác họ có cái nhìn hạn hẹp.

‘Nghĩ nhỏ’ như thế không những gây hại cho mình, cho người, cho đời mà còn dễ bị kẻ khác lợi dụng. Mọi thua thiệt mình lãnh đủ.

Cho nên thương lái Trung Quốc đi thu mua đỉa, móng trâu hay lá trà các thứ có trách họ thì cũng buồn cho dân Việt quá dễ dụ.

Nguyễn Hà Đông có bị người khác ghen ghét với thành công ‘Flappy Bird’?

Và cũng chính vì nghĩ nhỏ nên nhiều người Việt thấy cái tôi quá lớn lấn át cái lớn thành ra nhỏ.

Người Việt rất thấm thía thói ‘dìm hàng’ nhau của dân mình. Thậm chí, có người còn ví xã hội Việt Nam như một rổ cua đồng – con nào leo lên sẽ bị con khác kéo xuống.

Cái tôi thì ai mà không có? Mỗi con người từ khi sinh ra đã là một thế giới và ai cũng muốn mình là trung tâm hơn tất cả mọi người. Lẽ thường ai cũng bị tổn thương khi thấy người khác hơn mình và sẽ có cảm giác dễ chịu khi chỉ trích để dìm người khác xuống và nâng mình lên.

Thế nhưng, người dân ở các nước phát triển biết quý trọng nhân tài thì ngoài cái tôi của bản thân người ta còn nghĩ đến lợi ích chung của xã hội mà người tài đem lại. Cho nên, sự ganh tỵ, đố kỵ nếu có cũng không thành cố tật như người Việt.

Trong khi các người Hoa ở hải ngoại tạo thành một khối kết dính bền chặt bên trong không bung ra bên ngoài không phá vào được thì người Việt lại có tiếng là rời rạc, bất hợp tác, phân rã và triệt hạ lẫn nhau.

Đồng ý ganh tỵ là một cảm giác rất con người nhưng nếu nghĩ lớn hơn thì sẽ thấy ai thành tựu đều là nhờ khả năng và công sức của họ. Ghen ghét với họ tức là đã cho là mình không bằng họ và năng lượng để ghen ghét đó nên dành để phấn đấu được như họ. Suy cho cùng họ làm được cũng là đóng góp cho xã hội mà mình cũng có lợi ích trong đó.

Nghĩ nhỏ thì nước nào cũng có nhưng để trở thành vết hằn trong tính cách dân tộc thì ắt hẳn nó bắt nguồn từ nếp sống và văn hóa của dân tộc đó.

Người Việt gốc là nông nghiệp. Cuộc sống gắn chặt với ruộng vườn, thôn xóm, bờ đê, lũy tre không như phương Tây xuất thân du mục hoặc gắn bó với sóng biển, theo vó ngựa đi khắp nơi, hay theo cánh buồm vươn ra đại dương khám phá thế giới.

Không gian sinh tồn cố định đã đóng đinh tư duy người Việt. Họ có khuynh hướng ổn định, yên bình, không xáo trộn và tư duy lợi ích chỉ cần vụ mùa bội thu dư cơm đủ gạo. Người Hoa có truyền thống thương buôn nên tư duy lợi ích của họ không giới hạn – có một muốn được hai còn lòng tham không đáy.

Họ muốn có lớn, được nhiều thì cái lợi nhỏ không thể che khuất tầm nhìn của họ. Lã Bất Vi từ 2.300 năm trước đã biết buôn vua bán chúa đoạt thiên hạ. Nói đâu xa, người Hoa trong Chợ Lớn làm ăn rất coi trọng chữ tín nên nắm trong tay kinh tế thương mại cả một vùng.

Vai trò lãnh đạo

Cá nhân nghĩ nhỏ thì gây hại cho bản thân và người xung quanh còn lãnh đạo nghĩ nhỏ thì tác hại khôn lường đến tương lai đất nước, vận mệnh dân tộc.

Chủ tịch Sang nói ‘lợi ích đất nước, dân tộc là trên hết’

Người Việt nghĩ nhỏ nên tư duy cục bộ, địa phương, bè phái – lo vun vén cho bản thân, gia đình, dòng họ và quê hương mình. Vấn đề là ở chế độ một đảng cầm quyền thì Đảng có vì mình trước hết hay không?

Trong nền chính trị mà một điều cũng Đảng, hai điều cũng Đảng thì bài viết đầu năm của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang nghe lạ tai với câu ‘lợi ích đất nước, dân tộc trên hết’.

Không biết khi nói như thế ông Sang có đại diện cho Đảng không chứ người đại diện Đảng là Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng thì nói rất khác.

Tổng bí thư nói phải ‘bảo vệ chủ quyền nhưng cũng phải giữ bằng được cho Đảng lãnh đạo’. Tuy nhiên ông không nói rõ giữa hai cái đó thì cái nào quan trọng hơn và nếu không thể đảm bảo hai cái cùng một lúc thì giữ cái nào? Trước đó ông cũng có nói là Đảng quyết ‘không chia sẻ quân đội với bất cứ ai’ cho nên không rõ Đảng quyết nắm quân đội như vậy là để bảo vệ chủ quyền đất nước hay bảo vệ Đảng?

Mới đây, Tổng bí thư cũng nói tại Đại hội Thanh niên rằng con đường chủ nghĩa xã hội mà Đảng đang dẫn dắt đất nước là ‘con đường chưa có tiền lệ’ nên còn nhiều thách thức.

Ở đây tôi không hiểu tại sao đa phần các nước đã có con đường phát triển mà thực tế đã chứng minh làm cho dân giàu nước mạnh thì tại sao Việt Nam không đi mà đâm đầu vào con đường chông gai, tương lai mờ mịt mà trăm năm nữa cũng chưa tới?

Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng lên tiếng phải bảo vệ quyền lãnh đạo của Đảng

Nói đó là ý nguyện của người dân thì cũng không đúng vì bản thân Đảng còn chưa hình dung được chủ nghĩa xã hội hình hài thế nào thì người dân biết gì mà lựa với chọn?

Cần xác định giữa chủ nghĩa xã hội và lợi ích quốc gia cái nào lớn cái nào nhỏ. Nếu đi lên chủ nghĩa xã hội mà dân tộc thịnh vượng, đất nước hùng cường thì không nói làm gì. Còn nếu con đường đó gây chia rẽ dân tộc và kìm hãm đất nước thì tại sao nhất quyết phải đi theo?

Đơn cử thì mô hình kinh tế quốc doanh tàn phá bao nhiêu nguồn lực của đất nước nếu là nước khác thì người ta đã bỏ từ đời nào rồi chứ không như Việt Nam không bỏ được vì nếu bỏ thì còn gì là kinh tế xã hội chủ nghĩa.

Cũng vậy, trong quá khứ nếu Đảng không đặt nặng đấu tranh giai cấp thì đã không bị che mờ mắt không còn thấy lợi ích của đất nước đâu nữa.

Chẳng hạn Đảng sẽ cân nhắc hơn khi quyết định đẩy dân tộc vào lò lửa chiến tranh, hy sinh xương máu hàng triệu đồng bào cả hai miền, làm hao tổn bao nhiêu nguyên khí, làm đất nước thụt lùi bao nhiêu năm để chiến đấu cho hai phe ý thức hệ còn người ta đứng sau cấp vũ khí tiền bạc cho dân mình đánh nhau.

Chẳng hạn Đảng sẽ tỉnh táo thấy chủ quyền lãnh thổ quan trọng hơn là ý thức hệ, không vì ‘tình hữu nghị’ mà sập bẫy Trung Quốc trong vụ công thư năm 1958 để bây giờ phải xử lý hết sức khó khăn.

Chẳng hạn sau chiến thắng năm 1975 Đảng sẽ nghĩ đến tương lai dân tộc không vì cái kiêu hãnh giai cấp mà đẩy hàng triệu người dân miền Nam vào các trại cải tạo, các khu kinh tế mới thậm chí mất mạng trên biển khơi để hận thù hằn sâu trong lòng dân tộc đến tận bây giờ.

Ông Đặng Tiểu Bình có đường lối ngoại giao thực dụng

Rõ ràng cùng là Đảng Cộng sản nhưng người Trung Quốc họ nghĩ lớn hơn. Họ đặt lợi ích quốc gia là tối thượng còn ý thức hệ chỉ là con bài để lợi dụng Việt Nam mà thôi.

Chính vì vậy họ mới gài bẫy Việt Nam hồi năm 1958 để hỗ trợ cho tham vọng Biển Đông của họ về sau. Và kể từ chủ trương ‘mèo trắng mèo đen’ thì họ đã từ bỏ con đường kinh tế xã hội chủ nghĩa. Giờ đây với ‘Trung Hoa mộng’ họ đang mơ trở lại thời kỳ mà Trung Quốc đúng nghĩa là quốc gia trung tâm thế giới. ‘Chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc’ chỉ còn là cái vỏ cho Đảng của họ cầm quyền mà thôi.

Trong hoàn cảnh như vậy nếu Đảng ở Việt Nam vẫn đặt lợi ích của Đảng lên trên lợi ích dân tộc, vẫn còn mơ hồ con đường chủ nghĩa xã hội, tức là vẫn chỉ thấy cái nhỏ mà không nghĩ được cái lớn, thì Việt Nam sẽ mãi là một dân tộc nhược tiểu, đất nước không bứt phá được và sẽ luôn bị người ta hiếp đáp.

Tấm gương lịch sử

Tấm gương người xưa vẫn còn chói rạng. Thái hậu Dương Vân Nga hy sinh ngai vàng của con trao quyền lực cho người có tài cứu nước. Đức Vua Trần Nhân Tông sau khi thắng giặc Nguyên-Mông bỏ qua chuyện cũ lấy lượng bao dung mà hòa giải dân tộc.

Và tổ tiên người Việt cũng không ít những người nghĩ lớn. Đức Vua Lý Thái Tổ dời đô về Thăng Long là nghĩ ‘đến muôn đời’. Danh thần Nguyễn Trãi đã dạy ‘trồng cây Đức để con ăn’.

Quan chức thời nay chỉ thấy tiền tài vật chất. Nhiều người chỉ vơ vét thật nhiều chứ biết đâu ‘trồng cây Đức’ mới là đại kế cho con cháu về sau.

Của cải tích trữ như núi ngồi ăn cũng lở, tiền tài gom góp chết có mang theo được không? Quan trọng là có khả năng thì phấn đấu làm lợi cho dân cho nước để lập công đức cho đời. Chứ còn vì lòng tham của bản thân mà đục khoét phá hoại thì hưởng thụ được bao nhiêu để bị muôn người chửi rủa.

Vấn đề là nếu con người ta thấy hại thì ai mà làm. Nhưng vì họ không nhìn ra hại để tránh mà chỉ thấy lợi nên ham.

Và nếu nghĩ nhỏ đã thấm vào máu của người Việt rồi thì khó sửa lắm. Có điều nếu dân trí người dân nâng cao thì tầm nhìn của họ cũng mở rộng hơn. Cho nên mong chờ các thế hệ sau trong điều kiện giáo dục tốt hơn sẽ nghĩ lớn hơn người đi trước.

Điều tối quan trọng là người lãnh đạo phải nghĩ lớn hơn, phải thoát ra khỏi sự ràng buộc về tư tưởng để lấy lợi ích của dân của nước làm trọng. Từ đó mới thấy được cái gì có lợi cho dân thì làm và cái gì có hại thì quyết phải tránh.

Nguyễn Minh Triết, “hạt giống đỏ” và dự án lọc dầu Bình Định

  • Huyền My
    Việc anh có được người bố là thủ tướng đã đem lại cho anh những điều kiện hết sức thuận lợi trong hoạt động chính trị. Nhưng sự bảo bọc về mặt chính trị đó có thể đem lại sự bế tắc cho tương lai chính trị của anh về sau.

    nguyenminhtriet_0.jpg

    Cuối năm 2014, báo chí đưa tin BCH TƯ Đảng vừa ban hành quyết định số 1602-QĐNS/TƯ về việc chỉ định ủy viên BCH Đảng bộ tỉnh Bình Định, nhiệm kỳ 2010-2015. Và trong số 5 người, anh Nguyễn Minh Triết là người trẻ tuổi nhất, sinh năm 1990.

    Không quá bất ngờ, khi cái trẻ tuổi được đặt trong hệ thống tại vị, nơi mà cha anh đang là thủ tướng nhiều quyền lực – Nguyễn Tấn Dũng.

    Thế nhưng, thăng tiến khá nhanh. Vào tháng 4/2014, mới được điều giữ chức Phó bí thư tỉnh đoàn Bình Định, đến ngày 21/11 lên nắm Bí thư Tỉnh đoàn vì “lý do một số đồng chí trong Ban Chấp hành chuyển công tác”, và 10 ngày sau (31/12/2014) đã trở thành Ủy viên BCH Đảng bộ tỉnh Bình Định.

    Tuổi trẻ tài cao?

    Có người bảo anh tuổi trẻ tài cao, cho rằng “cùng những trường hợp khác như: Nguyễn Thanh Nghị, Nguyễn Minh Triết, Nguyễn Bá Cảnh (con ông Nguyễn Bá Thanh), Nguyễn Xuân Anh (con ông Nguyễn Văn Chi)… qua báo đều không thấy cái ỷ lại, hống hách, kiêu ngạo vì COCC”.

    Nhưng rõ ràng, con nhà chính trị Việt Nam đủ cách để biết kẻ trên, người dưới mà cư xử cho lễ phép, bởi “tập xác định” cả một tiền đồ phía trước. Đây không phải là “COCC” của những đại gia bất động sản, khai bán tài nguyên… mà là con của một trong những vị lãnh đạo chủ chốt của Đảng và nhà nước.

    Có người bảo anh và những người bạn (những hạt giống đỏ khác) có “đạo đức rất tốt, khiêm nhường, giản dị, chan hòa, quá trình học tập và công tác đều rất giỏi và xuất sắc, được thừa nhận ở trong và ngoài nước, có những thành tích và đóng góp tốt trong công tác xã hội, trong chuyên môn, trong quan hệ đồng nghiệp…”

    Nhưng “thành tích tốt, giỏi và xuất sắc” thì cần phải kiểm nghiệm trong thực tế, chứ không phải chỉ qua một bài báo, bằng khen nhà nước ca ngợi là thủ lĩnh Đoàn là có thể quy nạp cả một tính cách, năng lực một con người, nhất là trong hệ thống báo chí, tuyên dương còn nặng tính tuyên truyền như hiện nay. Các thành tích của anh Nguyễn Minh Triết hiện nay chỉ rơi vào trường hợp “du học” (đi du học Anh từ năm 2004, lại học A-level tại Michael College, 7 năm tu ngành ngành hàng không và chế tạo máy, sau đó lấy bằng Thạc sĩ Kỹ thuật Động cơ siêu thanh) nhiều hơn là trong công tác chính trị. Điều này có phải là quá bất thường khi mà anh liên tục nhảy cóc các vị trí trong Đoàn với những chức danh hết sức quan trọng (buộc phải có bề dày phấn đấu), trong đó có chức vụ Bí thư tỉnh đoàn, kiêm Ủy viên BCH Đảng bộ tỉnh? Nó chỉ cho thấy, công tác tiến cử, thăng cử trong sự nghiệp, được đặt trong trạng thái rất nhanh – rất vội (?) và bỏ xa quá trình rèn luyện năng lực chính trị của chính anh Nguyễn Minh Triết. Chưa kể rằng, “dấu ấn” chính trị ở các “hạt giống đỏ” thường không được đo lường thông qua hoạt động thực chất, vì thường các hoạt động này cũng được dễ bề tạo điều kiện thuận lợi nhất từ phía cấp đảng, chính quyền… để nhằm ghi nhận thành tích là chính, trong khi biểu hiện của sự ghi nhận lại thông qua vị trí của những người đứng sau lưng như thế nào.

    Có người bảo anh và những người bạn “với truyền thống gia đình, với kiến thức và kinh nghiệm từ học tập và công tác, với quan hệ xã hội tốt, tôi tin họ sẽ thay thế thế hệ cha anh, tập hợp nhân tài, biết phát hiện và trọng dụng rất nhiều người tài giỏi (có Đức, có Tài, có Tâm, dù Đảng viên hay không, ở trong hay ngoài nước) để cùng tham gia lãnh đạo và điều hành đất nước tốt nhất, có những chính sách quyết liệt, triệt để, thực hành dân chủ, cải cách chính trị và thể chế…”

    Chính trị gia cũng thường được chia thành nhiều loại, có người tham gia tích cực và trở thành một chính trị gia chuyên nghiệp, tác động đến chính sách công, và những người này được thăng cử dựa vào sự bổ nhiệm mang tính chinh phục cộng đồng, họ được gọi là những nhà hoạt động chính trị. Trong khi, nhóm chính trị gia còn lại tham gia chính trị thông qua việc gia cố chức vụ chính trị, điều này thường xảy ra đối với hệ thống COCC, họ được xem là những nhà tìm kiếm chức vụ chính trị để trục lợi nhóm, cá nhân.

    Do đó, để tập hợp và thâu nộp những người có đức, có tài và sử dụng kiến thức, kinh nghiệm trong hoạt động chính trị nhằm điều hành quốc gia đi lên thì phải lấy căn cứ thành tích hoạt động của chính bản thân – nghĩa là nó đã được tạo ra bằng chính cách quản lý, điều hành cũng như thao tác chính trị trong thực tiễn. Chính nó, mới giúp những người hoạt động chính trị có được cơ sở thực tiễn (không phải lý thuyết ghi nhận bằng khen, chứng chỉ chính trị) để thu hút (tạo cảm hứng) cho các nhà hoạt động chính trị khác tìm đến, để cùng tiến hành các hoạt động chính trị chung nhất.

    Thế nhưng, anh Nguyễn Minh Triết và những người bạn của mình được chiếu cố nhiều hơn là trọng dụng, được dọn sẵn hơn là tự lực phấn đấu… Do đó, mới có chuyện thăng tiến như diều gặp gió mà không hề có bất kỳ một cản trở nào. Kinh nghiệm chính trị được đúc rút từ thực tiễn hoạt động chính trị, trong khi những gì anh Nguyễn Minh Triết đạt được như hiện nay được xem là hậu đãi chính trị (sắp xếp chức vụ). Rõ ràng, việc anh có được người bố là thủ tướng đã đem lại cho anh những điều kiện hết sức thuận lợi trong hoạt động chính trị. Nhưng sự bao bọc về mặt chính trị đó, đã đem lại sự bế tắc cho tương lai chính trị của anh về sau (tầm nhìn xa, sự tận tâm của một người yêu nước đối với các vấn đề quan trọng của nhà nước), nói một cách khác, sự thuận lợi quá đà đã đánh cắp chính khả năng/tương lai chính trị của anh.

    Chưa kể, động cơ chính trị hiện nay của việc đào tạo các nhà chính trị Việt Nam, một trong những yếu tố làm nên tính chất “quyết liệt trong thực hành dân chủ, cải cách chính trị và thể chế” lại không nhằm phục vụ con người, mà buộc chủ thể chính trị phải gắn liền nhận thức với đảng phái/giai cấp, khiến tri thức chính trị hướng tới bảo vệ lợi ích đảng phái hay giai cấp nhất định. Một điều cản trở cực lực trong quá trình cải cách thể chế hiện nay, lẫn về sau này.

    Vì vậy, việc kế thừa “kinh nghiệm chính trị” là hết sức nguy hiểm, vì nó chỉ gia cố khuôn mẫu chính trị nhiều hơn (đặt trong lợi ích chính trị gia đình), khiến cho các hoạt động chính trị là sự tiếp diễn các quyền lợi đạt được của gia đình hơn là một tư duy độc lập trong hoạt động chính trị (nhằm xây dựng quốc gia). Do đó, nhìn về những hạt giống đỏ, khiến cho người dân dễ liên tưởng đến Saif al-Islam, con trai của Muammar al-Gaddafi Islam, người bắt đầu tham chính từ thập niên 1990 sau khi trở thành Chủ tịch Quỹ Từ thiện và Phát triển Quốc tế Gaddafi (GICDF). Anh ta tốt nghiệp kỹ sư ở ĐH Al Fateh, Tripoli năm 1994, sau đó lấy bằng thạc sĩ ở ĐH IMADEC, Vienna, Áo vào năm 2000. Năm 2008, Saif nhận bằng tiến sĩ từ Trường Kinh tế London (LSE) với luận án Vai trò của xã hội dân sự trong dân chủ hóa các cơ chế chính phủ toàn cầu: Từ “quyền lực mềm” đến đưa ra quyết định chung. Và tại trường LSE, ngôi trường 100 năm tuổi, từng là cái nôi tên tuổi trong giáo dục ĐH Anh Quốc, luôn lọt top 100 trường tốt nhất thế giới thì giám đốc LSE đã nhận một số tiền hiến tặng khá lớn, đến 1,5 triệu bảng Anh (gần 2 triệu rưỡi đô Mỹ) của Saif Al-Islam, và luận văn tiến sĩ của con trai Gaddafi là đạo văn!

    Nghệ thuật sắp đặt chính trị?

    “Một người làm quan, cả họ được nhờ”, một tư duy cố hữu vẫn còn tồn tại ở Việt Nam, nó thể hiện qua con đường, cổng làng và những dự án đầu tư tại quê nhà lãnh đạo. Thực chất ra, nó chính là tư duy cục bộ được nảy sinh ra bởi cơ chế… Và điều cao cấp hơn nảy sinh từ tư duy trên, đó là dọn sẵn những điều kiện thuận lợi nhất để “tuổi trẻ tài cao” được phát huy và lấy thành tích về T.Ư…

    Trong một thông tin có liên quan đến từ Văn phòng chính phủ cho biết, Thủ tướng Chính phủ đồng ý bổ sung Dự án Tổ hợp lọc hóa dầu Nhơn Hội, tỉnh Bình Định (Dự án Victory) vào Quy hoạch phát triển ngành dầu khí Việt Nam với công suất chế biến 20 triệu tấn dầu thô/năm và tiến độ dự kiến hoàn thành trong giai đoạn 2021 – 2025.

    Trước đó, vào tháng 5/2013, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã cho phép triển khai dự án lọc dầu 27 tỷ USD trên địa bàn tỉnh Bình Định. Trong khi, theo chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam Trần Viết Ngãi cho rằng hiện Việt Nam không cần thêm nhà máy lọc dầu vì dự án này không nằm trong quy hoạch chung của ngành dầu khí Việt Nam, bên cạnh đó ngành dầu khí hiện tại đã có nhà máy Dung Quất, chiếm 30% thị phần cung cấp xăng dầu trong nước, sắp tới còn triển khai nhà máy lọc dầu ở Nghi Sơn, Vân Phong và một số cơ sở lọc dầu khác nữa.

    Như vậy, dự án 27 tỷ đô dù được nhiều chuyên gia khuyến cáo, và bản thân Bộ Tài chính cũng ra sức phản đối, nhất là vào tháng 4/2014, Bộ này không đồng thuận với những kiến nghị ưu đãi của chủ đầu tư dự án lọc hoá dầu này.

    Những ưu ái của thủ tướng đối với mảnh đất Bình Định liệu rằng có phải là sự ngẫu nhiên? Hay nó là một lựa chọn có mục đích sau sự kiện đưa Phú Quốc trở thành đặc khu kinh tế và ngân hàng Liên Việt được lựa chọn ưu tiên trong thu mua nợ xấu?

    Dù ưu ái đó là ngẫu nhiên hay là chủ ý, thì nó cũng tạo điều kiện hết sức thuận lợi cho những “hạt giống đỏ” đã được chỉ định đâm chồi, nảy lộc.

    Nhưng vì nó quá thuận lợi, nên nó khiến cho khả năng tác nghiệp chính trị và điều hành bộ máy để thực hành chính trị gần như không tồn tại, mà tất cả chỉ là sự cơ cấu để tiến xa hơn, khiến cho cái tâm dù có, nhưng lại thiếu hẳn đi cái tầm. Và nhìn tương quan, cách thăng tiến trong sự nghiệp chính trị của anh Nguyễn Minh Triết (kể cả những cán bộ trẻ tài năng khác có dính dáng đến cha anh lãnh đạo) về bản chất, khác xa với những nam nữ thanh niên tham gia Đề án 500 – một đề án đưa trí thức xã về về phát triển nông thôn, miền núi.

    Mà nền chính trị Việt Nam vốn đã yếu ớt, thì cần lắm những cái thực tài chính trị hơn là chính trị chức vụ.

    Do đó, giá như anh đi theo con đường khoa học, với tiềm lực của người đứng sau, thì hẳn anh giúp vực dậy cái nền khoa học – công nghệ đang sụp xệ của Việt Nam. Đằng này, anh đột ngột chuyển hướng mạnh từ khoa học sang chính trị, cũng khiến cho người dân ít nhiều trăn trở.

    Thành ngữ “tuổi trẻ tài cao” – vốn ám chỉ sự ngưỡng mộ đối với những người trẻ về sự nỗ lực của họ trong học tập, công tác nay đã trở thành câu nói châm biếm trong xã hội Viêt Nam, một phần cũng là do vậy.