Đọc cuối tuần – Truyện ngắn của Lỗ Tấn Trung Quốc

       Lập luận

 Truyện cực ngắn của LỖ TẤN (TQ)                   

Trong mơ, tôi thấy mình đang chuẩn bị viết Tập làm văn, trong lớp trường tiểu học, tôi xin hỏi thầy giáo về phương pháp lập luận.

“Khó đấy!” Ánh mắt liếc qua vòng mắt kính, thầy giáo nhìn tôi, nói: “Thầy kể cho em nghe một câu chuyện – Một gia đình sinh được một bé trai, cả nhà vui mừng khôn xiết. Khi đầy tháng, người nhà bế ra cho khách xem – đương nhiên muốn được báo điềm lành.

Một người nói: Đứa bé này sau này sẽ phát tài. Thế là ông ấy được nhiều lời cảm tạ.

Một người nói: Đứa bé sau này sẽ làm quan. Thế là ông này nhận được mấy câu ca ngợi.

Một người nói: Đứa bé sau này sẽ chết. Thế là ông này bị cả nhà xúm lại đánh cho một trận đòn đau.

Nói sẽ chết là tất nhiên, nói phú quý là nói mò. Nhưng nói dối gặp lành, nói đúng lại bị đánh. Còn em …”

“Em muốn vừa không nói lừa người ta, cũng không bị đánh. Vậy thì, thưa thầy, em nên nói như thế nào đây?”

“Thế thì, em phải nói: ‘Ái chà! Đứa bé này ư! Các ngài xem! Đáng yêu quá…! Hehe!he, Hehehehe!’ “

** Nhà văn Ngọa Hổ, một nhà lý luận phê bình văn học Trung Quốc đánh giá: Đây là một bức bích họa về chủ nghĩa hiện thực!

                                  (Theo http://www.xiaoxiaoshuo.com, 9-9-2010)

Lượm lặt tin 14-12-13

Đề nghị án tử hình với Dương Chí Dũng

Ông Dương Chí Dũng và các bị cáo khác tại phiên tòa

Viện Kiểm sát Nhân dân Thành phố Hà Nội đã đề nghị mức án tử hình đối với hai cựu lãnh đạo Vinalines trong ngày xét xử thứ hai của vụ ‘đại án tham nhũng’ vào hôm 13/12.

Các công tố viên đã đề nghị Hội đồng xét xử tuyên phạt hai bị cáo Dương Chí Dũng, cựu chủ tịch Hội đồng quản trị Vinalines và Mai Văn Phúc, cựu Tổng giám đốc Vinalines án tử hình vì tội ‘Tham ô tài sản’ và tội ‘Cố ý làm trái quy định của nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng’.

Viện Kiểm sát cũng đề nghị các mức án cho tám bị cáo còn lại với các án tù từ 6 tới 28 năm.

Bản luận tội của phía Viện Kiểm sát được báo trong nước dẫn lại nói các bị cáo đã tham ô hơn 28 tỷ đồng và làm thiệt hại hơn 366 tỷ đồng.

Theo đó, ông Dũng cùng đồng phạm bị buộc tội đã cố ‎‎ làm trái quy định của chính phủ, làm trái Luật Đấu thầu, Luật Đầu tư trong việc phê duyệt dự án sửa chữa tàu biển Vinalines phía Nam và việc mua ụ nổi 83M.

Theo bản luận tội, ông Dương Chí Dũng đã tham ô 10 tỷ đồng, ông Mai Văn Phúc tham ô 10 tỷ đồng, Trần Hải Sơn tham ô gần 8 tỷ đồng; Trần Hữu Chiều tham ô 340 triệu đồng.

Chia tiền nhiều lần để ‘tránh chú ý’

Theo cáo trạng đưa ra trước tòa ngày 12/12 thì ông Dũng đã xúc tiến việc mua ụ nổi 83M với giá 9 triệu đôla qua phía môi giới là Công ty AP đóng ở Singapore. Trong khi đó, phía chủ sở hữu ụ nổi này của Nga chỉ chào bán với giá dưới 5 triệu đô la Mỹ.

Án Viện kiểm sát đề nghị

  • Dương Chí Dũng tử hình
  • Mai Văn Phúc tử hình
  • Trần Hữu Chiều 22-24 năm tù
  • Trần Hải Sơn 28-30 năm tù
  • Bùi Thị Bích Loan 6-8 năm tù.
  • Lê Văn Dương 6-8 năm tù.
  • Mai Văn Khang 8-10 năm tù.
  • Lê Ngọc Triện 6-8 năm tù.
  • Lê Văn Lừng 6-8 năm tù
  • Huỳnh Hữu Đức 6-8 năm tù

Từ lúc mua về đến nay, tổng số tiền Vinalines đổ vào ụ nổi này đã là gần 24 triệu đô la Mỹ trong khi u nổi này không hề được sử dụng.

‘Số tiền lại quả’ 1,66 triệu đôla từ thương vụ mua ụ nổi này sau đó đã được Công ty AP gửi vào tài khoản bà Trần Thị Hải Hà, em gái ông Trần Hải Sơn, nguyên Tổng giám đốc Cty TNHH sửa chữa tàu biển Vinalines.

Ông Dũng đã bác bỏ chi tiết trong cáo trạng nói ông đã nhận được 10 tỷ đồng trong số tiền này từ ông Sơn.

Trong phiên tòa ngày 13/12, ông Trần Hải Sơn nói ông Dương Chí Dũng và Mai Văn Phúc đã quyết định việc chia số tiền kiếm được từ vụ mua ụ nổi 83M.

Ông Sơn cho biết đã chia cho ông Dũng và ông Phúc mỗi người 10 tỷ đồng.

Bà Hà cũng khai đã nhều lần chuẩn bị tiền cho ông Sơn để ông này đi giao cho hai người nói trên.

Ông Sơn khai đã chia số tiền gửi cho ông Dũng làm hai lần, mỗi lần có giá trị 5 tỷ đồng. Trong khi đó, số tiền gửi ông Phúc được chia ra làm ba lần, lần đầu tiên và lần cuối là 2,5 tỷ, lần thứ hai là 5 tỷ đồng.

Theo ông Sơn, lý do cho quyết định này là vì “số tiền mỗi người 10 tỷ đồng quá lớn, không tiện đưa một lần.”

Cả ông Dũng và ông Phúc đều không thừa nhận việc nhận tiền từ ông Sơn.

Không khai người báo tin

Các phóng viên được phép mang theo máy tính xách tay và máy ghi âm vào phiên xử ngày thứ hai

Trong phiên xử ngày 13/12, ông Dương Chí Dũng đã nhất quyết không khai tên người báo rằng mình bị khởi tố.

Ông này được báo Tuổi Trẻ dẫn lời nói đã “nhận được điện thoại của người quen” lúc 6 giờ tối 17/5 năm 2012 báo bị khởi tố và sẽ bị bắt “nên bị cáo đã bỏ trốn”.

Ông này cũng nói việc ông bỏ trốn là do “quá lo sợ” và khẳng định trong thời gian ở nước ngoài “không có móc ngoặc với tổ chức nào”.

Tuy nhiên, khi được viện kiểm sát hỏi ai là người gọi điện báo tin này là ai, ông Dũng trả lời rằng “đã khai ở cơ quan điều tra rồi không lại ở đây nữa. Không tiện nói ra tên người báo.”

Không như phiên xử ngày đầu tiên, các phóng viên tham dự phiên tòa đã được phép mang theo máy tính xách tay, điện thoại và máy ghi âm để hỗ trợ tác nghiệp, các báo trong nước cho biết.

————————————

Chú Kim Jong-un bị hành quyết

Người chú quyền lực của lãnh đạo Bắc Hàn Kim Jong-un đã bị hành quyết sau khi vừa bị tước toàn bộ chức quyền trước đó vì “hành động phản bội”, truyền thông chính phủ nước này cho biết.

Chang Song-thaek đã bị hai sỹ quan giải đi khỏi một phiên họp đảng hồi đầu tuần này.

Đây là biến động chính trị lớn nhất tại Bắc Hàn kể từ khi ông Kim tiếp nhận quyền lực từ bố mình hai năm trước.

Hãng thông tấn chính phủ KCNA nói ông Chang đã bị tòa án binh hôm 12/12 kết tội lật đổ và đã bị hành quyết ngay tức khắc.

Ông Chang, người được cho là đã dẫn dắt cháu mình trong quá trình chuyển nhượng quyền lực từ Kim Jong-il sang Kim Jong-un hồi năm 2011, bị KCNA gọi là “kẻ tệ hơn một con chó”.

Ông này cũng đã nhận tội lạm quyền và đã xây dựng phe cánh riêng để phục vụ cho tham vọng quyền lực của mình, hãng thông tấn này nói trong một bản tin dài và chi tiết.

Trong một thông cáo, Nhà Trắng cho biết dù không thể kiểm chứng độc lập, nhưng cũng “không có lý do gì” để nghi ngờ tin này.

“Nếu được xác nhận, điều này là một ví dụ nữa về sự tàn bạo của chính quyền Bắc Hàn. Chúng tôi đang theo dõi chặt chẽ diễn biến tại Bắc Hàn và đang thảo luận với các đồng minh và đối tác trong khu vực,” thông cáo nói.

Hình ảnh cuối cùng của ông Chang tại tòa án binh hôm 12/12

Nhân vật quyền lực

Ông Chang, anh rể của ông Kim Jong-il, là người đã từng đảm nhận nhiều vị trí quan trọng trong đảng cầm quyền và trong Ủy ban Quốc phòng.

Ông này được nhìn thấy nhiều lần bên cạnh cháu của mình, và được một số ý kiến cho rằng là người có nhiều tác động đến Kim Jong-un.

Tuy nhiên hồi đầu tháng 12, một số nguồn tin nói ông Chang đã bị cách chức và hai người trợ lý của ông này đã bị hành hình.

Sau đó, đến thứ Hai, 9/12, KCNA đăng tải hình ảnh cho thấy ông Chang bị hai sỹ quan kéo ra khỏi ghế ngồi trong một phiên họp đảng.

Trong một tin dài vào thứ Sáu, KCNA gọi ông Chang là “kẻ phản bội” và “thứ cặn bã”.

Hãng này nói “Chang đã ôm một giấc mơ hão huyền, rằng sau khi giành được quyền lực, với bản chất đáng khinh của một ‘nhà cải cách’ trong mắt thế giới bên ngoài, hắn sẽ giúp chính phủ mới mở rộng quan hệ với nước ngoài trong một thời gian ngắn.”

KCNA cũng nói ông Chang đã:

  • Âm mưu “lật đổ nhà nước”
  • Biến cơ quan của mình thành “một quốc gia nhỏ” và “kích động” quân đội nhằm tiến hành đảo chính.
  • Giành quyền kiểm soát “những khu vực kinh tế quan trọng” của đất nước và “âm mưu đẩy nền kinh tế và đời sống của người dân tới bờ vực thảm họa”.
  • Phạm tội tham nhũng
  • Có những hành động bất thường liên quan đến khu vực hợp tác kinh tế với Trung Quốc, Rason.
  • Chịu trách nhiệm cho chính sách cải cách tiền tệ không thành công hồi năm 2009.

Ông Chang đã “nhận tội” tại tòa và bản án tử hình đã được “thực hiện ngay tức khắc,” KCNA cho biết

——————————————–

10 sáng chế làm thay đổi thế giới trong năm 2013

Trang tin điện tử Mashable đã bình chọn 10 sáng chế trong năm 2013 giúp con người và thế giới thay đổi đáng kể trong thời gian tới.

1. Bánh kẹp nhân tạo

Chi phí cho nghiên cứu lên tới 330.000 USD nhưng nhờ có khoản đầu tư từ nhà đồng sáng lập Google, ông Sergey Brin nên phòng thí nghiệm đầu tiên trên thế giới về bánh kẹp nhân tạo đã có sản phẩm đầu tay vào tháng 8 vừa qua.Các nhà nghiên cứu tại Đại học Maastricht, Hà Lan đã phải mất tới 5 năm để tạo ra một loại thịt bò nhân tạo, nhờ phát triển từ 2.000 loại protein tăng trưởng khác nhau, lấy từ vai của một con bò thật.

Chắc còn phải chờ rất lâu để các món thịt từ phòng thí nghiệm nói trên có thể xuất hiện trong menu của các cửa hàng McDonald’s, nhưng loại thịt bò nhân tạo đầu tiên trên thế giới này đã chứng tỏ một tiềm năng vô cùng lớn, đứng về mặt giải pháp khoa học, cho nhu cầu ngày càng tăng trên thế giới đối với các sản phẩm thịt.

2. Kính Google cho người tàn tật

Tammie Van Sant (trong ảnh) bị một tai nạn xe hơi cách đây 20 năm khiến bà bị liệt. Mặc dù biết mình không thể đi được trở lại, bà vẫn tự nguyện thử nghiệm các thiết bị giúp mình gõ máy tính, gọi điện thoại và cả chụp ảnh nữa.Cho đến đầu năm nay, các cuộc thử nghiệm vẫn thất bại. Nhưng với Kính Google, dường như mọi chuyện đã khác đi.

Bắt đầu tự nguyện tham gia vào chương trình thử nghiệm Google Glass Explorer vào tháng 5 vừa rồi, bà cảm thấy mình như được tái sinh. Khi được trang bị kính Google, bà có thể điều khiển được chính mình, nói chuyện điện thoại và chụp ảnh xung quanh mình.

Mặc dầu loại kính này của Google không hoàn toàn giúp người tàn tật trở lại như bình thường, nhưng các tính năng của nó giúp người đeo có được sự tự chủ đáng kể trong cuộc sống, mà các thiết bị hỗ trợ cho con người từ trước tới nay chưa thể có.

3. Bao cao su thế hệ mới

Bao cao su là phương tiện hữu hiệu và tin cậy giúp tránh mang thai ngoài ý muốn và tránh các bệnh truyền nhiễm qua đường tình dục.Tuy nhiên, vấn đề là đàn ông lại không thích sử dụng bao cao su bởi nó làm mất khoái cảm cho người sử dụng so với “chân trần”.

Chính vì vậy, Quỹ Bill & Melinda Gates đã tài trợ 1 triệu USD cho các nhà khoa học để nghiên cứu chế tạo ra một thế hệ bao cao su mới, vừa đảm bảo tính an toàn, vừa khiến các quý ông giữ được cảm giác.

Trong khi một số dự án nhận tiền tài trợ từ quỹ đang nghiên cứu các loại bao cao su siêu mỏng làm từ nhựa và polymer thì một nghiên cứu khác lại đi theo hướng sử dụng gân bò.

Theo các nhà khoa học của dự án này, loại bao cao su hoàn hảo nhất phải tạo được cảm giác “như thật” của da người, vì vậy gân động vật được cho là sự lựa chọn hợp lý.

Bill Gates thì hy vọng rằng một trong số các nhóm nghiên cứu được ông tài trợ sẽ sáng chế ra các sản phẩm có thể được đưa ra thị trường và được toàn bộ đàn ông sử dụng.

4. Thẻ ngân hàng cho người tỵ nạn Syria

Thay vì phát các phiếu thực phẩm, Chương trình lương thực của Liên Hợp Quốc lại quyết định phân phát các thẻ ngân hàng cho người tỵ nạn Syria sống tại Lebanon.Loại thẻ này được chấp nhận tại 300 cửa hàng tại Lybanon đăng ký tham gia chương trình của Liên Hợp Quốc.

Như vậy thay vì phải tổ chức cung cấp lương thực cho người tỵ nạn, các thẻ ngân hàng này giúp họ có thể tự chi tiêu trong thời gian tỵ nạn tránh chiến tranh của mình.

5. Bếp sạch chống phá rừng

Một loại bếp mới, sử dụng dầu sạch đang được đưa ra nhằm giảm thiểu việc phá rừng ở Zambia.Sử dụng dầu sinh học làm từ chất thải, loại bếp này giúp thay thế các loại bếp than vốn rất nguy hiểm cho sức khỏe, cũng là nguyên nhân khiến đất nước này bị tàn phá mỗi năm cỡ 600.000 ha rừng.

Loại bếp sử dụng nhiên liệu sạch này (có thể sử dụng cả mùn cưa) cũng sẽ giúp hạn chế sử dụng gas và kerosene trong nhà bếp, giúp giảm thời gian đun nấu cho phụ nữ và giảm khí phát thải, giúp không khí trong nhà trong lành hơn.

6. Những chiếc lều năng lượng mặt trời

Cuộc sống của hơn 60% người dân Phi Châu là sống trong những căn nhà ổ chuột, thiếu nguồn lực và mất vệ sinh.Sáng chế “lều năng lượng mặt trời” iShack của Nam Phi giúp người dân Châu Phi có thêm phương tiện sống bên cạnh những chiếc lều truyền thống.

Nhờ được trang bị các tấm pin mặt trời, iShack cải thiện điều kiện sống cho người dân Châu Phi, nhờ cung cấp năng lượng sạch cho họ.

Năng lượng mặt trời giúp chiếu sáng trong và ngoài các lều, giúp sạc pin điện thoại. Ngoài ra, mái lều cũng được thiết kế đặc biệt để có thể hứng nước mưa cho người dân sử dụng. Chưa kể đến các ô cửa giúp cho không khí lưu thông tốt hơn trong lều và bức tường sau lều được ‘gia cố’ thêm bằng đất sét giúp điều hòa nhiệt độ.

Mỗi chiếc iShack được bán với giá rất rẻ, chỉ cỡ 660 USD (khoảng 15 triệu đồng Việt Nam).

7. Cây giống “ngàn năm”

Kaiima, một doanh nghiệp công nghệ mới ở Israel đã sử dụng việc chọn lọc bản đồ gene để tăng năng suất của các cây giống, cải thiện việc tưới nước và tăng khả năng chống chịu của giống cây với các điều kiện khắc nghiệt của thiên nhiên. Tất cả chỉ nhằm một mục đích: tạo ra nhiều lương thực hơn.Nhu cầu về giống đã tăng tới 90% trong vòng 30 năm qua. Chính vì vậy mà các công nghệ nông nghiệp đã ngày một nở rộ.

Với cách tiếp cận tuyệt vời như Kaiima, công nghệ nông nghiệp chắc chắn sẽ tạo ra các khoản lợi nhuận đáng kể.

8. Mũ bảo hiểm vô hình

Chắc chắn bạn sẽ chưa nhìn thấy một loại mũ bảo hiểm dành cho người đi xe đạp kiểu này bao giờ, đơn giản bởi vì nó… vô hình. Nhưng tác dụng chống sốc của nó còn gấp đôi cả túi khí của ô tô.Đó chính là tác dụng của Hövding, một loại mũ bảo hiểm vô hình dành cho người đi xe đạp đeo ở cổ và có cơ chế hoạt động như một túi khí khi gặp tai nạn.

Hövding còn có tác dụng chống sốc tuyệt vời nhất mà không một loại mũ bảo hiểm hiện nay trên thế giới có được.

9. Thìa chống rung cho người bệnh Parkinson

Phòng thí nghiệm Lift Labs vừa sáng chế ra một loại thìa kháng rung giúp những người bệnh Parkinson ăn uống được thuận tiện hơn.Chiếc thìa, sắp tới sẽ đi kèm với dao và dĩa, có tác dụng giảm bớt 70% độ rung của người bị bệnh Parkinson, giúp họ cải thiện bữa ăn tốt hơn.

Tuy không thể có chức năng tự đút cho người bệnh Parkinson nhưng loại thìa này chí ít giúp họ tự chủ hơn nhiều trong việc ăn uống của mình.

10. Ong máy ngăn săn bắn trộm

Các toán tuần tra kiểm lâm không thể tuần tiễu mọi khu vực trong rừng cùng lúc, những chú “ong máy” có thể giúp họ

Săn bắn trộm không phải là điều gì quá mới mẻ nhưng tổ chức bảo tồn Ol Pejeta ở Kenya đã có một công cụ đắc lực giúp chặn đứng tình trạng săn bắn trộm thú rừng, đặc biệt là tê giác và voi.Trong khi các toán tuần tra kiểm lâm không thể tuần tiễu mọi khu vực trong rừng cùng lúc, những chú “ong máy” có thể giúp họ theo dõi toàn bộ khu rừng trên màn hình video của ô tô tuần tra, đặc biệt tại các khu vực bảo tồn quốc gia.

Ol Pejeta đã cho ra mắt con “ong máy” đầu tiên vào tháng 6 vừa qua, nó có thể “bắt sống” được những kẻ săn bắn trộm khi chúng đang hành động.

CHÍ THÀNH/DĐĐT

Ngô Nhân Dụng – Kim Jong Un làm Bắc Kinh nhức đầu

Khi Stalin thanh trừng các đồng chí trong Bộ Chính Trị, họ bị giam giữ, tra hỏi nhiều tháng trời, cuối cùng bị đưa ra tòa, ai cũng thú nhận tội chống đảng, tỏ ý hối hận, và xin lãnh tụ khoan hồng, sau cùng họ vẫn bị giết. Mao Trạch Ðông thì bắt những đồng chí như Bành Ðức Hoài, Lưu Thiếu Kỳ kéo dài những ngày tàn tạ trong cảnh quản thúc, vợ con nheo nhóc, bạn bè bỏ rơi. Các lãnh tụ cộng sản thường vẫn muốn làm nhục các đồng chí, họ không hài lòng nếu chỉ cách chức hay giết các đối thủ. Nhưng mức độ tàn ác của Kim Jong Un đã vượt qua cả Stalin lẫn Mao Trạch Ðông. Người bị thanh trừng phải bị làm nhục, trước công chúng, và đem chiếu phim cho cả thế giới coi.

Các lãnh tụ cộng sản thanh trừng lẫn nhau là chuyện bình thường. Nhưng ít thấy một cảnh thanh trừng nào lộ liễu và tàn nhẫn như được chiếu trên ti vi cho 25 triệu dân Bắc Hàn chứng kiến trước đây hai ngày. Nhà độc tài nho nhỏ Kim Jong Un đã quyết định cho đài truyền hình chiếu cuốn phim cậu ta hạ bệ ông chồng bà cô ruột, mà trong hai năm qua vẫn được coi như người bảo trợ, đóng vai ủng hộ cậu lên vai lãnh đạo đảng và nhà nước Bắc Hàn. Jang Song-thaek bị lính mặc đồng phục kéo ra khỏi ghế ngồi, lôi xềnh xệch ra khỏi phòng, trong một phiên họp của Bộ Chính Trị mở rộng. Hàng ngàn quan chức trố mắt nhìn theo, chắc ai cũng lo sợ không biết bao giờ đến lượt mình là nạn nhân. Tất cả những người trong phòng đều là đàn ông, cao tuổi, mặc áo kiểu Mao giống hệt nhau. Chỉ có một quan chức ngồi hàng ghế thứ ba cúi nhìn xuống bàn, làm như đang cắm cúi viết. Viên quan này chắc sẽ bị trừng phạt vì dám từ chối không chứng kiến thủ đoạn tàn nhẫn của “lãnh tụ quang minh,” danh hiệu chính thức của Kim Jong Un, tên chữ Hán là Kim Chính Ân, còn gọi là Cậu Ủn. Ông bố Kim Jong Il (Kim Chính Nhất) lúc còn sống vẫn được gọi là “lãnh tụ kính yêu,” còn ông nội Kim Il Sung (Kim Nhật Thành) được suy tôn là “lãnh tụ vĩ đại.” Triều đại nhà Kim đã truyền đến đời thứ ba, vẫn cương quyết đưa dân Bắc Hàn tiến tới chủ nghĩa xã hội!

Jang Song-thaek bị kết tội tham nhũng, lạm quyền, sống xa hoa, đánh bạc, dùng ma túy, bán rẻ tài nguyên quốc gia cho ngoại quốc, và thêm mắm thêm muối với tội ngoại tình vì “bị ảnh hưởng của lối sống tư bản!” Sau màn bắt giữ giữa phiên họp, đến những màn các thuộc hạ của Jang Song-thaek lên ti vi kể tội ông sếp cũ của họ, vừa kể lể vừa khóc lóc, họ khóc một cách thành thật vì không biết mình “tố khổ” như vậy đã đủ để được tha tội chết hay chưa.

Hai năm trước, khi “lãnh tụ kính yêu” chết, Jang Song-thaek đã được ủy thác giúp đứa cháu nắm vững quyền bính. Jang Song-thaek, tên chữ Hán đọc là Trương Thành Trạch, là chồng bà Kim Kyong Yui, con gái út của “lãnh tụ vĩ đại,” tên chữ Hán đọc là Kim Kính Cơ. Cả hai vợ chồng đều được phong làm đại tướng, bà cô lên chức đại tướng cùng ngày với cậu cháu, trước khi ông anh Kim Jong Il chết. Trương Thành Trạch được anh vợ cho nắm chức trưởng ban tổ chức, phong thêm chức phó chủ tịch quân ủy trung ương, nắm guồng máy an ninh để phòng ngừa đám tướng lãnh có thể bất phục thằng con miệng còn hơi sữa; rồi trao cho nhiệm vụ săn sóc cho đứa cháu lên ngôi kế vị bố một cách an toàn. Ông chú đã làm tròn nhiệm vụ. Cậu Ủn được đưa lên làm chủ tịch quân ủy trung ương, chủ tịch nước, chủ tịch đảng, tổng tư lệnh quan đội, phong hàm “nguyên soái,” một cấp bậc ngang với chức thống chế, cao nhất trong quân đội. Cậu là người duy nhất mang cấp bậc nguyên soái, chỉ có một cấp cao hơn là đại nguyên soái, mà từ trước đến nay người duy nhất được phong đại nguyên soái là ông nội Kim Nhật Thành. Các tướng lãnh được triệu tập, đưa tay lên thề trung thành với cậu Ủn. Cậu cho nổ trái bom nguyên tử để cho dân Bắc Hàn thấy mặc dù họ đói rét những lãnh tụ của họ không sợ Mỹ vì có bom nguyên tử.

Chỉ sau hai năm, ông Ủn đã ra tay thanh trừng ông chú. Ðiều này cho thấy cậu ta đang lo lắng, không biết ông chú đang âm mưu những gì. Trong chế độ độc tài cộng sản họ không thể tin ai cả. Ðồng chí nào cũng có thể đâm sau lưng mình.

Vụ bắt giữ Trương Thành Trạch làm nhiều người ngạc nhiên; nhưng tình báo Nam Hàn đã đoán trước. Ðầu năm 2011, có hai trăm người bị bắt ở Bắc Hàn. Họ đều nằm dưới quyền của hai ông phó chủ tịch quân ủy trung ương, một ông chính là Trương Thành Trạch. Vụ bắt bớ này được ghi nhận là để ngăn ngừa không cho hai ông già lấn quyền của “lãnh tụ quang minh.” Tháng 11 năm ngoái, hai người thân tín của ông chú đã bị bắt, bị kết tội tham nhũng lạm quyền, và gây chia rẽ trong đảng. Cả hai chắc đã bị xử tử. Ba ngày trước khi Trương Thành Trạch bị hạ nhục, một đài phát thanh ở Nam Hàn còn loan tin chính Trạch cũng bị xử tử rồi.

Nhưng tại sao Kim Jong Un phải đem trưng bày cảnh ông chú bị hạ nhục, cho cả thế giới cùng coi? Có thể bản tính cậu là hung dữ. Khi còn đi học ở trường trung học Liebefeld Steinholzli gần thành phố Bern, Thụy Sĩ, trong hai năm, cậu được các bạn bè nhận xét là học không giỏi, tính hiền lành, nhút nhát và không thích con gái, nhưng rất thích bóng rổ, coi Michael Jordan là thần tượng. Một đứa trẻ nhút nhát và kém thông minh có thể mang mặc cảm tự ti. Cho nên khi nắm quyền tối cao trong tay cậu Ủn phải chứng minh rằng mình dám làm những việc tàn ác hơn đời, cốt sao cho mọi người phải sợ mình.

Nhiều nhà quan sát quốc tế coi đây là một đòn làm đảng cộng sản Trung Quốc mất mặt. Vì Trương Thành Trạch vốn liên lạc mật thiết với Bắc Kinh. Tháng Tám năm ngoái, ông chú sang thăm, đã được các lãnh tụ Trung Quốc đón tiếp long trọng, dùng những nghi thức vẫn dành cho Kim Chính Nhật khi còn sống. Ông gặp Hồ Cẩm Ðào, Ôn Gia Bảo, được đưa đi thăm các khu kinh tế đặc biệt chế tạo hàng xuất cảng; để ông lấy làm mẫu đem về áp dụng ở Bắc Hàn. Trung Quốc là nước đang nuôi chế độ cộng sản Bắc Hàn, cung cấp thực phẩm, nguyên liệu, và 70% số năng lượng đang dùng. Nếu Bắc Hàn chịu cởi trói cho kinh tế thì gánh nặng viện trợ sẽ được giảm đi. Tháng trước, hãng thông tấn Bắc Hàn loan báo sẽ mở 14 đặc khu chế xuất, đó là kết quả của chuyến đi trong sáu ngày năm ngoái của Trương Thành Trạch.

Ðối với các nhà quan sát quốc tế, việc hạ thủ Trương Thành Trạch báo hiệu lãnh tụ ông Ủn dám thách thức Bắc Kinh. Trong những lời kết tội Trương Thành Trạch có nói đến việc bán tài nguyên cho nước ngoài với giá rẻ, điều này nhắm vào Trung Quốc, là nước vẫn nhập cảng quặng mỏ từ Bắc Hàn nhiều hơn các nước khác, quan trọng nhất là quặng sắt. Ngay từ đầu năm ngoái, sau khi mới lên ngôi Kim Jong Un đã công khai than phiền là các tài nguyên quốc gia bị bán rẻ, trong lúc nguồn ngoại tệ khan hiếm. Cậu Ủn yêu cầu phải tăng giá các quặng mỏ, than, và đất hiếm (một nguyên liệu thiết yếu trong các sản phẩm điện tử mà Trung Quốc hiện đang là nước bán nhiều nhất trên thế giới nhờ khai thác các mỏ ở Mông Cổ, tàn hại môi trường sống tại xứ này). Quặng mỏ lâu nay vẫn được các công ty liên doanh Trung Quốc và Bắc Hàn khai thác. Những lời tuyên bố này được báo chí ở Bắc Kinh loan tin đầy đủ, gây bất mãn cho cả hai bên. Nhiều công ty Trung Quốc sau đó đã ngưng hoạt động ở Bắc Hàn.

Trước cảnh Trương Thành Trạch bị hạ thủ và làm nhục, cộng sản Trung Hoa đành ngậm bồ hòn làm ngọt. Báo chí loan tin đầy đủ, kể lể hết những tội được gán cho Trạch. Phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao chỉ biết nói vớt rằng đây hoàn toàn là việc nội bộ của nước cộng sản anh em!

Nhưng chắc chắn Tập Cận Bình phải lo lắng. Vì cuộc thanh trừng này cho thấy chế độ Bắc Hàn không ổn định. Một lãnh tụ 30 tuổi mới lên ngôi hai năm đã phải ra tay tiêu diệt đối thủ của mình, tàn nhẫn và cách công khai như vậy, chứng tỏ bên trong còn nhiều mầm biến loạn. Ðiều đáng lo nhất là trong tình trạng bất an và tâm thần hoảng loạn, Kim Chính Ân có thể hành động một cách mù quáng để bảo vệ địa vị. Chắc sau vụ thanh trừng ông chú, cậu Ủn sẽ cho nổ thêm bom nguyên tử để dọa dân và dọa các nước láng giềng. Nhưng cậu có thể còn khiêu khích Nam Hàn với lời lẽ và hành động mạnh hơn trước để ra oai với dân. Nếu Nam Hàn và Mỹ phản ứng mạnh thì Bắc Kinh sẽ đối phó ra sao? Hiện nay Tập Cận Bình đang phải đối đầu với Nam Hàn và Nhật Bản trong vụ lập vùng phòng không bao gồm cả các hòn đảo của hai nước này; và cả hai nước phản ứng rất cứng rắn. Nay thêm một mối lo thứ ba trong vùng Bắc Á châu, do một đồng chí cộng sản gây vạ.

Bắc Kinh sẽ không thể gửi quân sang cứu Bắc Hàn, như Mao Trạch Ðông đã làm trước đây hơn nửa thế kỷ. Dân Trung Hoa bây giờ không ngoan ngoãn nữa, họ sẽ không chấp nhận hy sinh cho một đồng chí con con của các lãnh tụ. Nhưng nếu chế độ cộng sản ở Bắc Hàn sụp đổ thì Bắc Kinh càng nhức óc.

Hàng triệu dân Bắc Hàn sẽ chạy sang Trung Quốc tị nạn, thêm vào con số nửa triệu đã trốn sang sống trong vùng biên giới. Nếu Hàn Quốc lại thống nhất với Nam Hàn trong một chế độ tự do dân chủ thì Bắc Kinh càng lo. Không những Mỹ có thêm một đồng minh mạnh hơn ngay bên cạnh Trung Quốc, mà biến cố đó có thể khích động chính người dân Trung Hoa. Họ sẽ tự hỏi: Tại sao chúng tôi không được sống dân chủ tự do?

Một năm của các bộ trưởng: Thống đốc Bình “đánh bài ngửa”

Trầm hơn, nhưng “đánh bài ngửa” vẫn là cách làm của Thống đốc Nguyễn Văn Bình trong năm 2013…

Một năm của các bộ trưởng: Thống đốc Bình “đánh bài ngửa”

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình (giữa) với các đại biểu Quốc hội bên hành lang nghị trường.

Năm 2013 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình có thể chia thành hai nửa: nửa nóng bỏng, nửa thâm trầm. Xuyên suốt vẫn là cách điều hành “đánh bài ngửa” quen thuộc…

Ngay từ khi đảm nhiệm vị trí Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (8/2011), ở ông Bình toát lên một sự tự tin. Đâu đó có những cái nhíu mày xem điều này là quá… tự tin.

Còn một số người gần gũi trong công việc lại dân dã nói rằng: Thống đốc Bình quen “đánh bài ngửa” trong điều hành.

Có quá nhiều dữ kiện để dẫn lại cho tính cách đó, dù không hẳn luôn “đánh thắng”.

Nửa nóng bỏng…

Trong những câu chuyện bên lề về công việc, khó khăn của năm 2013 đối với Thống đốc Nguyễn Văn Bình có lẽ được báo trước bằng những tin nhắn nặc danh không mong muốn. Vẫn là xuất phát từ thị trường vàng, điểm nóng gay gắt nửa đầu 2013.

Cộng sự của ông Bình có lần nói, động vào vàng như động vào “tổ kiến lửa”, khi đưa một thị trường gần như tự do từng bước vào khuôn khổ quản lý.

Sau hơn 70 phiên đấu thầu vàng miếng, ước tính đã có khoảng 8.000 tỷ đồng thu từ chênh lệch giá nộp vào ngân sách nhà nước, trong một năm hụt thu căng thẳng. Nếu vẫn theo cơ chế trước đây, chỉ cần một nửa số đó rơi vào những cái túi nào đó, đặc biệt là nhập lậu, thì cái tổ kiến theo cách nói trên hẳn sẽ dịu lửa.

Kéo dài từ đầu năm cho đến tháng 6, thị trường vàng là chủ đề nóng bỏng trên các trang báo, và đặc biệt trên diễn đàn Quốc hội. Song song với đó là áp lực tất toán trạng thái căng thẳng tại các ngân hàng thương mại, để rồi vốn vàng và những rủi ro của nó được bóc tách khỏi hệ thống.

“Bình ổn thị trường chứ không bình ổn giá” là quan điểm Thống đốc Bình đưa ra trong giai đoạn này.

Xét về diễn biến thị trường, quả thực đã ít hẳn đi những cơn sốt hay những dòng người chen lẫn mua – bán vàng. Thị trường vàng đã hạn chế những cú sốc tác động tới tỷ giá, thanh khoản ngân hàng, lãi suất…, hay rộng hơn là tới ổn định về vĩ mô.

Tác động của chính sách là chính yếu, song có một yếu tố “may mắn” năm 2013 là đà trượt dài, sâu và gần như không thể gắng gượng của giá vàng. Chuỗi sinh lời suốt một thập kỷ qua chấm dứt, thiệt hại nặng nề nếu găm giữ, đã giảm bớt sức hấp dẫn của vàng, bớt lôi kéo dòng tiền mà qua đó có thể tạo những tác động bất lợi.

Xét về giá, thu hẹp chênh lệch theo yêu cầu của Quốc hội và Chính phủ vẫn chưa thành. Ở đây, một dữ kiện mang dáng dấp cách “đánh bài ngửa” trong điều hành của Thống đốc Bình hẳn sẽ vẫn được nhớ tới, và chưa đánh thắng trong năm 2013: tuyên bố thu hẹp chênh lệch giá về khoảng 400.000 đồng/lượng.

Nhưng, các dữ kiện điển hình khác lại cho kết quả sát với tính toán của vị tổng tư lệnh ngành ngân hàng trong năm 2013.

Ông từng tuyên bố cam kết ổn định tỷ giá cuối 2011, trong 2012, và lần lượt làm được. Năm 2013, cho đến thời điểm này có thể hướng đến một cam kết tương tự tiếp tục gọn gàng. Được “ngửa bài” về điều hành tỷ giá, các chủ thể trên thị trường có cơ sở cần thiết để định hình ứng xử.

Song, tỷ giá không vì thế mà bớt sóng gió. Ít nhất có 3 lần cam kết bị thử thách. Qua mỗi lần, dự trữ ngoại hối hẳn bị hụt đi phần nào để can thiệp. Một cộng sự chuyên trách của Thống đốc từng nói: “Nhìn ngoại tệ chảy đi như nhìn máu chảy ở tay mình, đau chứ!”. Song, về tổng thể 2013 vẫn là năm khả quan của nguồn lực dự trữ ngoại hối.

Và có một trong 3 lần đó, giới thạo tin từng đề cập đến khả năng Thống đốc Nguyễn Văn Bình sẵn sàng “ngửa bài” trước, tăng dự trữ bắt buộc nếu trong hệ thống có tình trạng đầu cơ nội bộ gây bất ổn tỷ giá (do dư thừa tiền đồng).

Tương tự, ở lãi suất, ngay từ đầu năm, vị lãnh đạo đầy tự tin này đã nói trước một viễn cảnh lạc quan: giảm nhanh và về mức thấp; dự tính ít nhất mỗi quý sẽ giảm được 1%/năm. Thực tế đến sớm hơn, lãi suất liên tiếp giảm nhanh nửa đầu 2013.

Sớm hơn và nhanh hơn có thể xem là khác biệt trong dự tính mỗi quý nói trên, song các quyết định giảm lãi suất đưa ra đều cho thấy sự chắc chắn và thận trọng, chỉ thực hiện khi lạm phát cho tín hiệu rõ ràng. Với doanh nghiệp và người dân vay vốn, nhìn lãi vay hiện nay hẳn càng thấm thía gánh nặng từng trên 20%/năm của hai năm về trước.

Còn với nhà điều hành, Thống đốc là người đại diện, cả ở lãi suất và tỷ giá đã có sự chủ động hơn, mà ông Bình từng nói là dẫn dắt thị trường thay vì chạy theo thị trường. Với dư luận, tình trạng hai giá trong hệ thống từng nhức nhối ở cả lãi suất và tỷ giá những năm trước đến nay đã được hạn chế; hay báo chí ít phải dùng đến những cụm từ “đi đêm”, “hoạt động bí mật”, “phá rào”, “cài bẫy”… để phản ánh về hoạt động ngân hàng.

Đạt được những kết quả nhất định, nhưng nửa đầu 2013 vẫn là giai đoạn nóng bỏng nhất đối với cá nhân ông Bình sau hai năm đảm nhận vị trí Thống đốc.

Ngày 11/6, Quốc hội bỏ phiếu tín nhiệm, với 209 phiếu “tín nhiệm thấp”, 194 phiếu “tín nhiệm” và 88 phiếu “tín nhiệm cao”, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình là người có số phiếu “tín nhiệm thấp” cao nhất trong số 47 chức danh được lấy phiếu…

Nửa thâm trầm…

Sự kiện ngày 11/6 rồi cũng lặng lẽ trôi qua. Ông Bình ít xuất hiện trực tiếp trên báo chí. Ông cũng ít có những tuyên bố đầy tự tin như trước. Nửa sau 2013 của vị bộ trưởng này thâm trầm hơn.

Một dạo, thói quen hút thuốc của ông tưởng như thưa đi, nhưng rồi lại dày lên.

Là vị thống đốc đầu tiên “đánh bài ngửa” về nợ xấu, khi nói thẳng con số cỡ 10% tại diễn đàn Quốc hội thay vì cách công bố thấp hơn rất nhiều như “thông lệ”, nhưng tuyệt nhiên gần đây ông không đề cập đến “mức độ thực” này nữa. Có lẽ nó nặng về chiều sâu tính toán và xử lý?

Nợ xấu cũng là một trong những điểm nhức nhối nhất trong năm 2013 của Thống đốc Nguyễn Văn Bình. Dù có nhiều nguyên nhân, khách quan và chủ quan, có yếu tố lịch sử…, và dù đã triển khai nhiều giải pháp nhưng gánh nặng nợ xấu vẫn chưa thực sự nhẹ bớt, thậm chí còn nhiều thách thức mới trong năm 2014.

Thách thức rõ ràng. Chỉ còn 6 tháng nữa cả hệ thống sẽ phải ghi nhận nợ xấu một cách thực chất hơn, qua việc chính thức áp dụng Thông tư 02 và ngừng Quyết định 780. Cùng với sự ra đời của VAMC, việc giãn Thông tư 02, mở Quyết định 780 cũng là dấu ấn của Thống đốc Bình trong năm 2013, mà người ta có thể xem là một sự nhượng bộ hay hoãn binh trong điều hành, nhưng khôn khéo và linh hoạt.

Xử lý nợ xấu cần một quá trình. Còn cái lo khác nữa của Thống đốc lại luôn thường trực, được chờ đợi từng tháng trong nửa cuối 2013: tăng trưởng tín dụng. Với những gì đã và đang diễn ra, 12% dường như không còn là con số chỉ tiêu tương đối, mà trở thành một áp lực lớn hơn nào đó, và đang khó hoàn thành.

Nếu như gói 30.000 tỷ đồng cho vay hỗ trợ mua nhà ở xuôi chèo như tính toán ban đầu, hẳn tăng trưởng tín dụng đã có thêm một hiệu ứng lan tỏa, bên cạnh đích ngắm kích thích thị trường bất động sản. Tuy nhiên, như nhận định của một lãnh đạo doanh nghiệp, gói 30.000 tỷ đồng đã thất bại trong năm 2013, dù đầu mối ở đây không chỉ là Ngân hàng Nhà nước.

Năm 2013 cũng đang khép lại cho bước đầu quá trình tái cơ cấu hệ thống ngân hàng. Cơ bản các ngân hàng yếu kém đã được xử lý, được xem là thành công gắn với sự quyết liệt của Thống đốc Nguyễn Văn Bình. Thành công này nổi bật hơn khi ngạch ngân hàng cho kết quả rõ ràng nhất trong 3 lĩnh vực trọng tâm tái cơ cấu mà Trung ương Đảng đề ra (cùng với tái cơ cấu đầu tư công và tái cơ cấu khối doanh nghiệp nhà nước).

Thế nhưng, xử lý xong 8/9 ngân hàng yếu kém lại “mọc” thêm 8 tổ chức tín dụng yếu kém khác. Khó khăn chưa dừng lại. Chưa kể, quan ngại sở hữu chéo có thể phức tạp hơn sau tái cơ cấu mà chuyên gia của chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright nêu lên gần đây cũng là một điểm cần xem xét…

Vẫn còn quá nhiều việc để làm. Dễ thấy ở nửa sau thâm trầm 2013, Thống đốc Nguyễn Văn Bình lại bận bịu hơn. Bên cạnh công tác điều hành hàng ngày, thời gian của vị tư lệnh ngân hàng dày kín những chuyến đi.

Dù mới chỉ một nửa nhiệm kỳ, song có thể khẳng định đây là giai đoạn Ngân hàng Nhà nước trực tiếp tham gia các hoạt động an sinh xã hội, xúc tiến đầu tư nhiều nhất trong nhiều nhiệm kỳ qua, cũng như có nhiều cuộc tiếp xúc nhất với doanh nghiệp và chính quyền các địa phương.

Tại cuộc tiếp xúc gần đây, ông Lương Ngọc Bính, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Bình, nói rằng ông Bình là “người có tài”. Đánh giá này được ông Lương Ngọc Bính lý giải ở sự hài lòng về kết quả kiềm chế lạm phát, hạ nhiệt lãi suất, ổn định tỷ giá và bình ổn thị trường vàng thời gian qua.

Dĩ nhiên đó là một góc nhìn cá nhân. Đến nay, đã nửa nhiệm kỳ trôi qua, cũng như năm 2013 của Thống đốc Nguyễn Văn Bình và các bộ trưởng khác, hẳn mỗi người quan tâm đều có đánh giá của riêng mình.