BÀ CHẾT CHÁU ĐƯỢC ĂN XÔI

Bà ngoại tôi chết. Ngã mà chết. Tròn 95. Sống thế thì thọ quá rồi, có phỏng?. Nhưng đôi khi tôi cứ nghĩ, hay giời hành?. Loại con cháu mất dạy. Chỉ được cái lếu láo là không ai bằng.
Đám ma bà to. Con cháu vui vẻ cả, tuy vẫn có những tiếng khóc hờ. Nghe cho có không khí đám ma thôi, chứ hẳn tôi biết, chả mấy tiếc thương, quyến luyến. Cậu tôi hớn hở bảo, bà đi thế là đẹp, không khổ con khổ cháu hay liệt giường đái ỉa dầm dề. Tôi cũng đồng í thế.
Cậu tôi có tý chức sắc, chị em cũng diện được nể nang nên phúng điếu nghìn nghịt, đông như trảy hội. Trên bàn vong, phong bì chất cao hơn cả di ảnh, cứ hơn tiếng đồng hồ phải dọn cất chỗ khác. Khi bận đáp lễ, cậu tôi sai con cháu đứng chầu cạnh cất đi. Tôi thấy cũng phải. Hương khói nghi ngút thế, nhỡ bà thiêng mà phát hỏa có mà…đi tong.
Đưa bà ra đồng, cậu tôi làm luôn cơm ba ngày. Lại có thêm một mớ phong bì nữa. Tôi không biết trong đó ít hay nhiều nhưng tối cậu tôi mang tổng kiểm đếm và ghi tên thì được chẵn năm trăm bảy. Ở quê, tôi cho rằng đó là món to và rất hời. Cậu tôi bảo, để riêng làm giỗ chạp, hương khói cho bà. Đúng thôi, nhà bà mỗi cậu là diện áo xô chống gậy. Các chị em gái đều lấy chồng xa và cũng khá. Tôi cho thế là được.
Hôm 49 ngày, tôi cũng tạt về quê tham gia khấn vái. Cậu tôi thuê gánh sư sãi không biết ở đâu nhưng gõ mõ, tụng kinh có nghề lắm. Trên bàn vong, tôi lại thấy có rất nhiều phong bì. Tôi cứ lẩm nhẩm, bà chết cậu đâm ra lại lắm lộc. Lẩm nhẩm thế chứ tôi chả dại nói ra, cậu tôi mắng hay chửi cho là xấu tính thì cũng dở. Rồi tôi tính, giỗ đầu, bốc mộ…hây da, ra chuyện chứ chả đùa.
Tôi vào buồng, nơi bà tôi còn sống vẫn nằm. Giật dội cả người thi thấy một bà đang đắp chăn rên khừ khừ. Nhẽ nào lại là bà tôi? Nhẽ đâu lại thế, nhỉ? Tôi vội nhào ra, lắp bắp, cậu cậu, bà nào nằm trong buồng?. Cậu tôi lạnh, chả tỏ ra nghiêm trọng, bảo, bà đẻ ra mợ. À, ra thế. Nhưng tôi biết, mẹ vợ cậu ở với ông bác cả nhà mợ cơ mà, sao lại có thể lên nằm buồng bà tôi được. Băn khoăn thế thôi, chứ tôi không dám thổ lộ. Chuyện nhà cậu, tôi biết đâu. Vả lại, việc con rể chăm mẹ vợ thì có gì phải phàn nàn.
Có điều, mẹ vợ cậu cũng mới đi cách đây ít hôm. Cậu không chuyển về nhà bác cả của mợ mà để làm ma luôn tại nhà. Mẹ tôi cũng đi phúng viếng. Gọi điện tôi, bà bảo, nhà cậu năm nay đúng đại tang, mẹ đẻ, mẹ vợ thay nhau chết. Tôi cười, đại phúc chứ đại họa gì. Mẹ tôi mắng như hắt nước. Tôi im. Đầu tôi toàn hiện lên đống phong bì cao hơn di ảnh.
Hôm nọ, câu tôi ra Hà nội họp cuối năm, hẹn hò gặp tôi nhờ mua suất đất. Hai cậu cháu bia rượu cả buổi, no say kềnh càng. Tôi bảo, nhà cậu toàn thị mẹt, chồng con công việc đàng hoàng ở tỉnh, mua đất thủ đô làm gì. Cậu tôi ngắc ngứ, đất giờ đang rẻ, mua là được. Tôi trêu, cậu làm quan tỉnh be bé mà lắm tiền, không như bọn cháu, cày bục mặt mà chả dám mơ chuyện cửa nhả, đất đai. Cậu bảo, hưu tao hạ cánh Hà nội, mua để dành. Tôi khuyên, cậu cứ ở quê cho lành, còn hương khói ông bà, tổ tiên. Cậu tôi sầm mặt, mày đéo giúp, tao nhờ đứa khác. Tôi chống chế, là cháu nói thế thôi, chứ cậu nhờ là cháu phải giúp.
Tôi gọi điện cho một đại ca, cũng là một quan nhơ nhỡ đất Hà thành. Ngài hay nhờ tôi quản lý và tiếp thị bất động sản cho ngài. Đất cát, nhà cửa của ngài thì mênh mông, loại gì cũng có. Ngài vừa đầu tư, vừa buôn đi, bán lại, tuyền bằng vốn riêng chứ không vay mượn hay ngân hàng nọ chai. Bên kia đầu dây, giọng ngài khản đặc nhưng vẫn dõng dạc trong tiếng kèn nhị đâu như của phường bát âm. Ngài bảo, anh cũng đang cần gặp mày, bán ngay miếng đất chia lô để thêm tiền lấy miếng mặt phố. Tôi mừng quá, nói ông cậu em cũng đang cần một miếng, để ổng lấy luôn. Ngài o kê gọn lẹ. Tôi ra chiều để í, anh đang ở đám ma phỏng? Ngài bảo, đúng rồi, mẹ anh mất. Tôi hoảng, mẹ đẻ hay mẹ vợ anh, lát em đến. Ngài ho một chập, rồi thõng giọng, mẹ nuôi.
Tôi buông máy, ơ thờ nhìn cậu tôi. Việc của cậu coi như xong, đi xem đất cháu đưa đi một thể, o kê thì xuống tiền. Cậu tôi ngó lơ, giọng tay chơi, mày o kê là cậu đồng í, tiền không phải nghĩ.
Nhưng tôi thì cứ nghĩ, đời người cuối cùng ai cũng chỉ cần có hai mét vuông thôi.
@PhotPhet Blog

Mua nợ xấu: Cứu ai và cứu vì cái gì?

– Câu hỏi lớn nhất lúc này là: Nguồn tiền 100.000 tỷ đồng của công ty nợ xấu sẽ do ai chi trả? Và quan trọng hơn hết, tại sao lại đề xuất một khoản tiền lớn đến như vậy để cứu các ngân hàng?

Thống đốc Nguyễn Văn Bình cho biết, Ngân hàng Nhà nước đã bàn thảo về việc xây dựng đề án lập công ty mua bán nợ xấu ngân hàng, sẽ xin ý kiến chỉ đạo trực tiếp của Chính phủ. Công ty này dự kiến sẽ có đủ nguồn lực để làm sạch khoảng 100.000 tỷ đồng nợ xấu trong hệ thống ngân hàng.

Câu hỏi lớn nhất lúc này và chưa có bất cứ một thông tin nào để lý giải là: Nguồn tiền 100.000 tỷ đồng sẽ do ai chi trả? Và quan trọng hơn hết, tại sao lại đề xuất một khoản tiền lớn đến như vậy để cứu các ngân hàng, trong khi các doanh nghiệp trong nước cũng đang đứng trước những khó khăn song những biện pháp hỗ trợ vẫn còn hạn chế?

Càng băn khoăn hơn khi nguồn lực quốc gia hiện nay quá eo hẹp. Dù việc thành lập công ty chỉ dùng một phần nhỏ vốn từ Nhà nước, còn lại phát hành trái phiếu và huy động từ tư nhân thì việc làm trên liệu có khả thi hay không khi thực tế nguồn ngân sách nhà nước đã phải chi rất nhiều để duy trì, điều tiết nền kinh tế cũng như phục vụ cho đầu tư cơ sở hạ tầng, phát triển quốc gia. Hơn nữa, có ai dám mua trái phiếu của một công ty xử lý nợ nếu không có sự bảo lãnh của Nhà nước.

Thực tế, để có thể tập hợp được một khối lượng lớn tiền như vậy là việc không hề đơn giản, đòi hỏi phải có những chính sách hợp lí và hiệu quả. Biện pháp giao quyền cho các công ty mua bán nợ huy động vốn, Chính phủ tung trái phiếu huy động đã được đặt ra. Nhưng tính hiệu quả của biện pháp này vẫn còn gây tranh cãi khi không đảm bảo được lượng trái phiếu bán ra.

Bên cạnh đó là hàng loạt vấn đề khác nảy sinh, như tính hấp dẫn khi đầu tư vào trái phiếu này sẽ như thế nào; liệu có diễn ra tình trạng “nợ chỗ này bù nợ chỗ kia” hay không bởi về cơ bản thì sử dụng trái phiếu cũng là một hình thức vay nợ; liệu Ngân hàng Nhà nước có hỗ trợ vào khoản tiền 100.000 tỷ này để “cứu ngược” hệ thống ngân hàng hay không?

Đã từng có lập luận cho rằng ngân hàng là một loại hình doanh nghiệp với đầy đủ những đặc trưng cơ bản. Và cứu ngân hàng, thực chất cũng là cứu doanh nghiệp, thông qua đó góp phần khôi phục nền kinh tế. Bên cạnh đó, người ta cũng vin vào lý do: giữ vững hệ thống, không để đổ vỡ ngân hàng, gây ảnh hưởng tiêu cực đến cả nền kinh tế để thúc đẩy đề án này.

Nhưng thực tế có lẽ không đơn giản như vậy. Ngân hàng vẫn là một loại hình doanh nghiệp hoạt động kinh doanh. Theo lẽ đó, những gì doanh nghiệp gặp phải như: mắc nợ, lỗ vốn, thậm chí phá sản, thì ắt hẳn các ngân hàng cũng phải chạm trán với những vấn đề tương tự. Trong thời điểm hiện nay, hiện tượng các doanh nghiệp làm ăn thua lỗ không phải là hiếm gặp, và các ngân hàng đôi khi cũng lâm vào cảnh khó khăn như vậy. Nguy cơ phá sản là điều hoàn toàn có thể diễn ra.

Một khi các ngân hàng đang đứng trước gánh nặng về vốn và thanh khoản thì có thể tuyên bố phá sản. Việc làm này có ý nghĩa quan trọng trong việc tái cấu trúc các ngân hàng, cải tổ lại phương pháp hoạt động. Chúng ta chỉ cần có những phương án và cơ chế để bảo vệ người gửi tiền chứ không thể bằng mọi cách và mọi nguồn lực để giữ các ngân hàng yếu kém, sắp phá sản mà lỗi là do sai lầm và lòng tham của họ gây ra.

Tuy nhiên, trong một chiều ngược lại, chuyên gia từ Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia nhận xét trong một hội thảo đại ý rằng, tái cấu trúc đồng nghĩa với “sự đau đớn”, với sự thay đổi lớn về con người, mô hình kinh doanh. Tuy vậy, biện pháp “sốc” hiện nay không phải là lựa chọn cho Việt Nam thông qua việc cho đóng cửa hay phá sản bất kỳ ngân hàng nào. Khác với “sự hủy diệt mang tính sáng tạo” (creative destruction) mà phá sản doanh nghiệp mang lại.

Về điều này, nhà kinh tế học Joseph Schumpeter lập luận, một “sự hủy diệt” tương tự thông qua phá sản ngân hàng lại đem đến nhiều hệ quả không tiên đoán được. Chỉ cần nhìn lại cuộc khủng hoảng Mỹ năm 2008 vừa qua với nguyên nhân chủ yếu là các ngân hàng đột ngột mất tính thanh khoản trầm trọng khi các nhà đầu cơ đất đai không kịp trả những khoản nợ khổng lồ. Hệ lụy kéo theo đó là cuộc khủng hoảng nợ công của châu Âu vẫn kéo dài cho đến thời điểm hiện nay. Rõ ràng, một hiệu ứng dây chuyền là điều mà mọi người quan ngại. Là bộ phận cung máu cho thân thể, khi máu ứ, hoặc ngắc quản thì toàn bộ nền kinh tế sẽ có vấn đề.

Vì thế, có thể hiểu được phần nào nguyên nhân của dự kiến thành lập công ty mua nợ xấu với số vốn 100.000 tỷ đồng để cứu các ngân hàng.

Bài toán hiện nay là tiến hành như thế nào để những mục tiêu chính do Ngân hàng Nhà nước đề ra như tháo gỡ sự ngưng trệ lưu chuyển dòng vốn giữa ngân hàng và doanh nghiệp theo nguyên tắc bảo toàn vốn, tạo thanh khoản nhất định cho các tổ chức tín dụng.

Kinh nghiệm xử lý nợ xấu của các nước trong khu vực như Hàn Quốc, Trung Quốc hay Indonesia sau khủng hoảng châu Á 1997 cho thấy quá trình mua bán nợ cũng như tái cấu trúc ngân hàng phải quyết liệt, nhanh chóng. Đặc biệt, các ngân hàng phải tính đến một khoản mất mát tài sản nhất định trong và sau khi quá trình này diễn ra.

Điều quan trọng hơn sau khi phục hồi khả năng thanh khoản là cần hướng tới việc nâng cao các hoạt động và thiết chế trung chuyển vốn cho cả nền kinh tế. Mức tăng tín dụng lên quá cao trong thời gian dài vừa qua mà chủ yếu là do các doanh nghiệp Nhà nước làm ăn thua lỗ, và do những đầu tư mang tính đầu cơ vào các dự án bất động sản, chính là nguyên nhân khiến cho các ngân hàng gánh nhiều nợ xấu.

Vì thế “cứu ai và cứu vì cái gì” phải là câu hỏi thường trực từ khâu khởi động, tiến hành và thẩm định cả quá trình, để không bị lệch pha thành cứu các nhóm lợi ích đặc quyền đang kẹt chân vào thị trường chứng khoán hay bất động sản.

Vân Nhân

@VietNamnet

‘Báo cáo Thủ tướng chênh lệch 1 tỷ USD’

PetroVietnam dẫn đầu doanh nghiệp nhà nước về nợ (72300 tỷ VND, hay 3.45 tỷ đôla).

Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (PetroVietnam – PVN) phản bác thông tin nói họ quên nộp ngân sách trên 21.000 tỷ đồng và nói đã báo cáo Thủ tướng Dũng và đang chờ ý kiến chỉ đạo.Phản hồi của PVN được đưa ra sau bài báo của tờ Tuổi trẻ ngày 15/06 nói rằng so với tổng lãi dầu khí nước chủ nhà được hưởng trong ba năm 2009-2011 trừ đi số tiền Quốc hội đồng ý cho đầu tư trở lại PVN, số tiền PVN thực nộp vẫn thiếu tới trên 19.300 tỉ đồng – tương đương gần 1 tỉ USD”.Bài báo thứ hai của tờ Tuổi Trẻ vào ngày 16/06 cho biết “tổng số tiền đến nay mà Bộ Tài chính yêu cầu doanh nghiệp này phải nộp lên đến 21.678 tỉ đồng và Bộ này yêu cầu PVN phải nộp vào ngân sách nhà nước trước ngày 24-6”.Báo Tiền Phong dẫn lời giới lãnh đạo PVN mô tả điều họ gọi là “Thông tin trên báo chí về việc tập đoàn quên nộp số tiền trên chưa hẳn chính xác”.“Tập đoàn đã có văn bản báo cáo gửi Ban Tuyên giáo Trung Ương về vụ việc”.

Phó Tổng giám đốc PVN, ông Lê Minh Hồng được báo Tiền Phong dẫn lời nói “tập đoàn đã thực hiện nộp ngân sách nhà nước và giữ lại theo đúng quy định. Hàng năm số liệu về nộp và để lại tiền lãi dầu khí đã được các cơ quan có thẩm quyền kiểm tra và xác nhận.”

“Tiền lãi dầu khí thu được từ liên doanh dầu khí Vietsopetro và các hợp đồng chia sản phẩm được nộp vào ngân sách nhà nước 50%, còn lại 50% được nộp về Công ty Mẹ -Tập đoàn để đầu tư vào các dự án trọng điểm về dầu khí (theo Điều 18, Nghị định 142)”, ông Hồng nói.

Tuổi Trẻ trong khi đó dẫn lời kinh tế gia Lê Đăng Doanh tỏ ra “băn khoăn” vì số tiền PVN giữ lại chưa nộp là không nhỏ, hiện được sử dụng vào mục đích gì và ai sẽ giám sát?

Truyền thông trong nước đưa tin đại diện PVN nói tập đoàn đã có báo cáo Thủ tướng Chính phủ và đang chờ ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng về khoản chênh lệch này.

‘Phát sinh thực tế’

Ông Đinh La Thăng lãnh đạo PetroVietnam trong 5 năm (2006-2011).

Đại diện PVN giải thích phát sinh số tiền “chênh lệch” này là do giá dầu kế hoạch (64USD/thùng) và giá dầu thực tế (cao nhất trên 140USD/thùng).

“Điều này, cùng với điều được gọi là “biến động tỷ giá” khiến có chênh lệch giữa tiền lãi thực thu được để lại cho PVN sử dụng và dự toán ngân sách nhà nước giao cho PVN”.

Điều 18 BấmNghị định 142/2007/NĐ-CP của Chính phủ nói rằng PVN phải nộp trực tiếp vào ngân sách khi phát sinh thực tế 50% tiền lãi.

Như vậy là hiện tồn tại sự khác biệt về quan điểm diễn giải nghị định này giữa PVN và ít nhất là báo Tuổi Trẻ.

Báo này cũng bình luận rằng “Việc PVN hiện chưa nộp cho thấy doanh nghiệp này đang cố ý làm sai quy định nghị quyết Quốc hội và Luật ngân sách dù đã nhận được văn bản yêu cầu của Bộ Tài chính”

Điều 3 Nghị định 142 nói Bộ trưởng Bộ Tài chính chịu trách nhiệm kiểm tra việc thi hành Quy chế quản lý tài chính của PVN.

Điểm cũng cần làm rõ là tại sao Bộ Tài Chính phải gửi văn bản yêu cầu PVN rà soát số tiền lãi nếu, theo khẳng định của lãnh đạo PVN, không có sự khác biệt nào trong nhận thức giữa tập đoàn này và Bộ Tài Chính.

Ngoài nghị định này Bộ Tài chính cũng ra một thông tư hướng dẫn vệc xây dựng kế hoạch thu, chi và sử dụng một phần ngoại tệ phải nộp Ngân sách nhà nước của PVN.

Thông tư 115/2011/TT-BTC “nói Bộ Tài chính quyết định cụ thể mức ngoại tệ Tập đoàn Dầu khí Việt Nam được sử dụng hàng năm từ nguồn thu ngoại tệ nộp Ngân sách nhà nước sau khi có ý kiến thống nhất bằng văn bản của Ngân hàng Nhà nước”.

Báo mPetrotimes nói Tập đoàn Dầu khí này luôn là đơn vị nghiêm túc thực hiện nghĩa vụ nộp ngân sách Nhà nước và ở nhóm dẫn đầu khối các doanh nghiệp với tỷ trọng nộp từ 25% – 30% tổng thu ngân sách hàng năm.

Tuy nhiên theo Đề án Tái cơ cấu Doanh nghiệp Nhà nước, tính đến tháng Chín 2011, PVN dẫn đầu doanh nghiệp nhà nước về thực trạngvay nợ (72.300 tỷ đồng, 3.45 tỷ đôla).

@bbc

Hiệu Minh – Về “Con Đường Việt Nam”

Hiệu Minh
Một số bạn đọc email cho Cua Times [Blogger Hiệu Minh] và nhờ bàn về lời kêu gọi “Con đường Việt Nam” của anh Lê Thăng Long, người vừa ra tù trước thời hạn ngày 4-6-2012.

Trong thời điểm hiện nay, Đảng Cộng sản Việt nam đang nắm trong tay “Con đường Việt Nam”, không phải mấy người đang chịu án tù hay do anh Lê Thăng Long khởi xướng.

Những người cộng sản biết thay đổi cho kịp với thời đại, đặt quyền lợi quốc gia, dân tộc lên trên Đảng, thì đó là phúc lớn của một đất nước chịu nhiều khổ đau.

“Con đường hoa hồng” của Bulgaria

Cuối tuần rồi, đến nhà bạn Thái – Quỳnh, gặp đôi vợ chồng Nga và Nikolai, người Bulgria. Chuyện trời biển, thời tiết rồi quay sang bàn về số phận nước Bulgaria.

Ta nhớ đến đất nước của hoa hồng, của nông nghiệp giầu có làm nên thương hiệu quốc gia này trong quá khứ.

Thật không ngờ, anh chàng Nikolai, khoảng ngoài 30 tuổi, lấy vợ Việt, có hai con nhỏ sinh tại Mỹ, lại hối tiếc thời cộng sản. Anh lên án không tiếc lời những kẻ dân chủ hiện nay ở Bulgaria vừa ngu vừa tham.

Anh cho rằng, Todor Zivkov, cựu tổng bí thư ĐCS Bulgaria, đã ổn định quốc gia này và làm được nhiều điều tốt cho dân. Kinh tế khá vững, rồi hệ thống y tế, giáo dục, hưu trí rất tốt và công bằng. Không có chuyện xe hơi chạy cán người mà tài xế không bị phạt tù.

Cả nước 9 triệu dân chỉ sản xuất nông nghiệp nhằm cung cấp đủ thực phẩm cho Moscow cũng khoảng 9 triệu dân. Thu nhập ổn định và dân chúng cảm thấy an phận với Liên Xô.

Khối Đông Âu sụp đổ, người ta xuống đường biểu tình và lật đổ Todor thì Bulgaria thành một quốc gia lãnh đạo bởi mafia, y chang nước Nga hiện nay.

Công cuộc tư nhân hóa được tiến hành cẩu thả và những kẻ có tiền, có quyền đã chiếm hữu tài sản quốc gia về làm của riêng. Từ nhà máy, công xưởng đến đất đai. Tất cả như một mớ bòng bong vì đa đảng đa nguyên.

Kinh tế đình đốn, lạm phát và thất nghiệp gia tăng, trộm cướp nhiều, an ninh không đảm bảo, tham nhũng hối lộ tràn lan. Xã hội Bulgaria khá đen tối sau khi biến thành nước dân chủ.

Nhiều người đã rời bỏ đất nước. Năm 1998, Nikolai ra đi là một trong những người đó. Hiện có tới 2 triệu người Bulgaria ở nước ngoài, dân số còn lại khoảng 7 triệu, trong khi đó, dân dzigan và Thổ đang đẻ nhiều và có cơ biến thành quốc gia của Thổ Nhĩ Kỳ và dzigan.

Năm 1990, quốc gia này đổi tên từ Cộng hòa Nhân dân Bulgaria thành Cộng hòa Bulgaria. Có cộng hòa nhưng không còn nhân dân vì số đông đã chán ngán, Nikolai nói thêm.

“Con đường hoa hồng” của Bulgaria, hoa đã tàn, chỉ còn gai góc trên con đường phát triển.

“Con đường Việt Nam”

Một số bạn đọc email cho Cua Times [Blogger Hiệu Minh] và nhờ bàn về lời kêu gọi “Con đường Việt Nam” của anh Lê Thăng Long, người vừa ra tù trước thời hạn ngày 4-6-2012.

Anh Long cùng bị xử với các anh Nguyễn Tiến Trung, Trần Huỳnh Duy Thức và Lê Công Định năm 2010, vì bị kết tội tuyên truyền chống nhà nước XHCN Việt Nam, theo điều 88 bộ Luật hình sự.

Phát biểu của anh Long

Theo tin trên BBC thì anh Long nói vài câu quan trọng:

  • “Thay mặt ba anh trên phát động phong trào mang tên Con đường Việt Nam”.
  • “Chúng tôi rất mong để làm sao có một sự phát triển tốt cho đất nước không có sự hận thù, cực đoan, đạp đổ, phân biệt quá khứ, phân biệt chính kiến, làm sao trong yêu thương và làm sao cho đất nước chúng ta phát triển tốt nhất và đoàn kết với nhau.”
  • “Mục tiêu sắp tới của tôi là làm sao hình thành được phong trào cùng với các anh em và làm sao để phong trào này lớn mạnh để đem lại con đường đi tới dân chủ và thịnh vượng cho đất nước Việt Nam,”.
  • “Xác định mục tiêu tối thượng phải hoàn thành là quyền con người phải được bảo vệ trên hết và bình đẳng ở đất nước chúng ta”.
  • “Hãy tham gia làm người sáng lập, quản trị, điều hành, thành viên của phong trào sẽ được mở ra cho bất kỳ ai mà không có sự phân biệt. Hãy làm cố vấn, ủng hộ viên và tình nguyện viên cho phong trào”.

Tin BBC và nhiều blog cho hay, anh Long gửi thư mời nhiều người tham gia, từ cựu Chủ tịch Quốc hội, doanh nhân, cho đến nhà bất đồng chính kiến, và cả người làm trong ngành giải trí. Danh sách mời được đăng hẳn trên mạng.

Nhiều người phản đối vì khi đưa lên mạng mà không tham vấn cá nhân trước, nhưng cũng có người đồng tình, có người nghi ngờ đó là “cạm bẫy”.

Để giải tỏa chuyện đó, anh Long lại lên BBC lần nữa để khẳng định “Việc xây dựng và công bố các văn bản trên đã có sự trao đổi trước về chủ trương giữa ông và các ông Lê Công Định và Trần Huỳnh Duy Thức, trong thời gian ba người thi hành án tù”.

Anh cũng nói thêm “không có bàn tay” của bất cứ ai đứng sau các lời kêu gọi và bản danh sách mời mà ông mới công bố, cũng như bác bỏ một số ý kiến cho rằng đây có thể là một “cạm bẫy”.

Tin mừng

Trước hết phải khẳng định, việc anh Long vừa ra tù mà đã tuyên bố về phong trào “Con đường Việt Nam” một cách đàng hoàng trên BBC, có nghĩa là chính quyền Việt Nam đã cởi mở, dù anh Long đã bị tù về tội tuyên truyền chống nhà nước.

Dư luận quốc tế cũng sẽ đặt những câu hỏi về vấn đề này. Nếu thực sự thế thì sao không mừng.

Dù bị quản thúc mà anh vẫn có thể liên lạc với BBC để phát biểu với nội dung khá nhậy cảm như dân chủ, nhân quyền và ý định thành lập một phong trào mang tính đối lập.

An ninh Việt Nam thừa sức ngăn chặn anh nếu họ muốn.

Trong thời điểm quan hệ quốc tế có nhiều điểm liên quan đến Mỹ, Trung Quốc, biển Đông và an ninh khu vực, kể cả Myanmar bỗng nhiên đổi chiều, các cuộc cách mạng mầu, mùa xuân Arap, rồi trong nước đang bàn nhiều về sự tồn vong của chế độ, thì anh Long được phát biểu cũng là tín hiệu đáng mừng.

Chúng ta nên nhìn nhận vấn đề này một cách tích cực và coi đó là chỉ dấu tốt cho tương lai nước nhà cởi mở hơn.

“Cạm bẫy”?

Chính quyền uy tín luôn làm việc theo chính danh. Nếu coi đây là “cạm bẫy” thì cũng ngây thơ.

Chuyện nghi ngờ có thể hiểu được vì trong lịch sử đã có những chuyện “tiền hậu bất nhất” trong chính sách đối nội.

Chả lẽ Việt Nam có vai trò trong khu vực, với hệ thống chính trị mạnh, quân đội đông, an ninh hùng hậu, sao lại cần đến một “con mồi” mới ra tù để nhử mấy trăm trí thức, nhân sỹ và cả những cán bộ cao cấp về hưu, để qui kết họ phạm vào điều 88.

Chả lẽ bỏ tù mấy trăm người trong danh sách vì do anh Long mời mà không báo trước.

Khó mà tin lãnh đạo cao cấp của Việt Nam lại để tiền của, trí tuệ và cả chiến lược vào một người vừa ra tù và 3 người đang trong tù, chỉ để tìm ra ai là người chống đảng, chống nhà nước. Một việc làm không cần thiết.

Với hệ thống tường lửa, an ninh trên mạng, hệ thống nghe lén, các quốc gia thừa sức biết ai định lật đổ chính quyền có tổ chức, ai thấy điều trái tai thì phát biểu và ai là người a dua theo đám đông. An ninh chính trị thừa biết những phát biểu có trách nhiệm và vô trách nhiệm dù trên mạng ảo.

Nếu dùng nhóm dân chủ Lê Công Định vào việc thành lập một tổ chức mang tính đối lập với ĐCS thì trái với những phát biểu của các vị lãnh đạo cao nhất “Việt Nam không cho phép đa đảng”, ít nhất là trong thời điểm hiện nay.

Cuối cùng, nếu thực sự Việt Nam muốn thay đổi, dùng người đối lập như chính thể độc tài Myanmar dùng bà Aung San Suu Kyi, thì cũng rất đáng mừng. Nhờ có bà Suu Kyi mà hình ảnh Myanmar được cải thiện đáng kể, đầu tư nước ngoài đang ồ ạt, dù vẫn còn nghi kỵ.

Nếu hôm nào đó bạn đọc entry về Rangoon của tôi thì đó chính là nhờ chính quyền Myanmar đã và đang hiểu xu thế của thời cuộc.

Tôn chỉ mục đích của phong trào tiến tới “một sự phát triển tốt cho đất nước không có sự hận thù, cực đoan, đạp đổ, phân biệt quá khứ, phân biệt chính kiến, làm sao trong yêu thương và làm sao cho đất nước chúng ta phát triển tốt nhất và đoàn kết với nhau” thì cả đảng Cộng sản lẫn dân thường và bên đối lập đều muốn hướng tới.

Trong trường hợp này, thì “Con đường Việt Nam” là “cạm bẫy ngọt ngào” và chúng ta nên ủng hộ.

Vĩ thanh

Nghĩ đến nước Bulgaria và “Con đường hoa hồng” chỉ còn lại chông gai, rồi CH Séc, Ba Lan, Đức đã hội nhập từ lâu, và nhiều cuộc cách mạng mầu, nơi mang lại hạnh phúc, nơi còn nhiều bất cập, thì nhiều người trong chúng ta đang tự hỏi “Con đường Việt Nam” là con đường nào.

Trong thời điểm hiện nay, Đảng Cộng sản Việt nam đang nắm trong tay con đường đó.

Những người cộng sản biết thay đổi cho kịp với thời đại, đặt quyền lợi quốc gia, dân tộc lên trên Đảng, thì đó là phúc lớn của một đất nước chịu nhiều khổ đau vì chiến tranh, đói nghèo và cả những sai lầm.

HM. 18-06-2012

 

Ông Trần Văn Huỳnh, thân phụ của Trần Huỳnh Duy Thức, nói về phong trào Con Đường Việt Nam

Ngày 19 tháng 6 năm 2012

Kính gửi: Dân Luận

Đề nghị Dân Luận giúp tôi đăng tải bức thư dưới đây để làm sáng tỏ những vấn đề liên quan đến phong trào Con đường Việt Nam.

Xin cảm ơn và kính chào Dân Luận.

Trần Văn Huỳnh

Địa chỉ: 439F8 Phan văn Trị, Phường 5, Quận Gò Vấp, TP. Hồ Chí Minh.

Điện thoại: 0903350117

THÂN PHỤ CỦA TRẦN HUỲNH DUY THỨC NÓI VỀ PHONG TRÀO CON ĐƯỜNG VIỆT NAM

Như một nhân duyên mà cả ba người khởi xướng Phong trào Con đường Việt Nam tôi đều có quan hệ và biết rất rõ về họ. Người đầu tiên là Trần Huỳnh Duy Thức, con trai tôi. Người thứ hai là Lê Thăng Long, vừa là bạn thân từ hồi học đại học của Thức vừa là đồng nghiệp với tôi trong gần 10 năm khi tôi làm cộng tác viên dịch thuật cho công ty mà Long điều hành. Người thứ ba là Lê Công Định, cựu học sinh trường Phổ thông trung học Hoàng Hoa Thám (Quận Bình Thạnh, Tp Hồ Chí Minh) – nơi tôi đã dạy học gần 10 năm, dù không trực tiếp học lớp tôi dạy nhưng Định vẫn gọi tôi là thầy. Trong quãng thời gian mấy thập kỷ làm cha, làm thầy và làm đồng nghiệp tôi chưa bao giờ cảm thấy hạnh phúc và tự hào như lúc này.

Dù sẽ còn nhiều khó khăn phía trước nhưng tôi tin tưởng chắc chắn rằng Phong trào Con đường Việt Nam sẽ thành công, đạt được mục tiêu tối thượng của Phong trào là: “Quyền con người phải được bảo vệ trên hết và bình đẳng tại Việt Nam”. Nói thật, tôi là người rất dè dặt, thỉnh thoảng còn bị cho là bảo thủ nhưng ngay từ lần đầu tiên đọc được mục tiêu, cương lĩnh, phương pháp, tổ chức, lời kêu gọi… của Phong trào này trong tôi đã dâng lên một cảm xúc rất đặc biệt. Nó nhanh chóng biến thành một niềm tin mạnh mẽ vào tính khoa học, tính quy luật và sự chính nghĩa cũng như sự hợp lòng dân của Phong trào. Có lẽ ngoài những người khởi xướng, tôi là người đầu tiên đọc được các tài liệu nói trên trong các files Con đường Việt Nam Thức để lại mà gia đình tìm thấy từ hơn một năm về trước. Chính các tài liệu này đã làm cho tôi ý thức rõ vềquyền con người – quyền công dân của mình mà tôi đã bị đánh mất trong suốt bao nhiêu năm dài. Các tài liệu này cũng cung cấp cho tôi những kiến thức pháp lý trong nước và quốc tế cũng như những lý luận cần thiết để tôi tranh đấu bảo vệ công lý cho con mình cũng như cho những người bạn đồng cảnh ngộ với Thức. Cuộc đấu tranh này đang dẫn đến một bước tiến rất quan trọng. Những nhóm vận động ủng hộ cho nó đã rất ngạc nhiên vì những kiến thức nói trên của tôi.

Vì vậy mà tôi đã rất muốn phổ biến các tài liệu của Con đường Việt Nam cho công chúng. Nhưng tôi nghĩ tài liệu của Phong trào thì chỉ những người đủ tư cách mới có thể công bố nên tôi đã chỉ giới thiệu một phần của quyển sách Con đường Việt Nam. Giờ thì các tài liệu của Phong trào Con đường Việt Nam đã được anh Lê Thăng Long công bố rộng rãi, đúng như ý nguyện của Thức. Nhớ lại hồi tháng 05 năm 2010, sau phiên tòa phúc thẩm gia đình đi thăm Thức. Tôi có cố gắng động viên Thức vì bản án quá nặng mà bạn bè thì đều được giảm nhẹ. Nhưng tôi không bao giờ quên được ánh mắt tự tin rạng ngời và nụ cười rạng rỡ của Thức vào lúc đó khi nói rằng: “Cả nhà đừng quá lo cho con. Cũng phải có người hy sinh để có thể tiếp tục Con đường con đi”. Giờ tôi đã hiểu rằng sự hy sinh đó không chỉ là phải chấp nhận bản án nặng nề để bảo vệ chính nghĩa mà còn là phải chịu đựng “nhận tội” để có thể về sớm mà tiếp tục sự nghiệp chính nghĩa đó. Tôi rất hiểu Thức, Long, Định những người không bao giờ biết sống cúi đầu khuất phục để cầu danh lộc mà phải “nhận tội” cho việc làm chính đáng của mình thì không còn gì có thể khủng khiếp hơn như vậy. Chỉ với những tấm lòng trong sáng và ý chí phi thường vì mục đích cao cả, tôi nghĩ, mới giúp họ có động lực và nghị lực để vượt qua được điều khủng khiếp đó.

Không chỉ có vậy. Họ không những chỉ bỗng dưng mất tất cả thành quả kinh tế gần 20 năm mà họ gầy dựng bằng tài năng và trí tuệ đáng tự hào của mình, mà còn phải đau xót vô cùng vì không làm tròn chữ Hiếu. Tôi đến thăm Long cách đây vài hôm, mẹ Long bị ung thư nặng đã ở vào giai đoạn cuối nên chỉ mong Long sống yên ổn với gia đình để chăm sóc mẹ già và hai đứa con còn thơ mới 6 và 9 tuổi. Tôi cũng nghe nói mẹ Định đã bệnh và yếu đi rất nhiều từ khi Định vào tù. Còn mẹ Thức thì đã mãi mãi ra đi vào tháng 11 năm ngoái mà không được gặp lại đứa con trưởng nam thương yêu nhất của mình. Hôm rồi Long kể Thức đã khóc đến cạn kiệt khi nghe tin mẹ mất. Trước đây chưa ai từng thấy Thức khóc bao giờ. Thế nhưng trong bài thơ tế mẹ Thức đã viết:

…Má ơi đạo nghĩa công bằng
Con vì chữ ấy đạp bằng gian lao…
…Má ơi con đã chơi vơi
Nghe tin má đã xa rời trần gian
Má ơi con đã vững vàng
An lòng má nhé Niết bàn thênh thang.

Vâng, công bằng về quyền cho mọi người dân Việt Nam là mục đích cao cả mà Thức, Long, Định đã chấp nhận hy sinh quá lớn để tranh đấu, thể hiện qua mục tiêu tối thượng của Phong trào Con đường Việt Nam: “Quyền con người phải được bảo vệ trên hết và bình đẳng ở đất nước này”. Hơn thế nữa, các anh ấy hoàn toàn có đủ tư cách để nói và đấu tranh cho công bằng, cho công lý. Rất nhiều người đã biết về câu chuyện họ cùng nhau bảo vệ lẽ phải, bảo vệ khách hàng điện thoại internet của công ty OCI hồi năm 2003. Nhưng câu chuyện sau đây thì chưa nhiều người biết và chắc hẳn sẽ rất ngạc nhiên vì nó. Ngay sau khi Thức, Long, Định bị bắt, hai công ty EIS và OCI mà Thức và Long điều hành bị “bất ngờ” thanh tra thuế. Việc thanh tra đó diễn ra trong bối cảnh họ vừa bị khởi tố về tội an ninh quốc gia trong một vụ án rình rang nhất vào lúc đó nên nó đã rất gắt gao. Thế vậy mà sau 03 tháng lục tung mọi ngõ ngách, thanh tra thuế đã không tìm thấy bất kỳ chứng cớ nào để kết luận hai công ty trên trốn thuế. Nhiều luật sư và những người am hiểu biết sự việc này đã lắc đầu sửng sốt “không thể tin được dù đó là sự thật”. Họ nói với môi trường kinh doanh như Việt Nam thì quét nhà kiểu gì chẳng ra rác, ấy vậy mà có hai công ty như thế, chẳng khác nào chuyện thần kỳ.

Sau 03 năm lao tù, trở về nhà chưa một ngày ngơi nghĩ Long đã tiếp tục dấn thân ngay vàoCon đường mà mình và bạn bè còn đang dang dở dù biết thử thách hiểm nguy luôn chờ phía trước. Trong suốt nhiều năm làm việc với Thức, Định, Long tôi nhận thấy họ là những người làm việc tranh thủ từng giờ, từng ngày để luôn nắm được thời cơ khi nó đến. Hôm rồi tôi có hỏi Long rằng có phải vì thời cơ mà cháu phải làm mọi cách để về sớm phải không. Long cười và chỉ nói rằng: “Bác luôn hiểu tụi cháu mà”. Tôi càng khâm phục Long khi được đài BBC hỏi chỉ trả lời về việc mình đã “nhận tội” nên được giảm 06 tháng tù mà không kèm theo bất kỳ lời giải thích, thanh minh nào cả. Chỉ có những người có tấm lòng và mục đích rất trong sáng mới có thể vững chải như vậy. Và tôi cũng tin rằng hầu hết mọi người đều hiểu và sẽ thấu hiểu tấm lòng và sự hy sinh của Long.

Thật sự là tôi không thể hiểu được khi đọc các ý kiến cho rằng việc Long vừa làm là “chim mồi” là “cạm bẫy”. Tôi cũng là người được mời tham gia sáng lập Phong trào Con đường Việt Nam. Thư mời nói rất rõ ràng việc tham gia có thể dẫn đến những nguy hiểm rủi ro. Nội dung chung của thư mời này sau đó cũng được đăng tải rộng rãi mà ai cũng có thể đọc. Chẳng hề có một lời lẽ ngon ngọt hoặc gây ảo giác về sự an toàn nào để mồi, để bẫy gì cả. Nó chỉ thể hiện sự tự tin và tinh thần sẵn sàng dấn thân của người khởi xướng để động viên mọi người vượt qua sự sợ hãi. Tôi đã cảm thấy rất vinh dự nhận được một lời mời như vậy vì thấy rằng mình vẫn còn được nhìn nhận là có khả năng để đóng góp cho những việc có ích cho đất nước. Và với tôi, chẳng đòi hỏi ai muốn mời mình làm gì mà phải hỏi ý kiến trước cả. Việc mời đã là một sự hỏi ý kiến rồi.

Gặp Long vừa rồi, tôi cũng thử hỏi là vai trò của Thức trong Phong trào sẽ như thế nào. Long nói rằng: “Điều này cả anh Thức và cháu đều có chung quan điểm rất rõ là Ban quản trị phải là những người có điều kiện thực tế để điều hành hoạt động của Phong trào. Do vậy anh Thức hiện nay và cả cháu sắp tới nếu cháu bị quay lại nhà tù, cũng chỉ là những người khởi xướng mà không có vai trò hay quyền hạn gì đặc biệt trong việc điều hành hoạt động Phong trào. Ngay cả sau này, khi bầu ra Ban quản trị chính thức mà cháu không được trúng cử thì cháu cũng sẽ vui vẻ giữ vai trò không điều hành. Đây là Phong trào của mọi người chứ chẳng phải của riêng ai cả. Cháu chỉ tạm giữ quyền trưởng Ban quản trị đến khi nào Ban quản trị chính thức bầu nên người mới”. Tôi đọc trong Qui chế quản trị điều hành của Phong trào cũng thể hiện như vậy. Thật đáng trân trọng và tự hào về suy nghĩ của họ.

Trước khi kết thúc bức thư này, tôi muốn khẳng định với công chúng rằng, qua những tài liệu mà Thức đã để lại thì Phong trào Con đường Việt Nam đã được chuẩn bị từ đầu năm 2009 bởi Thức, Long, Định. Nội dung của các tài liệu này hầu hết phù hợp với những nội dung tương ứng mà anh Lê Thăng Long vừa công bố sau khi chỉnh sửa và bổ sung theo cập nhật thời điểm hiện nay. Và Trần Huỳnh Duy Thức, Lê Thăng Long, Lê Công Định đúng là ba người khởi xướng của Phong trào Con đường Việt Nam – điều này thể hiện rõ trong các files tài liệu mà tôi có.

Nhưng tôi thấy có một cách, một cách rất hiệu quả và chúng ta chẳng cần lệ thuộc vào ai cả để tự đánh giá được về Phong trào này. Đó là hãy đọc, đọc kỹ những tài liệu trên blog của Phong trào thì tự nhiên chúng ta sẽ sáng tỏ mọi chuyện đang bàn cãi rất nhiều trước công luận. Khi chúng ta đi sâu vào bản chất của một cái gì đó thông qua hiểu rõ nội dung của nó thì tự nhiên mọi cái hình thức của nó đều rất rõ ràng.

Tôi có một niềm tin to lớn vào sự lớn mạnh và thành công của Phong trào này. Hiện nay tôi chưa xác nhận tham gia sáng lập Phong trào vì một lý do duy nhất là tôi muốn đảm bảo rằng việc tham gia này không tạo ra xung đột lợi ích và tính vô tư của tư cách một người cha sẽ theo đuổi đòi lại công lý cho con mình đến cùng.

Cuối cùng, tôi xin được nói vài lời với những người khởi xướng Phong trào Con đường Việt Nam trước công chúng: “Tôi rất tự hào về Thức, con trai mình và tin chắc rằng Thức sẽ hoàn thành được sứ mạng cao cả của mình. Long, bác rất cảm phục ý chí, nghị lực phi thường của cháu và tin tưởng sâu sắc vào sự thành công của sự nghiệp cao cả mà cháu đã gây dựng. Và mong rằng người nhà của Định chuyển lời đến Định rằng tôi rất lấy làm vinh dự được một người như Định gọi bằng thầy và tràn đầy niềm tin vào những gì Định đã phải hy sinh để tạo ra Con đường Việt Nam.

Xin chào trân trọng quý công chúng.

Ngày 19/06/2012

Trần Văn Huỳnh