Đọc cuối tuần – Nguyễn văn Vĩnh – Ông tổ nghề báo

Nhà báo, học giả Nguyễn Văn Vĩnh (1882-1936).

Nguyễn Văn Vĩnh (18821936) là nhà tân học, nhà báonhà văn, nhà phiên dịch Việt Nam đầu thế kỷ 20. Khi viết, ông ký nhiều bút hiệu: Tân Nam Tử, Quan Thành, Tông Gia, Lang Gia, Mũi Tẹt Tử, Đào Thị Loan.

Cuộc đời và sự nghiệp

Nguyễn Văn Vĩnh sinh ngày 15 tháng 6 năm 1882 tại nhà số 46, phố Hàng Giấy, Hà Nội. Nhưng quê gốc của ông là làng Phượng Vũ, xã Phượng Dực, phủ Thường Tín, tỉnh Hà Đông (nay thuộc xã Phượng Dực, huyện Phú Xuyênthành phố Hà Nội). Vì quá nghèo, cha mẹ ông phải bỏ làng quê ra ở nhờ nhà bà nghè Đại Gia (tức ông nghè Phạm Huy Hổ) ở phố Hàng Giấy kiếm sống, và rồi sinh ông tại đây.

Năm lên 8 tuổi, ông đi chăn bò thuê ngoài bãi sông Hồng. Sau đó, ông phát hiện ở đình làng Yên Phụ (nay là Trường phổ thông cơ sở Mạc Đĩnh ChiHà Nội) có lớp học do thầy giáo người nước ngoài phụ trách, dạy học sinh trở thành thông ngôn (nhân viên phiên dịch).

Sau đó, ông về xin phép cha mẹ được thôi nghề chăn bò, để làm công việc kéo quạt làm mát cho lớp học này. Ngồi cuối lớp kéo quạt, nhưng ông vẫn chăm chú nghe giảng. Nhờ vậy, mà ông nói và viết được tiếng Pháp.

Được Hiệu trưởng D’Argence chú ý và nâng đỡ, đến kỳ thi tốt nghiệp, ông được phép dự thi cùng với 40 học sinh khác, và đã đỗ thứ 12 khi mới 11 tuổi. Nhờ được đặc cách là học sinh chính thức của trường, nên ông được cấp học bổng để theo học trường thông ngôn (Collège des Intreprêtes) niên khóa 18931895, và đã đỗ thủ khoa.

Năm 1896, 14 tuổi, ông làm thông ngôn ở Tòa sứ Lào Cai. Ở đây, ông tự học thêm tiếng Anh và tiếng Hoa.

Năm 19021905, ông chuyển về Tòa sứ Hải Phòng và Bắc Giang. Thời gian này ông làm cộng tác viên cho tờ Courrier d’Hai Phong (Thư tín Hải Phòng) và tờ Tribune Indochinoise (Diễn đàn Đông Dương).

Được Công sứ Bắc Giang Hauser đánh giá rất cao về tài mẫn tiệp và khả năng nói tiếng Pháp của ông, nên đặc cách cho ông làm Chánh văn phòng. Khi viên quan này được cử làm Đốc lý Hà Nội, ông cũng được đi theo.

Dưới thời Toàn quyền Beau, nhờ sự giúp đỡ của Hauser, Nguyễn Văn Vĩnh cùng với các bạn đồng chí hướng, lần lượt làm đơn xin thành lập Hội Trí Tri (Hà Nội), Hội Dịch sáchHội giúp đỡ người Việt đi sang Pháp du họcĐông Kinh nghĩa thục (ông là người thảo điều lệ, viết đơn xin phép, và sau đó là giáo viên tiếng Pháp của trường).

Năm 1906, ông cùng Hauser sang Pháp lo việc tổ chức gian hàng Bắc Kỳ tại Hội chợ thuộc địa ở Marseille. Được nhìn tận mắt nền văn minh phương Tây, ông trở về nước với quyết tâm truyền bá Quốc ngữ và bài bác hủ tục phong kiến để canh tân đất nước.

Được Hauser giới thiệu, ông làm quen với Schneider, một chuyên gia nghề in sách và nghề làm báo. Khi đã quen việc, ông xin từ chức ở Phủ Thống sứ để đứng ra làm báo và làm nhà in.

Tiếp đó, ông được Schneider mời biên soạn và in ấn tờ Đại Nam đồng văn nhật báo (Tờ báo hàng ngày của nước Đại Nam chung một văn tự). Cũng trong năm này, ông là người Việt Nam đầu tiên gia nhập Hội nhân quyền Pháp.

Năm 1907, sau khi ra được 722 số, tờ báo trên đổi tên là Đăng cổ tùng báo (Tập báo khêu đèn gióng trống) do ông làm Chủ bút.

Lo ngại vì đường lối hoạt động của Đông Kinh nghĩa thụcthực dân Pháp ra lệnh đóng cửa trường vào tháng 11 năm 1907. Sau đó, họ còn cho bắt giam Phan Chu Trinh, là một trong số giáo viên của trường.

Lập tức, Nguyễn Văn Vĩnh cùng với bốn người Pháp đồng ký tên đòi thả Phan Chu Trinh. Việc làm này cùng với việc cho đăng báo bài Đầu Pháp chính phủ thư của Phan Chu Trinh (dịch từ tiếng Pháp ra tiếng Việt, rồi cho đăng ở phụ trương tờ Đăng cổ tùng báo), khiến Nguyễn Văn Vĩnh bị chính quyền thực dân gọi lên đe dọa.

Sau vụ Kháng thuế Trung Kỳ (tháng 3 năm 1908) và vụ Hà thành đầu độc ở Hà Nội (tháng 6 năm 1908), thực dân Pháp liền cho đóng cửa Đăng cổ tùng báo của ông, đồng thời cấm diễn thuyết, cấm lưu hành và tàng trữ các tác phẩm của trường Đông Kinh nghĩa thục.

Năm 1908, ông được bầu vào Hội đồng thành phố Hà Nội. Cùng năm này, ông xin ra tờ Notre Journal (Nhật báo của chúng ta). Báo này tồn tại được 2 năm.

Năm 1910, ông xin ra tờ Notre Revue (Tạp chí của chúng ta). Báo này ra được 12 số. Cùng năm đó, ông Sài Gòn vào làm Chủ bút tờ Lục tỉnh tân văn.

Năm 1913, ông trở lại Hà Nội làm Chủ bút tờ tuần báo Đông Dương tạp chí (do Schneider sáng lập vào ngày 15 tháng 3 năm 1913). Sau đó, ông được bầu vào Hội đồng Tư vấn Bắc Kỳ (sau đổi làm Viện dân biểu).

Năm 1914, ông kiêm luôn chức Chủ bút tờ Trung Bắc tân văn do Schneider sáng lập.

Sau ngày 15 tháng 9 năm 1919Đông Dương tạp chí ngừng xuất bản. Thay thế nó là tờ Học báo (tờ báo của bậc tiểu học, Trần Trọng Kim lo việc bài vở, Nguyễn Văn Vĩnh làm Chủ nhiệm). Cũng trong năm này, ông Vĩnh mua tờ Trung Bắc tân văn và cho ra hàng ngày (đây là tờ báo hàng ngày đầu tiên ở Bắc Kỳ[1]).

Năm 1927, ông cùng với Vayrac lập tủ sách Âu Tây tư tưởng (La pensée de l’Occident), rồi tổ chức in các sách do ông dịch thuật.

Năm 1929, ông được bầu vào Hội đồng Kinh tế và tài chính Đông Dương.

Năm 1931, ông cho ra tờ An Nam Nouveau (An Nam mới). Ông làm Chủ nhiệm kiêm Chủ bút cho đến năm 1934.

Năm 1932, ông đi dự họp Đại Hội đồng Kinh tế Tài chính Đông Dương tại Sài Gòn. Trong một buổi họp, ông đã thay mặt giới doanh nghiệp phản đối việc chuyển đồng tiền Đông Dương từ ngân bản vị sang kim bản vị, vì có lợi cho ngân hàng Pháp, nhưng lại có hại cho nền kinh tế Đông Dương.

Đang họp thì có trát của Tòa án đòi tịch biên gia sản vì ông thiếu nợ, do vay tiền lập tờ An Nam Nouveau.

Vỡ nợ, Nguyễn Văn Vĩnh phải sang Lào đào vàng và chết vì bệnh sốt rét ác tính, trên một con thuyền độc mộc ở sông Sêbăngghi (Lào) với một chiếc quản bút trong tay, đang viết dở thiên ký sự Un mois avec des chercheurs d’or (Một tháng với những người tìm vàng, viết bằng tiếng Phápđăng tải nhiều kỳ trên báo L’Annam nouveau), ở tuổi 54, vào đúng ngày 2 tháng 5 năm 1936.

Linh cữu Nguyễn Văn Vĩnh sau đó được đưa về an táng ngày 8 tháng 5 năm 1936 tại Hà Nội. Tại buổi lễ tang, đông đảo giới báo chí của cả ba kỳ đã đến tiễn đưa ông dưới dòng chữ: Kinh viếng Ông tổ của nghề báo

Tác phẩm

Theo thống kê chưa đầy đủ, những công trình của Nguyễn Văn Vĩnh gồm có:

Sáng tác

Những bài luận thuyết và ký sự sau:

  • Xét tật mình (khởi đăng trên Đông Dương tạp chí từ số 6)
  • Phận làm dân (khởi đăng trên Đông Dương tạp chí từ số 48)
  • Chỉnh đốn lại cách cai trị dân xã (khởi đăng trên Đông Dương tạp chí từ số 61)
  • Nhời đàn bà (khởi đăng trên Đông Dương tạp chí từ số 5)
  • Hương Sơn hành trình (Hành trình thăm chùa Hương, đăng trên Đông Dương tạp chí từ số 41 đến 45)
  • Một tháng với những người tìm vàng (viết dở dang).

Dịch từ tiếng Pháp sang tiếng Việt

  • Thơ ngụ ngôn của La Fontaine (Fable de La Fontaine)
  • Truyện trẻ con của Perrault (Les conte de Charles Perrault).
  • Mai nương Lệ cốt (Manon Lescaut), tiểu thuyết của Abbé Prévost.
  • Ba người ngự lâm pháo thủ (Les trois mouquetaires), tiểu thuyết của Alexandre Dumas.
  • Những người khốn khổ(Les Misérables), tiểu thuyết của Victor Hugo.
  • Miếng da lừa (La peau de chagrin), tiểu thuyết của Honoré de Balzac.
  • Guy-li-ve du ký (Les voyages de Gulliver’s), truyện của Jonathan Swift.
  • Tê-lê-mặc phiêu lưu ký (Les aventures de Télémaque), truyện của Fénélon.
  • Bốn vở kịch của MolièreTrưởng giả học làm sang (Le Bourgeois Gentilhomme), Giả đạo đức (Le misanthrope), Người bệnh tưởng (Le malade imaginaire), Lão hà tiện (L’avare).
  • Tục ca lệ (Turcaret), kịch của Lesage .
  • Truyện các danh nhân Hy lạp và La Mã (Les vies parallèles des hommes illustrés de la Grèce et de Rome)của Plutarque.
  • Rabelais của Emile Vayrac.
  • Le parfum des humanités (Sử ký thanh hoa) của Emile Vayrac.
  • Chàng Gil Blax xứ Xăngtizan (Gil Blas de Santillane), tiểu thuyết của Lesage.

Ngoài ra còn những bài dịch về: Luân lý học (khởi đăng trên Đông Dương tạp chí từ số 15) và triết học yếu lược (khởi đăng trên Đông Dương tạp chí từ số 28).

Dịch từ tiếng Việt sang tiếng Pháp

Dịch từ chữ Hán sang tiếng Pháp

  • Tiền Xích Bích và Hậu Xích Bích, đăng trên Đông Dương tạp chí, lớp mới, số 66-68

@http://vi.wikipedia.org

Các chiêu phù phép đất nông nghiệp làm quà biếu

Những miếng đất dành để biếu, tặng quan chức được phù phép với giá rẻ không tưởng, xung quanh đó là các câu chuyện về thủ thuật hợp pháp hóa số tài sản này.

Thời gian gần đây, trên các báo đăng tải thông tin con trai một bí thư tỉnh ủy xây “phủ đệ” với khu vườn thượng uyển được cho là “hàng trăm tỷ đồng”. Thực hư sự việc còn chưa được sáng tỏ, nhưng không ít người nghi ngờ về nguồn gốc khoản tiền này bởi trong khi lương công chức thì thấp nhưng con vị bí thư này lại sở hữu khối tài sản quá lớn là nghịch lý mà ai cũng nhìn thấy. Trong số đó, có ý kiến còn cho rằng, phủ này được xây dựng cùng thời điểm với một dự án nào đó đang được triển khai tại tỉnh.

Có hàng loạt những câu chuyện kể về việc “đi đêm” trong giới doanh nghiệp với những người có tiếng nói quyết định trong quá trình thực hiện dự án đầu tư, nhất là dự án bất động sản.

5-20% tổng dự án là dùng để “đi đêm”

Trong bối cảnh kinh tế khó khăn, nhiều dự án đứng trước nguy cơ phá sản, việc chạy dự án của chuyên viên pháp lý càng trở nên gian truân. Giám đốc một công ty bất động sản tại quận 7, TP.HCM, cho biết, để chạy thủ tục một dự án tốn nhiều thời gian, công sức và tài chính, thậm chí có những dự án theo đuổi cả chục năm trời. Trong tất cả các bảng báo cáo tài chính dự án đầu tư của các công ty bất động sản này, chi phí cho “việc đi đêm” gọi là “chi pháp lý” khoảng từ 5-10% tại TP. HCM, 15-20% tại Hà Nội trên tổng kinh phí đầu tư dự án.

Ví dụ, tổng giá trị đầu tư dự kiến 1.000 tỷ đồng thì chi phí cho thủ tục “xin xỏ” là từ 5-20%, tức là 50-200 tỷ đồng, tùy theo “luật” vùng miền. Điều quan trọng là chuyển khoản tiền này như thế nào cho hợp lý với bản cân đối kế toán dự án và hợp pháp với khối tài sản của người được nhận. Người thực hiện nhiệm vụ này không ai khác chính là chuyên viên pháp lý dự án hay người ta hay gọi là “cò” chạy pháp lý dự án.

Khi đất nông nghiệp trở thành dự án bất động sản, giá của nó sẽ nằm ở… trên trời (Ảnh minh họa)

Theo anh P., một người có “thâm niên” trong việc “đi đêm” các dự án này cho biết: tiền sẽ được rải trong quá trình thực hiện pháp lý dự án, từ duyệt quy hoạch kiến trúc, chấp thuận chủ trương đầu tư, họp liên ngành, họp định giá tiền sử dụng đất, quyết định giao đất; đến duyệt 1/500, giấy phép xây dựng… những khoản tiền lặt vặt này cũng lên đến hàng chục tỷ đồng.

“Làm phép” để biến đất hoang, đất nông nghiệp thành dinh thự

Tuy nhiên những khoản chi nói trên mới chỉ là chi phụ, còn khoản tiền chính chi cho các nhân vật có khả năng tác động vào dự án là nhà biệt thự cho con em của họ. Dự án đang được triển khai thì đồng thời, ở đâu đó, người ta cũng phải triển khai xây biệt thự hạng sang cho con em người nhận vài cái là chuyện bình thường, anh P. khẳng định.

Câu chuyện về dinh thự của con trai bí thư tỉnh Hải Dương vẫn còn đang đợi thanh tra nhưng trở lại với vấn đề “chạy dự án bằng đất biếu”, theo anh P., chuyên viên pháp lý dự án, việc “đi đêm” bằng nhà đất cho nhân vật quan trọng hoặc con em của họ là chuyện phải có trong thực hiện dự án. “Đồng tiền đi trước là đồng tiền khôn, nếu không có những khoản chi này thì chắc chắn không có dự án nào cả”, chuyên viên này khẳng định.

Việc hợp thức hóa số tài sản “đi đêm”, theo chuyên viên pháp lý trên cũng nhiều thủ thuật khác nhau như: bán nhà giá rẻ cho người thân của nhân vật then chốt, trích tiền chiết khấu… Một trong những chiêu phải nói đến là thủ thuật nhận tiền bồi thường từ giải phóng mặt bằng từ chủ đầu tư.

Trong dự án đầu tư, thông thường quá trình giải phóng mặt bằng có hai loại đất. Thứ nhất là đất thuộc quyền sử dụng của người dân, loại này doanh nghiệp buộc phải thỏa thuận với người dân về khoản tiền bồi thường theo Đề án bồi thường giải phóng mặt bằng đã được cơ quan nhà nước phê duyệt. Thứ hai, là đất hoang hóa, kênh rạch … đây là phần đất không phải tiến hành bồi thường giải tỏa mặt bằng.

Để hợp thức hóa tài sản “đi đêm” này, nhiều doanh nghiệp cũng dựa trên phần đất này. Doanh nghiệp “phù phép” cho người thân của người quan trọng đứng tên trên loại đất này nhận tiền bồi thường hoặc nhận nhà. Như vậy, doanh nghiệp cũng có lợi, vì khoản tiền này được khấu trừ theo đề án được phê duyệt khi thực đóng tiền sử dụng đất. Tài sản của người được nhận cũng có nguồn gốc rõ ràng minh bạch, một chuyên viên chuyên giải quyết vấn đề giải phóng mặt bằng cho biết.

Việc “đi đêm” để có một giá tiền sử dụng đất theo giá thị trường “thấp” là phải có. Doanh nghiệp chỉ cần được giảm vài đơn vị trên giá đóng tiền sử dụng đất tính theo m2 là đã thu được một khoản lớn. Một giám đốc công ty bất động sản khẳng định như “đinh đóng cột”: “Thế giới bất động sản không doanh nghiệp nào là không thực hiện “nghiệp vụ” chạy giá này. Doanh nghiệp chạy từ khâu thẩm định giá, đến nộp hồ sơ xác định giá, họp liên ngành thẩm định giá…đều được bàn tay của chuyên viên pháp lý dự án sắp đặt với những khoản tiền lên đến chục tỷ”.

“Nếu cứ thẳng thừng đóng theo giá thị trường được thẩm định tại vị trí thực hiện dự án thì công ty BĐS có mà…ăn cám. Cái này có lợi cả hai bên thôi, dân trong ngành gọi là “doanh nghiệp biết điều””, vị giám đốc công ty bất động sản ở TP.HCM nói.

Phù phép quà biếu bằng xổ số

Quà tặng cho người đầu ngành liên quan đến phê duyệt dự án phải tính đến tiền tỷ. Tuy nhiên, theo một “cò” dự án, nhiều vị cũng không thích nhận tiền mặt vì chứa đựng nhiều rủi ro về việc kê khai tài sản. Tặng nhà, tiền đô la cũng trở nên lỗi thời. Việc tặng vài tờ vé số đặc biệt trở thành món quà đáng giá nhân buổi tiệc sinh nhật con trai, hay mừng thọ song thân.

Khi chúng tôi hỏi về việc tìm đâu ra những tờ vé số độc đắc này làm quà? Anh B., một chuyên viên pháp lý bạn của anh P. cười xòa: “Anh có để ý đến nghề săn đổi vé số đặc biệt không? Chẳng phải ngẫu nhiên thỉnh thoảng đi ngoài đường, bàn vé số của một số ông già, bà lão lại treo bảng “đổi vé số đặc biệt” đâu nhé”.

Vé số trúng độc đắc trở thành “món hàng” vô cùng giá trị đối với các cò dự án. (Ảnh minh họa)

Theo anh B., đây là nguồn cung cấp thường xuyên cho ai có nhu cầu tặng quà bằng vé số. Để có nguồn hàng cung cấp, người đổi tại đây được nhiều lợi ích như số tiền trích đóng thuế cho Nhà nước thấp, thậm chí không phải đóng thuế, được hưởng trọn gói giá trị trúng thưởng mà không bị bắt đóng góp bất kể khoản chi phí nào.

“Mua loại hàng hóa này giá khá cao nhất là khi hút hàng, vào thời điểm lễ tết. Chẳng hạn mua hai tờ vé số trúng đặc biệt là giá trị trúng thưởng 3 tỷ, có khi mình phải mua là 3,1 tỷ. Chấp nhận lỗ như vậy, nhưng tài sản “đi đêm” của mình khi vào tay người có quyền quyết dự án hoặc con em họ sẽ là tài sản “sạch”, B. giải thích thêm.

Theo “cò” dự án này, quan chức liên quan đến các dự án luôn rất thích những món quà độc đáo kiểu này. Tiền trúng xổ số là tiền “sạch” khi khai báo với cơ quan Nhà nước. Trong buổi tiệc liên hoan trúng độc đắc tiền nhận hối lộ đã được coi như “hợp thức hóa” giữa bàn dân thiên hạ.

(Theo Infonet)

THƯ NGỎ CỦA LƯU HỌC SINH TQ GỬI HỒ CẨM ĐÀO VÀ TẬP CẬN BÌNH TRƯỚC ĐẠI HỘI 18

Người dịch: Băng Tâm

Chúng tôi là một nhóm lưu học sinh ở Mỹ tới từ TQ, chúng tôi có may mắn được tiếp nhận hai nền giáo dục khác nhau, và cũng được sống trong hai xã hội khác nhau. Đảng cộng sản Trung Quốc là Đảng cầm quyền lâu dài duy nhất ở Trung Quốc đại lục, hiện đại hóa và dân chủ hóa của Trung Quốc mà tách rời Đảng cộng sản là điều hoàn toàn khó lòng hình dung nổi. Vì thế, trước ngày Đại hội 18 của Đảng cộng sản Trung Quốc khai mạc, chúng tôi quyết định gửi bức thư ngỏ này tới hai vị lãnh đạo tối cao đương nhiệm và tương lai của Đảng cộng sản.

I. Sự kiện “4.6” bị bưng bít hoàn toàn

Khi chúng tôi đến Mỹ, không có sự phong tỏa tin tức, cũng không có sự chặn trang mạng baike.baidu.com, chúng tôi được hoàn toàn tự do lướt xem các tin tức. Điều khiến chúng tôi kinh hoàng nhất là Sự kiện “4.6” xảy ra năm 1989. Nói thực, khi lần đầu tiên nhìn thấy những bức ảnh trên mạng, thoạt đầu chúng tôi ngỡ là luyện tập quân sự, nhìn thấy những bức ảnh học sinh và người dân bị chết, mới đầu chúng tôi cũng cho là PS. Nhưng khi lướt xem nhiều video có liên quan hơn, nhiều bài viết giới thiệu hơn, cùng hồi ức của các đương sự nhiều hơn, kể cả những thư tịch có liên quan đến các nhà lãnh đạo tối cao là Tổng bí thư Triệu Tử Dương và Thủ tướng Lý Bằng, thì chúng tôi không thể không tin rằng ở thủ đô Bắc Kinh của Trung Quốc ngày nay lại từng xảy ra một trận tàn sát của quân đội quốc gia nhằm vào những người dân và học sinh bình thường! Đó chính là Sự kiện “4.6” mà nền giáo dục của chúng ta, các thầy giáo của chúng ta cùng tất cả mọi phương tiện truyền thông của chúng ta đã không hề nhắc tới, đồng thời đã bị bưng bít một cách cố ý trong suốt 23 năm trời.

Khi còn ở Trung Quốc, nền giáo dục của chúng ta đã bảo chúng tôi rằng, sau khi Đảng cộng sản Trung Quốc giành được chính quyền đất nước vào năm 1949, cũng từng mắc phải những sai lầm lớn như “phản hữu”, Đại cách mạng văn hóa, đấu tranh giai cấp… Song sau đó cũng đã tiến hành suy xét và sửa chữa những sai lầm ấy. Chúng tôi thấy rất khó hiểu, vì sao sai lầm rõ đến như vậy với Sự kiện “4.6”, thậm chí có thể gọi là tội ác, mà không những không được suy xét sửa chữa, lại còn luôn bị che đậy sự thật, lớp trẻ hơn 20 tuổi như chúng tôi đã hoàn toàn không biết gì về tấn thảm kịch như vậy đã từng xảy ra! Đây là thứ giáo dục gì vậy? Chẳng lẽ lớp trẻ chúng tôi sẽ đối diện với tương lai trong điều kiện hoàn toàn không biết gì về lịch sử sao? Đây là một thứ giáo dục hoàn toàn vô trách nhiệm với đất nước và lớp trẻ!

Thủ tướng Ôn Gia Bảo gần đây đã hai lần nói đến phải tiến hành cải cách thể chế chính trị, chúng tôi hi vọng Đảng cộng sản Trung Quốc có thể chính thức sửa sai Sự kiện “4.6” trong Đại hội 18, đồng thời tiến hành sự xét xử mang tính lịch sử đối với những người ra quyết sách sai lầm, bồi thường cấp nhà nước cho những nạn nhân của Sự kiện “4.6” , lấy đó làm bước đầu tiên trong cải cách thể chế chính trị, để Trung Quốc từ đây thoát khỏi nhân trị mà chính thức bước vào nền dân chủ pháp trị lập hiến.

II. Sự kiện Vương Lập Quân, Bạc Hy Lai

Đầu năm nay, chúng tôi đọc được trên truyền thông hải ngoại về việc xảy ra sự kiện Vương Lập Quân, Bạc Hy Lai ở Trùng Khánh. Điều này khiến chúng tôi liên tưởng đến việc xảy ra sự kiện “Lâm Bưu” trong thời kỳ Đại cách mạng văn hóa. Trước khi sự kiện ấy xảy ra, Lâm Bưu là nhân vật số 2 của nhà nước chúng ta, là người kế cận Mao Trạch Đông; Bạc Hy Lai cũng tiến hành “xướng hồng đả hắc” và làm “mô hình Trùng Khánh” phân chia chiếc bánh ở Trùng Khánh, đồng thời được cho là tốt và định “nhập thường” ở Đại hội 18, trở thành người lãnh đạo Đảng và nhà nước. Hơn 40 năm qua, trong lịch sử đã xuất hiện một cảnh tương tự. Cuộc cải cách mở cửa của đất nước chúng ta đã đạt được thành tựu nổi bật về kinh tế, nhưng về chính trị vẫn giậm chân tại chỗ, vẫn lặp lại thủ thuật cũ đấu tranh quyền lực ở cấp cao. Đây là bi kịch của người dân Trung Quốc chúng ta.

Hiện giờ Vương Lập Quân, Bạc Hy Lai đã rớt đài, rất có thể sẽ nhanh chóng bị tiến hành trừng phạt và xét xử tư pháp với lí do “thối nát”. Song, nếu không xuất hiện sự kiện Vương Lập Quân đào thoát, thì Bạc Hy Lai chẳng phải vẫn tiếp tục tiến hành “xướng hồng đả hắc” và “mô hình Trùng Khánh” được đó sao? Hiện giờ Bạc Hy Lai đã rớt đài, “mô hình Trùng Khánh” cũng đã bị phê phán. Mô hình trị lí tùy theo từng người như vậy, chẳng trách có người cho không phải vì Bạc Hy Lai thối nát, mà là vật hi sinh của cuộc đấu tranh đường lối chính trị.

Ở một đất nước dân chủ sẽ không bao giờ xảy ra cái gọi là sự kiện “đào thoát” như vậy. Ngay cả khi Bạc Hy Lai và người thân của ông ta có thực sự vì giết người và thối nát mà vi phạm tư pháp, thì cũng cần phải tiến hành xử lý đúng theo trình tự hợp pháp, chứ không phải là đột nhiên mất tích, bị mất quyền tự biện hộ như hiện giờ. Hiện nay trên mạng có người kiến nghị để cho Bạc Hy Lai và Ôn Gia Bảo tiến hành tranh luận công khai về chủ trương cầm quyền của từng người, điều nay hiển nhiên nhất là không chắc xảy ra, nhưng ít ra cũng nên để cho Bạc Hy Lai có cơ hội được biện hộ cho mình. Ở Đài Loan, Trần Thủy Biển khi thất sủng cũng bị tố là tham ô, nhưng trước khi định tội tư pháp, ông ta vô tội; ngay cả có bị định tội rồi thì ông ta vẫn có thể tiếp tục nói lên tiếng nói của mình để tự biện hộ. Đó mới là độc lập tư pháp thực sự. Chúng tôi hi vọng Trung Quốc cũng có thể bắt đầu từ việc xử lý Vương Lập Quân, Bạc Hy Lai mà không bao giờ còn đấu tranh đường lối chính trị nữa, mà thực sự để tư pháp đứng độc lập ngoài quyền lực chính trị.

III. Sự kiện Trần Quang Thành

Một sự kiện khác khiến cả thế giới quan tâm xảy ra vào tháng này chính là sự kiện Trần Quang Thành. Trần Quang Thành chỉ là một người mù tự học thành tài bảo vệ quyền lợi về tư pháp cho nhóm người yếu thế ở địa phương, nhưng chính quyền địa phương lại mượn cớ khác để xử tội anh ta. Sau khi mãn hạn tù được thả ra lại tiếp tục giam lỏng quản chế anh ta. Cuối cùng buộc anh ta phải chạy trốn vào Đại sứ quán Mỹ, sự kiện “Trần Quang Thành” hoàn toàn là sự kiện quốc tế do chính quyền địa phương vi phạm tư pháp hành chính bức hại mà tạo ra.

Cùng với sự phát triển kinh tế, do sự trì trệ của cải cách chính trị mà mâu thuẫn xã hội ngày càng nhiều lên, mức độ xung đột cũng ngày càng gay gắt. Sự xuất hiện một nhân vật như Trần Quang Thành, muốn đem vũ khí pháp luật để bảo vệ quyền lợi cho mình, bao giờ cũng tốt hơn nhiều so với sự xuất hiện của kẻ cầm dao mổ súc vật như Dương Quế để đòi cho mình một lối giải thích riêng. Trung Quốc đã định ra và ban bố những bộ luật tương đối toàn diện, nếu như mỗi công dân, mỗi chính quyền địa phương đều muốn dùng luật pháp làm chuẩn để giải quyết các mâu thuẫn xã hội và xung đột lợi ích, thì những sự kiện đám đông ở Trung Quốc sẽ giảm đi nhiều, cũng sẽ không xuất hiện những sự cố nghiêm trọng nổ ra ở các cơ quan chính phủ, tư pháp như vậy nữa. Xét từ điểm này, Trần Quang Thành mà càng nhiều thì càng có lợi cho việc ổn định xã hội của Trung Quốc, chứ không phải là ngược lại. Trần Quang Thành trở thành “kẻ thù” của xã hội chúng ta là bi kịch của người Trung Quốc.

Chúng tôi hi vọng Đảng cộng sản Trung Quốc sau Đại hội 18 nếu muốn thay đổi mô hình duy trì ổn định bằng biện pháp vũ lực, đàn áp trước mắt, phải để cho luật pháp thực sự có quyền uy, để cho Trần Quang Thành trở thành niềm tự hào của người Trung Quốc. Sau khi sự kiện “Trần Quang Thành” xảy ra, anh ta cuối cùng đã có thể giành được tấm hộ chiếu một cách thuận lợi để đến học tập tu nghiệp ở Mỹ, đây là một bước tiến của Trung Quốc; song chúng tôi còn hi vọng sau khi học xong ở Mỹ về, anh ta cũng có thể về được đất nước mình một cách thuận lợi, có thể tiếp tục tận dụng sở trường pháp luật của mình để bảo vệ lợi ích quyền lợi cho người dân bình thường quanh mình. Đó mới là sự tượng trưng quan trọng cho việc Trung Quốc thực sự đi vào nền chính trị dân chủ. Chúng tôi không hi vọng Trần Quang Thành sau khi rời khỏi Trung Quốc lại không có cách gì để trở về đất nước mình, giống như những học sinh trốn ra hải ngoại sau khi xảy ra Sự kiện “4.6”, trở thành những người lưu vong bị mất quốc tịch. Chúng tôi lại càng không hi vọng, với tư cách là những người kí tên trong bức thư ngỏ này, cũng là vì muốn nói lên tiếng nói khác với suy nghĩ độc lập, mà bị biến thành những người lưu vong trong tương lai không có nhà để về.

IV. Tổng tuyển cử ở Đài Loan, Mỹ và gợi ý từ Quốc dân đảng

Mấy năm sống ở hải ngoại, chúng tôi đã tận mắt chứng kiến các cuộc tổng tuyển cử ở Mỹ và Đài Loan. Nửa thế kỷ trước, người Mỹ da đen còn phải đấu tranh vì quyền bình đẳng cho mình, hiện giờ lại đã bầu lên được vị tổng thống da đen. Quốc dân đảng ở Đài Loan sau nửa thế kỷ là một đảng độc tài, cuối cùng cũng đã thông qua tổng tuyển cử mà giành được tín nhiệm của người dân Đài Loan để một lần nữa lên nắm quyền, Đài Loan mà người Trung Quốc sinh sống cuối cùng đã tiến hành được cuộc chuyển giao quyền lực một cách hòa bình.

Ngài Tưởng Kinh Quốc của Quốc dân đảng khi quyết định cởi bỏ việc cấm các đảng phái chính trị đã nói, không có đảng cầm quyền vĩnh viễn. Còn thứ giáo dục chúng tôi được tiếp nhận ở Trung Quốc lại là “lịch sử đã lựa chọn Đảng cộng sản”. Các thầy giáo đã lập luận như thế này: Khởi nghĩa nông dân thời Thái Bình thiên quốc đã thất bại, phong trào Dương Vụ đã thất bại; Quốc dân đảng của giai cấp tư sản đã thất bại, chỉ còn có Đảng cộng sản là đã thắng lợi. Vì thế sự cầm quyền của Đảng cộng sản là do lịch sử lựa chọn.

Ngay cả khi lịch sử như vậy có là sự thật đi nữa, thì chẳng lẽ người dân Trung Quốc chỉ có thể tiến hành lựa chọn được một lần thôi sao? Chẳng lẽ chính đảng được lựa chọn nếu đã bị mất sự tín nhiệm của người dân, người dân lại cứ vĩnh viễn bị mất đi quyền lựa chọn lần nữa hay sao?

Sự cải cách chính trị và thực tiễn cầm quyền của Quốc dân đảng Trung Quốc ở Đài Loan lại đã bảo cho chúng tôi một chân lí khác: Một chính đảng nếu đã bị mất sự tín nhiệm của người dân, thì sẽ bị thất sủng sau thất bại của tổng tuyển cử; nếu chính đảng thất bại tiến hành phản tỉnh và cải cách, thì có thể giành được sự tín nhiệm của người dân ở đó và lại lên cầm quyền thông qua tổng tuyển cử. Nhà nước như vậy mới là sự thể hiện thực sự của “người dân làm chủ” đã được nói trong Hiến pháp nước ta.

Đảng cộng sản Trung Quốc từng được lịch sử lựa chọn trở thành đảng cầm quyền của Trung Quốc ngày nay, cũng giống như Mãn tộc hơn 300 năm trước được lịch sử lựa chọn giành quyền thống trị Trung Quốc vậy. Song sự lựa chọn của lịch sử không đời nào chỉ có một lần, người dân cũng có quyền thay đổi chính đảng cầm quyền đại diện cho mình vào bất cứ lúc nào. Đó mới là logic lịch sử thực sự. Sự cải cách và đường lối của Quốc dân đảng đã nêu một tấm gương cho Đảng cộng sản Trung Quốc. Cải cách chính trị của Đảng cộng sản Trung Quốc, đồng thời cuối cùng đưa Trung Quốc đi vào nền dân chủ lập hiến, không những có thể làm cho Đảng cộng sản thực hiện được cải cách, mà còn có thể tiếp tục chấp chính Trung Quốc thông qua tổng tuyển cử, đồng thời cũng là loại bỏ được trở ngại chính trị hai bờ mà cuối cùng thực hiện được sự thống nhất dân chủ hòa bình, chỉ có như vậy mới có thể thực hiện được sự phục hưng vĩ đại của Trung Quốc.

Chúng tôi tuy chỉ là những người trẻ mới hơn 20 tuổi, nhưng cũng giống như những nhà sáng lập Chu Ân Lai, Đặng Tiểu Bình của Đảng cộng sản vào thời trẻ, chúng tôi đã ra nước ngoài, không chỉ học về khoa học kĩ thuật và quản lí tiên tiến của Phương Tây, mà còn đang quan sát, học tập cả chế độ chính trị tiên tiến của Phương Tây, càng suy nghĩ nhiều hơn về hiện trạng và tương lai của Trung Quốc. Là những người đang học ở nước ngoài, chúng tôi kêu gọi các lãnh đạo tối cao đương nhiệm và kế vị của Đảng cộng sản Trung Quốc hãy mạnh dạn lựa chọn một mô hình chính trị có giá trị phổ quát đang thịnh hành trên thế giới, vứt bỏ sự thống trị độc tài riêng của một đảng, thực hành chế độ tổng tuyển cử toàn dân, cân bằng giữa chính phủ với đảng và độc lập tư pháp, đem lại viễn cảnh tốt đẹp cho thanh niên Trung Quốc ở trong và ngoài nước, đem lại một tương lai tiến bộ cho dân tộc Trung Hoa hai bờ. Đây là con đường duy nhất để cho Đảng cộng sản Trung Quốc có thể lột xác, đồng thời có thể tiếp tục phục vụ người dân Trung Quốc.

Những người khởi xướng:

Phạm Hộ Sưởng: Lưu học sinh Arizona Sigasi Lauderdale Film Academy
Bành Vỹ: Lưu học sinh Nevada Las Vegas
Đổng Thế Hàng: Lưu học sinh University of Detroit, Michigan
Chu Thần Bác: Lưu học sinh Iowa State University
Tất Thiên Kỳ (nữ): Lưu học sinh University of Pennsylvania
Dương Mộng Bút: Lưu học sinh Auckland Lenny College in Northern California
Vương Mẫn (nữ): Lưu học sinh California State University
Hồ Kim Đệ (nữ): Lưu học sinh Northern California

Mời lưu học sinh hải ngoại liên hệ chữ ký với các bạn dưới đây, xin ghi tên họ, trường lưu học và hộp thư liên lạc thật:

Phạm Hộ Sưởng:             623-606-6219       fanhuchang6@yahoo.com
Đổng Thế Hàng:             562-506-3046       dshang413@gmail.com
Bành Vỹ:             626-927-8770       610042720@qq.com
Chu Thần Bác:             515-708-1201       jamesmadison945@gmail.com

Nguồn: boxun.com

Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2012

Bản tiếng Việt © Băng Tâm