Hoa hậu Ngọc Hân lạc giữa cung đình Huế

Cùng với người đẹp Tôn Nữ Nauy, Hoa hậu Ngọc Hân đã có những bức ảnh đẹp ở cố đô Huế trong trang phục áo dài truyền thống. 

Điều đặc biệt, đây chính là những chiếc áo do Ngọc Hân và người bạn của cô, nhà thiết kế Quang Long thiết kế. 

Ngọc Hân chia sẻ: “Tôi không phải là người xứ Huế nhưng tôi luôn cảm thấy rằng Huế luôn ở trong tim tôi. Huế mộc mạc, giản đơn, bình dị mà sâu lắng lạ kỳ”.

@Datviet

This slideshow requires JavaScript.

Cập nhật tin 13-4-2012

Trung Quốc dọa đánh cả Philippines và Việt Nam

Trung Quốc bắn tiếng đe dọa đánh cả Việt Nam và Philippines nếu tàu đánh cá của họ bị bắn.

Lính Philippines đang khám xét tàu đánh cá của Trung Quốc mà họ nói đánh cá

bất hợp pháp trong vùng biển của Philippines. (Hình: AP)

Lời đe dọa này được diễn tả qua bài bình luận trên tờ Hoàn Cầu Thời Báo hôm 12 tháng 4, 2012 ở Bắc Kinh, khi báo này đề cập tới vụ tàu chiến của Philippines lục soát tàu đánh cá Trung Quốc ở khu vực quần đảo Trường Sa mà hai bên đều xác định chủ quyền.

Tờ Hoàn Cầu Thời Báo viết: “Nếu tàu đánh cá của Trung Quốc bị tàu chiến của Việt Nam hay Philippines tấn công, điều này báo hiệu tranh chấp leo thang mà phản ứng của Hải Quân Trung Quốc sẽ dự trù xảy ra.”

Báo này còn dọa rằng nếu có xung đột quân sự xảy ra trên Biển Ðông, Trung Quốc sẽ không bắn trước nhưng sẽ phản ứng thích đáng.

Hai tàu hải giám của Trung Quốc (mang số 75 và 84) được phái tới ngăn cản tàu chiến của Philippines bắt giữ các ngư dân Trung Quốc hôm Chủ Nhật, 8 tháng 4, 2012 mà Philippines nói khai thác hải sản bất hợp pháp ở bãi san hô Scarborough (Trung Quốc gọi là Hoàng Nham tiểu đảo), chỉ cách đảo Luzon của Philippines khoảng 124 hải lý (hay khoảng 230 km) về phía Tây.

Vụ việc này khá căng thẳng vì Philippines cử thêm một chiến hạm khác đến tăng cường. Tuy nhiên, hãng thông tấn AP cho hay Manila và Bắc Kinh đồng ý giải quyết các tranh chấp bằng hình thức ngoại giao.

Ngoại Trưởng Philippines Albert del Rosario cho hay ông đã gặp Ðại Sứ Trung Quốc Mã Khắc Khanh và cả hai phía đều xác định lập trường của nước mình về chủ quyền đối với khu vực bãi san hô Scarborough và không nhượng bộ.

Một số ngư dân Trung Quốc đứng trên chiếc tàu đánh cá của họ bị Philippines bắt giữ

với tang vật là các con sò khổng lồ. Tuy nhiên, 2 tàu hải giám của Trung Quốc đã tới

can thiệp và ép chiến hạm Philippines phải thả ngư dân. Chính phủ Philippines loan báo

đồng ý thảo luận giải quyết các tranh chấp chủ quyền biển đảo bằng ngoại giao. (Hình: AP)

Cả Philippines và Trung Quốc đều tỏ ra cứng rắn về lập trường. AP thuật lời ông Rosario nói với đại sứ Trung Quốc: “Nếu Philippines bị thách đố, chúng tôi chuẩn bị bảo vệ chủ quyền lãnh thổ.”

Một phi cơ quan sát của Philippines phát giác 8 tàu đánh cá Trung Quốc đậu ở bãi san hô Scarbourough. Lập tức, chiếc tàu chiến lớn nhất của Philippines (mới mua lại tàu tuần biển của Mỹ) được phái đến. Ngày Thứ Ba, 10 tháng 4, 2012 thủy thủ Philippines lên các tàu đánh cá Trung Quốc để kiểm soát. Họ thấy trên đó từ san hô, sò khổng lồ, cá mập tươi trên chiếc tàu thứ nhất.

“Các ngư dân Trung Quốc khai thác thủy sản bất hợp pháp và thu vét các loại thủy sản có nguy cơ tuyệt chủng.” Ông Rosario nói trong cuộc họp báo ở Manila hôm Thứ Tư, 11 tháng 4, 2012.

Hai chiếc tàu hải giám Trung Quốc xuất hiện và chen vào giữa tàu chiến của Philippines với các tàu đánh cá Trung Quốc để ngăn chặn việc bắt giữ ngư dân của họ.

Tờ Hoàn Cầu Thời Báo nói Bắc Kinh đã phản đối quyết liệt hành động của tàu chiến Philippines và nói ngược lại rằng tàu Philippines đã xâm phạm chủ quyền lãnh thổ của Trung Quốc.

“Chúng tôi kêu gọi (Manila) chấm dứt gây rắc rối mới và hợp tác với Trung Quốc để tạo ra các điều kiện tốt để phát triển quan hệ giữa hai nước.” Phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Trung quốc Lưu Vi Dân nói ở Bắc Kinh hôm Thứ Tư.

Bãi san hô Scarbourough chỉ cách Luzon 124 hải lý, tức trong phạm vi đặc quyền kinh tế

của Philippines nhưng Trung Quốc lại nói nó nằm trong cái “Lưỡi Bò” quái ác của Bắc Kinh. (Hình: Internet)

Trong bài bình luận đề ngày Thứ Năm, 12 tháng 4, 2012 (ngày giờ Bắc Kinh), tờ Hoàn Cầu Thời Báo ngoài việc đả kích và đe dọa Philippines và Việt Nam, báo này giả bộ nói rằng, “Hòa bình và ổn định khu vực luôn luôn là điều Trung Quốc đeo đuổi” (hàm ngụ phải tuân theo các đòi hỏi chủ quyền ngang ngược của Bắc Kinh) nhưng Trung Quốc không nhượng bộ trái nguyên tắc cho các sự vô trách nhiệm của các nước láng giềng. Một phản ứng quyết liệt để bảo vệ lợi ích của mình sẽ đến từ Trung Quốc.”

Năm ngoái, Hoàn Cầu Thời Báo cũng như tướng tá Trung Quốc đã đe dọa đánh Việt Nam và Philippines nhiều lần khi đề cập đến tranh chấp chủ quyền biển đảo.

Bất ổn trên Biển Ðông lại có dấu hiệu leo thang từ khi có cuộc họp thượng đỉnh ASEAN ở thủ đô Cam Bốt vào các ngày 3 và 4 tháng 4, 2012. Tổng thống Philippines nêu vấn đề tranh chấp Biển Ðông và được thủ tướng Việt Nam hậu thuẫn, bằng giải pháp đa phương.

Báo chí Bắc Kinh đua nhau chỉ trích và đe dọa rồi nay xảy ra căng thẳng trên biển.

—————————————————————————————————-

Một người Anh có thể là cha của… 600 đứa con 

LONDON, Anh Quốc – Một thử nghiệm DNA mới, cho thấy chủ nhân người Anh của một bệnh viện thụ tinh nhân tạo có thể là cha của đến… 600 đứa con, qua việc bí mật cống hiến tinh trùng của mình.

Bertold Wiesner, người Anh, được cho là cha của từ 300 đến 600 đứa con

từ tinh trùng của chính ông,trong thời gian ông làm chủ một bệnh viện

thụ tinh nhân tạo hồi thập niên 1940. (Hình: Chụp từ Video của Huffington Post)

Một trong số những người con của ông cho rằng có thể ông làm vậy vì tin tưởng vào thuyết ưu sinh (eugenics), tức tạo cho có được một hậu duệ siêu việt, theo tường thuật của báo The Telegraph.

Ông Bertold Wiesner cùng vợ điều hành một bệnh viện thụ tinh nhân tạo trong thập niên 1940, có trách nhiệm giúp cho hơn 1,500 gia đình có thể có con. Hai trong số những người con ra đời tại bệnh viện này nhờ tinh trùng được hiến tặng là Barry Stevens và David Gollancz. Họ đi thử DNA mới hay là họ đều ra đời từ tinh trùng của ông Wiesner.

Gollancz cho hay: “Qua kết quả các con số tiêu chuẩn cho số hài nhi ra đời, kể cả sai số các trường hợp sinh đôi và sẩy thai, tôi ước chừng ông ta chịu trách nhiệm đối với từ 300 đến 600 người con.”

Trong mười tám người ra đời tại bệnh viện này trong thời gian từ năm 1943 đến 1962, hết hai phần ba có DNA trùng với của ông Wiesner. Tuy nhiên gần như khó thể xác định chính xác có bao nhiêu trong số 1,500 người con ra đời từ tinh trùng của ông ta vì bà Mary Barton, vợ ông, đã hủy tất cả hồ sơ của bệnh viện. Riêng cá nhân ông Wiesner thì ông đã qua đời từ hồi thập niên 1970.

Báo Toronto Star tường thuật rằng ông Wiesner ra đời ở Áo và là một “cảm tình viên cộng sản.” Ông có chân trong một hội “các nhà sinh vật học cánh tả” vốn yểm trợ kỹ thuật thí nghiệm y khoa. Ông Stevens, nay được 59 tuổi, cho tờ Star biết, do sự hiến tặng tinh trùng nên ông có thể có họ hàng với chừng 1,000 người. Ông nói:

“Ðó quả là một thời kỳ thịnh hành của thuyết ưu sinh. Không riêng gì phái hữu mà tả phái cũng ủng hộ thuyết này nữa. Họ tin rằng người thật tài giỏi nên truyền bá di truyền thể của họ cho hậu duệ, trong khi ngược lại đối với những ai kém tài năng.”

Luật nước Anh cấm không được “hiến tặng tinh trùng với khối lượng lớn” (bulk donations), để tránh rủi ro có trường hợp loạn luân ngoài ý muốn (unintended incest), mà chỉ có thể thực hiện 10 lần hiến tặng là cùng. Riêng tại Mỹ, không có luật liên bang nào tương tự.

——————————————————————————————————————

Những động tác đơn giản phòng đột quỵ

Nhún vai – Động tác này có thể giúp thả lỏng các bó cơ, mạch máu và dây thần kinh, lưu thông máu, cung cấp động lực nhân tạo đẩy máu từ động mạch cảnh lên đại não.

Mỗi ngày buổi sáng và tối làm động tác nhún vai lên và hạ vai xuống khoảng 4-8 phút.

 Nắm mở bàn tay: Một nghiên cứu phát hiện rằng, hiện tượng xuất huyết não có quan hệ với phương thức vận động và thói quen sinh hoạt của người mắc bệnh, thành mạch máu não phải thiếu vận động sẽ trở nên rất mỏng, dễ bị vỡ, do đó người mắc bệnh nên tăng cường hoạt động tay trái. Phương pháp vận động: Mỗi ngày sáng, trưa, tối nắm mở bàn tay 3 lần, mỗi lần 400-800 cái.

Xoay đầu: Phân tích từ nghiên cứu hiện tượng những người thợ sơn hoặc công nhân lao động thường rất ít bị đột quỵ, các chuyên gia cho rằng, đột quỵ có quan hệ đặc biệt với động tác xoay đầu khi người thợ lao động. Khi đầu được xoay trái phải, chuyển động lên xuống sẽ tăng cường khả năng kháng áp lực của mạch máu, có lợi cho việc phòng đột quỵ. Phương pháp vận động: Ngồi thẳng, thả lỏng các cơ vùng cổ, sau đó từ từ xoay đầu trái phải, xoay tròn cổ khoảng 30-50 cái, mỗi ngày 3 lần vào sáng tối.

Massage vùng cổ: Massage vùng cổ tăng cường cho sự thư giãn của cơ trơn mạch máu vùng cổ, giảm thiểu tích tụ cholesterol, giúp phục hồi tính đàn hồi mạch máu cổ bị xơ cứng hoá, cải thiện cung cấp máu cho não, phòng tránh đột quỵ. Phương pháp vận động: Sau khi xoa hai tay vào nhau đến nóng lên, massage vùng cổ bên trái và phải với tốc độ khá nhanh và liên tục, khi lớp da cổ ấm hồng lên là đạt.

Ung nhọt trong Đảng Cộng Sản Trung Quốc

Mạnh Kim

BÀI 4: SƠN CAO HOÀNG ĐẾ VIỄN

Từ khi thực hiện chính sách mở cửa kinh tế của Đặng Tiểu Bình, các địa phương Trung Quốc được trao quyền “tự biên tự diễn” về mặt thiết kế và điều hành kinh tế, lấy chủ trương cạnh tranh làm động lực cho phát triển, trong tổng thể qui hoạch của trung ương. Tuy nhiên, như người Trung Quốc vẫn thường nói “Sơn cao hoàng đế viễn” (Núi thì cao, vua lại xa tít), mô hình quản lý kinh tế phân quyền đã đưa đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng…

“Thập niên phong thủy lưu sanh chuyển”…

Năm 2005, Trương Bảo Khánh, lúc đó là thứ trưởng giáo dục, than phiền rằng, chính sách cho sinh viên nghèo vay của trung ương đã bị nhiều địa phương phớt lờ. “Sự kiểm soát của chính phủ trung ương đã không vượt qua nổi bốn bức tường Trung Nam Hải. Trên này nói gì, dưới đó không nghe!” – họ Trương phát biểu. Trên lý thuyết, trung ương luôn kiểm soát tuyệt đối về chính trị cũng như mọi mặt trong chính sách vĩ mô; nhưng trong thực tế, chính phủ địa phương vẫn có thể qua mặt và giấu nhẹm những vụ việc sai lầm cho đến khi không thể bưng bít (điển hình là vụ chính quyền Thạch Gia Trang giấu kín mọi tình tiết liên quan xìcăngđan sữa dỏm của tập đoàn Tam Lộc trước thềm Thế vận hội Bắc Kinh 2008). Điều đó đã bộc lộ những mâu thuẫn nội tại của mô hình quản lý Trung Quốc. Và nó tiếp tục ảnh hưởng đến chiều sâu phát triển xã hội lẫn chiều rộng của an ninh nội chính, làm xói mòn cơ chế và cấu trúc quản lý bộ máy Đảng cộng sản Trung Quốc.

Trong buổi nói chuyện về cải cách kinh tế tại Bắc Kinh năm 2008, tiến sĩ Mỹ gốc Hoa Trương Ngu Thường (được Trung Quốc nhiều lần mời làm cố vấn chính sách kinh tế) nói: “Đất nước các anh phải đối mặt với tham nhũng; hệ thống pháp luật thuộc hạng D; tự do ngôn luận bị kiểm soát, giáo dục và y tế thì công chẳng ra công, tư chẳng ra tư; chính sách thì khi thế này lúc thế khác; rồi lại có hàng chục ngàn cuộc biểu tình đình công mỗi năm…”. Thế mà GDP Trung Quốc vẫn cứ tăng đều gần 10%/năm trong ba thập niên. Nhờ đâu? Yếu tố then chốt – theo giáo sư Trương (sau nhiều cuộc thị sát những trung tâm sản xuất đầu não tại khu vực Dương Tử và Châu Giang) – chính là sự cạnh tranh sống mái giữa các địa phương. Sống và thở với văn hóa chỉ tiêu đã ăn sâu vào đời sống Trung Quốc, và hơn nữa, chính quyền tỉnh này lại không thể để “thằng” tỉnh lân cận hơn họ. Áp dụng chính sách khuyến doanh nới lỏng hết mức có thể, chính quyền địa phương tạo ưu đãi tối đa cho hoạt động doanh nghiệp tại tỉnh nhà. Năm 2005, có một trấn nhỏ nọ tại An Huy thậm chí tổ chức cuộc thi hoa hậu địa phương để tuyển chọn một đội mỹ nữ “thân mang trọng trách” là tháp tùng, cho xôm tụ, cùng các anh viên chức địa phương đi khắp Trung Quốc “tìm kiếm cơ hội đầu tư” về cho địa phương nhà. Năm 2009, hai thành phố láng giềng tại Hà Nam cũng đã tranh nhau giật một phần gói thầu tuyến xe lửa cao tốc từ Thượng Hải ngang địa phương mình: trong khi chính quyền huyện Tân Hóa thuộc trấn Lâu Để phát động phong trào “toàn dân đồng lòng bảo vệ đường sắt”, thì đối thủ láng giềng Thiệu Dương “xúi” hàng ngàn cư dân xuống đường rầm rộ hô vang khẩu hiệu với cờ xí rợp trời để trấn áp tinh thần “phe địch bên kia”…

Đúng là chủ trương khích lệ cạnh tranh đã giúp kinh tế Trung Quốc phát triển cực nhanh, hơn bất cứ quốc gia nào trong lịch sử kinh tế thế giới cận đại. Từ khi Đặng Tiểu Bình đề ra chương trình “khai phóng” (cải tổ), với câu nói nổi tiếng: “Bất quản bạch miêu hắc miêu, hội tróc lão thử tựu thị hảo miêu” (Bất kể mèo trắng hay mèo đen, miễn bắt được chuột là tốt), trong 15 năm từ 1978 đến 1993, GDP Trung Quốc tăng 280%! “Nếu mỗi tỉnh Trung Quốc được xem như một nền kinh tế thì khoảng 20 trong 30 nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất toàn cầu trong giai đoạn này đều thuộc tỉnh thành Trung Quốc” – theo một báo cáo được soạn cho các nhà kinh tế hàng đầu nước này. Đó là giai đoạn chứng kiến sự thành công của chủ trương tản quyền về quản lý kinh tế. Tuy nhiên, chính sách quản lý của Trung Quốc, giống như câu ngạn ngữ của họ – “Thập niên phong thủy lưu sanh chuyển”, đã không bao giờ nhất quán. Và chẳng cứ gì phải chờ đúng một “thập niên” mới “lưu sanh chuyển”. Nó thay đổi xoành xoạch, theo một chu kỳ (với độ co giãn thời gian tùy thời điểm) gần như bất biến: Tập quyền dẫn đến bế tắc, bế tắc dẫn đến phân quyền; phân quyền dẫn đến hỗn loạn, hỗn loạn lại dẫn về tập quyền…

Cùng tắc biến, biến tắc thông (thông rồi lại tắc)…

Một trong những hậu quả của mô hình tự chủ phát triển là hiện tượng đầu tư vô tội vạ, cốt để “lấy le” với đối thủ láng giềng lẫn “được tiếng” với trung ương, trong khi “mấy anh” trung ương luôn bị “thuốc” bởi những con số thống kê (đạt hoặc vượt) chỉ tiêu. Hậu quả cuối cùng không chỉ làm thiệt hại ngân sách mà còn khiến người dân điêu đứng, bởi thực chất thì nhiều vụ đầu tư chẳng hề mang lại thiết thực cho lợi ích cộng đồng. Cần biết, Ấn Độ đạt tăng trưởng 7-8%/năm bằng cách tái đầu tư khoảng 1/4 GDP. Trong khi đó, các tỉnh thành Trung Quốc, do áp lực chỉ tiêu lẫn văn hóa cạnh tranh, đã dốc gần 1/2 GDP cho tái đầu tư chỉ để lấy được vài điểm phần trăm (percentage point) nhỉnh hơn “thằng” láng giềng. Thấy thì xôm nhưng thật ra thì hỏng. Hệ lụy: tỉ lệ đầu tư luôn cao hơn tiêu dùng. Sản xuất để bỏ vào kho, cao ốc được dựng để bỏ trống, đường cao tốc được xây để phơi rơm rạ…, đó là những gì của cái mặt sau tấm huy chương nền kinh tế “lớn thứ hai thế giới”.

Thế rồi bổn cũ soạn lại. Lần này (trong quãng 2009-2011) là kiểm soát mạnh chi tiêu công đồng thời tăng chỉ tiêu thuế. Để tiếp tục xoay đủ tiền cho kế hoạch phát triển riêng, các địa phương chẳng còn cách nào khác là “vặt lông” người dân, là tận thu xã hội, là đưa ra những qui định quái đản. Tháng 5-2009, huyện Công An (Kinh Châu, Hồ Bắc) đã ra lệnh buộc mọi viên chức nhà nước phải “nỗ lực” hút ít nhất 23.000 gói thuốc lá một năm! Tại sao? Để đáp ứng “chỉ tiêu” thuế lẫn “quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng”! Lĩnh vực bị “tàn sát” tận thu nhất, tất nhiên, là bất động sản. Theo khảo sát của Ư Kiến Vanh, học giả lừng lẫy thuộc Viện khoa học xã hội Trung Quốc, có đến 30% ngân sách tài khóa của chính quyền Hà Bắc là có nguồn gốc từ các vụ bán đất. Trong khi đó, khắp Trung Quốc, có khoảng 60% vụ biểu tình hoặc bạo động xã hội xuất phát từ bi kịch mất đất. Cơn lốc bán đất thực hiện trong khuôn khổ kế hoạch duy trì tăng trưởng đã trở nên kinh khủng đến mức bây giờ một số địa phương đã chẳng còn tí quỹ đất nào để mà xén.

Nói đến đất là nói đến phạm trù của tham nhũng và hủ hóa cán bộ. Thế rồi bổn cũ lại được giở ra. Trung ương bắt đầu siết chặt. Gần đây, Bắc Kinh bắt đầu yêu cầu bí thư quận ủy thuộc các địa phương nhỏ phải tập trung về Trường đảng trung ương, thay vì học tại các trường đảng địa phương. Để nhấn mạnh tầm quan trọng, tất cả khoảng 3.000 bí thư quận ủy đều được đích thân ủy viên Bộ chính trị hoặc bộ trưởng giảng dạy. Đồng thời, Bắc Kinh cũng sử dụng công cụ “quần chúng” để giúp phát hiện cán bộ hủ hóa, bằng cách cho phép giới báo chí và blogger vào cuộc. Năm 2009 – năm “đại hung” đối với giới quan lại tham ô, một loạt viên chức địa phương đã bị truất phế trong chiến dịch gọi là “thay máu cho Đảng”, trong đó có Chu Cửu Canh (vụ này được chọn là một trong 10 bản tin mạng “hot” nhất trong năm).

Một bức ảnh đăng trên mạng đã làm tiêu tan sự nghiệp Chu. Vốn chỉ là tay giám đốc Sở quản lý đất đai quận Giang Ninh (Nam Kinh), Chu Cửu Canh (trong bức ảnh) lại có thể phì phèo loại thuốc lá cực đắt Nanjing 95 Imperial (giá 263 USD/cây) và mang chiếc đồng hồ Thụy Sĩ Vacheron Constantin (16.000 USD). Một cuộc điều tra được mở ra. Chu bị buộc tội nhận hối lộ 1,07 triệu tệ cùng 110.000 đôla Hong Kong. Bản án cho đương sự là 11 năm tù cùng số tài sản bị tịch biên trị giá 1,2 triệu tệ. Tương tự, một bí thư đảng thuộc một cơ quan quản lý hàng hải ở Thâm Quyến cũng mất ghế sau khi bị đưa lên mạng đoạn phim đương sự đang dọa dẫm một ông bố “khôn hồn thì câm miệng”, trước vụ đương sự lúc say xỉn đã giở trò bỉ ổi với cô con gái nhỏ của ông bố nạn nhân trong nhà vệ sinh. Tại Vân Nam, một nhóm viên chức trại giam cũng bị xử, sau khi công dân mạng bày tỏ nghi ngờ cách giải thích liên quan cái chết một tù nhân. Nhóm cán bộ trại giam nói rằng nạn nhân, thật xui quá, đã chết bởi va đầu trúng vật cứng khi chơi… bịt mắt bắt dê với bạn tù! Điều tra cho biết, nạn nhân tử vong vì bị tra tấn!

“Bất kiến quan tài bất điệu lệ” – người Trung Quốc vẫn thường nói như vậy. Trong thực tế, đã có vô số “quan tài” để làm tiền lệ. Nhưng người ta vẫn không ngán. Là vì, một phần, “núi thì cao, vua lại xa tít”…

BÀI 5: ĐẢNG VÀ KINH TẾ THỊ TRƯỜNG

Từ chính sách “Mèo đen, mèo trắng” đến thuyết “Tam cá đại biểu” (Đảng cộng sản Trung Quốc đại diện cho lực lượng sản xuất, đại diện nền văn hóa và đại diện lợi ích nhân dân), Trung Quốc đã kinh qua một chặng dài, với sự phủ nhận rồi nhìn nhận rồi lại tái đánh giá vai trò đóng góp của khối doanh nghiệp tư nhân…

“Xọa tử” lão gia

Ở Trung Quốc gần như chẳng ai không biết lão bán rong lừng danh Niên Quảng Cửu. Năm 1963, lão Niên lần đầu tiên nếm mùi ngục thất bởi tội “đầu cơ bất hợp pháp” bằng cách tích trữ trái cây để bán tại quê nhà Vu Hồ (An Huy). Thời Cách mạng Văn hóa, “con người hủ bại với đầu óc bị dòi bọ tư sản đầu độc” Niên Quảng Cửu lại ôm quần áo vào tù. Rồi nhiều năm sau, đầu thập niên 1980, họ Niên lại trở vào ngục. Tuy nhiên, Niên Quảng Cửu nổi tiếng không phải vì chuyện vào tù ra khám. Cuối thập niên 1970, Niên mở một cửa hàng nhỏ chuyên bán hạt dưa và hạt hướng dương sấy. Xuất thân từ gia đình với ông bố thất học mà dân làng gọi là “Xọa tử” (tên Ngốc), Niên cũng thất học và cũng bị gọi là “thằng Ngốc con”. Khi nghề bán hạt dưa phát triển, Niên đã lấy chính cái tên “Xọa tử” (Shazi) để đặt cho những gói hàng của mình. Trên sản phẩm, bên cạnh “thương hiệu” “Xọa tử” là hình chủ nhân mồm ngoác rộng cười cùng hàng chữ: “Hạt Ngốc, sự chọn lựa của người thông minh”. Ấy thế mà những gói “Xọa tử” nổi tiếng khắp hang cùng ngõ hẻm. Chỉ trong vài năm, Niên Quảng Cửu đã có thể thuê 100 nhân công. Thời đó, việc làm giàu của “Xọa tử lão gia” bị xem là một hiện tượng bất thường. Vấn đề rõ ràng là thuộc phạm trù chính trị và ý thức hệ! Chẳng biết xử lý thế nào cho phải, đảng bộ tỉnh An Huy gửi “hồ sơ Niên Quảng Cửu” về Bắc Kinh. Cuối cùng, năm 1984, “vụ án Xọa tử” được đặt lên bàn Đặng Tiểu Bình, ở thời điểm mà lãnh tụ Đặng đang triển khai chính sách “khai phóng”. Nhờ đó, Niên được “tha”.

Năm năm sau, sau vụ đại chính biến Thiên An Môn 1989, vấn đề tư nhân hóa kinh tế bắt đầu được xét lại. Trần Vân – một khai quốc công thần thuộc nhóm “Bát đại nguyên lão” (bố của Trần Nguyên, đương kim thống đốc Ngân hàng phát triển Trung Quốc) – tuyên bố rằng các biến thể của mô hình kinh tế kế hoạch đã gây ra “những vết thương đạo đức” đối với hệ thống Đảng, trở nên thật sự nghiêm trọng đối với tính sống còn của chế độ… Trần Vân chính là người thiết kế mô hình “điểu lung kinh tế” (vào đầu thập niên 1980) – “nền kinh tế lồng chim”, với ý nghĩa cái lồng là bản kế hoạch, có thể nhỏ hay lớn; và con chim-kinh tế chỉ được tự do bay nhảy trong giới hạn đó. Giang Trạch Dân, vừa chân ướt chân ráo lên ghế tổng bí thư, với sự thận trọng cao độ, cũng nhận định rằng doanh nghiệp tư nhân trong đó “những kẻ buôn bán tự do chỉ là những người lừa phỉnh, biển thủ, hối lộ và trốn thuế”. Cơn gió lạnh bắt đầu xào xạt thổi về An Huy. Tháng 9-1989, “Xọa tử lão gia” bị bắt. Trước đó, Niên Quảng Cửu đã làm cho “chúng ghét” khi rải khoảng một triệu tệ bị ẩm mốc ra phơi ở bãi trống gần nhà máy mình. Niên bị xử ba năm tù; được tha chỉ sau hai năm, một lần nữa, nhờ sự can thiệp của Đặng Tiểu Bình…

Bây giờ Niên Quảng Cửu vẫn sống bằng những gói hạt dưa, và câu chuyện “Xọa tử” đến nay vẫn được nhắc, bởi nó đã không được niêm chặt trong chiếc hòm quá khứ mà tiếp tục hiển hiện ở thời hiện tại, như thể chưa bao giờ có một dấu chấm câu để xuống hàng viết một chương hoàn toàn mới. Lịch sử dường như cứ nấn ná chưa sang trang. Việc thừa nhận vai trò tư nhân và đóng góp của họ như thế nào đối với kinh tế quốc gia vẫn là chủ đề được tranh cãi gay gắt, bất luận rằng, từ tháng 7-2001, (Chủ tịch) Giang Trạch Dân đã quyết định cho phép doanh nhân được vào Đảng (được công bố chính thức trong kỳ họp Quốc hội năm sau). Cần biết, sau khi Giang Chủ tịch loan bố rằng Đảng từ nay sẽ mở rộng cửa cho doanh nhân, nhiều ý kiến phản đối gay gắt đã nổ ra. Trương Đức Giang, lúc đó là bí thư tỉnh ủy Chiết Giang (đương kim Phó Thủ tướng; vừa được bổ nhiệm ghế bí thư Trùng Khánh giữa tháng 3-2012, thay Bạc Hy Lai), khẳng định như đinh đóng cột: nhất định không thể để cho doanh nhân vào Đảng (dù rằng, trong kỳ Đại hội đảng ngay sau đó, năm 2002, ông Trương đã được ca ngợi là một trong hai người duy nhất trúng vào Bộ chính trị khóa này là người có bằng kinh tế – lấy từ Đại học Kim Nhật Thành, Bình Nhưỡng)…

“Minying” và “Siying”

Sau ba thập niên cải tổ kinh tế, nền kinh tế Trung Quốc vẫn được thể hiện với nhiều mô thức công ty mà không ít trong số đó luôn tự giấu mình dưới lớp mặt nạ, khi chỉ muốn được miêu tả là khối “dân doanh” (minying) thay vì chính xác hơn là “tư doanh” (siying). Ranh giới phân biệt dứt khoát đâu là khối tư nhân và đâu là quốc doanh nhiều khi không rõ ràng. Họ có thể là doanh nghiệp nhà nước 100%; nhưng cũng có loại doanh nghiệp hợp tác tư nhân; rồi doanh nghiệp liên kết tư nhân-nhà nước… Tính “đa dạng” trong mô hình công ty tại Trung Quốc còn thể hiện ở chỗ, trong nhiều trường hợp, nhiều “tư doanh” đã xoay sở để được dán “nhãn” nhà nước. Bởi, chỉ khi “dính” đến nhà nước, họ mới được dễ dàng vay vốn hoặc được địa phương hỗ trợ xây dựng nhà máy hay đơn giản hơn là xin lắp cái đồng hồ điện ba pha. Tất nhiên hệ thống ngân hàng Trung Quốc (thuộc nhà nước quản lý) không “phân biệt giai cấp”; nhưng họ, một cách bất thành văn, như là theo quán tính, chỉ ưu đãi cho vay đối với các doanh nghiệp nằm trực tiếp dưới sự quản lý của Đảng.

Nói cách khác, cái bóng một thời của những Niên Quảng Cửu vẫn còn lửng lơ ám ảnh. Trong nhiều năm từ khi tung ra chuyên san Trung Quốc phú hào bảng (China Rich List) vào năm 1999 cùng danh sách xếp hạng thường niên trên Hurun.net (Hồ Nhuận bách phú), (người sáng lập) Rupert Hoogewerf luôn bị giới chủ doanh nghiệp lảng tránh. Ít ai, trừ những kẻ giàu xổi học làm sang, muốn được thiên hạ biết mình giàu cỡ nào. Có lần, Nhậm Chính Phi – chủ tịch tập đoàn viễn thông khổng lồ Huawei (Hoa Vi) – đã gửi loạt thư đe dọa yêu cầu tên ông được rút khỏiTrung Quốc phú hào bảng. Tương tự, trùm bất động sản Mâu Thọ Lương, chủ tập đoàn Thâm Quyến Phú Nguyên thực nghiệp, cũng “năn nỉ gần chết” để được “loại” khỏi bảng xếp hạng 2002 (trong danh sách 400 người giàu nhất mà Hồ Nhuận bách phú công bố tháng 9-2011, họ Mâu được xếp hạng 272 với tài sản 655 triệu USD; họ Nhậm hạng 162 với 935 triệu USD). Với những kẻ am hiểu luật chơi, họ phải khôn khéo biết sử dụng cái “mũ đỏ”, tức mời nhà nước tham gia cổ phần, như trường hợp của Vương Thạch, ông chủ của China Vanke (Vạn Khoa – tập đoàn bất động sản lớn nhất Trung Quốc). Một kiểu “hiểu luật” nữa là gia nhập Đảng. 1/5 doanh nhân trong danh sách Hồ Nhuận bách phú bây giờ đều là đảng viên…

Năm 2008, Đảng mời một nhóm 35 doanh nhân đến Trường đảng trung ương – một cử chỉ thể hiện quan điểm mới của Đảng về khối “dân doanh”. Những tòa nhà của Trường đảng trung ương gần Di Hòa Viên được trang bị hiện đại. Phòng lưu trú dành cho nhóm khách quí được lắp tivi màn hình phẳng Lenovo; với Internet không dây; rồi hồ bơi; sân tennis… Các bữa ăn của họ dưới căngtin được phục vụ miễn phí trong khi hầu hết học viên khác phải trả 5 tệ/suất. Họ được cấp kem đánh răng Colgate thay vì sản phẩm nội địa trứ danh “Hắc Muội nha cao”. Tất nhiên đó phải là nhóm doanh nhân ưu tú hàng đầu Trung Quốc, trong đó có nhiều nhân vật tên tuổi chẳng hạn Du Mẫn Hồng thuộc New Oriental (Tân Phương Đông giáo dục khoa kỹ tập đoàn; được niêm yết tại thị trường chứng khoán Nasdaq-New York)…

Khóa cao cấp lý luận chính trị bắt đầu từ việc khảo lược vài luận thuyết căn bản “nhập môn” như “Tư tưởng Mao Trạch Đông” và “Lý thuyết Đặng Tiểu Bình”; rồi tiếp đó là những buổi diễn thuyết dài về các vụ xung đột chính trị khu vực, đàm phán mậu dịch đa phương, cùng nhiều chủ đề thời sự thế giới nóng sốt… Giảng viên đều là những đồng chí quyền lực nhất hệ thống chính trị Đảng cộng sản Trung Quốc. Điểm nhấn quan trọng đặc biệt đáng chú ý của khóa học là buổi giảng của Hiệu trưởng Tập Cận Bình. Trước buổi giảng, bản sao bài nói chuyện của ông Tập được phát cho tất cả viên chức-học viên trong giảng đường, trừ nhóm doanh nhân. Họ thậm chí không được ghi chú. Sự được phép “hạnh ngộ” để nghe một nhân vật to cỡ như ông Tập nói chuyện đã là một vinh dự quá lớn đối với nhóm doanh nhân! Họ chỉ được ngồi im và lắng nghe. Đó là một thái độ tuân phục mà Đảng muốn, Đảng yêu cầu, Đảng đòi hỏi – đặc biệt đối với kinh tế tư nhân, một trong những lĩnh vực luôn muốn vùng vẫy thoát khỏi sự kiểm soát của Đảng. Nhóm doanh nhân đã được đối xử tử tế. Cho nên họ phải “hiểu” vấn đề; phải tự ý thức và luôn nâng cao nhận thức rằng họ đang sống trong một cái lồng. Khôn hồn biết điều thì “tao” để cho làm ăn! “Bọn mày” cứ ngoan là được tất! Bố láo thì đừng trách “tao” thủ hạ chẳng lưu tình!

@DanLuan