Truyện ngắn Đánh mất cô dâu

Nguyễn Ngọc Tư

Mình để lạc mất cô dâu.

Không biết Ngà lẫn vào đâu trong cái đống chữ lộn xộn mà mình vừa viết. Mình đê mê miêu tả cái rạp cưới thơm phức nhựa cây, cổng vòng nguyệt giắt đầy trái và lá đủng đỉnh mà lát nữa cô dâu chú rễ sẽ đứng đó cười toe chụp ảnh. Ngang qua vài mâm nhậu họ đang là đà ca vọng cổ, mình đi vô gian bếp oi khói cùng với tiếng nói cười, mùi hành tỏi. Ai đó nói mẻ rượu cất từ chiều qua tự dưng hơi chua, chắc là trở gió. Hôm qua tro cốt của con gái Tư Thiêm được gởi từ Đại Hàn về tới nhà, thấy mặt thằng chồng con nhỏ dữ dằn nhưng đâu có ngờ hung ác tới mức đó. Hồi tối này thằng chồng say xỉn kiếm chuyện gây lộn đập tan nát mớ chén dĩa úp trên giàn, bữa nay chắc ăn cơm bằng miểng dừa. Rồi một ông già hỏi :

– Vậy chớ con Ngà đâu bây, đàng trai tới trước cỗng rồi mà nó đâu tao không thấy?

Mọi người ngơ ngác nhìn nhau bảo không biết, mới thấy đây mà. Mình cũng không.

Không phải lần đầu tiên mình để mất nhân vật. Trong những trang viết của mình, từng có một người chạy đò “có một ánh nhìn rờn rợn” chỉ thoáng hiện ra để đưa đôi trai gái qua sông. Một bà thầy bói “mắt đỏ đến tận đuôi, những cái vòng bạc lanh canh không che lấp vết sẹo vắt chéo cổ tay” phán một câu coi chừng hỏa hoạn rồi xách đít đi biệt. Một bầy bướm thả ông chủ tịch xuống làng, ông kẹt ở đó cùng mối tình với cô bé mười một tuổi, độc giả hỏi rồi đàn bướm đi đâu, sao không nhắc lại dù một câu. Đứa bé đi trên xe đò vuốt má cô gái bảo chị đừng khóc, mãi không thấy xuất hiện lại. Người đọc chắc cũng hơi thắc mắc tại sao không viết thêm tí nữa, sao người lái đò có ánh nhìn đó, sao bà già bói toán lại có vết sẹo trên cổ tay, đứa bé kia nhân ái vậy sao không quay lại giúp cho cô gái qua khỏi truân chuyên… Họ hẳn cũng có số phận nhiều u uẩn, nhưng mình để họ vụt qua, chỉ đeo đuổi tuyến tính chính thôi đã mệt phờ rồi.

Nhưng giờ đến nhân vật chính mình cũng để mất. Truyện ngắn có cái tên là “Một đám cưới”, giờ không có cô dâu thì sao thành. Ở dòng thứ năm của trang ba, mình viết Ngà đi làm tóc về, bỗng đứng nấn ná trên bến sông. Ở đó có mấy đứa con nít đang tắm, một chiếc ghe neo sào đậu đằng kia một chút, biết có người vì thấy có khói chảy ngược lên trời, biết là đàn bà vì áo bà ba căng phơi trên cây bẹo. Ngà nhìn nước lắt xắt chảy, nghĩ chỉ hai tiếng đồng hồ nữa mình sẽ có một cái tên khác: vợ thằng Định. Hai tiếng nữa, khi đi đầu trong đoàn rước dâu bước xuống cái bến này, Ngà không hoàn toàn thuộc về mình nữa.

Mình viết đến đó thì mình nghe có tiếng nôn ọe, một người đàn ông xà quần cùng với hai con chó, một con xăng xái liếm vào cái miệng dãi nhớt của anh ta. Mình thấy chi tiết này cũng vui. Cái không khí đám cưới thôn quê nó sinh động là vì những chuyện nho nhỏ vậy. Một anh say khác ngồi nói bộ giận, nói ới Ngà ơi sao lại lấy thằng Định mà không ngó tới anh, nhà anh còn có nhiều đất hơn nhà nó.

Định, nam chính của mình, đi hàng thứ tư trong đoàn rước dâu, thò cái mặt đỏ phừng không biết vì nắng hay vì rượu ra khỏi cái vest xám, không biết thuê ở đâu mà vạt áo dài gần chạm gối, trông hơi luộm thuộm. Anh làm bí thư xã đoàn, sắp tới sẽ lên phó chủ tịch xã, đó là lý do vì sao mấy chị trong bếp tấm tắc, con Ngà có phước lấy chồng làm quan, quan xã cũng là quan, rồi thì lên huyện, tỉnh mấy hồi. Chớ con gái xóm Bưng này không lấy chồng nông dân thì cũng lấy Đại Hàn, Đài Loan, tiền thì nhiều thiệt nhưng xa biệt xứ người, đến mắm sặc mà còn không có mà ăn.

Ngà không biết sướng hay sao mà biến mất?

Đám cưới nháo nhác. Đàng trai biết chuyện cũng nhấp nhổm đứng ngồi. Tía Ngà mở cả nút áo trên cùng cho dễ thở, hào hển túm lấy mình hỏi giờ tính sao? Mình hỏi lại hồi nhỏ Ngà có thích chơi trốn tìm không? Ông gạt đi, sao tôi biết được? Tôi chỉ có chuyện đi làm lụng kiếm miếng ăn cho tụi nó thôi cũng đắm đuối rồi, hơi đâu để ý nó chơi gì. Má Ngà nói không nhớ hồi nhỏ Ngà sao, bà đẻ con năm một nên lo đứa nhỏ mặc kệ đứa lớn, nó có trốn thì bà cũng đâu rảnh đi tìm, có tìm được cũng đánh đòn mấy roi cho chừa. Ba Ngà nạt ngang, thôi nín đi cái thứ đàn bà không nên thân, có bảy đứa con mà quản không xong. Người đàn bà lủi thủi đi vào bếp.

Ông già dẫn đàng trai cũng chạy lại hỏi mình rằng dẫn thằng cháu ông qua đây để cưới ai bây giờ, cô dâu đâu? Một con người biến mất đâu phải chuyện chơi. Mình bảo mọi người nhớ kỹ coi, Ngà có dấu hiệu gì đặc biệt trước khi biến mất, hy vọng tìm được vài manh mối gì đó gì đó như là báo hiệu như là tiên cảm. Một thím vỗ đùi cái đét nói lúc tối này làm lễ vu quy con nhỏ khóc quá chừng, lấy được một chỗ phước đức thì mắc gì mà khóc? Chị Ngà đang nghén đứa thứ tư, cổ ngẳng mặt xanh ẽo ợt bảo hôm qua lúc rờ những vết nứt trên bụng chị, Ngà thở dài nói làm đàn bà sao khổ vậy. Định kể lần gặp gần nhất là chiều hôm kia, khi thuê đồ cưới, Định bảo dứt khoát không được mặc xoa rê, chỉ nên mặc áo dài thôi, Định thích vậy. Kín đáo và nền nã, da thịt Ngà chỉ của Định thôi. Ngà không cãi gì, những cô gái nhân vật chính của mình thường không nói nhiều, sống nội tâm, cứ tưởng ù lì nhưng thật ra mãnh liệt khó đoán.

Cả cái đám cưới eo sèo, cả một đám đông hân hoan hóa ra cũng ít người nhớ tới Ngà một cách chi tiết ở lần gặp cuối cùng. Gương mặt Ngà khi ấy có tỏ ra lưu luyến không, có bồn chồn không, họ không nhớ. Họ, cũng như mình, mãi chạy theo sự kiện mà quên mất con người. Mình chống chế với mấy ông già cốt cựu xóm Bưng, nhà nước khi hoạch định chính sách cũng nhiều khi quên mất số phận người dân, đâu phải là lỗi gì ghê gớm lắm. Mình sẽ sáng tạo ra một cô Lê cô Lựu nào đó, vốn yêu thầm Định rất lâu, trong lúc chú rể bối rối đã hết lời an ủi, bắt đầu một mối duyên mới. Nhưng nhân vật nam chính của mình nổi quạu :

– Bị cô dâu bỏ chạy trong ngày cưới thì tôi đây cũng mất mặt, rồi ăn nói làm sao với thanh niên trong xã. Ngà phải về để đám cưới suôn sẻ, chị viết sao thì viết.

– Phải đó, hay là cô viết là con Ngà bị ma bắt lạc trong chòm mả, tụi này túa ra đi kiếm được đem về – Tía Ngà gạt mồ hôi, giọng bỗng hụt hơi, đuối dần về cuối – Cô thương tôi với, con Ngà không về tiền đâu mà tôi trả lại cho đàng trai. Tiền lễ bên đó đưa hôm trước tôi đã lấy sửa sang lại nhà cửa hết trọi rồi.

Không phải là không có cách để đem Ngà về. Mình nghĩ hay là nãy giờ Ngà đi gặp lại người yêu cũ đang nằm ủ rủ ca vọng cổ trong căn chòi cất dưới hàng gòn đằng kia. Ngà bảo tụi mình trốn đi đi, nhưng anh chàng kia bảo anh nghèo lắm, biết đi đâu để không đói?! Ngà lấy cùi tay quẹt nước mắt quay về. Truyện vẫn bảng lảng nỗi buồn thôn dã mà không ai biến mất. Hay Ngà mải mê đi từ giã tụi rắn mối, chim sẻ ngoài vườn nên quên mất lễ cưới đang chờ mình. Những con vật đó đã chơi đã trò chuyện cùng cô suốt một đoạn đời, sau lễ cưới này, cô sẽ chuyển qua nói chuyện với bếp núc xong nồi, với những đứa trẻ con do chính cô sinh ra.

Mình trở lại cái bờ sông mà Ngà đã đứng ở trang hai dòng năm, nhìn nước chảy. Những đứa trẻ ngụp lặn ở đó đã mất biệt, chiếc ghe cũng nhổ sào mang khói đi về phương nào đó. Khúc sông im ắng không người. Mình tự hỏi có khi nào trong lúc mải mê đi theo tiệc tùng rình rang thì những nhân vật phụ của mình đã lén lút hành động?

Biết đâu một thằng bé đen trũi bơi đến hỏi chị ơi đi theo em, chơi vui lắm. Ngà gật đầu để nguyên quần áo ào xuống nước ngụp lặn mãi mê cùng nó, bờ mỗi lúc mỗi xa. Hoa giắt trên tóc Ngà rơi ra, trôi tấp vào bờ lá.

Biết đâu người đàn bà trên chiếc ghe kia lúc ngang qua đã hỏi, muốn sống đời rày đây mai đó với tôi không? Ngà nói muốn chớ, thèm lắm và nhảy lên mũi ghe khi nó còn chưa chạm tới bờ, chân còn lại Ngà đạp vào bờ cỏ làm rơi tủm vài hòn đất nhỏ xuống sông.

Cái âm thanh cuối cùng mà Ngà nghe được, là tiếng đất rơi tiếng nước chảy, hay tiếng người réo “Ngà ơi Ngà, đàng trai tới rồi nè”? Những câu hỏi cứ ngoi đùn lên như một ổ mối ngày càng cao, mình càng tức thở. Cái truyện (dự tính là) có hậu này chắc bỏ lửng ở đây, mình không biết có hậu là đưa Ngà trở về (như cổ tích thường viết “họ cưới nhau và sống hạnh phúc đến suốt đời”) hay cứ để Ngà đi vào miền vô tăm tích?!

Mệt thiệt !

 

Mình để lạc mất cô dâu.

Không biết Ngà lẫn vào đâu trong cái đống chữ lộn xộn mà mình vừa viết. Mình đê mê miêu tả cái rạp cưới thơm phức nhựa cây, cổng vòng nguyệt giắt đầy trái và lá đủng đỉnh mà lát nữa cô dâu chú rễ sẽ đứng đó cười toe chụp ảnh. Ngang qua vài mâm nhậu họ đang là đà ca vọng cổ, mình đi vô gian bếp oi khói cùng với tiếng nói cười, mùi hành tỏi. Ai đó nói mẻ rượu cất từ chiều qua tự dưng hơi chua, chắc là trở gió. Hôm qua tro cốt của con gái Tư Thiêm được gởi từ Đại Hàn về tới nhà, thấy mặt thằng chồng con nhỏ dữ dằn nhưng đâu có ngờ hung ác tới mức đó. Hồi tối này thằng chồng say xỉn kiếm chuyện gây lộn đập tan nát mớ chén dĩa úp trên giàn, bữa nay chắc ăn cơm bằng miểng dừa. Rồi một ông già hỏi :

– Vậy chớ con Ngà đâu bây, đàng trai tới trước cỗng rồi mà nó đâu tao không thấy?

Mọi người ngơ ngác nhìn nhau bảo không biết, mới thấy đây mà. Mình cũng không.

Không phải lần đầu tiên mình để mất nhân vật. Trong những trang viết của mình, từng có một người chạy đò “có một ánh nhìn rờn rợn” chỉ thoáng hiện ra để đưa đôi trai gái qua sông. Một bà thầy bói “mắt đỏ đến tận đuôi, những cái vòng bạc lanh canh không che lấp vết sẹo vắt chéo cổ tay” phán một câu coi chừng hỏa hoạn rồi xách đít đi biệt. Một bầy bướm thả ông chủ tịch xuống làng, ông kẹt ở đó cùng mối tình với cô bé mười một tuổi, độc giả hỏi rồi đàn bướm đi đâu, sao không nhắc lại dù một câu. Đứa bé đi trên xe đò vuốt má cô gái bảo chị đừng khóc, mãi không thấy xuất hiện lại. Người đọc chắc cũng hơi thắc mắc tại sao không viết thêm tí nữa, sao người lái đò có ánh nhìn đó, sao bà già bói toán lại có vết sẹo trên cổ tay, đứa bé kia nhân ái vậy sao không quay lại giúp cho cô gái qua khỏi truân chuyên… Họ hẳn cũng có số phận nhiều u uẩn, nhưng mình để họ vụt qua, chỉ đeo đuổi tuyến tính chính thôi đã mệt phờ rồi.

Nhưng giờ đến nhân vật chính mình cũng để mất. Truyện ngắn có cái tên là “Một đám cưới”, giờ không có cô dâu thì sao thành. Ở dòng thứ năm của trang ba, mình viết Ngà đi làm tóc về, bỗng đứng nấn ná trên bến sông. Ở đó có mấy đứa con nít đang tắm, một chiếc ghe neo sào đậu đằng kia một chút, biết có người vì thấy có khói chảy ngược lên trời, biết là đàn bà vì áo bà ba căng phơi trên cây bẹo. Ngà nhìn nước lắt xắt chảy, nghĩ chỉ hai tiếng đồng hồ nữa mình sẽ có một cái tên khác: vợ thằng Định. Hai tiếng nữa, khi đi đầu trong đoàn rước dâu bước xuống cái bến này, Ngà không hoàn toàn thuộc về mình nữa.

Mình viết đến đó thì mình nghe có tiếng nôn ọe, một người đàn ông xà quần cùng với hai con chó, một con xăng xái liếm vào cái miệng dãi nhớt của anh ta. Mình thấy chi tiết này cũng vui. Cái không khí đám cưới thôn quê nó sinh động là vì những chuyện nho nhỏ vậy. Một anh say khác ngồi nói bộ giận, nói ới Ngà ơi sao lại lấy thằng Định mà không ngó tới anh, nhà anh còn có nhiều đất hơn nhà nó.

Định, nam chính của mình, đi hàng thứ tư trong đoàn rước dâu, thò cái mặt đỏ phừng không biết vì nắng hay vì rượu ra khỏi cái vest xám, không biết thuê ở đâu mà vạt áo dài gần chạm gối, trông hơi luộm thuộm. Anh làm bí thư xã đoàn, sắp tới sẽ lên phó chủ tịch xã, đó là lý do vì sao mấy chị trong bếp tấm tắc, con Ngà có phước lấy chồng làm quan, quan xã cũng là quan, rồi thì lên huyện, tỉnh mấy hồi. Chớ con gái xóm Bưng này không lấy chồng nông dân thì cũng lấy Đại Hàn, Đài Loan, tiền thì nhiều thiệt nhưng xa biệt xứ người, đến mắm sặc mà còn không có mà ăn.

Ngà không biết sướng hay sao mà biến mất?

Đám cưới nháo nhác. Đàng trai biết chuyện cũng nhấp nhổm đứng ngồi. Tía Ngà mở cả nút áo trên cùng cho dễ thở, hào hển túm lấy mình hỏi giờ tính sao? Mình hỏi lại hồi nhỏ Ngà có thích chơi trốn tìm không? Ông gạt đi, sao tôi biết được? Tôi chỉ có chuyện đi làm lụng kiếm miếng ăn cho tụi nó thôi cũng đắm đuối rồi, hơi đâu để ý nó chơi gì. Má Ngà nói không nhớ hồi nhỏ Ngà sao, bà đẻ con năm một nên lo đứa nhỏ mặc kệ đứa lớn, nó có trốn thì bà cũng đâu rảnh đi tìm, có tìm được cũng đánh đòn mấy roi cho chừa. Ba Ngà nạt ngang, thôi nín đi cái thứ đàn bà không nên thân, có bảy đứa con mà quản không xong. Người đàn bà lủi thủi đi vào bếp.

Ông già dẫn đàng trai cũng chạy lại hỏi mình rằng dẫn thằng cháu ông qua đây để cưới ai bây giờ, cô dâu đâu? Một con người biến mất đâu phải chuyện chơi. Mình bảo mọi người nhớ kỹ coi, Ngà có dấu hiệu gì đặc biệt trước khi biến mất, hy vọng tìm được vài manh mối gì đó gì đó như là báo hiệu như là tiên cảm. Một thím vỗ đùi cái đét nói lúc tối này làm lễ vu quy con nhỏ khóc quá chừng, lấy được một chỗ phước đức thì mắc gì mà khóc? Chị Ngà đang nghén đứa thứ tư, cổ ngẳng mặt xanh ẽo ợt bảo hôm qua lúc rờ những vết nứt trên bụng chị, Ngà thở dài nói làm đàn bà sao khổ vậy. Định kể lần gặp gần nhất là chiều hôm kia, khi thuê đồ cưới, Định bảo dứt khoát không được mặc xoa rê, chỉ nên mặc áo dài thôi, Định thích vậy. Kín đáo và nền nã, da thịt Ngà chỉ của Định thôi. Ngà không cãi gì, những cô gái nhân vật chính của mình thường không nói nhiều, sống nội tâm, cứ tưởng ù lì nhưng thật ra mãnh liệt khó đoán.

Cả cái đám cưới eo sèo, cả một đám đông hân hoan hóa ra cũng ít người nhớ tới Ngà một cách chi tiết ở lần gặp cuối cùng. Gương mặt Ngà khi ấy có tỏ ra lưu luyến không, có bồn chồn không, họ không nhớ. Họ, cũng như mình, mãi chạy theo sự kiện mà quên mất con người. Mình chống chế với mấy ông già cốt cựu xóm Bưng, nhà nước khi hoạch định chính sách cũng nhiều khi quên mất số phận người dân, đâu phải là lỗi gì ghê gớm lắm. Mình sẽ sáng tạo ra một cô Lê cô Lựu nào đó, vốn yêu thầm Định rất lâu, trong lúc chú rể bối rối đã hết lời an ủi, bắt đầu một mối duyên mới. Nhưng nhân vật nam chính của mình nổi quạu :

– Bị cô dâu bỏ chạy trong ngày cưới thì tôi đây cũng mất mặt, rồi ăn nói làm sao với thanh niên trong xã. Ngà phải về để đám cưới suôn sẻ, chị viết sao thì viết.

– Phải đó, hay là cô viết là con Ngà bị ma bắt lạc trong chòm mả, tụi này túa ra đi kiếm được đem về – Tía Ngà gạt mồ hôi, giọng bỗng hụt hơi, đuối dần về cuối – Cô thương tôi với, con Ngà không về tiền đâu mà tôi trả lại cho đàng trai. Tiền lễ bên đó đưa hôm trước tôi đã lấy sửa sang lại nhà cửa hết trọi rồi.

Không phải là không có cách để đem Ngà về. Mình nghĩ hay là nãy giờ Ngà đi gặp lại người yêu cũ đang nằm ủ rủ ca vọng cổ trong căn chòi cất dưới hàng gòn đằng kia. Ngà bảo tụi mình trốn đi đi, nhưng anh chàng kia bảo anh nghèo lắm, biết đi đâu để không đói?! Ngà lấy cùi tay quẹt nước mắt quay về. Truyện vẫn bảng lảng nỗi buồn thôn dã mà không ai biến mất. Hay Ngà mải mê đi từ giã tụi rắn mối, chim sẻ ngoài vườn nên quên mất lễ cưới đang chờ mình. Những con vật đó đã chơi đã trò chuyện cùng cô suốt một đoạn đời, sau lễ cưới này, cô sẽ chuyển qua nói chuyện với bếp núc xoong nồi, với những đứa trẻ con do chính cô sinh ra.

Mình trở lại cái bờ sông mà Ngà đã đứng ở trang hai dòng năm, nhìn nước chảy. Những đứa trẻ ngụp lặn ở đó đã mất biệt, chiếc ghe cũng nhổ sào mang khói đi về phương nào đó. Khúc sông im ắng không người. Mình tự hỏi có khi nào trong lúc mải mê đi theo tiệc tùng rình rang thì những nhân vật phụ của mình đã lén lút hành động?

Biết đâu một thằng bé đen trũi bơi đến hỏi chị ơi đi theo em, chơi vui lắm. Ngà gật đầu để nguyên quần áo ào xuống nước ngụp lặn mãi mê cùng nó, bờ mỗi lúc mỗi xa. Hoa giắt trên tóc Ngà rơi ra, trôi tấp vào bờ lá.

Biết đâu người đàn bà trên chiếc ghe kia lúc ngang qua đã hỏi, muốn sống đời rày đây mai đó với tôi không? Ngà nói muốn chớ, thèm lắm và nhảy lên mũi ghe khi nó còn chưa chạm tới bờ, chân còn lại Ngà đạp vào bờ cỏ làm rơi tủm vài hòn đất nhỏ xuống sông.

Cái âm thanh cuối cùng mà Ngà nghe được, là tiếng đất rơi tiếng nước chảy, hay tiếng người réo “Ngà ơi Ngà, đàng trai tới rồi nè”? Những câu hỏi cứ ngoi đùn lên như một ổ mối ngày càng cao, mình càng tức thở. Cái truyện (dự tính là) có hậu này chắc bỏ lửng ở đây, mình không biết có hậu là đưa Ngà trở về (như cổ tích thường viết “họ cưới nhau và sống hạnh phúc đến suốt đời”) hay cứ để Ngà đi vào miền vô tăm tích?!

Mệt thiệt !

Cap nhat tin 7-3-2012

Bộ Trưởng Ðinh La Thăng bị tố từng xài bậy hàng ngàn tỉ đồng 

Bộ Trưởng Bộ Giao Thông Vận Tải Việt Nam Ðinh La Thăng bị tố cáo là đã xài bậy những số tiền rất lớn của nhà nước khi còn là chủ tịch hội đồng thành viên Tập Ðoàn Dầu Khí Quốc Doanh (Petro Vietnam).

Lời cáo buộc được đưa ra hôm Thứ Năm 5 tháng 4, 2012 khi phó tổng thanh tra chính phủ Ngô Văn Khánh họp báo về cuộc thanh tra các “đại gia” 3 tháng đầu năm 2012, trong đó, có các cuộc thanh tra tại Tập Ðoàn Hóa Chất Việt Nam, Tập Ðoàn Dầu Khí Quốc Gia Việt Nam, Tập Ðoàn Viễn Thông Quân Ðội và Tập Ðoàn Sông Ðà.

Theo bản tin VNExpress, ông Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng “đã có kết luận với việc thanh tra với tập đoàn Dầu khí và Sông Ðà”.

Bộ Trưởng Ðinh La Thăng. (Hình: TBKTVN)

Ông Khánh cho biết “Thủ tướng đã yêu cầu rà soát lại việc đầu tư ngoài ngành và đầu tư tại các công ty liên kết, đánh giá hiệu quả đầu tư và số liệu thua lỗ; tập trung vào ngành nghề chính, xây dựng lộ trình thoái vốn. Ðối với cá nhân, tập thể liên quan tới các khuyết điểm, sai phạm, thủ tướng yêu cầu tổ chức kiểm điểm; kết luận trách nhiệm và xử lý nghiêm túc đối với các cá nhân sai phạm”.

Trả lời câu hỏi của báo chí liên quan tới việc xử lý trách nhiệm cá nhân ông Ðinh La Thăng khi ông còn là chủ tịch hội đồng thành viên Petro Vietnam, ông Ngô Văn Khánh cho biết, “trách nhiệm cụ thể của chủ tịch tập đoàn (Ðinh La Thăng) và các thành viên bên dưới (thành viên hội đồng quản lý, các tổng giám đốc) đang gắn với việc rà soát sau thủ tướng có ý kiến về kết luận thanh tra”.

Liệu ông này có bị cách chức hay tù tội gì như ông Phạm Thanh Bình ở Vinashin hay ông Ðào Văn Hưng ở Tập Ðoàn Ðiện Lực?

Nhiều phần, theo như bản tin VNExpress ông Khánh nói rằng “Từ sai phạm cụ thể, khuyết điểm (quản lý, sử dụng vốn) mới quay lại đánh giá vai trò, trách nhiệm của từng người. Hiện chưa thể khẳng định được nhưng thanh tra sẽ đưa ra trách nhiệm từng cá nhân, trên tinh thần chỉ đạo của thủ tướng là xử lý nghiêm túc các cá nhân sai phạm”.

Bản kết luận thanh tra được VNExpress viện dẫn cho thấy ông Thăng, khi còn là chủ tịch Petro Vietnam hồi năm 2010 đã chi bậy với số tiền “hơn 15,600 tỷ đồng thuộc khoản lãi dầu khí nước chủ nhà để lại cho các hoạt động tài chính không thuộc dự án trọng điểm dầu khí”.

Có vẻ nặng hơn nữa kết luận thanh tra thấy “Về việc đầu tư ra ngoài ngành, tới tháng 12 năm 2010, tổng giá trị các khoản đầu tư tài chính ra ngoài công ty mẹ là hơn 114,000 tỷ đồng trong đó có đầu tư vào các lĩnh vực như bất động sản, bảo hiểm, tài chính, điện, năng lượng, phân bón, xây dựng… Thanh tra chỉ ra, việc đầu tư tài chính tại lĩnh vực dầu khí, tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu khí của Petro Vietnam có tỷ suất lợi nhuận trên vốn đầu tư rất cao với 28.75% nhưng với các lĩnh vực phụ trợ, tài chính, bảo hiểm, ngân hàng, bất động sản thì tỷ suất lợi nhuận chỉ đạt 2.82%. Một số đầu tư ngoài ngành còn chưa có lợi nhuận.”

Và còn một số chi tiêu trái quy định khác nhỏ hơn cũng được nêu ra trong bản kết luận.

Ông Ðinh La Thăng, 52 tuổi, được cử làm bộ trưởng giao thông vận tải hồi tháng 3 năm 2011, sau 5 năm là chủ tịch Petro Vietnam. Ông từng là phó bí thư tỉnh ủy Thừa Thiên-Huế 2 năm và trước đó là chủ tịch tổng công ty Sông Ðà. Tập đoàn này cũng đang bị bới móc ra nhiều chuyện bê bối.

Người ta chỉ biết nhiều về ông Thăng khi ông trở thành bộ trưởng giao thông với những lời tuyên bố rất ‘nổ’ và những quyết định táo bạo làm người ta oán giận, kể cả thuộc cấp của ông.

Năm ngoái, ông đề nghị “tiêu hủy” xe của những kẻ đua xe trên đường phố nhưng không được chấp thuận. Ông cấm thuộc cấp chơi golf và đòi hỏi họ đi làm bằng xe buýt để giúp giảm bớt kẹt xe nhưng chẳng mấy ai hưởng ứng. Tháng 10 năm ngoái, ông thúc đẩy thay đổi giờ làm việc công sở và giờ học của các trường gây xáo trộn giờ giấc của rất nhiều người nhưng nạn kẹt xe vẫn không giảm.

Cuối năm ngoái, ông đề nghị thu lệ phí sử dụng đường lộ xe gắn máy từ 500,000 đồng đến 1 triệu đồng và xe hơi từ 20 triệu đến 50 triệu đồng. Dư luận chống đối dữ dội “sáng kiến” này vì “phí chồng lên phí” nên ngày 1 tháng 4 năm 2012 vừa qua ông phải tuyên bố: “Năm nay chưa thu phí giao thông”.

——————————————————————————————

Google thử nghiệm loại kính đeo mắt nối mạng Internet 

Nếu quí vị nghĩ texting trong khi đang đi bộ là nguy hiểm, vậy thì hãy chờ đến khi Google tung ra thị trường loại kiếng đeo mắt nối mạng được với Internet.

Kính đeo mắt “Project Glass” trong giai đoạn thử nghiệm, mà theo Google có thể nối mạng Internet trong khi đi bộ ngoài đường. (Hình: AP/Google)

Dĩ nhiên quí vị vẫn thấy được hướng đi trước mặt, ngoài ra quí vị có thể chuyện trò với bạn qua video chat, chụp hình hoặc ngay cả mua sắm trên mạng trong khi đang rảo bước.

Loại kính đeo mắt này không những làm được mọi thứ tựa như smartphone mà còn thêm vài thứ khác nữa.

Tuần này Google nhá cho cư dân mạng thấy được một thoáng của kiếng đeo mắt “Project Glass,” qua một đoạn video cũng như trong một trang blog. Tuy còn trong thời kỳ thử nghiệm phôi thai nhưng loại kiếng này mở đường cho vô số sự khả thi, kể cả những thách thức về an toàn cũng như thị hiếu về thời trang.

Jason Tester, giám đốc khảo cứu tại viện nghiên cứu không vụ lợi Institute for the Future ở Palo Alto, tiểu bang California, nói: “Có thật nhiều dữ kiện quí giá trên hoàn vũ trở nên quí hơn khi người ta có thể vào lấy được trong khi đang đi bộ ngoài đường.”

———————————————————————————————————–

Thời du học, Kim Jong Un cúp lớp liên miên 

Lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong Un có một thời là một học sinh lười biếng, trốn học liên miên trong thời gian theo học tại trường nổi tiếng International School ở Thụy Sĩ hồi thập niên 1990. Học phí ở đây mỗi năm hơn 20,000 bảng Anh, tức tương đương gần $32,000.

Lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong Un vẫy tay lúc đang thị sát đơn vị Hải Quân Nhân Dân Triều Tiên hôm 10 Tháng Ba.

 Thời du học ở Thụy Sĩ lúc còn tuổi thiếu niên, báo cáo cho thấy Kim bỏ học thường xuyên. (Hình: KNS/AFP/Getty Images)

 

Trang mạng tin tức Daily Record trích thuật nguồn tin từ tài liệu được tiết lộ cho thấy, Kim Jong Un theo học với tên giả là Pak Un và khai là con trai của một nhà ngoại giao Bắc Hàn. Kim từng bỏ lớp 75 ngày trong niên học đầu tiên, tại trường International School ở Berne. Sang năm thứ hai Kim vắng lớp 105 ngày.

Một người giấu tên tự xưng là bạn học của Kim, cho biết Kim thường chỉ vào lớp vào buổi chiều, và hằng ngày thay vì học, Kim chỉ thích chơi video game hoặc xem các trận đấu bóng rổ trên truyền hình.

Theo báo cáo, Kim bị hỏng môn khoa học và được điểm vừa đủ để đậu lớp Anh và Ðức ngữ, mà tiếng Ðức là ngôn ngữ chính dùng ở thủ đô Bern của Thụy Sĩ. Tuy nhiên Kim lại học khá ở hai môn âm nhạc và kỹ thuật.

Trong thời gian từ 2002 đến 2007, Kim Jong Un ghi danh vào học ở trường Ðại Học Quân Sự Kim Il Sung ở Pyongyang, thông tin này được giới phân tích Tây phương đồng ý.

Kim Jong Un nay được ca tụng là “nhà kế vị vĩ đại,” và cũng là lãnh tụ thuộc thế hệ thứ ba từ cùng một gia đình ở Bắc Hàn. Trước khi được đưa lên địa vị đầy quyền năng vào năm 2011, tên tuổi của Kim hầu như ít ai được biết đến.

Giới phân tích về Bắc Hàn đến nay vẫn còn hoang mang về vai trò của tân lãnh tụ này. Không rõ Kim được quân đội ủng hộ đến mức độ bao nhiêu và liệu Kim có khuynh hướng cải cách nào không, vốn là điều cần thiết cho nền kinh tế hấp hối, cũng như giúp phá vỡ thế cô lập hiện tại của quốc gia này.

Hoa Kỳ, Nam Hàn và các nước đồng minh đều tỏ vẻ thất vọng trước việc Bắc Hàn cứ nhất định chuẩn bị bắn hỏa tiễn đưa một vệ tinh lên quỹ đạo trái đất, điều được xem như mở đường cho giai đoạn thử nghiệm một phi đạn tầm xa.

 

3 bệnh hiểm nghèo khiến DN ‘tử vong’ nhanh

 Phan Thế Hải

Không thuộc bài, cảm hứng lãng mạn mà không suy xét, gom trứng bỏ vào một rọ… là 3 trong những căn bệnh hiểm nghèo khiến doanh nghiệp dễ tử vong nhất, đặc biệt là trong thời kinh tế khó khăn, suy thoái.

Tính đến thời điểm này, ước tính cả nước có khoảng 200.000 DN ngừng hoạt động. Có DN sau những khó khăn kéo dài, làm thủ tục phá sản theo luật định, có DN làm đơn xin ngừng hoạt động vô thời hạn, có DN nợ nần chồng chất, giám đốc DN lặn không sủi tăm. Thị trường xấu đã đành, nhưng đó chưa phải là tất cả của các nguyên nhân. Mỗi cái chết đều có một căn nguyên khác nhau.

Thứ nhất, chết do các DN không thuộc bài

Cách đây mấy năm, một nhà báo kỳ cựu, sau khi đã đạt được đỉnh cao trên con đường nghề nghiệp, quyết định gom vốn, thành lập công ty truyền thông.  Ban đầu, khi nền kinh tế thăng hoa, thị trường hưng phấn, doanh nghiệp ăn ra làm nên, mở rộng quy mô, thị trường, đa dạng hóa sản phẩm… Đó cũng là lúc mà người ta thi nhau khoe khoang, thi nhau quảng bá, nhận diện thương hiệu; chưa kể những việc khai trương, động thổ, tổ chức sự kiện, ra mắt sản phẩm mới… tạo vô số việc cho truyền thông. Bạn tôi, lúc nào cũng tất bật, mải miết. Mỗi hợp đồng, trừ các khoản chi phí, khấu hao, lãi trước thuế trên dưới ba chục phần trăm.

Thế rồi, khi thị trường xấu đi, việc thưa dần. Ít việc, nguồn thu không bù đắp nổi chi phí nhưng vẫn phải nín thở cố giữ bộ máy, kiên nhẫn chờ đợi sự ấm lên của thị trường. Nhưng rồi, sự nín thở kéo dài, các khoản chi phí thâm thủng. Lại thêm nhiều hợp đồng đã thanh lý nhưng không đòi được tiền, cứ thế, nợ khó đòi dày thêm.

Khi những khoản nợ tăng cao, không còn cách nào khác phải bán xe, bán thiết bị, trả văn phòng để trở thành kẻ trắng tay như thuở mới lập nghiệp.

Có đi sâu vào thương trường mới thấy, ở đó có vô số bài học mà mình chưa thuộc. Chẳng hạn, cách thức quản trị rủi ro, phân loại rủi ro thế nào, đâu là rủi ro tài chính, đâu là rủi ro vận hành, đâu là rủi ro kinh doanh, đâu là rủi ro sự kiện. Khi đã trở thành kẻ trắng tay, có thời gian, tham gia một khóa học thêm về kinh doanh, mới thấy sự nông cạn của mình. Với thế giới, nền kinh tế thị trường đã có hơn hai trăm năm, với Việt Nam, cũng đã ngót ba chục năm. Ở đó, có bao nhiêu bài học đã được tổng kết mà mình chưa suy ngẫm thấu đáo…

Khi sự kiện nhiều, các công ty truyền thông một thời “ăn nên làm ra” (ảnh minh họa)

Trường hợp của anh bạn tôi, chết chủ yếu là do thiếu hiểu biết. Khi đã từng là một phóng viên, đi khắp mọi nẻo đường của đất nước, đọc thiên kinh vạn quyển, tưởng như thấu hết sự đời, nhưng, sự đời ở một đất nước mà nền kinh tế thị trường mới có hơn hai chục năm. Lại thêm hệ thống doanh nghiệp cổ điển, như những đoàn thuyền thúng chỉ loanh quanh ao làng. Khi bước vào cơn lốc toàn cầu hóa, bất cứ một cơn sóng nào, dẫu ở bên kia bờ đại dương đều có thể ập đến gây nên những thảm họa mà anh không thể xem thường.

Khi đọc cuộc “Thế giới phẳng” (The world is flat) của Thomas Friedman tôi rất tâm đắc thuật ngữ: “Home office“. Theo đó, với các DN vừa và nhỏ, họ có sự năng động cần thiết. Khi thị trường thuận lợi, thuê văn phòng hạng A, hạng B ở các building hoành tráng, khi thị trường khó khăn, chuyển văn phòng về nhà, vừa làm việc nhà vừa giao dịch, tiết giảm mọi khoản chi tiêu để sống qua thời kỳ giông bão.

Cũng chính vì sự linh hoạt này, khi sóng gió nổi lên, cái chết thường đến với những công ty, tập đoàn lớn mà không nhất thiết phải là các DN vừa và nhỏ. Khủng long không phải là loài sống lâu, còn tắc kè thì bất chấp mọi biến động của thời tiết. Đó chính là những bài học với những doanh nghiệp vừa và nhỏ. Nếu không thuộc bài, cái chết sẽ đến bất cứ lúc nào.

Thứ hai, chết vì những cảm hứng lãng mạn

Không thuộc bài chết đã đành, đằng này, một ông bạn khác không ít phen bầm dập ở chốn thương trường, kinh nghiệm đầy mình, lại là người mới phất lên trong khủng hoảng, thế mà vẫn chết. Công ty của anh chết chỉ tại vì những cảm hứng lãng mạn nhất thời của người đứng đầu.

Thương trường là chiến trường, nơi đó đầy rẫy những rủi ro nguy hiểm, khi người ta không kiểm soát được cảm xúc, ngẫu hứng, vung tay quá trán cũng có thể dẫn đến tử vong.

Khúc dạo đầu của cuộc khủng hoảng tài chính đã khiến anh “knock out” chỉ vì những đối tác xấu chơi. Nhưng rồi, nhờ trí thông minh, trời không phụ lòng, vận may lại đến với anh, anh thắng lớn trong việc huy động vốn, mua lại một dự án bất động sản sinh thái của một doanh nghiệp vỡ nợ. Với những khoản tiền ứng trước của khách hàng, anh trở thành triệu phú tiền đô. Trong niềm vui bất tận đó, anh tuyên bố sẽ biến khu đất thành một đô thị sinh thái giữa lòng Hà Nội.

Xây Viện NC thuỷ sản Bình An: Cảm hứng lãng mạng góp phần… “giết chết” công ty của đại gia Diệu Hiền?

Với ý tưởng đó, sẵn có tiền bạc, anh dốc hầu bao mua cây. Cơ man nào là cây được chở từ các tỉnh miền núi về. Cây lớn, cây bé, cây to cây nhỏ, anh cho chở về tuốt tuột. Nhưng rồi, cây không giống như xi măng sắt thép, chúng cần phải có những điều kiện nhất định về khí hậu, thổ nhưỡng mới có thể sống và tỏa bóng mát. Xuân qua, hè tới, khi thì nóng như đổ lửa, lúc thì mưa như trút nước. Một số cây bị nắng thiêu đốt, một số khác bị ngập úng, nghẹt rễ cũng đi đến tử vong. Vậy là, hàng tỷ đồng tiền mua cây mà kết quả thu được chỉ là một đống củi khô bán không ai mua, cho không ai lấy.

Túi tiền vợi đi, vợi đi rồi thâm thủng anh trở thành một con nợ, đành phải đóng cửa văn phòng để tránh sự truy sát gắt gao của đám giang hồ.

Trường hợp của anh bạn tôi, chỉ là một doanh nghiệp hạng… ruồi, không mấy tên tuổi. Một đại gia khác nổi đình nổi đám trong và ngoài nước cũng đang chết lâm sàng chỉ vì những cảm hứng lãng mạn của người đứng đầu, đó là công ty CP thủy sản Bình An (Bianfishco) của đại gia Phạm Thị Diệu Hiền. Tiền bạc rủng rỉnh, sự tâng bốc quá nồng độ cần thiết khiến chị tưởng mình là ngôi sao.

Thực ra, nguồn gốc tiền bạc của Diệu Hiền không hoàn toàn do tài năng như một số lời tâng bốc. Bước ngọăt quan trọng của nữ doanh nhân này là dự án khu dân cư tại Nam sông Cần Thơ ở quận Cái Răng, được khởi động từ năm 2003. Dẫu chỉ với quy mô 19 ha nhưng ở cái thời mà người dân vùng miền Tây chưa có thói quen đầu cơ đất đai và chưa ý thức được tầm quan trọng của địa ốc, dự án lấy đất của dân với giá đền bù rẻ như bèo. Đầu tư một ít cơ sở hạ tầng, rồi phân lô bán nền, lãi gấp hàng mấy chục lần đã đem lại cho Diệu Hiền khoản lợi nhuận kếch sù.

Trên tiền đề đó, Diệu Hiền đầu tư xây dựng nhà máy chế biến thủy sản đông lạnh. Ở ngay trung tâm vùng nguyên liệu, lại có nhà máy hiện đại nên sản phẩm của Bình An đã nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường châu Âu rồi sang Mỹ mà không gặp trở ngại nào đáng kể.

Với tổng diện tích gần 90.000 m2, công suất chế biến lên đến 500 tấn cá tra nguyên liệu/ngày, nhà máy xuất khẩu thủy sản Bình An đã tạo công ăn việc làm cho hàng ngàn lao động.

Chính vì nguồn cảm hứng đầy lãng mạn mà bà Diệu Hiền đã cho xây dựng Viện Nghiên cứu Thủy sản Bình An quy mô lớn nhất ĐBSCL, rộng gần 1 ha, vốn đầu tư xấp xỉ 200 tỉ đồng được huy động chủ yếu từ… vốn vay ngân hàng.

Chưa hết, trong khi công ty đang còn mang nặng nhiều khoản nợ vay lại gặp khó khăn về thị trường thì ngày 30/06/2011, Diệu Hiền tiếp tục cho khánh thành nhà máy nước uống collagen  với số vốn đầu tư hơn 200 tỷ đồng cũng bằng cách… vay vốn. Để thỏa chí lãng mạn của mình, Diệu Hiền còn mời nhiều ca sĩ, diễn viên, MC làm đại sứ thương hiệu.

Hầu hết các hạng mục đầu tư mới của doanh nhân này đều bằng cách vay ngân hàng với lãi suất xấp xỉ 20%/năm. Trong bối cảnh thăng hoa của nền kinh tế, mỗi năm kiếm đủ lợi nhuận để trang trải đủ lãi vay đã là khó, huống chi, nền kinh tế đang xấu chưa từng có. Với tổng các khoản nợ xấp xỉ 1.500 tỷ đồng, mỗi năm, khoản lãi phát sinh của Diệu Hiền Group khoảng 300 tỷ đồng.

Chuyện nợ chồng nợ, lãi mẹ đẻ lãi con cứ thế không ngừng tăng. Ngập ngụa trong đống nợ, vật lộn đối phó với các chủ nợ, tam thập lục kế, chuồn là thượng sách. Trong trường hợp này, cái tên “Bình An” đã trở thành “bất an”, bởi cái chết đang âm thầm viếng thăm từng ngày chỉ vì những cảm hứng đầy lãng mạn của doanh nhân Phạm Thị Diệu Hiền.

Thứ ba, chết vì bỏ trứng vào một rọ

Khác với những trường hợp đã nói đến trong các kỳ trước, một doanh nhân trong ngành chế biến gỗ, chuyên sản xuất đồ nội thất lại chết theo một cách khác. Nói theo cách dân gian, chết vì “bỏ trứng vào một rọ”.

Có bao nhiêu vốn liếng, năm 2005, anh dốc hết vào một dự án vàng, âm thầm nuôi tham vọng làm ăn lớn. Anh đầu tư nhà máy chế biến gỗ với dây chuyền hiện đại, công nghệ châu Âu. Theo sự dẫn dắt mai mối, tên công ty anh được phép sử dụng thương hiệu của một tập đoàn từng rất nổi tiếng: Vinashin Phú Thịnh. Theo đó, Vinashin góp vốn 30%, bằng giá trị thương hiệu. Bù lại, tập đoàn này sẽ bao tiêu sản phẩm đồ gỗ của công ty, trong đó có trang trí nội thất trên các con tàu viễn dương do các đơn vị thành viên của Vinashin đóng.

Ăn theo thương hiệu nổi tiếng: Khi thương hiệu nổi tiếng chìm nghỉm, DN ăn theo cũng “tử vong”

Bao nhiêu vốn liếng, huy động cho việc xây cất nhà xưởng, nhập trang thiết bị, tuyển dụng, đào tạo công nhân. Đùng một phát, Vinashin lâm nạn, và Vinashin Phú Thịnh cũng lặng lẽ chìm theo. Những cái tên gắn Vinashin cũng bị tránh xa, đặc biệt với các ngân hàng thương mại.

Nhà máy đã xây xong với một số khoản nợ chưa thanh toán, công nhân không có việc, lãi phải trả hàng tháng, chi tiêu phải dựa vào vốn vay cho đến khi khoản nợ tăng cao và trở nên quá hạn. Khi các chủ nợ đến siết nợ, máy móc thiết bị chỉ là đống sắt vụn còn nhà xưởng được định với giá bèo. Bán tháo tài sản chỉ đủ trang trải những khoản nợ và lãi phát sinh, anh trở thành kẻ trắng tay.

Những sai lầm kiểu “bỏ trứng vào một rọ”, không chỉ có anh mà ngay cả những nền kinh tế lớn với hàng ngàn chuyên gia sừng sỏ như Trung Quốc cũng đã từng mắc phải sai lầm tương tự. Chỉ có điều, với doanh nhân, khi sai lầm sẽ trở thành kẻ trắng tay.

Trung Quốc, khi cải cách mở cửa, đã để dành được một khoản lớn cho dự trữ quốc gia. Đồng Euro lúc đó còn non yếu chưa đủ độ tin cậy, Trung Quốc đặt trọn niềm tin vào đồng USD. Đến thời điểm đạt đỉnh vào tháng 10/2008, dự trữ ngoại tệ của nước này đã lên đến 1.800 tỷ USD, và phần lớn được đầu tư vào trái phiếu chính phủ và các tổ chức bán chính phủ của Mỹ.

Sẽ không có gì đáng nói nếu Mỹ tiếp tục là cường quốc kinh tế số một thế giới, Trung Quốc tiếp tục xuất khẩu hàng sang Mỹ và là chủ nợ lớn nhất của Mỹ. Tuy nhiên, khi Mỹ rơi vào khủng hoảng và phải đưa ra các chương trình giải cứu và kích cầu trị giá hàng ngàn tỷ USD. Kinh tế trì trệ, chính phủ bơm thêm tiền vào lưu thông, đồng USD mất giá là chuyện đương nhiên và các tài sản bằng đồng tiền này cũng bốc hơi.

Ngậm bồ hòn làm ngọt, Trung Quốc không thể thanh lý số tài sản đó vì nó quá lớn nên bất kỳ một động thái nhỏ nào chứng tỏ nước này định bán sẽ lập tức sẽ xuất hiện một làn sóng tháo chạy khỏi đồng USD và sự mất giá càng trở nên trầm trọng hơn.

Lúc đó, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc không thể can thiệp để giữ đồng Nhân dân tệ (RMB) không lên giá so với USD được nữa, và Trung Quốc sẽ vừa bị mất một phần dự trữ ngoại tệ vừa mất lợi thế cạnh tranh xuất khẩu do tỷ giá thấp. Vì chính quyền lợi của mình, họ buộc phải đóng băng số tài sản bằng USD ở Mỹ, chấp nhận rủi ro sẽ bị mất một phần số tài sản đó trong khi chờ đợi kinh tế Mỹ hồi phục. Rõ ràng thiệt đơn thiệt kép.

Giờ đây, khi cả thế giới đang vật lộn để thoát ra khỏi cuộc khủng hoảng thì các chuyên gia kinh tế của Trung Quốc đang ngồi cãi nhau xem cơ cấu dự trữ quốc gia được phân bổ với tỷ lệ thế nào cho các các đồng tiền như Euro, Yen, Franc Thụy sĩ, và không loại trừ, cả đô-la Australia…

Bài học về phân tán rủi ro đã được các cụ ngày xưa tổng kết bằng câu: “Không bỏ trứng vào một rọ”. Lý thuyết này cũng đã đề cập đến trong cuốn “Lý luận về đầu tư” của James Tobin, một giáo sư kinh tế nổi tiếng của Mỹ, ông này là chủ nhân của giải thưởng Nobel về kinh tế năm 1981. Trong đó James Tobin đưa ra lý thuyết về phân tán rủi ro bằng hệ số Q của Tobin (Tobin’s Q) là tỷ số giữa giá trị thị trường và giá trị thay thế của một tài sản hữu hình.

Theo đó, doanh nghiệp nên đầu tư thêm nếu hệ số Q lớn hơn 1 để phòng ngừa những bất trắc xảy ra. Lý thuyết là vậy, nhưng vận dụng lý thuyết đó thế nào vào đời sống kinh doanh lại là chuyện khác. Dẫu sao, khi ngẫm về những điều này một cách thấu đáo sẽ có nhiều cơ hội hơn để né tránh những giông bão bất ngờ của đời sống thương trường.

Bạn nghĩ sao về những căn bệnh này? Các DN Việt Nam giải thể, phá sản nhiều thời gian qua còn do những nguyên nhân nào khác? Đâu là bài học kinh nghiệm cho các DN đang vật lộn trên thương trường? Mời độc giả cùng tham gia tranh luận. Mọi ý kiến xin gửi về: vef@vietnamnet.vn hoặc phần Thảo luận phía dưới.

@ vef vn