9 thực phẩm giúp tiêu hóa dễ dàng

Mọi người thường tin rằng tất cả các loại rau và hoa quả giúp tiêu hóa dễ dàng hơn nhưng thực tế không nhất thiết phải như vậy, bạn vẫn có thể tìm thấy trong nhiều thực phẩm khác nữa đấy!

Củ cải đường đỏ và củ cải đường xanh


Đối với những người bị táo bón, không gì tốt hơn là nên luôn ăn của cải đường trong chế độ ăn uống. Củ cải đỏ hoặc màu xanh lá cây là sự lựa chọn tốt nhất vì nó có chứa một lượng chất xơ cao giúp hệ tiêu hóa thải đi chất thải và di chuyển về bên trong ruột nhanh hơn.

Trong khi củ cải đỏ là một kho dưỡng chất của magiê và kali, thì củ cải đường xanh là một trong những nguồn tốt nhất của canxi, beta-carotene và chất sắt. Đây là những chất dinh dưỡng cần thiết để giữ cho đường tiêu hóa khỏe mạnh, giảm bớt việc đi tiêu.

Song hãy tránh ăn củ cải đường xanh quá thường xuyên vì nó có axít có thể ảnh hưởng đến men răng, khiến răng suy yếu dần.

Các loại rau xanh

Các loại rau xanh chứa nhiều chất xơ phong phú so hơn so với bất kỳ thực vật nào khác. Trong đó những loại rau nấu chín như cải bắp dễ tiêu hóa và rất giàu vitamin, khoáng chất mà không làm chậm quá trình tiêu hóa như các thực phẩm giàu chất béo khác.

Khoai lang

Là một nguồn chất xơ dồi dào giữ cho đường tiêu hóa khỏe mạnh và giúp đi tiêu tốt hơn. Ngoài việc cung cấp carbohydrates có lợi cho sức khỏe lang cũng có nhiều vitamin B6, vitamin C, mangan tốt cho cơ thể.

Thịt gà


Bạn nghĩ thịt gà không tốt cho tiêu hóa của bạn nhưng thịt gà không da lại rất ít chất béo bão hòa, vì thế nó là một thực phẩm dễ tiêu hóa. Nhưng hãy luôn đảm bảo rằng thịt gà được nấu chín kỹ càng nếu bạn có một dạ dày khá nhạy cảm.

Cơm gạo

Đây là một nguồn giàu chất xơ cao vì gạo thường xuyên là khuyến cáo của bác sĩ khi kê đơn cho bệnh nhân bị táo bón để giúp tiêu hóa tốt hơn.

Quả bơ

Là một trong những loại trái cây giàu chất xơ, bơ thực sự giúp tiêu hóa dễ dàng. Chúng chứa nhiều mono- 1 chất béo bão hòa giúp giữ đường tiêu hóa của bạn khỏe mạnh và cũng giúp các tuyến tụy, túi mật, gan hoạt động hiệu quả. Có rất nhiều beta-caroten sẽ chuyển đổi thành vitamin A trong bơ tạo nên một lớp màng nhầy lành mạnh cho đường tiêu hóa hoạt động trơn chu.

Bột yến mạch

Thực tế yến mạch có chứa chất xơ hòa tan phong phú, nó cũng có một lượng selenium, thiamin, phốt pho và mangan vô giá. Đồng, vitamin E và kẽm cũng được tìm thấy trong bột yến mạch.

Chuối


Ở lứa tuổi nào, chuối cũng được coi là loại quả tốt cho tiêu hóa dễ dàng. Nó có chứa nhiều các enzym nhất định làm cho quá trình tiêu hóa dễ dàng hơn.

Dầu gan cá

Đây là một nguồn vitamin A tự nhiên dồi dào, cần thiết cho niêm mạc của đường ruột, giúp thức ăn tiêu hóa dễ dàng. Ngoài ra, nó có chứa nhiều vitamin D giúp điều chế hệ miễn dịch.

Lê Nhi

Theo lifestyle

@ Dantri

Đám cưới tập thể lớn nhất tại Hà Nội

Đám cưới tập thể lớn nhất tại Hà Nội Ngày 31/7, 50 cặp uyên ương tham gia chụp ảnh cưới tập thể với các địa điểm cầu Thê Húc – Hồ Gươm, Nhà thờ Lớn, Văn Miếu, con đường gốm sứ và quảng trường Lý Thái Tổ.

50 cặp uyên ương đã có một ngày vất vả với các nhiếp ảnh gia để có một album ảnh cưới tập thể lớn nhất Hà Nội.

50 đôi uyên ương được chụp ảnh cưới miễn phí.

Tất cả đều tự túc trang phục cưới

50 cặp đôi không giấu được niềm hạnh phúc trong một lễ cưới tập thể.

Theo Vietnamnet

Những bài văn ngô nghê trong kỳ thi ĐH 2010

Công tác chấm thi tuyển sinh đại học (TSĐH) 2010 đã kết thúc. Đề thi và đáp án môn Ngữ văn năm nay được đánh giá cao vì hay, theo hướng đổi mới, phát huy được năng lực của thí sinh (TS), chống học vẹt, học tủ, văn mẫu… Thế nhưng, tất cả các trường đều cho biết, điểm số năm nay sẽ thấp.

Các thí sinh kết thúc môn thi Văn kỳ thi ĐH 2010 tại điểm thi Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, TPHCM sáng 9/7.

Có không ít những bài văn ngô nghê của các cô tú cậu tú mà khi đọc, giám khảo (GK) phải… cười ra nước mắt. Một GK chấm thi TSĐH môn Ngữ văn tại TPHCM đã ghi nhận lại một số đoạn trong bài làm của TS qua bài viết dưới đây.

Thanh Thảo yêu… cô gái di-gan

Có lẽ nhà thơ Thanh Thảo sẽ hết sức ngạc nhiên khi đọc được bài làm của một TS viết về ông và bài thơ “Đàn ghi ta của Lor-ca”: “Thanh Thảo sang Tây Ban Nha thi đấu bò tót gặp cô gái Di-gan man dại và yêu tha thiết, khi về được cô ấy tặng cây đàn bọt nước màu nâu nên về đến nhà ông nhớ da diết viết bài thơ này. Chỉ cần hai câu “tiếng ghi ta nâu – bầu trời cô gái ấy” nói hết chuyện đó, đọc vào là hiểu liền…”.

Một TS tỏ ra bài bản khi dẫn câu thơ đề từ “Khi tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn” và bình luận:“Cây đàn gắn với Thanh Thảo nên khi chết tiếc chôn theo luôn làm kỷ vật, đó là ước muốn không chỉ riêng gì Thanh Thảo mà của bất cứ ai có vật gì gắn với mình, nhưng đâu phải cái gì cũng chôn được, giả tỉ thầy cô đi dạy chết chỉ chôn cây viết, cục phấn chứ làm sao chôn tấm bảng theo được, chỗ đâu mà chôn?…”.

Có TS thật thà: “Thầy của em nói bài thơ này hay lắm, em ráng nghe theo nhưng nói thiệt là em hổng hiểu gì hết, chỉ nhìn vào hình thức đã thấy sai chính tả vì đầu câu mà chẳng viết hoa, rồi thơ câu dài câu ngắn khó học thuộc quá nên làm sao mà hay được? Trả bài ở lớp hai lần bài này không thuộc mà giờ lại ra đề thi làm sao biết mà làm?”.

Một TS khác, có lẽ yêu bóng đá và hâm mộ đội bóng xứ sở bò tót nên chỉ viết vỏn vẹn “Tây Ban Nha vô địch!!!” trong bài làm cảm nhận về ba đoạn thơ của Thanh Thảo.

Chí Phèo và Hộ còn khổ hơn chị Dậu


Đó là khẳng định trong một bài làm của sĩ tử khi cảm nhận về chi tiết “bát cháo hành” mà nhân vật Thị Nở mang cho Chí Phèo và chi tiết “ấm nước đầy và nước hãy còn ấm” mà nhân vật Từ dành sẵn cho Hộ. TS này viết: “Trước khi đọc “Chí Phèo” và “Đời thừa” em cứ nghĩ trong xã hội chị Dậu là người khổ nhất vì chị bán bầy chó và bầy con vẫn không đủ tiền nộp thuế cho chồng và chuộc người đã chết. Nhưng khi học xong hết em mới rút ra một kinh nghiệm hết sức bổ ích là Phèo và Hộ còn khổ hơn Dậu vì không có gì để bán nên Chí Phèo đi bán cháo hành, Hộ làm nhà văn mà chẳng viết được tác phẩm nào phải đi phụ vợ bán nước, rồi chuyện cơm áo đè lên khiến anh phải bán luôn cái ấm trong khi nước đầy và hãy còn ấm trên bếp… Thử hỏi có ai trong chúng ta khổ hơn không chứ?…”. Bài làm này còn hào hứng đi vào phân tích cách thức… nấu cháo hành: “…Muốn nấu cháo hành thì phải có gạo, có nước, có nồi, có bếp mà hồi đó toàn dùng bếp củi làm gì có bếp ga bếp điện như bây giờ nên phải có củi, đặc biệt cháo hành thì hiển nhiên thứ vật dụng không thể không cho vào nồi cháo là hành…”.

Hoàn cảnh và địa điểm gặp gỡ của Chí Phèo và Thị Nở được TS “sáng tạo” đến bất ngờ: “Chí Phèo thấy Thị Nở trôi dạt trên chiếc thuyền nhỏ, ghé mắt vào nhìn thấy nàng nằm tênh hênh trống hoác có gì thôi thúc như là tình yêu. Họ ăn nằm với nhau lênh đênh trên biển qua đêm. Sáng tỉnh dậy Thị Nở thấy Chí Phèo mệt đừ, nằm co ro một chỗ… Không đẹp bằng chị bằng em nhưng Nở dịu dàng, chăm sóc Chí Phèo chu đáo khiến anh xúc động khóc. Thấy vậy Thị Nở mần liền mấy món ngon đãi nhưng Chí Phèo chọn ngay tô cháo hành vì từ hồi nào tới giờ ở tù đâu được ăn cháo hành nên ai chưa ăn thì không biết nó ngon cỡ nào…”.

Muôn kiểu “ngạc nhiên”

Cách trả lời các câu hỏi trong đề thi của TS đã khiến GK “đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác”, như cách nói của một GK chấm chung với chúng tôi. Xin liệt kê ra đây vài dẫn chứng minh họa: “…chính Bá Kiến đã tàn phá hết công lực của Chí Phèo nên anh chàng lực sĩ khỏe mạnh như con trâu tốt của làng Vũ Đại ra tù trở thành anh Chí tàn phế võ công, không ăn gì nổi chỉ thích ăn vạ…”; “Chí Phèo ra tù đến thẳng nhà Bá Tra đòi nợ…”; “Chí Phèo và Đời thừa là một tác phẩm sử thi lãng mạn anh hùng tiêu biểu nhất của Nam Cao, nhờ đó mà ông đạt giải Nô-ben đầu tiên trong làng thơ ca thế giới…”; “Người lái đò sông Đà là kết quả chuyến đi thực tế Tây Tiến dài tám năm của Nguyễn Tuân!”.  Nhiều TS không ngại ngần gì khi xếp cả Nguyễn Tuân, Hoàng Phủ Ngọc Tường, Nam Cao… là “cây bút tiêu biểu của phong trào Thơ mới” (!).

Hai đoạn thơ khá hay của Hàn Mặc Tử và Huy Cận được TS cảm nhận thật… độc: “…Năm ngoái cô giáo bảo rằng Huy Cận buồn khi ngắm cảnh sông Đà mênh mông sóng biếc. Sau hai năm miệt mài nghiên cứu em thấy cô chưa chắc đã đúng. Khi đọc hai câu thơ “Chim nghiêng cánh nhỏ: bóng chiều sa – Lòng quê dợn dợn vời con nước” thì thấy rõ Huy Cận đang ngắm chim nghiêng và con nước chứ có ngắm cảnh đâu? Huy Cận phải vận hết công lực mới nhìn thấy được vì chim nhỏ, ở rất xa, bay nghiêng chứ không bay đứng, chiều tối mịt mù thì làm sao thấy?… Hàn Mặc Tử buồn vì cô gái chèo thuyền trên sông Hương mà không biết là ai, có phải người yêu năm cũ không (thuyền ai đậu bến sông trăng đó?), Huy Cận thì buồn vì thấy chim nghiêng khi chiều khuất bóng. Một bên buồn vì con người một bên buồn vì động vật thì đâu có gì giống nhau ngoài chữ buồn…”.

TS khác thì bảo rằng “hai nhà thơ có điểm giống nhau là cùng đi chinh chiến xa nhà, nhìn cái gì cũng nhớ quê hương, nhất là nhớ người yêu. Huy Cận hóa thân vào cánh chim bay về phương Bắc xây tổ yêu thương, Hàn Mặc Tử ví mình như ánh trăng soi sáng trên bầu trời đêm trở về dòng sông tìm người con gái hò hẹn…”.

Các GK nhận định, so với những năm trước, năm nay TS viết sai chính tả có ít hơn nhưng việc dùng từ sai, viết câu què câu cụt, diễn đạt rối rắm dây cà ra dây muống, không nắm nội dung tác phẩm tăng đáng kể. Không hiểu nổi học hành kiểu ấy mà sao các sĩ tử này đi qua trót lọt 12 lớp, có trong tay tấm bằng tú tài để bước chân vào phòng thi TSĐH?

Đi tìm nguyên nhân

Cần khẳng định ngay rằng đây là một bộ phận (mà là bộ phận đáng kể chứ không phải nhỏ) TS không biết viết chữ, không biết đặt câu chứ đừng nói chi đến dựng đoạn, làm văn; kiến thức thì trống rỗng… Tại sao lại có những “sản phẩm” kỳ quái ấy? Rõ ràng, những bài làm như trên không phải chỉ thể hiện trình độ non kém mà ở cả ý thức trách nhiệm đối với bộ môn, tinh thần thái độ học tập của mỗi TS

Một HS yếu nhưng nếu có cố gắng, có tinh thần học tập thì có thể bài làm thiếu ý, chưa hay chứ chắc chắn không đến nỗi bịa đặt, lan man như vậy được. Một thầy giáo có trên 40 năm gắn với giảng đường ĐH nhận xét, rất có thể đó là bài làm của những TS tự do, vì bỏ lâu nên kiến thức rơi rụng dần. Cũng có người bảo, đây là những HS vùng sâu vùng xa ít có điều kiện học tập và tiếp cận sách tham khảo nên không đảm bảo kiến thức. Hiệu trưởng một trường THPT ở ngoại thành TP.HCM, đã nghỉ hưu, lại cho rằng HS vùng sâu vùng xa nếu đã học đến lớp 12 thì đa phần là có chí, sẽ rất hiếm xảy ra hiện tượng này, những lỗi ngớ ngẩn đó chính là của đám con nhà giàu không lo học, chỉ chơi bời lêu lổng. Cũng có thầy cô là GK nhiều năm kết luận: không ít em không thích thi ĐH nhưng bị gia đình ép buộc nên không đầu tư, vào làm bài phải nói nhăng nói cuội thôi! Một TS đã bộc bạch ngay trong bài thi những tâm sự “em biết mình có làm bài cũng không đậu vì không có khả năng, không thích thi đại học nhưng cả nhà bảo phải thi nên không dám cãi…”.

Có người cho rằng, lối dạy và học văn, cách kiểm tra thi cử như lâu nay đã khiến cho HS quen với đọc chép, học thuộc lòng, học vẹt, văn mẫu, mất tính sáng tạo, chây lười suy nghĩ. Nay đột ngột thay đổi theo hướng mới một chút là TS “chết đứng”! Có người bảo, nội dung chương trình quá nặng, HS học nhiều nên bị bão hòa. Nhiều người còn quy trách nhiệm cho tinh thần, thái độ học tập, sự quan tâm đầu tư của TS đối với môn học được xem là “nhân học” này còn quá kém… Cho dù có thế nào thì ngành giáo dục cũng không thể không sớm xem lại cách dạy và học môn Văn hiện nay, đừng để cứ đến hẹn lại lên, đến mùa thi là lại gặp vô số những bài văn ngô nghê như thế. Chịu trách nhiệm lớn nhất về “hiệu quả giáo dục” đó không thể là các em học sinh.

@ Phụ nữ TPHCM

Di cư, tầng lớp tinh hoa mới của Trung Quốc rời bỏ đất nước.

Nguồn: Kristin Kupfer, Zeit Online

bums, X-Cafe chuyển ngữ

Hệ thống pháp luật và xã hội đối với họ không đảm bảo: tầng lớp trung lưu có trình độ của Trung Quốc đã ra đi. Họ nhắm đến Hoa Kỳ và Canada.

Trên đường phố Trung Quốc

“Đã thế thì đi ngay ra nước ngoài sống” – mới một vài năm trước đây, có thể bà He Bing (tên đã được thay đổi), một người làm nghề quản lý văn phòng ở Bắc Kinh, đã cười khi nghe câu nói như vậy. Mặc dù bà ta khi đó cũng đã có những lo lắng cho kết quả học tập của đứa con trai hiếu động của mình vì sợ rằng nó sẽ không kham nổi hệ thống thi cử cứng nhắc. Nhưng bà He đã có một công việc mà bà ưa thích, chồng của bà cũng đang bận rộn lập công ty e-learning riêng của anh ta cơ mà. Tại sao sau đó lại nghĩ đến chuyện di cư, và đặc biệt là, đi như thế nào?

Tuy nhiên gần đây bà ta ngày càng nghe thấy từ nhiều người quen luôn chỉ có một điều giống nhau: Chúng tôi muốn đầu tư vào Mỹ hoặc Canada, muốn có được một giấy phép cư trú dài hạn tại các quốc gia này và sau đó đem các cháu sang học phổ thông hoặc đại học tại đó. “Bạn bè, quảng cáo, truyền thông dường như đột nhiên tất cả đều xoay quanh chuyện di cư”, người đàn bà 44 tuổi nói, “và bây giờ chúng tôi cũng muốn bỏ thời gian để tìm hiểu chuyện này.”

Có nhiều ngưòi có bằng cấp, có đời sống phong lưu ở nước Cộng hòa Nhân dân này cũng đã nghĩ như bà He. Theo thống kê chính thức, năm ngoái đã có tới 650000 người Trung Quốc được phép thường trú tại Hoa Kỳ – bằng cỡ khoảng một phần năm số người Trung Quốc đang sống tại Hoa Kỳ. Tình hình cũng tương tự như vậy ở Canada: năm ngoái đã có thêm 250000 người Trung Quốc mới nhập cư nhập vào con số 1300000 người Canada gốc Trung quốc đang sống ở đây. Phần đông trong số đó thuộc vào tầng lớp ưu tú nhất của Trung Quốc trong lĩnh vực kinh tế và văn hóa. Các phương tiện truyền thông của Trung Quốc đã lên tiếng cảnh báo hiện tượng “chảy máu chất xám” và “tiền chảy ra nước ngoài”. “Liệu có phải đó là dấu hiệu về sự khủng hoảng của một quốc gia bị phá sản?”, thậm chí tờ báo của Chính phủ Guoji Xianqu Daobao (International Herald Leader) cũng đã phải đặt ra một câu hỏi như vậy.

Joe Dong (tên đã được thay đổi), người tư vấn của bà Bing thuộc văn phòng Henry Global Consulting Group của Canada tại Bắc Kinh không nhận thấy tình hình ở mức độ trầm trọng như vậy. Cho dù ông ta không phải là không nhận ra được động cơ của những người di cư tiềm năng như là một cảm giác khủng hoảng. “Nỗi lo lắng của các bậc cha mẹ đó là hệ thống giáo dục ở đây quá cứng nhắc và những lợi ích xã hội họ nhận được quá thấp”, ông Ding nói, “Những nhà kinh doanh đang lo lắng cho tính bất ổn của pháp lý và giá bất động sản cao.” Chỉ riêng viêc được cấp một giấy phép thường trú để có thể dễ dàng đi du lịch qua Mỹ, Canada hay Úc theo Dong cũng đã có một vai trò rất lớn.

Đặc biệt những ai được đào tạo tốt và có trình độ nhưng không có cơ hội thì họ thử tìm vận may trong cái gọi là “nhập cư kiểu đầu tư”. Năm ngoái, số lượng đơn xin đầu tư vào Mỹ đã tăng lên 1000, gấp đôi so với năm 2008. Để làm như vậy họ phải chi $500,000 vào một dự án được chỉ định hoặc vào một công ty mới thành lập. Canada năm qua đã có kế hoạch tạo 2055 địa điểm nhập cư đầu tư. Một nửa trong số đó theo số liệu thống kê của Canada do người Trung Quốc tham gia. Cuối tháng sáu, chính phủ ở Ottawa đã nâng giới hạn tổng tài sản và giới hạn đầu tư lên thêm 50% nghĩa là lên đến 1.200.000USD hay 600.000 đô la Canada.

Mặc dù có làn sóng di cư nhưng hiện nay việc quyết định ra đi vẫn phải xem xét kỹ càng, ông Dong nói. Ngày xưa phần đông những người nhập cư có tay nghề thấp, chủ yếu là trong thập niên tám mươi và chín mươi, do sự kỳ vọng quá cao vào “miền đất hứa”, họ đã leo lên một con tàu hoặc một xe tải nào đó để thực hiện một cuộc hành trình gian khổ đến Mỹ hoặc châu Âu. Ngày nay bên cạnh thông tin trên Internet nhiều khách hàng của ông ta cũng đã từng ra nước ngoài và có người thân hay có các mối liên hệ kinh doanh. Trong khi tư vấn Đong cũng chỉ ra cho khách hàng của mình thấy những khó khăn về mặt ngôn ngữ hay văn hóa. “Không phải đối với ai việc di cư cũng là một sự lựa chọn đúng”, ông nói.

Tuy nhiên, đặc biệt là nhiều thành viên của tầng lớp trung lưu họ cảm thấy, họ không có sự lựa chọn nào khác, nhà triết học Xu Youyu đã nói như vậy. Hệ thống luật pháp lỏng lẻo của Trung Quốc không thể đảm bảo cho tài sản của họ, không thể tạo cho họ một cuộc sống bình yên, Xu viết trong một bài tiểu luận gần đây, “một xã hội công bằng có thể đảo ngược dòng chảy của sự di cư”. Ở Trung Quốc người ta quá bị phụ thuộc vào việc hối lộ và các mối quan hệ. “Công lý là cội nguồn của niềm tin”, nhà tư tưởng cảnh báo, “chỉ có một xã hội công bằng, người ta mới có cảm giác gắn bó.”

Nhà xã hội học Yu Jianrong, cùng làm việc với Xu tại Học viện Khoa học Xã hội Trung Quốc cũng có cái nhìn tương tự. Ông cũng cho rằng việc tìm kiếm thẻ xanh gần đây (Green Card)là lối thoát hiểm khi cần thiết đối rất nhiều người. “Xã hội Trung Quốc không có luật pháp”, ông Yu nói, “và vì vậy nhiều người cảm thấy không an toàn, họ lo sợ cho tương lai”. Người ta không thể nào biết được cái gì sẽ xảy ra trong tương lai.

Điều này, mỉa mai thay cũng đúng cho tầng lớp quyền lực của Trung Quốc. Những cán bộ đã vơ vét tích lũy được một đống tài sản thông qua việc lạm dụng quyền lực, họ lo lắng rằng một ngày nào đó họ sẽ phải bị quy trách nhiệm. “Do đó, tốt nhất họ chuyển tiền của họ ra nước ngoài và cho con cái của họ ra nước ngoài định cư”, ông Yu nói.

Chính ngay cả ông Dong cũng đã không bác bỏ nhận xét này. Nhưng đó chỉ là một số ít, ông ta nói. Số đông hầu hết vẫn còn tiếp tục quan tâm đến việc gìn giữ hoặc gia tăng các nguồn thu nhập hợp pháp của họ. Ý nghĩa của thẻ xanh, vì vậy về trung hạn sẽ không còn lớn đối với nhiều người. Trung Quốc sẽ tiếp tục mở cửa và do đó hệ thống giáo dục và pháp luật sẽ tiếp tục được cải tạo về cơ bản, Dong quả quyết. Kiểu gì thì di cư cũng không bao giờ là con đường một chiều: “Ngay cả khi ở nước ngoài, người Trung Quốc vẫn luôn luôn gắn bó với Trung Quốc lục địa, và như vậy kiến thức và vốn sẽ chảy quay trở lại.”

@ X-Cafe

Sự áp đặt nguy hiểm của Trung Quốc

Tác giả: Patrick Cronin và Paul Giarra
Một nước Trung Quốc ngày càng quyết đoán đang tạo dựng học thuyết Monroe của riêng mình áp đặt lên các vùng biển châu Á.

Quyền lực đang tăng lên mạnh mẽ của Trung Quốc đã trở thành một vấn đề gây lo ngại.

Một quốc gia khôn ngoan và tư lợi

Suốt một thời gian dài ở Mĩ đã có sự ủng hộ về mặt chính sách của cả hai đảng trong việc nhấn mạnh sự hợp tác đồng thời giảm thiểu sự cạnh tranh với Trung Quốc. Tổng thống Obama, người đã nói rằng mối quan hệ Trung-Mĩ sẽ định hình nên thế kỉ 21, cũng tán thành chủ trương này. Nhưng ở phạm vi rộng, người ta cũng cho rằng một nước Trung Hoa đang trỗi dậy trở lại sẽ trở thành một quốc gia khôn ngoan và tư lợi.

Thực vậy, sự quyết đoán về mặt quân sự và ngoại giao gần đây của Trung Quốc mà rõ ràng được thể hiện ra với sự tự tin thái quá đang tạo nên sự e ngại, đặc biệt đối với vấn đề tự do trên biển.

Theo logic thì giới lãnh đạo Trung Quốc sẽ muốn giai đoạn yên lặng được kéo dài chứ không phải là lôi kéo sự chú ý tới việc tăng cường từng bước lực lượng vũ trang. Trong suốt chiều dài lịch sử, Trung Quốc đã tập trung vào sức mạnh lục địa, và thái độ nhiệt thành, “chúng ta hãy cùng kinh doanh” của Trung Quốc đã đạt được thành công trên phạm vi toàn cầu.


Nhưng khi Trung Quốc trở nên có ảnh hưởng hơn, nước này tất yếu cũng trở nên quả quyết hơn trong vấn đề ngoại giao. Sự quả quyết này thể hiện rõ hơn hết trong sức mạnh hải quân của nó, và điều đó thúc đẩy nhiều người đặt câu hỏi: liệu có phải giờ đây Trung Quốc đang trở nên liều lĩnh hơn, đặc biệt là trong vấn đề biển Đông.

Bốn quan điểm cho thấy bản chất

Hãy cùng xét đến bốn quan điểm tách biệt mà trên bề mặt dường như không quan hệ với nhau song cả bốn quan điểm lại chỉ rõ những mong muốn đầy tham vọng của Trung Quốc – nếu không muốn nói là một chiến lược “chuỗi ngọc trai” trên thực tế – trên các hải trình thuộc Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương:

– Giáo sư Wang Jisi, một trong những học giả tài năng bậc nhất của Trung Quốc khi làm việc với Hoa Kì đã viết rằng khả năng bùng nổ xung đột giữa các nước lớn trong vùng có thể phụ thuộc vào vai trò của hai lực lượng hải quân [tức hải quân Mĩ và hải quân Trung Quốc – người dịch];

– Một học giả hàng đầu khác, giáo sư Shen Dingli của Đại học Phúc Đán, đã phân tích logic trong khẳng định chính thức gần đây rằng biển Nam Trung Hoa (biển Đông) là “lợi ích cốt lõi” của Trung Hoa khi ông viết rằng, “Khi Mĩ cân nhắc quan điểm về việc triển khai hàng không mẫu hạm hạt nhân ở Hoàng Hải, rất gần Trung Hoa, hà cớ gì Trung Hoa lại không nên có cùng cảm giác giống như Mĩ đã có khi Liên Xô triển khai giàn hoả tiễn ở Cuba?” [vụ khủng hoảng tên lửa ở Cuba năm 1962, kết quả của sự đối đầu giữa Mĩ và Liên Xô đứng đầu 2 khối ý thức hệ thời đó – người dịch]

– Một sinh viên Trung Quốc thuộc chương trình trao đổi học giả hiện đang tham gia một chương trình nghiên cứu chuyên sâu mang tên Washington, gần đây đặt câu hỏi liệu xung đột có tất yếu diễn ra giữa một nước Trung Hoa đang trỗi dậy và một nước Mĩ đang suy yếu hay không;

– Và một trong những nhân vật thuộc hàng cao cấp nhất trong bộ máy hoạch định chính sách của chính quyền Hồ Cẩm Đào gần đây đã có hành động vẫy tay về phía một quan chức cấp cao của Hoa Kì và nói, “Tôi biết các ông sẽ làm gì,” trong một chỉ dấu rõ ràng về việc can dự ngoại giao của Hoa Kì với một nước láng giềng.

Nếu xét riêng biệt thì bất kì quan điểm nào trong số này cũng có thể bị loại bỏ. Nhưng điều quan ngại là ở chỗ: đó là bộ phận tạo nên một khuynh hướng các tuyên bố của Trung Quốc vượt ra ngoài giới hạn của sự ngạo mạn. Liệu chúng ta có thể giải thích như thế nào về việc Trung Quốc sẵn sàng ủng hộ Bình Nhưỡng trong vụ Bắc Hàn đánh chìm chiến hạm của hải quân Nam Hàn đợt mùa xuân vừa rồi? Trung Quốc cũng chỉ trích một cuộc tập trận trong vùng đã được lên kế hoạch giữa Mĩ và Nam Hàn nhằm gửi tới Bắc Hàn một lời cảnh báo rằng sự gây hấn hung hăng của nước này phải gánh chịu hậu quả.

Ngày càng trở nên rõ ràng rằng Bắc Kinh có thể đã hiểu sai về một chuỗi các phản ứng quốc tế có phần tiêu cực nhưng chắc chắn là với tinh thần hoan nghênh trước sự trỗi dậy của Trung Quốc. Và sự kết hợp các hành động hải quân hung hăng cùng với các tuyên bố về lãnh hải của Trung Quốc thể hiện một chỉ dấu báo động: sự quyết đoán của Trung Quốc về vấn đề lãnh thổ đang tăng nhanh cùng với sự thịnh vượng về kinh tế và sự phát triển sức mạnh được thừa nhận của Trung Quốc.

Thái độ không dễ chịu một cách có chủ đích của Bắc Kinh dường như đưa đến quan niệm rằng Trung Quốc sẽ không tham gia vào Các Chia sẻ lợi ích Toàn cầu (Global Commons), rằng Tây Thái Bình Dương sẽ không rộng cửa cho tất cả, mà thay vào đó càng ngày càng trở thành một bộ phận thuộc tầm ảnh hưởng riêng biệt của Trung Quốc.

Thái độ của Trung Quốc đối với vấn đề biển Nam Trung Hoa (biển Đông) đang trở nên rõ rệt hơn bao giờ hết. Vùng biển này gần đây đã được Trung Quốc xác định là một “lợi ích cốt lõi” – cụm từ cũng được Trung Quốc dùng khi nói tới Tây Tạng, Đài Loan và Tân Cương.

Không muốn Chia sẻ lợi ích toàn cầu

Trong diễn trình này, Trung Quốc thực tế đang loại bỏ các quan niệm quốc tế về Các Chia sẻ lợi ích Toàn cầu – những vấn đề về hàng hải, hàng không, không gian, lĩnh vực dữ liệu điện toán toàn cầu bao gồm hệ thống trao đổi qua lại của một thế giới toàn cầu hoá. Bởi Các Chia sẻ lợi ích Toàn cầu giúp tạo nên trật tự quốc tế dựa trên cơ sở quyền tiếp cận gần như là không loại trừ cho bất kì nước nào, bộ nguyên tắc luật pháp và quyền tự do lưu thông, cho nên việc Trung Quốc thách thức những nguyên tắc này đã tạo nên những cú tấn công trực tiếp vào nước Mĩ.

Quả thực là Trung Quốc dường như xem xét các chia sẻ lợi ích toàn cầu theo một kiểu cách độc đoán cho riêng mình. Đối với một khu vực nhất định nào đó, người Trung Quốc mong muốn hoặc là thống trị hoặc các nước khác không được phép can thiệp.

Trên thực tế, theo cái nhìn của Trung Quốc thì chẳng có gì là “các chia sẻ lợi ích chung.” Việc Trung Quốc coi biển Nam Trung Hoa (biển Đông) như một “mối quan tâm cốt lõi” là một cố gắng áp đặt các giới hạn mà họ tuyên-bố-là-của-Trung-Quốc lên trên năng lực của cộng đồng quốc tế hòng sử dụng luật pháp quốc tế để đòi hỏi các quyền lợi cho mình.

Trung Quốc có hai kiểu tuyên bố bị xem là tuỳ tiện: một khẳng định rằng các vùng biển thuộc chủ quyền Trung Hoa mở rộng tới hầu khắp biển Nam Trung Hoa (biển Đông), và tuyên bố gần đây hơn cho rằng họ có quyền kiểm soát các hoạt động hàng hải và nghiên cứu, cấm đánh bắt cá và các nguồn lợi đáy biển bên trong vùng đặc quyền kinh tế (Exclusive Economic Zones – EEZ). Nếu không bị thách thức, thủ đoạn lấn dần từng bước ngày càng quyết đoán của Trung Quốc sẽ đem lại những rủi ro cho luật pháp quốc tế, bởi luật pháp quốc tế được xây dựng dựa trên các chuẩn mực.

Ngược lại, học thuyết ngoại giao và quân sự từ trước tới giờ của Mĩ thể hiện rất rõ rằng các lực lượng hải quân – bao gồm cả của Trung Quốc – hoàn toàn có quyền hoạt động trên các vùng biển khơi, thậm chí bao gồm cả các vùng lãnh hải của các quốc gia khác. Để hỗ trợ cho học thuyết này, Washington đã nỗ lực thiết lập một chương trình đối thoại mạnh mẽ và cởi mở với quân đội Trung Quốc. Ngược lại, Trung Quốc xem các hoạt động của Mĩ bên trong chuỗi đảo thứ nhất như là sự động chạm đến chủ quyền của mình, bởi Trung Quốc diễn giải Công ước Liên hợp quốc về Luật biển rằng chủ quyền của Trung Quốc mở rộng ra trong giới hạn của vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) (đang còn tranh cãi) của nước này.

Việc Trung Quốc kết hợp chiến lược về pháp luật quốc tế của mình với sức mạnh hải quân đang nói lên rằng: không giống như các bên khác đòi yêu sách đối với vùng biển Nam Trung Hoa (biển Đông), Trung Quốc hỗ trợ cho lời nói của mình bằng sức mạnh quân sự.

Hải quân Mĩ hiện vẫn thực sự là lực lượng hải quân mạnh nhất và duy nhất trên thế giới, và là chỗ dựa và sức mạnh cho Các Chia sẻ lợi ích Toàn cầu, một hệ thống giao thương tự do và sự tiếp cận không giới hạn trong lĩnh vực kinh tế và chính trị. Thực chất, trong quan điểm khác biệt của mình, dường như Trung Quốc lại có mục tiêu khác đối với sự tiếp cận này: một sự tiếp cận giới hạn đối với các nước khác và một sự tiếp cận đặc quyền dành cho Trung Quốc.

Trong khi đó, chiến lược bất đối xứng của Trung Quốc từ chối thương lượng về lãnh thổ và phản đối quyền tiếp cận này đem lại kết quả là một sự bố phòng ngày càng lớn mạnh có chức năng tiêu diệt lực lượng Hải quân, với một hệ thống tên lửa chống tàu với năng lực ngày càng cao và các loại vũ khí khác. Bắc Kinh đang cố gắng tạo ra tiền lệ cho sự tiếp cận hạn chế trong giới hạn của chính nó và sự tự do bị thu giảm dành cho lĩnh vực hàng hải.

Mĩ sẽ cần phải có một tiến độ thích hợp để phát triển các chiến lược, năng lực và khả năng tương tác với các đồng minh và đối tác trong vùng. Một sự nhấn mạnh tương đương ở tầm mức quốc tế về quyền tiếp cận được đảm bảo đối với Các Chia sẻ lợi ích Toàn cầu sẽ lưu ý rằng cộng đồng quốc tế trông đợi một hệ thống dựa trên bộ luật ứng xử, và không phải là một hệ thống dựa trên việc sử dụng tuỳ tiện sức mạnh và các tuyên bố về quyền sở hữu. Sự tự do của Các Chia sẻ lợi ích Toàn cầu cung cấp một sự hợp lí cho việc hợp tác ngày càng lớn hơn giữa các nước có cùng mối quan tâm bao gồm việc hỗ trợ cho lực lượng hải quân của các bên đối tác và các lực lượng không quân trong vùng.

Cùng lúc, Hoa Kì nên tiếp tục hợp tác hải quân và không quân với các đối tác trong vùng. Các giải pháp bao gồm quyền tự do cho các nhiệm vụ hàng hải, các hoạt động diễn tập chiến tranh chống tàu ngầm, phối hợp phòng thủ tên lửa, và các nhiệm vụ phi truyền thống như cứu trợ nhân đạo và ứng phó với thảm hoạ thiên tai cũng như chống cướp biển.

Trên hết, trong khi Bắc Kinh sẽ mong muốn đặt ra điều kiện rằng nó đơn giản khẳng định học thuyết Monroe của chính nó, thì một lực lượng hải quân và không quân mạnh đi kèm với các đồng minh và đối tác là một trong những lời nhắc nhở hữu hiệu nhất rằng sự tương thuận chỉ là giả tạo, và rằng các tuyến đường vận chuyển trên biển đối với vùng Đông Á là những Chia sẻ lợi ích chung phải được bảo đảm quyền tiếp cận cho tất cả các bên.

Một số ý kiến có thể phản bác rằng các hành động quả quyết là mánh lới mà phái cứng rắn trong quân giải phóng nhân dân Trung Hoa (PLA) sử dụng để giành ảnh hưởng. Xu hướng thiên về hành động gây hấn gần đây của Trung Quốc sẽ nói lên điều khác. Mĩ và các đồng minh nên thúc đẩy và hỗ trợ một môi trường pháp lí và an ninh để thuyết phục Trung Quốc lựa chọn sự hợp tác hơn là đối đầu và liều lĩnh. Bắc Kinh cần được nhắc nhở rằng tất cả các bên đều sẵn sàng cho sự đối thoại hữu ích và hoan nghênh các cơ hội hợp tác ý nghĩa với Trung Quốc, nhưng hành vi gây hấn sẽ gặp phải sự đáp trả mạnh mẽ, bức tường thành cần thiết cho các thảo luận hiệu quả.

Tóm lại, nói chuyện với Trung Quốc, xây dựng khu vực, bảo vệ Hoa Kì và sức mạnh không gian và hàng hải gắn liền. Đó là các mối lợi ích của tất cả mọi người.

Lê Nguyên Long dịch từ The Diplomat

* * Patrick M. Cronin là Cố vấn Cấp cao và Giám đốc Cấp cao Chương trình An ninh châu Á tại Trung tâm An ninh Mới của Hoa Kì; Paul S. Giarra là Chủ tịch chương trình Chiến lược và Chuyển đổi Toàn cầu.
@ TuanVN